تفسیر الطور — At-Tur (52)

وَٱلطُّورِ ﴿١﴾

الله به کوهی که بر روی آن با موسی علیه السلام سخن گفت سوگند یاد فرمود. وكتب م سطور

وَكِتَـٰبٍۢ مَّسْطُورٍۢ ﴿٢﴾

وبه کتابی که نوشته شده است سوگند یاد فرمود. فى رق م نشور

فِى رَقٍّۢ مَّنشُورٍۢ ﴿٣﴾

در برگی مفصل وسرگشاده مانند کتاب‌های نازل‌شده

وَٱلْبَيْتِ ٱلْمَعْمُورِ ﴿٤﴾

وبه خانه‌ای که آن را فرشتگان در آسمان با عبادت الله آباد می‌کنند سوگند یاد فرمود

وَٱلسَّقْفِ ٱلْمَرْفُوعِ ﴿٥﴾

وبه آسمان برافراشته شده که سقف زمین است سوگند یاد فرمود

وَٱلْبَحْرِ ٱلْمَسْجُورِ ﴿٦﴾

وبه دریای لبریز از آب سوگند یاد فرمود. إن عذاب ربك لوقع

إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَٰقِعٌۭ ﴿٧﴾

که - ای رسول- عذاب پروردگارت به‌طور قطع وبدون تردید بر کافران واقع خواهد شد. ما له من دافع

مَّا لَهُۥ مِن دَافِعٍۢ ﴿٨﴾

(این عذاب) هیچ بازدارنده‌ای ندارد که آن را از آنها بازدارد، وآنها را در برابر وقوع آن محافظت کند

يَوْمَ تَمُورُ ٱلسَّمَآءُ مَوْرًۭا ﴿٩﴾

روزی‌که آسمان برای اعلام قیامت به شدت تکان می‌خورد ومی‌لرزد

وَتَسِيرُ ٱلْجِبَالُ سَيْرًۭا ﴿١٠﴾

وکوه‌ها به شدت از جای خویش به حرکت درمی‌آیند. صفحه ۱ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر فويل يومئذ للمكذبين

فَوَيْلٌۭ يَوْمَئِذٍۢ لِّلْمُكَذِّبِينَ ﴿١١﴾

در آن روز برای تکذیب‌کنندگان عذابی که الله آن را به کافران وعده داده است نابودی وتباهی است

ٱلَّذِينَ هُمْ فِى خَوْضٍۢ يَلْعَبُونَ ﴿١٢﴾

همان کسانی‌که باغوطه‌ورشدن در باطل سرگرم هستند، وبه رستاخیز وزنده‌شدن مردگان در روز قیامت هیچ اهمیتی نمی‌دهند. يوم يدع ون إ لى نار جهنم دعا

يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلَىٰ نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا ﴿١٣﴾

روزی‌که به شدت وزور به‌سوی آتش جهنم رانده می‌شوند

هَـٰذِهِ ٱلنَّارُ ٱلَّتِى كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ ﴿١٤﴾

واز روی توبیخ به آنها گفته می‌شود: این همان آتشی است که وقتی رسولان‌تان شما را از آن می‌ترساندند آن را تکذیب می‌کردید

أَفَسِحْرٌ هَـٰذَآ أَمْ أَنتُمْ لَا تُبْصِرُونَ ﴿١٥﴾

آیا این عذابی که دیدید سحر است؟! یا شما آن را نمی‌بینید؟!

ٱصْلَوْهَا فَٱصْبِرُوٓا۟ أَوْ لَا تَصْبِرُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْكُمْ ۖ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٦﴾

گرمای این آتش را بچشید واز آن رنج ببرید، پس اگر در برابر رنج‌کشیدن از گرمای آن شکیبایی کنید، یا بر آن شکیبایی نکنید، شکیبایی وناشکیبایی‌تان یکسان است، امروز مجازات نمی‌شوید مگر در قبال کفر وگناهانی که در دنیا انجام می‌دادید

إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـٰتٍۢ وَنَعِيمٍۢ ﴿١٧﴾

به‌راستی‌ کسانی که به‌خاطر پروردگارشان - با اجرای اوامر واجتناب از نواهی‌اش پرهیزکاری نموده‌اند - در بهشت‌ها ونعمت‌های زیادی هستند که پایان نمی‌یابد

فَـٰكِهِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ ﴿١٨﴾

از خوردنی‌ها ونوشیدنی‌ها ونکاح‌های خوشایند که الله به آنها عطا کرده بهره‌مند می‌شوند، وپروردگارشان سبحانه آنها را از عذاب جهنم محافظت کرده است؛ پس به‌سبب دستیابی به مطلوب خویش از خوشی‌ها ومحافظت‌شدن از چیزی‌که از آن می‌ترسیدند رستگار شده‌اند

كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٩﴾

وبه آنها گفته می‌شود: به پاداش اعمال خوبتان در دنیا، از آنچه که نفس‌تان می‌خواهد گوارا بخورید، واز هیچ آسیب وآزاری بر اثر آنچه می‌خورید یا می‌نوشید نترسید

مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ سُرُرٍۢ مَّصْفُوفَةٍۢ ۖ وَزَوَّجْنَـٰهُم بِحُورٍ عِينٍۢ ﴿٢٠﴾

بر تخت‌هایی آراسته که در کنار هم به ردیف قرار گرفته‌اند تکیه زده‌اند، وزنانی سفید ودرشت‌چشم را به ازدواج آنها درآورده‌ایم. صفحه ۲ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَـٰنٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَآ أَلَتْنَـٰهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَىْءٍۢ ۚ كُلُّ ٱمْرِئٍۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌۭ ﴿٢١﴾

كسب رهين وکسانی‌که ایمان آورده‌اند وفرزندان‌شان در ایمان از آنها پیروی کرده‌اند، فرزندان‌شان را به آنها ملحق می‌کنیم تا چشمان‌شان به آنها روشن گردد، هر چند اعمال‌شان را کسب نکرده باشند، وذره‌ای از پاداش اعمال‌شان نمی‌کاهیم، هر انسانی در گرو عمل بدی است که مرتکب شده وذره‌ای از اعمالش را دیگری به جای او به دوش نمی‌کشد. وأمددنهم بفكهة ولحم مما يشتهون

وَأَمْدَدْنَـٰهُم بِفَـٰكِهَةٍۢ وَلَحْمٍۢ مِّمَّا يَشْتَهُونَ ﴿٢٢﴾

واین بهشتیان را با میوه‌های گوناگون، وبه هر نوع گوشتی که بخواهند کمک می‌کنیم. يتنزعون فيها كأسا لا لغو فيها ولا تأثيم

يَتَنَـٰزَعُونَ فِيهَا كَأْسًۭا لَّا لَغْوٌۭ فِيهَا وَلَا تَأْثِيمٌۭ ﴿٢٣﴾

در بهشت جامی را از یکدیگر می‌گیرند که نوشیدن آن مانند آنچه را در دنیا منجر به سخن باطل وگناه به‌سبب مستی می‌شد در پی ندارد

۞ وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌۭ لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌۭ مَّكْنُونٌۭ ﴿٢٤﴾

وپسرانی که برای خدمت آنها مطیع شده‌اند بر گردشان می‌گردند که در درخشندگی وسفیدی پوست‌شان گویی مروارید حفاظت‌شده در صدف‌های‌شان هستند

وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَسَآءَلُونَ ﴿٢٥﴾

وبرخی از بهشتیان به برخی دیگر روی می‌آورند، واز حال یکدیگر در دنیا می‌پرسند

قَالُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِىٓ أَهْلِنَا مُشْفِقِينَ ﴿٢٦﴾

آن‌گاه به آنها پاسخ می‌دهند: به‌راستی‌که ما در دنیا میان خانوادۀ خویش از عذاب الله می‌ترسیدیم

فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْنَا وَوَقَىٰنَا عَذَابَ ٱلسَّمُومِ ﴿٢٧﴾

پس الله با هدایت به اسلام بر ما منت بخشید، وما را از عذاب بی‌نهایت سوزان نجات داد

إِنَّا كُنَّا مِن قَبْلُ نَدْعُوهُ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْبَرُّ ٱلرَّحِيمُ ﴿٢٨﴾

به‌راستی‌که ما در زندگی دنیای خویش او را عبادت می‌کردیم، واز او می‌خواستیم که ما را در برابر آتش جهنم محافظت کند، وبه تحقیق که او در وعدۀ خویش بر بندگانش نیکوکار وراستگو، ونسبت به آنها بسیار مهربان است، واز نیکی واز مظاهر رحمت او تعالی این است که ما را به ایمان هدایت ووارد بهشت کرد، واز جهنم دور گرداند

فَذَكِّرْ فَمَآ أَنتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍۢ وَلَا مَجْنُونٍ ﴿٢٩﴾

پس - ای رسول- با قرآن اندرز بده؛ زیرا تو به‌سبب ایمان وعقلی که الله به تو ارزانی داشته است نه کاهنی پری‌خوان که با جن‌ها در ارتباط باشی هستی، ونه دیوانه‌ای هستی. صفحه ۳ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

أَمْ يَقُولُونَ شَاعِرٌۭ نَّتَرَبَّصُ بِهِۦ رَيْبَ ٱلْمَنُونِ ﴿٣٠﴾

یا این تکذیب‌ کنندگان می‌گویند: محمد رسولی نیست، بلکه شاعری است که انتظار می‌بریم مرگ او را برباید، تا از او راحت شویم

قُلْ تَرَبَّصُوا۟ فَإِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُتَرَبِّصِينَ ﴿٣١﴾

ای رسول- به آنها بگو: مرگم را انتظار برید، من نیز عذابی را انتظار می‌کشم که به‌سبب اینکه مرا تکذیب کردید به شما می‌رسد

أَمْ تَأْمُرُهُمْ أَحْلَـٰمُهُم بِهَـٰذَآ ۚ أَمْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ ﴿٣٢﴾

بلکه آیا عقل‌های‌شان آنها را به این سخن‌شان امر می‌کند که: او کاهن ودیوانه‌ای است؟! که آنچه را با یکدیگر جمع نمی‌شوند در یک شخص جمع می‌کنند، بلکه آنها مردمی متجاوز از حدود هستند، که نه به شرع رجوع می‌کنند ونه به عقل

أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۥ ۚ بَل لَّا يُؤْمِنُونَ ﴿٣٣﴾

یا می‌گویند: محمد این قرآن را ساخته است، وبه او وحی نشده است؟! آن را نساخته است، بلکه آنها از ایمان به آن سر باز می‌زنند، ومی‌گویند: آن را ساخته است

فَلْيَأْتُوا۟ بِحَدِيثٍۢ مِّثْلِهِۦٓ إِن كَانُوا۟ صَـٰدِقِينَ ﴿٣٤﴾

پس اگر در این ادعای‌تان که او قرآن را ساخته است راستگو هستید سخنی هر چند ساختگی مانند آن بیاورید

أَمْ خُلِقُوا۟ مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ أَمْ هُمُ ٱلْخَـٰلِقُونَ ﴿٣٥﴾

آیا بدون آفریدگاری آفریده شده‌اند؟! یا آنها خود آفریدگار خویش هستند؟! نه وجود مخلوق بدون خالق ممکن است، ونه وجود مخلوقی که خلق می‌کند. پس چرا آفریدگارشان را عبادت نمی‌کنند؟!

أَمْ خَلَقُوا۟ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ ﴿٣٦﴾

آیا آسمان‌ها وزمین را آنها آفریده‌اند؟! بلکه یقین ندارند که الله همان آفریدگارشان است؛ زیرا اگر بر این امر یقین داشتند به‌طور قطع او را یگانه برمی‌شمردند، وبه رسولانش ایمان می‌آوردند

أَمْ عِندَهُمْ خَزَآئِنُ رَبِّكَ أَمْ هُمُ ٱلْمُصَۣيْطِرُونَ ﴿٣٧﴾

آیا گنجینه‌های پروردگارت نزد آنها است. چه رزق وروزی‌که آن را به هرکس بخواهند می‌بخشند، وچه نبوت که آن را به هرکس بخواهند عطا می‌کنند واز هرکس بخواهند بازمی‌دارند؟! آیا آنها بر حسب اراده‌شان مسلط ومتصرف هستند؟!

أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌۭ يَسْتَمِعُونَ فِيهِ ۖ فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُم بِسُلْطَـٰنٍۢ مُّبِينٍ ﴿٣٨﴾

آیا آنها نردبانی دارند که با آن به‌سوی آسمان بالا می‌روند ودر آن به وحی الله گوش فرا می‌دهند که وحی می‌کند آنها بر حق هستند؟! پس هر یک از آنها به آن وحی گوش داده است باید حجتی روشن بیاورد که شما را در این امر که ادعا می‌کنید برحق هستید تصدیق کند. صفحه ۴ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

أَمْ لَهُ ٱلْبَنَـٰتُ وَلَكُمُ ٱلْبَنُونَ ﴿٣٩﴾

آیا دختران که آنها را نمی‌پسندید برای او سبحانه، وپسران که آنها را می‌پسندید برای شما است؟! أم تسٔلهم أجرا فهم من م غرم م ثقلون

أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ أَجْرًۭا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍۢ مُّثْقَلُونَ ﴿٤٠﴾

ای رسول- آیا در قبال آنچه از جانب پروردگارت بر آنها ابلاغ می‌کنی مزدی از آنها می‌خواهی؟ که به‌سبب این امر به حمل باری خارج از توان‌شان مکلف هستند

أَمْ عِندَهُمُ ٱلْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ ﴿٤١﴾

یا علم غیب دارند وبرای مردم آنچه را از غیبیات باخبر می‌شوند می‌نویسند وآنها را از هرچه از امور غیبی که بخواهند باخبر می‌سازند

أَمْ يُرِيدُونَ كَيْدًۭا ۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ هُمُ ٱلْمَكِيدُونَ ﴿٤٢﴾

یا این تکذیب‌کنندگان می‌خواهند به تو ودینت نیرنگ بزنند؟! پس به الله اعتماد کن؛ زیرا کسانی‌که به الله ورسولش کفر ورزیده‌اند خودشان به نیرنگ گرفتار می‌شوند، نه تو

أَمْ لَهُمْ إِلَـٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ ۚ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٤٣﴾

آیا آنها معبود برحقی جز الله دارند؟! الله از شریکی که به او نسبت می‌دهند منزه وپاک است. تمام مواردی که بیان شد هرگز نبوده، ودر هیچ حالتی قابل تصور نیست

وَإِن يَرَوْا۟ كِسْفًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ سَاقِطًۭا يَقُولُوا۟ سَحَابٌۭ مَّرْكُومٌۭ ﴿٤٤﴾

واگر پاره‌ای از آسمان ببینند در مورد آن می‌گویند: طبق معمول این ابری متراکم است، در نتیجه از آن اندرز نمی‌گیرند، وایمان نمی‌آورند

فَذَرْهُمْ حَتَّىٰ يُلَـٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى فِيهِ يُصْعَقُونَ ﴿٤٥﴾

پس -ای رسول- آنها را در دشمنی وتکذیب‌شان واگذار تا روزی‌که در آن عذاب می‌شوند، یعنی روز قیامت را ملاقات کنند. يوم لا يغنى عنهم كيدهم شئا ولا هم ينصرون

يَوْمَ لَا يُغْنِى عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًۭٔا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ ﴿٤٦﴾

روزی‌که نیرنگشان هیچ‌چیز نه کم نه زیاد آنها را بی‌نیاز نمی‌سازد، وبرای نجات‌یافتن از عذاب یاری نمی‌شوند. وإن للذين ظلمواعذابا دون ذلك ولكن أكثرهم لا يعلمون

وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ عَذَابًۭا دُونَ ذَٰلِكَ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٤٧﴾

وبه‌راستی برای کسانی‌که با شرک وگناهان بر خودشان ستم کرده‌اند عذابی پیش از عذاب آخرت؛ با قتل واسارت در دنیا، وعذاب قبر در برزخ است. اما بیشتر آنها این امر را نمی‌دانند، به همین سبب بر کفرشان باقی می‌مانند

وَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنَا ۖ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٤٨﴾

و-ای پیامبر- در برابر تقدیر پروردگارت وحکم شرعی او، شكيبايى پیشه کن، که تو جلوى دید وحمایت ما هستی، وهنگامی که از خواب بر می خیزی، براى ستایش پروردگارت تسبیح بگو. صفحه ۵ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَـٰرَ ٱلنُّجُومِ ﴿٤٩﴾

وبخشی از شب، پروردگارت را تسبیح بگو، وبرایش نماز بگزار، ونماز فجر را هنگامی‌ برپادار که ستارگان با غروب به‌سبب روشنایی روز، پشت می‌کنند. صفحه ۶ از ۶ moc.hgelp