Faccirol An-Najm (53) — النجم

وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ ﴿١﴾

Alla woondirii hoodere sinde fukkiima. ما ضل صاحبكم وما غو

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ ﴿٢﴾

Nelaaɗo-yo o his- ooñaaki gaa e laawol peewal, o wonaani bewɗo, kono ko o peewɗo

وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ ﴿٣﴾

O haalatah e o quraana tawa hombo rewi e belaaɗe makko. إ ن هو إ ل اوحى يوحى

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ ﴿٤﴾

O quraana mbo wonah si wonah wahyu, mbo Alla wahyato faade e makko ummaade e Jibriil

عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ ﴿٥﴾

Ko malayka jom semmbe oon woni Jibriil anndini ɗum mbo

ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ ﴿٦﴾

E jibriil-yo o his- jom mbaadi njooɗndi, o fotondiri e mu, hombo feenyani annabi-yo o his- e mbaadi ndi Alla tagri mbo

وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ ﴿٧﴾

Jibriir hombo e jookli toowɗi. ثم دنا فتدلى

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ ﴿٨﴾

Refti Jibriir ɓadii o ɓeydi ɓattaade. فكان قاب قوسين أو أدنى

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ ﴿٩﴾

O ɓadinoo mbo fotde laanye ɗiɗe wolla ko ɓuri ɓadaade

فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ ﴿١٠﴾

Jibriir wahyii faade e maccuɗo Alla muhamadu-yo o his- ko O wahyii ko. بلغ Alqur’aana · Faccirol

مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ ﴿١١﴾

ɓernde muhamadu -yo o his- fennaani ko O yi*i ko. أفتمرونه عل ما ير

أَفَتُمَـٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ ﴿١٢﴾

mbela hoɗon njeddandira e makko-onon heefareeɓe-ko Alla holli mbo ko ñande jemma israa mbo Alla nawi mbo? ولقد رءاه نزلة أخر

وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ ﴿١٣﴾

Ko goonga tigi muhamadu-yo o his- yi*ii e mbaadi makko laawol goɗngol e jemma israa he

عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ ﴿١٤﴾

ka lekki sidra haaɗtirki, kiin ka lekki mawki to kammu jeeɗiɓo

عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ ﴿١٥﴾

ka kiin lekki woni aljanna koɗirɗo

إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ ﴿١٦﴾

Nde naati e sidra-Jaaɓi- he huunde mawnde ummaade e jamirooje Alla, hay gooto anndah no ɗuum laatarii si wonah Alla

مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ ﴿١٧﴾

Yitere Nelaaɗo-yo o his- ooñaaki nyaama wolla nana, nde yawtaani keerol

لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ ﴿١٨﴾

Muhamadu-yo o his- yi*ii jemma seteede mbo MiiraaJ kaawisaaji Alla mawɗi kollirooji kattane Makko, O yi*i aljanna e yiite e goɗɗum

أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّـٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ ﴿١٩﴾

Mbela on nji*ii-onon heefereeɓe- sanamuuji ndewaton ɗi ko aldah e Alla:Laata e Ujjaa

وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ ﴿٢٠﴾

E manaata tatɓiija goɗɗo o e sanamuuji mon. kabree kam mbela hoɓe njoganii on nafoore wolla lorla. بلغ Alqur’aana · Faccirol

أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ ﴿٢١﴾

Mbela na woodani on-onon heeferɓe- gorko ko yiɗɗon ko, na woodani Mboko Joomiraawo demmbo mbo nganñɗon o?

تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ ﴿٢٢﴾

Ndeen fecccoore nde peccirɗon belaaɗe mon ko nde tooñnde

إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ ﴿٢٣﴾

ɗi sanamuuji ɗi ngonah si wonah inɗe ɗe ngalah maana, ɗi ngalah hay geɗal e sifaaji Alliyankeewal on inniriiɗi onon e baabiraave mon ummaade e ko*e mon, Alla jippinaani heen hay daliil, sirkuɓe ɓe ndewata si wonah sikke e belaaɗe pittaali mum en e ko seytaane suɗi e ɓerɗe mum en, arii e mum en ummaade e Joom mum en peewal e ɗemngal nelaaɗo-yo o his- te ɓe peewaani. أم للإنسن ما تمن

أَمْ لِلْإِنسَـٰنِ مَا تَمَنَّىٰ ﴿٢٤﴾

Mbela na woodani neɗɗa ko o wooɗa ko e tefnga sanamuuji faade Alla?

فَلِلَّهِ ٱلْـَٔاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ ﴿٢٥﴾

Alah, alanah mbo ko o wooɗa ko, ko Alla tan woodani ko sakkati e ko adii, O okka heen ko O wela O haɗa ko O haaja

۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَـٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ ﴿٢٦﴾

Hono foti malayka nder kammuuji ɗi tefoore majji nafatah hay huunde soɗi faalaama tefande gooto si wonah caggal de Alla sakkiti tefnga wonande Mbo O haaja e ɓeen, O wele tefnanteeɗo o, Alla sakkitantah oon baɗanɗo Mbo nandadiijo, O weletaake oon tefnanteeɗo dewoowo ko wonah Alla

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ ﴿٢٧﴾

ɓeen ɓe goonɗinaani ummital to laakira maɓe innir malaykaaji ɗi inɗe rewɓe sabu sikkude ɓe koɓe ɓiɓɓe Alla, Alla toowii e konngi mum en hee toowal manngal

وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا ﴿٢٨﴾

Woodanaaniɓe ganndal tuugnorgal e koɓe innirta ko malaykaaji inɗe rewɓe, alah koɓe ndewata e ɗuum si wonah sikke e ko laaɓaani, sikke noon nafatah e goonga hay huuunde nyande darnga. بلغ Alqur’aana · Faccirol

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا ﴿٢٩﴾

ɗuuna-aan aan nulaaɗa- oon duntiiɗo innude Alla o faalaako nde, alah ko o faala si wonah nguurndam aduna, o gollanataaka laakara, sabu o goonɗinaani mbo

ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ ﴿٣٠﴾

Ko sirkuɓe ɓe kaalata ko, ko faati e innirde malaykaaji inɗe rewɓe, fotde ganndal mum en ko ɗoon haaɗi, sabu koɓe majjuɓe, ɓe ɓe njottaaki e yananeede, ko joom ma noon ɓuri anndude oon gooñiiɗo acci laawol peewal, ko Kanko ɓuri anndude kadi oon peewɗo e laawol makko he, alah fof ko wirnii e Makko hay huunde

وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَـٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى ﴿٣١﴾

Ko Alla tan woodani ko woni e nder kammuuji, na woodani Mbo ko woni e leydi to bannge jeyal e takgo e jiiloowo, ngam O yoɓa bonnuɓe e aduna koɓe kaandi ko e lepte, O yoɓa goonɗinɓe golluɓe ko moƴƴi aljanna

ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ ﴿٣٢﴾

Ɓen woɗɗitotooɓe junuubi mawɗi ɗin, e geddi kaanuɗi ɗin, ɓe faggitotaako si wanaa tokoosi ɗin. Ɗin no yaaforee accitugol mawnuɗi ɗin, e ɗuɗɗinirde dewe. Pellet, Joomi maa an Nulaaɗo, ko yaajuɗo yaafuyee. Himo yaafoo junuubi kala tuubuɓe e jeyaaɓe Makko ɓen. Ko Kanko Seniiɗo On, ɓuri anndude fii mon gila O tagirnoo ben mon Aadama e leydi, haa nde wonunoɗon saawaaɓe e deedi neeniraaɓe mon; hiɗon tagiree sagara naɓi sagara. Huunde e ɗum suuɗaaki Mo. Haray wata on mantir ko'e hulugol Allah. Ko Kanko ɓuri anndude huluɓe Mo ɓen, ɗoftii yamaruyeeji Makko, woɗɗitii haɗaaɗi Makko

أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ ﴿٣٣﴾

E a tinaali bonnde fiyaaku ɗuurniiɗo lislaamu on, fewndo ka o ɓadinoo mo?

وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ ﴿٣٤﴾

Himo okka seeɗa e jawdi, hooti o ɗawa; tawde nguddan ko jikku makko. E hoore ɗum, himo manta hoore-makko

أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ ﴿٣٥﴾

Kere o jogi ganndal wiirniiɗi ngal o ndaarirta o yewta fii mun? أم لم ينبأ بما فى صحف موس

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ ﴿٣٦﴾

Kaa hara o fefindi o takki e Allha? Hara o humpitaaka fii ko woni kon ka ɗeri arani ɗi Allah jippini ɗin e Muusaa? بلغ Alqur’aana · Faccirol

وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ ﴿٣٧﴾

E ko woni kon ka ɗeri Ibraahiima hunnoɗo kala ko Joomi makko nulunoo mo yo o yottingol kon. أل اتزر وازرة وزر أخر

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ﴿٣٨﴾

Wonnde neɗɗo woo ronnditotaako bakkaatu goɗɗo goo. وأن ليس للإنسن إل اما سعى

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ﴿٣٩﴾

E wonnde alanaa neɗɗanke on, si wanaa yeru baraaji golle makko ɗen. وأن سعيه سوف ير

وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ ﴿٤٠﴾

E wonnde golle makko ɗen, aray ka yi'ee Ñalnde Darngal

ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ ﴿٤١﴾

Refti o yoɓiree golle makko ɗen, njoɓdi timmundi di ustaaki

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ ﴿٤٢﴾

E wonnde ko ka Joomi maa an Nulaaɗo, woni ruttorde jeyaaɓe ɓen si ɓe maayii. وأنه هو أض حك وأبكى

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ ﴿٤٣﴾

E wonnde ko Kanko woni weltinoowo Mo O yiɗi, O jalna ontigi, O sunina mo O yiɗi, O wullina ontigi. وأ نه هو أمات وأح يا

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا ﴿٤٤﴾

E wonnde ko Kanko woni Waroowo wuuruooɓe aduna ɓen, O wuurnita ɓe ɓaawo mun

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ ﴿٤٥﴾

E wonnde O tagii nooneeji ɗin: gorel e deyel. من نطفة إ ذا تمن

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ ﴿٤٦﴾

Immorde e toɓɓere maniiyu si rufaama e rennga. بلغ Alqur’aana · Faccirol

وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ ﴿٤٧﴾

E wonnde ko Kanko woodani tagitugol ɗin ɗiɗi ɓaawo ɗi maayude. وأ نه هو أ غن وأ قن

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ ﴿٤٨﴾

E wonnde ko Kanko alɗiniri jeyaaɓe Makko ɓe yiɗani jawdi, O yeɗi ɓe jawle ɗe yimɓe ɗaɓɓata

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ ﴿٤٩﴾

E wonnde ko Kanko woni Jeyɗo hoodere Si'iraa, nde yoga e sirkooɓe rewata kafida nde e Allah

وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ ﴿٥٠﴾

E wonnde ko Kanko halkunoo Aadi'en adinooɓe, ɓen woni yimɓe Huudi ɓen, fewndo ɓe haɓɓitinoo e keeferaaku ngun

وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ ﴿٥١﴾

O halki kadi Samuuda'en, yimɓe Saalih ɓen, O heddinaano hay gooto e maɓɓe

وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ ﴿٥٢﴾

Ko non kadi O hlkirnoo yimɓe Nuuhu ɓen ado Aadi'en e Samuuda'en. Pellet, yimɓe Nuuhu ɓen laatino ɓurɓe tooñude e tiiɗude bewre diini Aadi'en e Samuuda'en. Tawde Nuuhu wonnduno e maɓɓe duuɓi ujunere ŋakkirɗum cappanɗe jowi, himo nodda ɓe e wootinɗingol Allah, kono ɓe salii nootagol mo

وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ ﴿٥٣﴾

E ca'e yimɓe Luutu ɓen ɓen O wayliti haa ka kammu, refti O wayliti ɓe ka leydi. فغش ىها ما غش

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ ﴿٥٤﴾

O hippiri ɗe kaaƴe ɗen ɗe O hippi e maɓɓe ɓaawo O townude ɓe ka kammu, O liɓde ka leydi

فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ ﴿٥٥﴾

Ko honɗum e neemaaji Joomi maa tinndinayɗi e kattal Makko woni wennjata fii mun, ronkaa waajitorde ɗum, an oo neɗɗanke?

هَـٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ ﴿٥٦﴾

Awa oo Nulaaɗo immninaaɗo e mon, ko jeyaaɗo e Nulaaɓe adinooɓe. بلغ Alqur’aana · Faccirol

أَزِفَتِ ٱلْـَٔازِفَةُ ﴿٥٧﴾

Darngal hewtungal ngal ɓadike

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ ﴿٥٨﴾

Duñoowo ngal itta, maa ƴellitotooɗo fii maggal, alaa si wanaa Allah

أَفَمِنْ هَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ ﴿٥٩﴾

E ko ndee yewtere Al*ur'aana janngeteende e dow mon, woni ko haawetoɗon wiide ko ka Allah nde iwri? وتضحكون ولا تبكون

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ ﴿٦٠﴾

Hiɗon jala jalkita nde, on wullataa tuma nanuɗon waaju mayre? وأ نتم سمدون

وَأَنتُمْ سَـٰمِدُونَ ﴿٦١﴾

Hara ko on weldiiɓe, ɓe haajaaka e mayre?

فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩ ﴿٦٢﴾

Koni sujjanee Allah, laɓɓinanon Mo dewal. Iwdi: Al-Mukhtasar fi Tafsir Al-Qur’an