وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ ﴿١﴾
الله سبحانه به ستاره، آنگاه که فرود آید سوگند یاد فرمود. ما ضل صاحبكم وما غو
خانه›تفسیر›النجم (٥٣)
مکی · ٦٢ آیه
وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ ﴿١﴾
الله سبحانه به ستاره، آنگاه که فرود آید سوگند یاد فرمود. ما ضل صاحبكم وما غو
مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ ﴿٢﴾
که محمد رسولالله صلی الله علیه وسلم از راه هدایت منحرف نشده، ونادان نگشته است، بلکه عاقل ودانا است
وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ ﴿٣﴾
واز سر هوس به این قرآن سخن نمیگوید. إ ن هو إ ل اوحى يوحى
إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ ﴿٤﴾
این قرآن جز وحیی که الله آن را از طریق جبرئیل علیه السلام به او وحی میکند نیست
عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ ﴿٥﴾
فرشتهای بسیار نیرومند یعنی جبرئیل علیه السلام آن را به او آموخت
ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ ﴿٦﴾
وجبرئیل -علیه السلام- ظاهری زیبا دارد، وبا سیمای حقیقی خود که الله او را بر آن خلق کرده است، در برابر پیامبر -صلی الله علیه وسلم- ظاهر شد
وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ ﴿٧﴾
درحالیکه جبرئیل علیه السلام در افق برتر آسمان بود. ثم دنا فتدلى
ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ ﴿٨﴾
آنگاه جبرئیل علیه السلام به پیامبر صلی الله علیه وسلم نزدیک، ونزدیکتر شد. فكان قاب قوسين أو أدنى
فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ ﴿٩﴾
تا جاییکه نزدیکی او به پیامبر صلی الله علیه وسلم به اندازۀ دو کمان یا کمتر رسید
فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ ﴿١٠﴾
آنگاه جبرئیل علیه السلام آنچه را باید وحی میکرد به بندۀ الله محمد صلی الله علیه وسلم وحی کرد. صفحه ۱ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ ﴿١١﴾
قلب محمد صلی الله علیه وسلم آنچه را که چشمش دید تکذیب نکرد. أفتمرونه عل ما ير
أَفَتُمَـٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ ﴿١٢﴾
پس -ای مشرکان- آیا درباره ی آنچه الله در شب اسراء به او نشان داد با وی جدال می کنید؟! ولقد رءاه نزلة أخر
وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ ﴿١٣﴾
وبهتحقیقکه محمد صلی الله علیه وسلم جبرئیل علیه السلام را بر صورتش باری دیگر در شبی که حرکت داده شد (شب اسراء) دیده است
عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ ﴿١٤﴾
کنار سدرة المنتهی که درختی بسیار بزرگ در آسمان هفتم است
عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ ﴿١٥﴾
جنةالمأوی در کنار این درخت است
إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ ﴿١٦﴾
آنگاه که چیزهای زیادی سدره را پوشانده بود، که فقط الله از کنه آن آگاه است
مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ ﴿١٧﴾
چشم پیامبر صلی الله علیه وسلم به راست وچپ منحرف نشد، واز حدی که برایش مشخص شده بود نگذشت
لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ ﴿١٨﴾
به راستی که محمد -صلی الله علیه وسلم- در شبی که به سوى آسمان بالا برده شد، بخشى از نشانه هاى بزرگ پروردگارش را که بر قدرت او دلالت دارند، مشاهده نمود؛ از جمله بهشت، جهنم وغير آن ها
أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّـٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ ﴿١٩﴾
پس - ای مشرکان- به من خبر دهید این بتهایی را که به جای الله عبادت میکنید: لا ت وعزی
وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ ﴿٢٠﴾
ومنات، سومین بت دیگرتان؛ به من خبر دهید که آیا مالک نفع یا زیانی برایتان هستند؟! صفحه ۲ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ ﴿٢١﴾
ای مشرکان- آیا پسر که آن را میپسندید برای شماست، ودختر که آن را نمیپسندید برای او سبحانه است؟!
تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ ﴿٢٢﴾
این تقسیم که از سر هوس آن را انجام دادید تقسیمی ستمکارانه است
إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ ﴿٢٣﴾
این بتها جز نامهایی بدون معنا نیستند، که هیچ سهمی در صفات الوهیت ندارند، وشما وپدرانتان از جانب خویش آنها را نامگذاری کردهاید، والله هیچ برهانی بر آنها نفرستاده است، مشرکان در اعتقاد خویش پیروی نمیکنند مگر از ظن وآنچه نفسشان میخواهد وشیطان در دلهایشان آراسته است. وبه تحقیق که هدایت از جانب پروردگارشان بر زبان پیامبر او برایشان آمده است، اما به آن راه نیافتند. أم للإنسن ما تمن
أَمْ لِلْإِنسَـٰنِ مَا تَمَنَّىٰ ﴿٢٤﴾
آیا انسان آنچه را از شفاعت بتها نزد الله آرزو کند دارد؟!
فَلِلَّهِ ٱلْـَٔاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ ﴿٢٥﴾
خیر، آنچه آرزو کند برایش نیست، زیرا آخرت ودنیا فقط برای الله است، که از این دو آنچه را بخواهد عطا میکند وآنچه را بخواهد بازمیدارد
۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَـٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ ﴿٢٦﴾
وچه بسیار فرشتگانی که در آسمانها هستند وشفاعتشان ذرهای بینیاز نمیسازد اگر بخواهند برای کسی شفاعت کنند مگر پس از اینکه الله به هر یک از آنها که بخواهد اجازۀ شفاعت دهد، واز کسیکه برایش شفاعت میشود راضی باشد. پس الله برای کسیکه شریکی برای او تعالی قرار داده اجازه نمیدهد که شفاعت کند، وهرگز از شفاعتشدهای که او را به جای الله عبادت میکند راضی نخواهد شد
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ ﴿٢٧﴾
کسانیکه به رستاخیز در سرای آخرت ایمان ندارند بهطور قطع فرشتگان را به اعتقاد اینکه آنها دختران الله هستند به نامهای زنان نامگذاری میکنند، الله از این سخنشان بسیار برتر است
وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا ﴿٢٨﴾
ودر نامگذاری فرشتگان به نامهای زنان، هیچ دانشی ندارند که به آن استناد کنند، ودر این امر جز از افترا بستن وگمان پیروی نمیکنند، وبهراستیکه گمان ذرهای از حق بینیاز نمیسازد تا به جای آن بنشیند
فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا ﴿٢٩﴾
پس - ای رسول- از کسیکه به یاد الله پشت کرده واهمیتی به آن نمیدهد، وجز زندگی دنیا نمیخواهد روی بگردان؛ زیرا او برای آخرت خویش عمل نمیکند؛ چون به آن ایمان ندارد. صفحه ۳ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ ﴿٣٠﴾
این سخن - یعنی نامیدن فرشتگان به نام زنان- که مشرکان آن را میگویند اوج دانش آنها است؛ چون نادان هستند، وبه یقین نرسیدهاند، - ای رسول- همانا پروردگار تو به کسیکه از راه حق منحرف شده، وبه کسیکه به راه حق هدایت یافته، آگاهتر است، وذرهای از این امر بر او پوشیده نمیماند
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَـٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى ﴿٣١﴾
وفرمانروایی وآفرینش وتدبیر تمام آنچه در آسمانها ودر زمین است فقط از آن الله است، تا کسانی را که اعمال بد در دنیا مرتکب شدهاند به عذابی که سزاوارش هستند مجازات کند، ومؤمنان را که اعمال نیک انجام دادهاند به بهشت پاداش دهد
ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ ﴿٣٢﴾
کسانی که از گناهان کبیره ومعصیت های زشت، دوری می کنند، مگر این كه دچار گناهان صغیره شوند وآن هم با ترک گناهان کبیره وافزودن بر عبادت ها، بخشیده می شوند. -ای پیامبر- به راستی که آمرزش پروردگارت فراگیر است وگناهان بندگانش را هرگاه که توبه کنند، می بخشد. وبه تمامی احوال وامور شما به خوبی آگاه است، هنگامی که پدرتان آدم را از خاک آفرید وآنگاه که در شکم های مادرانتان بودید ومرحله به مرحله آفریده می شدید، وچیزی از آن بر او پوشیده نمی ماند، پس نفس خويش را با صفت تقوا، ستایش نکنید؛ چرا که او به حال کسی که با اجرای اوامر ودوری از منهیات، تقوا پیشه کرده؛ داناتر است
أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ ﴿٣٣﴾
پس آیا زشتی حال کسی را که بعد از اینکه اسلام به او نزدیک شد از آن روی گرداند دیدی؟
وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ ﴿٣٤﴾
واندکی از مال بخشید سپس خودداری کرد؛ زیرا بخل، خلق وخوی او است، وبا این وجود خودش را پاک میشمارد
أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ ﴿٣٥﴾
آیا علم غیب نزد او است که غیب را میبیند وبه آن سخن میگوید؟! أم لم ينبأ بما فى صحف موس
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ ﴿٣٦﴾
یا اینکه بر الله دروغ میبندد؟! یا این افترا زننده بر الله به آنچه در صحیفههای نخستین که الله آنها را بر موسی علیه السلام نازل کرده خبر نیافته است؟
وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ ﴿٣٧﴾
وصحیفههای ابراهیم علیه السلام که تمام آنچه را که پروردگارش او را به آن مکلف کرد برپا داشت وکامل کرد. أل اتزر وازرة وزر أخر
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ﴿٣٨﴾
که هیچ انسانی گناه دیگری را برنمیدارد. صفحه ۴ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر وأن ليس للإنسن إل اما سعى
وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ﴿٣٩﴾
واینکه برای انسان جز پاداش عمل خودش که آن را انجام داده، نیست. وأن سعيه سوف ير
وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ ﴿٤٠﴾
واینکه عملش در روز قیامت آشکارا دیده خواهد شد
ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ ﴿٤١﴾
آنگاه جزای عملش به صورت کامل وبدون کاستی به او داده میشود
وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ ﴿٤٢﴾
واینکه - ای رسول- سرانجام وبازگشت بندگان پس از مرگشان بهسوی پروردگار توست. وأنه هو أض حك وأبكى
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ ﴿٤٣﴾
واو ذاتی است که هرکس را بخواهد شاد میگرداند ومیخنداند، وهرکس را بخواهد غمگین میسازد ومیگریاند. وأ نه هو أمات وأح يا
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا ﴿٤٤﴾
واو ذاتی است که زندگان را در دنیا میمیراند، ومردگان را با رستاخیز زنده میگرداند
وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ ﴿٤٥﴾
واینکه او تعالی دو گونه: نر وماده را آفرید. من نطفة إ ذا تمن
مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ ﴿٤٦﴾
از نطفهای آنگاه که در رحم قرار میگیرد
وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ ﴿٤٧﴾
واینکه بازگرداندن آفرینش این دو پس از مرگشان برای رستاخیز برعهدۀ او است. وأ نه هو أ غن وأ قن
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ ﴿٤٨﴾
واو ذاتی است که هر یک از بندگانش را که خواست با تملیک مال بینیاز ساخت، واز مال، آنچه را که مردم آن را پسانداز میکنند بخشید. صفحه ۵ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ ﴿٤٩﴾
واین که او پروردگار ستاره ی ش عری است؛ ستاره ای است که برخی مشرکان همراه الله عبادتش می کردند
وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ ﴿٥٠﴾
واو ذاتی است که عادیان نخستین را نابود کرد؛ یعنی قوم هود آنگاه که بر کفرشان پافشاری کردند
وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ ﴿٥١﴾
وثمودیان قوم صالح را نابود کرد؛ بهگونهای که حتی یکی از آنها را باقی نگذاشت
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ ﴿٥٢﴾
وپیش از عاد وثمود، قوم نوح را نابود کرد. بهراستیکه قوم نوح از عاد وثمود ستمکارتر وسرکشتر بودند؛ چون نوح علیه السلام نهصد وپنجاه سال درحالیکه آنها را به توحید الله فرامیخواند در میانشان ماند، اما دعوتش را نپذیرفتند
وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ ﴿٥٣﴾
وشهرهای قوم لوط را به آسمان بالا برد، وزیر ورو کرد، سپس آنها را بر زمین فرو افکند. فغش ىها ما غش
فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ ﴿٥٤﴾
پس از بلند کردنشان به آسمان وافكندنشان به زمین، آنان را سنگباران کرد وبا سنگ پوشاند
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ ﴿٥٥﴾
پس ای انسان، به کدامیک از آیات پروردگارت که بر قدرت او دلالت دارند جدال میکنی واز آن پند نمیگیری؟!
هَـٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ ﴿٥٦﴾
این رسول فرستاده شده بهسوی شما از جنس رسولان نخستین است
أَزِفَتِ ٱلْـَٔازِفَةُ ﴿٥٧﴾
قیامت بسیار نزدیک شده است
لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ ﴿٥٨﴾
جز الله هیچ بازدارندهای ندارد که آن را بازگرداند، وجز الله هیچکس نیست که بر آن اطلاع یابد. صفحه ۶ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَفَمِنْ هَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ ﴿٥٩﴾
پس آیا از این قرآن که بر شما خوانده میشود تعجب میکنید که از جانب الله باشد؟! وتضحكون ولا تبكون
وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ ﴿٦٠﴾
واز روی تمسخر بر آن میخندید، وهنگام شنیدن اندرزهایش نمیگریید؟! وأ نتم سمدون
وَأَنتُمْ سَـٰمِدُونَ ﴿٦١﴾
درحالیکه از آن غافل هستید، وبه آن اهمیت نمیدهید؟!
فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩ ﴿٦٢﴾
پس فقط برای الله سجده کنید، وعبادت را برای او خالص گردانید. صفحه ۷ از ۷ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام