Tafsir Abasa (80) — عبس

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ ﴿١﴾

Пайғамбар алайҳиссалом унга қовоқ солди ва юз ўгирди

أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ ﴿٢﴾

Пайғамбар алайҳиссалом мушрикларнинг зодагонларини зора ҳидоятга кириб қолса, деган умидда даъват қилаётган пайтида кўзи ожиз Абдуллоҳ ибн Умму Мактум у зотнинг олдига келиб, ҳидоятга бошлашини сўради. Зоти муборак унингхалақит қилганини оғир олиб,унга қовоқ солди ва ундан юз ўгирди

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ﴿٣﴾

Эй Пайғамбар,сиз қаердан биласиз?Балки мана шукўр киши гуноҳларидан покланар?

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ ﴿٤﴾

Ёки сиздан эшитган панд-насиҳатлардан сабоқ олиб,ундан фойдаланар?

أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ ﴿٥﴾

Бироқ мол-дунёси туфайли ўзини иймондан беҳожат тутган кимсага эса فأنت له تصد

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ ﴿٦﴾

Сиз унга юзланиб, пешвоз чиқяпсиз. وما عليك أل ايز كى

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ ﴿٧﴾

Агар у Аллоҳга тавба қилиб, гуноҳларидан покланмаса, сизга нима зиён етарди?

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ ﴿٨﴾

Энди олдингизга яхшилик умидида елиб-югурибкелган кишига келсак, وهو يخش

وَهُوَ يَخْشَىٰ ﴿٩﴾

Аллоҳдан қўрқиб. بلغ Qur’on · Tafsir فأنت عنه تله

فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ ﴿١٠﴾

У одамни қўйиб,мушрикларнингзодагонлари билан овора бўлмоқдасиз

كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌۭ ﴿١١﴾

Буишингиз тўғри эмас.Қуръон оятлари уларни қабулқиладиган кишилар учун панд-насиҳат ва эслатма,холос

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ﴿١٢﴾

Ким хоҳласа,Аллоҳни зикр қилади ва Қуръон оятларидан сабоқ олади. فى صحف م كرمة

فِى صُحُفٍۢ مُّكَرَّمَةٍۢ ﴿١٣﴾

БуҚуръон фаришталар ҳузуридаги азизумукаррам саҳифалардадир. م رفوعة م طه رة

مَّرْفُوعَةٍۢ مُّطَهَّرَةٍۭ ﴿١٤﴾

Юксак даражага кўтарилган, покиза, булғанмайдиган, кирланмайдиган بأ يدى سفرة

بِأَيْدِى سَفَرَةٍۢ ﴿١٥﴾

Улар элчи фаришталарнингқўлларидадир. كرام بررة

كِرَامٍۭ بَرَرَةٍۢ ﴿١٦﴾

Улар Парвардигорларинингназдида улуғ,ибодат ва яхшиликларни кўп қилувчи фаришталардир

قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ ﴿١٧﴾

Кофирга лаънат бўлсин!Бунчалар Аллоҳга кофирлик қилмаса! من أى شىء خلقه

مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ ﴿١٨﴾

Аллоҳ уни нимадан яратдики,ерда бунчалар кибрланиб,У Зотга куфр келтиради?! من نطفة خلقه فقدره

مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ ﴿١٩﴾

Уни арзимас сувдан яратди ҳамда унингяралишини кетма-кет босқичларга бўлди. بلغ Qur’on · Tafsir

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ ﴿٢٠﴾

Мана шубосқичлардан сўнгонасинингқорнидан чиқишини осон қилди. ثم أماته فأقبره

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ ﴿٢١﴾

Дунё ҳаётида белгилабқўйилган умри тугагач, уни вафот топдирди ва тоқайта тирилгунича қабрда қолдирди

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ ﴿٢٢﴾

Сўнгра Ўзи хоҳлаган пайтда уни ҳисоб-китобқилиш учун қайта тирилтиради

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ ﴿٢٣﴾

Гўёки, зиммасидаги Аллоҳнинг ҳаққини адо қилиб қўйганмиш. Асло! Иш у ўйлаганидек эмас. У Аллоҳ унга фарз қилган вазифаларни бажармади

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ ﴿٢٤﴾

Аллоҳга куфр келтираётган инсон тановулқилаётганب таоми қандай пайдобўлганига бир боқсин-чи!

أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّۭا ﴿٢٥﴾

Озуқасининг асли самодан сел бўлиб қуйилаётганق ёмғирдандир

ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّۭا ﴿٢٦﴾

Сўнгра ўсимликлар унибчиқиши учун ерни ёрдик.ب فأنبتنا فيها ح ا

فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّۭا ﴿٢٧﴾

Бас, биз унда буғдой, маккажўхори ва бошқа дон-дунларни ўстирибқўйдик. وعنبا وقض با

وَعِنَبًۭا وَقَضْبًۭا ﴿٢٨﴾

Унда узум ва ҳайвонларига ем бўлиши учун янги беда –ўт-ўланларни ундирдик. وزيتونا ونخلا

وَزَيْتُونًۭا وَنَخْلًۭا ﴿٢٩﴾

Яна зайтун ва хурмоларни ўстирдик. بلغ Qur’on · Tafsir

وَحَدَآئِقَ غُلْبًۭا ﴿٣٠﴾

Дарахтлари сероббоғу-бўстонларни ўстирдик. ب وفكهة وأ ا

وَفَـٰكِهَةًۭ وَأَبًّۭا ﴿٣١﴾

У ерда мева-чеваларни ўстирдик,ҳайвонларингиз ўтлабюриши учун ўтлоқларни кўкартирдик. م تعا ل كم ولأنعمكم

مَّتَـٰعًۭا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ ﴿٣٢﴾

Ўзларингиз ва ҳайвонларингизга фойдали бўлиши учун

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ ﴿٣٣﴾

Бас, қачонки, қулоқларни батангқилувчи даҳшатли қичқириқ келса, яъни, Сур карнайи иккинчи марта чалинса,

يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ﴿٣٤﴾

У кунда киши ўзинингака-укасидан тонади. وأمه وأ بيه

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ ﴿٣٥﴾

Ўзининг ота-онасидан юз ўгиради. وصحبته وبنيه

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ ﴿٣٦﴾

Хотин, бола-чақасидан қочади

لِكُلِّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍۢ شَأْنٌۭ يُغْنِيهِ ﴿٣٧﴾

У куннинг шиддатли ғам-алами туфайли ҳар бир кимса ўз дарди билан овора бўлиб, бошқаларга эътибор беролмайди. وجوه يومئذ م سفرة

وُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍۢ مُّسْفِرَةٌۭ ﴿٣٨﴾

У кунда саодатли кишиларнингюзлари нурафшондир. ضاحكة م ستبشرة

ضَاحِكَةٌۭ مُّسْتَبْشِرَةٌۭ ﴿٣٩﴾

Аллоҳ Ўз раҳмати ила уларга тайёрлабқўйган мукофотдан кулиб, қувнабкетадилар. بلغ Qur’on · Tafsir ووجوه يومئذ عليها غبرة

وَوُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۭ ﴿٤٠﴾

У кунда бадбахтларнингюзларида чанг-ғубор бўлур - юзи тунд кўринур. ترهقها قترة

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ ﴿٤١﴾

У юзларни зулмат қоплайди ва улар қораяди

أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ ﴿٤٢﴾

Ана ўшалар куфруфужурни ўзида жамлаган бадбахтлардир. Manba: Al-Muxtasar fi tafsiril Qur’anil Karim