حمٓ ﴿١﴾
خانه›تفسیر›الزخرف (٤٣)
مکی · ٨٩ آیه
حمٓ ﴿١﴾
وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ ﴿٢﴾
الله به قرآن روشنگر راه هدایت بهسوی حق سوگند یاد فرمود. ي إ ن اجعلنه قرءنا عربا لعل كم تعقلون
إِنَّا جَعَلْنَـٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّۭا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿٣﴾
که ما آن را قرآنی به زبان عربی قرار دادیم؛ تا -ای گروهی که قرآن به زبان شما نازل شده است- در معانیاش بیندیشید، وآنها را بفهمید وبه امتهای دیگر انتقال دهید
وَإِنَّهُۥ فِىٓ أُمِّ ٱلْكِتَـٰبِ لَدَيْنَا لَعَلِىٌّ حَكِيمٌ ﴿٤﴾
وبهراستیکه این قرآن در لوح محفوظ والا وبلند مرتبه ودارای حکمت است، وآیاتش در اوامر ونواهی، محکم واستوار گردیده است
أَفَنَضْرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكْرَ صَفْحًا أَن كُنتُمْ قَوْمًۭا مُّسْرِفِينَ ﴿٥﴾
آیا بهسبب اینکه شما بسیار مرتکب شرک وگناهان میشوید ما از فرستادن این قرآن بر شما دست میکشیم؟ این کار را نمیکنیم، بلکه مهربانی به شما، عکس این امر را میطلبد
وَكَمْ أَرْسَلْنَا مِن نَّبِىٍّۢ فِى ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٦﴾
وچه بسیار پیامبرانی که در امتهای پیشین مبعوث کردیم. وما يأتيهم من نبى إ ل اكانوا به يستهزءون
وَمَا يَأْتِيهِم مِّن نَّبِىٍّ إِلَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٧﴾
وهر پیامبری که از جانب الله نزد آن امتهای پیشین آمد او را مسخره میکردند
فَأَهْلَكْنَآ أَشَدَّ مِنْهُم بَطْشًۭا وَمَضَىٰ مَثَلُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٨﴾
واز میان آن امتها کسانی را نابود کردیم که از اینها نیرومندتر بودند. بنابراین از نابودی ضعیفتر از آنها ناتوان نیستیم، وچگونگی نابودی امتهای پیشین، مانند عاد وثمود وقوم لوط واصحاب مدین در قرآن بیان شده است
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٩﴾
و- ای رسول- اگر از این مشرکان تکذیبکننده بپرسی: چه کسی آسمانها، وزمین را آفریده است؟ بهطور قطع در پاسخ به سوال تو خواهند گفت: آنها را ذات شکست ناپذیری که هیچکس بر او چیره نمیشود، واز همه چیز آگاه است آفریده است. صفحه ۱ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ مَهْدًۭا وَجَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًۭا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿١٠﴾
الله همان ذاتی است که زمین را برای شما گستراند وآن را برایتان فرشی که بر بالایش پا میگذارید قرار داد، وراههایی در کوهها ودرههایش برایتان قرار داد؛ تا در مسافرتها از آنها راهنمایی بگیرید
وَٱلَّذِى نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍۢ فَأَنشَرْنَا بِهِۦ بَلْدَةًۭ مَّيْتًۭا ۚ كَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ ﴿١١﴾
وهمان ذاتی است که از آسمان به آن اندازه آب فرو فرستاد که برای شما، وبرای دامها وکشتزارهایتان کافی است، وزمینی خشکیده وبدون گیاه را با آن زنده گرداند، همانگونه که الله این زمین خشک را با گیاهان زنده گردانید شما را نیز برای رستاخیز زنده میگرداند
وَٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلْفُلْكِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مَا تَرْكَبُونَ ﴿١٢﴾
وهمان ذاتی است که تمام جفتها مانند شب وروز، نر وماده وغیر آن را آفرید، واز کشتیها ودامها مرکبهایی که در مسافرتهایتان بر آنها سوار میشوید برایتان قرار داد، بر کشتیها در دریا، وبر دامهایتان در خشکی سوار میشوید
لِتَسْتَوُۥا۟ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا ٱسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا۟ سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى سَخَّرَ لَنَا هَـٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقْرِنِينَ ﴿١٣﴾
مقرنين تمام این موارد را برایتان قرار داد؛ تا بر پشت مرکبهایی که در سفرهایتان سوار میشوید قرار گیرید، ووقتی بر پشت آنها قرار میگیرید نعمت پروردگارتان که آنها را رام شما کرد به یاد آورید، وبه زبان بگویید: پاک ومنزه است ذاتیکه این مرکب را برای ما مهیا ورام کرد وتحت فرمان ما قرار دارد، واگر الله آن را رام نکرده بود ما بر این کار توانایی نداشتیم
وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ ﴿١٤﴾
وقطعا ما پس از مرگ برای حسابرسی وجزا فقط بهسوی پروردگارمان بازمیگردیم
وَجَعَلُوا۟ لَهُۥ مِنْ عِبَادِهِۦ جُزْءًا ۚ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَكَفُورٌۭ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾
ومشرکان ادعا کردند که برخی مخلوقات از آفریدگار سبحانه متولد شدهاند آنگاه که گفتند: فرشتگان دختران الله هستند، در حقیقت هر کس که چنین سخنی بگوید انسان بسیار ناسپاسی است که کفر وگمراهی را آشکار کرده است
أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنَاتٍۢ وَأَصْفَىٰكُم بِٱلْبَنِينَ ﴿١٦﴾
ای مشرکان- آیا میگویید: الله از میان مخلوقاتش دخترانی برای خود برگرفته، وفرزندان پسر را به شما اختصاص داده است؟! چه تقسیمی است که شما ادعا کردید؟! د وإذا بشرأحدهم بما ضرب للرحمن مثلا ظل وجهه مسو اوهو كظيم
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَـٰنِ مَثَلًۭا ظَلَّ وَجْهُهُۥ مُسْوَدًّۭا وَهُوَ كَظِيمٌ ﴿١٧﴾
وچون یکی از آنها را به دختر -که آن را به پروردگارش نسبت میدهد- مژده دهند چهرهاش از غم واندوه زیاد سیاه میشود، وسرشار از خشم میگردد. پس چگونه چیزی را که وقتی خودش به آن مژده داده میشود غمگین میگردد به پروردگارش نسبت میدهد؟ صفحه ۲ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَوَمَن يُنَشَّؤُا۟ فِى ٱلْحِلْيَةِ وَهُوَ فِى ٱلْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍۢ ﴿١٨﴾
آیا کسی را به پروردگارشان نسبت میدهد که در زیور پرورش مییابد، وسخن او هنگام مجادله بهسبب زنانگیاش غیر روشن است؟!
وَجَعَلُوا۟ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمْ عِبَـٰدُ ٱلرَّحْمَـٰنِ إِنَـٰثًا ۚ أَشَهِدُوا۟ خَلْقَهُمْ ۚ سَتُكْتَبُ شَهَـٰدَتُهُمْ وَيُسْـَٔلُونَ ﴿١٩﴾
وفرشتگان را که بندگان الله رحمان سبحانه هستند: دختر نامیدند. آیا آنگاه که الله آنها را آفرید حاضر بودهاند، وبرایشان مشخص شده است که آنها دختر هستند؟! بهزودی فرشتگان این گواهی آنها را خواهند نوشت، ودر روز قیامت در این باره از آنها سوال میشود، وبه خاطر دروغی که گفتند عذاب میشوند
وَقَالُوا۟ لَوْ شَآءَ ٱلرَّحْمَـٰنُ مَا عَبَدْنَـٰهُم ۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ﴿٢٠﴾
وبا استدلال به تقدیر گفتند: اگر الله میخواست که ما فرشتگان را عبادت نکنیم آنها را عبادت نمیکردیم، پس چون این کار را از ما خواسته است بر رضایت او دلالت دارد. برای این سخنشان هیچ دانشی نیست، وآنها فقط دروغ میگویند. أم ءاتينهم كتبا من قبله فهم به مستمسكون
أَمْ ءَاتَيْنَـٰهُمْ كِتَـٰبًۭا مِّن قَبْلِهِۦ فَهُم بِهِۦ مُسْتَمْسِكُونَ ﴿٢١﴾
آیا قبل از قرآن به این مشرکان کتابی دادهایم که عبادت غیر الله را به آنها اجازه داده باشد؟! وآنها به آن کتاب تمسک، واستدلال میکنند
بَلْ قَالُوٓا۟ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍۢ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم مُّهْتَدُونَ ﴿٢٢﴾
خیر، این اتفاق نیفتاده، بلکه با استدلال به تقلید گفتند: بهراستیکه ما پیش از خود پدرانمان را بر دین وآیینی یافتیم، وآنها معبودها را عبادت میکردند، وما در عبادت معبودها، راه آنها را میپیماییم
وَكَذَٰلِكَ مَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِى قَرْيَةٍۢ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍۢ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم مُّقْتَدُونَ ﴿٢٣﴾
م قتدون وهمانگونه که اینها به تکذیب پردختند، وبه تقلید خویش از پدرانشان استناد کردند، - ای رسول- پیش از تو در هیچ شهری فرستادهای برای انذار قومش نفرستادیم مگر اینکه بزرگان وسران ثروتمندشان گفتند: ما پدرانمان را بر دین وآیینی یافتهایم، واثر آنها را دنبال میکنیم. پس قوم تو اولین کسانی نیستند که این کار را انجام میدهند
۞ قَـٰلَ أَوَلَوْ جِئْتُكُم بِأَهْدَىٰ مِمَّا وَجَدتُّمْ عَلَيْهِ ءَابَآءَكُمْ ۖ قَالُوٓا۟ إِنَّا بِمَآ أُرْسِلْتُم بِهِۦ كَـٰفِرُونَ ﴿٢٤﴾
رسولشان به آنها گفت: آیا از پدرانتان پیروی میکنید حتی اگر آنچه من برایتان آوردهام از آیینی که پدرانتان بر آن بودند بهتر باشد؟ گفتند: به آنچه تو ورسولان پیش از تو به آن فرستاده شدهاید کافر هستیم
فَٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُكَذِّبِينَ ﴿٢٥﴾
از امتهایی که پیش از تو رسولان را تکذیب کردند انتقام گرفتیم وآنها را نابود کردیم، پس بیندیش کسانیکه رسولانشان را تکذیب کردند چه سرانجامی داشتهاند، به تحقیق که سرانجام دردناکی داشتهاند
وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦٓ إِنَّنِى بَرَآءٌۭ مِّمَّا تَعْبُدُونَ ﴿٢٦﴾
و-ای رسول- به یاد آور آنگاه که ابراهیم علیه السلام به پدر وقومش گفت: قطعا من از بتهایی که به جای الله عبادت میکنید بیزار هستم. صفحه ۳ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِلَّا ٱلَّذِى فَطَرَنِى فَإِنَّهُۥ سَيَهْدِينِ ﴿٢٧﴾
جز الله که مرا آفرید که به تحقیق او مرا به پیروی دین استوار خویش که نفع من در آن است، راهنمایی خواهد کرد. وجعلها كلمةباقية فى عقبه لعلهم يرجعون
وَجَعَلَهَا كَلِمَةًۢ بَاقِيَةًۭ فِى عَقِبِهِۦ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿٢٨﴾
وابراهیم علیه السلام کلمۀ توحید (لا إله إلا الله) را پس از خود در میان نسلش جاویدان کرد، وپیوسته در میان آنها کسی هست که الله را یگانه بداند وهیچچیز را با او شریک نگرداند؛ تا با توبه از شرک وگناهان بهسوی الله بازگردند
بَلْ مَتَّعْتُ هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمْ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ وَرَسُولٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٢٩﴾
در نابودی این مشرکان تکذیبکننده شتاب نکردهام، بلکه با باقیگذاشتن در دنیا آنها را بهرهمند ساختم، وپیش از آنها پدرانشان را برخوردار ساختم تا اینکه قرآن، وفرستادهای روشنگر یعنی محمد صلی الله علیه وسلم نزدشان آمد
وَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ قَالُوا۟ هَـٰذَا سِحْرٌۭ وَإِنَّا بِهِۦ كَـٰفِرُونَ ﴿٣٠﴾
وچون این قرآن که حقیقتی بدون تردید است نزدشان آمد گفتند: این سحری است که محمد ما را با آن سحر میکند، وقطعا ما به او کافریم وهرگز به او ایمان نخواهیم آورد
وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانُ عَلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنَ ٱلْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ ﴿٣١﴾
واین مشرکان تکذیب کننده گفتند: چرا الله این قرآن را به جای محمد که فقیر ویتیم است، بر یکی از دو مرد بزرگوار مکه یا طائف نازل نکرده است
أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ ۚ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُم مَّعِيشَتَهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍۢ دَرَجَـٰتٍۢ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُم بَعْضًۭا سُخْرِيًّۭا ۗ وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌۭ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ﴿٣٢﴾
ای رسول- آیا آنها رحمت پروردگارت را تقسیم میکنند وآن را به هرکس بخواهند میدهند واز هرکس بخواهند باز میدارند یا الله؟ ما هستیم که روزیهایشان را در دنیا میان آنها تقسیم کردهایم، وبرخی از آنها را ثروتمند وبرخی دیگر را فقیر قرار دادهایم؛ تا برخی از آنها در خدمت برخی دیگر باشند، ورحمت پروردگارت برای بندگانش در آخرت بهتر است از بهره فانی دنیا که اینها جمع میکنند
وَلَوْلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ لَّجَعَلْنَا لِمَن يَكْفُرُ بِٱلرَّحْمَـٰنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًۭا مِّن فِضَّةٍۢ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ ﴿٣٣﴾
واگر چنین نبود که مردم در کفر، امتی واحد گردند بهطور قطع برای خانههای کسانیکه به الله کفر میورزند سقفهایی نقرهای، ونردبانهایی که بر آن بالا روند قرار میدادیم. ولبيوتهم أبوبا وسررا عليها يتكٔون
وَلِبُيُوتِهِمْ أَبْوَٰبًۭا وَسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِـُٔونَ ﴿٣٤﴾
وبرای خانههایشان درهایی، وبرای خودشان تختهایی که بر آنها تکیه بزنند قرار میدادیم، تا به تدریج آنها را به عذاب نزدیک کنیم، وبه فتنه اندازیم
وَزُخْرُفًۭا ۚ وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَٱلْـَٔاخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ ﴿٣٥﴾
وبهطور قطع برای آنها طلا قرار میدادیم، و- ای رسول- تمام این موارد فقط کالای زندگی دنیایی است، وچون دوام ندارد سودش اندک است، ونعمتهای آخرت نزد پروردگارت برای کسانیکه با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه میکنند بهتر است. صفحه ۴ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ ٱلرَّحْمَـٰنِ نُقَيِّضْ لَهُۥ شَيْطَـٰنًۭا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٌۭ ﴿٣٦﴾
وهرکس سرسری در قرآن بنگرد که او را به رویگردانی میرساند مجازاتش این است که شیطانی بر او مسلط میشود که همنشینش خواهد بود وبر گمراهی او خواهد افزود
وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٣٧﴾
وبهطور قطع این همنشینان که بر انسانهای رویگردان از قرآن مسلط قرار داده میشوند آنها را از دین الله بازمیدارند؛ پس اوامر الله را اجرا نمیکنند واز نواهی او تعالی اجتناب نمیکنند، درحالیکه گمان میکنند بهسوی حق راهیافتهاند، وبه همین سبب از گمراهی خویش توبه نمیکنند
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَنَا قَالَ يَـٰلَيْتَ بَيْنِى وَبَيْنَكَ بُعْدَ ٱلْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ ٱلْقَرِينُ ﴿٣٨﴾
تا اینکه این رویگردان از یاد الله روز قیامت نزد ما آید وآرزوکنان بگوید: - ای همنشین- کاش میان من وتو به اندازۀ میان مشرق ومغرب فاصله بود، که چه همنشین بدی هستی
وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلْيَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ ﴿٣٩﴾
الله در روز قیامت به کافران میفرماید: - به این سبب که با شرک وگناهان بر خودتان ستم کردهاید- امروز مشارکت شما در عذاب هرگز سودی به شما نخواهد رساند وشریکان شما ذرهای از عذابتان را به جای شما برنخواهند داشت
أَفَأَنتَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ أَوْ تَهْدِى ٱلْعُمْىَ وَمَن كَانَ فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٤٠﴾
بهراستیکه اینها از شنیدن حق کر، واز دیدن آن کور هستند، پس - ای رسول- آیا تو بر شنواندن کر، یا راهنمایی کور، یا هدایت کسیکه در گمراهی آشکاری از راه راست قرار دارد توانایی؟! فإم انذهبن بك فإنا منهم م نتقمون
فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُم مُّنتَقِمُونَ ﴿٤١﴾
پس اگر ما تو را ببریم- یعنی قبل از اینکه آنها را عذاب کنیم تو را بمیرانیم- بهطور قطع در دنیا وآخرت از آنها انتقام میگیریم وآنها را عذاب میکنیم
أَوْ نُرِيَنَّكَ ٱلَّذِى وَعَدْنَـٰهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِم مُّقْتَدِرُونَ ﴿٤٢﴾
یا اگر بخشی از عذابی را که به آنها وعده میدهیم به تو نشان دهیم، بهراستیکه ما بر آنها توانا هستیم، ودر هیچ کاری نمیتوانند بر ما چیره شوند
فَٱسْتَمْسِكْ بِٱلَّذِىٓ أُوحِىَ إِلَيْكَ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٤٣﴾
پس - ای رسول- به آنچه که پروردگارت به تو وحی کرده چنگ بزن، وبه آن عمل کن؛ زیرا تو بر راه حقیقتی که هیچ ابهامی در آن نیست قرار داری
وَإِنَّهُۥ لَذِكْرٌۭ لَّكَ وَلِقَوْمِكَ ۖ وَسَوْفَ تُسْـَٔلُونَ ﴿٤٤﴾
وقطعا این قرآن مایۀ ارجمندی تو وقومت است، وبهزودی در روز قیامت در مورد ایمان به آن وپیروی هدایتش، ودعوت بهسوی آن از شما سوال خواهد شد. صفحه ۵ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَسْـَٔلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلْنَا مِن دُونِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ءَالِهَةًۭ يُعْبَدُونَ ﴿٤٥﴾
و- ای رسول- از رسولانی که پیش از تو مبعوث کردهایم بپرس: آیا جز الله رحمان معبودهای دیگری برای عبادت قرار دادهایم؟!
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَآ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَقَالَ إِنِّى رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٤٦﴾
وبه تحقیق که موسی علیه السلام را با آیات خویش بهسوی فرعون وسران قومش فرستادیم وبه آنها گفت: به تحقیق که من فرستادهای از جانب پروردگار تمام مخلوقات هستم
فَلَمَّا جَآءَهُم بِـَٔايَـٰتِنَآ إِذَا هُم مِّنْهَا يَضْحَكُونَ ﴿٤٧﴾
وچون آیات ما را برایشان آورد، از روی تمسخر واستهزا بر آنها خندیدند
وَمَا نُرِيهِم مِّنْ ءَايَةٍ إِلَّا هِىَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا ۖ وَأَخَذْنَـٰهُم بِٱلْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿٤٨﴾
وما هیچ دلیلی بر صحت آنچه موسی علیه السلام آورده بود به فرعون وسران قومش نشان نمیدادیم مگر اینکه از دلیل قبلی بزرگتر بود، وآنها را به عذاب در دنیا فرو گرفتیم، تا از کفر خویش بازگردند، اما هیچ فایدهای نداشت
وَقَالُوا۟ يَـٰٓأَيُّهَ ٱلسَّاحِرُ ٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ ﴿٤٩﴾
ووقتی بخشی از این عذاب به آنها رسید به موسی علیه السلام گفتند: ای ساحر، پروردگارت را که به تو گفته اگر ما ایمان بیاوریم عذاب را از ما برمیدارد، برایمان در دعا بخوان؛ زیرا اگر عذاب را از ما بردارد قطعا بهسوی او هدایت مییابیم
فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ ٱلْعَذَابَ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ ﴿٥٠﴾
اما وقتی عذاب را از آنها بازگرداندیم بلافاصله پیمانشان را شکستند، وبه آن وفا نکردند
وَنَادَىٰ فِرْعَوْنُ فِى قَوْمِهِۦ قَالَ يَـٰقَوْمِ أَلَيْسَ لِى مُلْكُ مِصْرَ وَهَـٰذِهِ ٱلْأَنْهَـٰرُ تَجْرِى مِن تَحْتِىٓ ۖ أَفَلَا تُبْصِرُونَ ﴿٥١﴾
وفرعون مفتخر وسرمست از پادشاهی خویش در میان قومش اینگونه ندا داد: ای قوم من، مگر پادشاهی مصر، واین رودهای نیل که از زیر کاخهای من جاری هستند از آن من نیست؟ پس آیا پادشاهی مرا نمیبینید واز عظمت من آگاه نیستید؟!
أَمْ أَنَا۠ خَيْرٌۭ مِّنْ هَـٰذَا ٱلَّذِى هُوَ مَهِينٌۭ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ ﴿٥٢﴾
در نتیجه من از موسی که شخصی رانده شده وناتوان است ونمیتواند به خوبی سخن بگوید بهتر هستم
فَلَوْلَآ أُلْقِىَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌۭ مِّن ذَهَبٍ أَوْ جَآءَ مَعَهُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ مُقْتَرِنِينَ ﴿٥٣﴾
چرا الله که او را فرستاده دستبندهایی طلایی برایش نیفکنده؛ تا مشخص شود او رسولش است، یا چرا فرشتگانی پیاپی همراه او نیامدهاند
فَٱسْتَخَفَّ قَوْمَهُۥ فَأَطَاعُوهُ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَـٰسِقِينَ ﴿٥٤﴾
فرعون قومش را فریفت، وآنها در گمراهی از او اطاعت کردند؛ زیرا مردمی خارج از طاعت الله بودند. صفحه ۶ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَلَمَّآ ءَاسَفُونَا ٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَـٰهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٥٥﴾
وهنگامیکه با استمرار بر کفر ما را به خشم آوردند از آنها انتقام گرفتیم، وهمگیشان را غرق ساختیم. فجعلنهم سلفا ومثلا للٔاخرين
فَجَعَلْنَـٰهُمْ سَلَفًۭا وَمَثَلًۭا لِّلْـَٔاخِرِينَ ﴿٥٦﴾
وفرعون وسران قومش را پیشگامانی گردانیدیم که در کفر، بر مردم وکفار قومت پیش افتادهاند، وآنها را پندی برای پندگیران قرار دادیم، تا مرتکب کار آنها نشوند و گرفتار عذابشان نگردند
۞ وَلَمَّا ضُرِبَ ٱبْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ ﴿٥٧﴾
و-ای پیامبر- هنگامی که مشرکان گمان کردند عیسی -علیه السلام- که نصاری او را عبادت کردند؛ شامل مفهوم این آیه می شود: ﴿إنكم وما تعبدون من دون الله ح ص ب جهنم أنتم لها و اردون﴾ [الأنبياء: 98] «یقینا شما وآنچه به جای الله عبادت می کنید، هیزم جهنم هستید، وشما وارد آن خواهید شد.» -در حالی که الله متعال همچنان که از عبادت بت ها نهی کرده، از عبادت عیسی -علیه السلام- نیز نهی کرده است- پس قومت در بحث وستیز با تو بانگ وفریاد زدند وگفتند: راضی شدیم که معبودان ما به منزله ی عیسی باشد، پس الله در رد آن ها این آیه را نازل فرمود: ﴿إن الذين س بقت له م منا الحس نى أولئك عنها مبعدون﴾ [الأنبياء: 101] «به راستی آنان كه قبلا بديشان وعده ی نيک داده ايم، چنين كسانى از دوزخ (و عذاب آن) دور نگه داشته مى شوند»
وَقَالُوٓا۟ ءَأَـٰلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًۢا ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ ﴿٥٨﴾
وگفتند: آیا مبعودهای ما بهتر هستند یا عیسی؟! ابن زبعری وامثالش این مثال را به این سبب که دوست داشتند به حق برسند به تو نزدند، بلکه چون جدال را دوست دارند این مثال را زدند، وآنها مردمی هستند که بر جدل وخصومت سرشته شدهاند
إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَـٰهُ مَثَلًۭا لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿٥٩﴾
عیسی پسر مریم فقط یکی از بندگان الله است که نعمت نبوت ورسالت را به او دادیم، واو را مثالی برای بنیاسرائیل قرار دادیم که از طریق او بر قدرت الله راهنمایی میشوند چون او را بدون پدر آفرید چنانکه آدم علیه السلام را بدون پدر ومادر آفرید
وَلَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَـٰٓئِكَةًۭ فِى ٱلْأَرْضِ يَخْلُفُونَ ﴿٦٠﴾
و- ای فرزندان آدم- اگر نابودی شما را بخواهیم بهطور قطع شما را نابود خواهیم کرد، وبه جای شما فرشتگانی قرار خواهیم داد که جانشین شما در زمین باشند، و الله را عبادت کنند وهیچکس را با او شریک نگردانند
وَإِنَّهُۥ لَعِلْمٌۭ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِ ۚ هَـٰذَا صِرَٰطٌۭ مُّسْتَقِيمٌۭ ﴿٦١﴾
در حقیقت عیسی علیه السلام یکی از نشانههای بزرگ قیامت است که در آخر الزمان نازل میشود، پس شک نکنید که قیامت واقع میشود، ودر آنچه از جانب الله برایتان آوردهام از من پیروی کنید؛ زیرا همان راه راستی است که هیچ انحرافی در آن نیست. و
وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ ۖ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ ﴿٦٢﴾
وشیطان نباید با فریبکاری ونیرنگ، شما را از راه راست بازدارد، زیرا او دشمن آشکار شما است. صفحه ۷ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلْبَيِّنَـٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُم بِٱلْحِكْمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعْضَ ٱلَّذِى تَخْتَلِفُونَ فِيهِ ۖ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿٦٣﴾
وهنگامیکه عیسی علیه السلام دلایل آشکار بر رسالت خویش را برای قومش آورد، به آنها گفت: بهراستیکه از جانب الله حکمت برایتان آوردهام، وآمدهام تا بخشی از امور دین شما را که در آن اختلاف دارید برایتان توضیح دهم، پس با اجرای اوامر، واجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید، ودر آنچه شما را به آن امر ودر آنچه شما را از آن نهی میکنم از من فرمانبرداری کنید
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ رَبِّى وَرَبُّكُمْ فَٱعْبُدُوهُ ۚ هَـٰذَا صِرَٰطٌۭ مُّسْتَقِيمٌۭ ﴿٦٤﴾
قطعا الله پروردگار من وپروردگار شما است، هیچ پروردگاری جز او نداریم، پس عبادت را فقط برای او خالص گردانید، واین توحید همان راه راستی است که هیچ انحرافی در آن نیست
فَٱخْتَلَفَ ٱلْأَحْزَابُ مِنۢ بَيْنِهِمْ ۖ فَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ ﴿٦٥﴾
اما گروههای نصاری در مورد عیسی علیه السلام اختلاف ورزیدند، برخی از آنها میگویند: عیسی همان معبود است، وبرخی از آنها میگویند: او پسر الله است، وبرخی از آنها میگویند: او ومادرش دو معبود هستند، پس وای بر کسانیکه - با توصیف عیسی علیه السلام به الوهیت، یا پسر بودن، یا اینکه یکی از سه معبود است- بر خودشان ستم کردهاند از عذابی دردناک که روز قیامت در انتظارشان است
هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةًۭ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴿٦٦﴾
آیا این گروههای اختلاف کننده در مورد عیسی علیه السلام جز این امر را انتظار دارند که قیامت به صورت ناگهانی ودرحالیکه آمدنش را احساس نمیکنند آنها را فراگیرد؟! که اگر قیامت در حالی آنها را فراگیرد که بر کفر خویش قرار دارند بهطور قطع مقصدشان عذاب دردناک خواهد بود
ٱلْأَخِلَّآءُ يَوْمَئِذٍۭ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٦٧﴾
کسانیکه بر کفر وگمراهی با یکدیگر دوستی میکنند در روز قیامت دشمن یکدیگر هستند مگر کسانیکه با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه کردهاند، که دوستی آنها همیشگی وناگسستنی است
يَـٰعِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ ٱلْيَوْمَ وَلَآ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ﴿٦٨﴾
والله به آنها میفرماید: ای بندگان من، امروز در آنچه پیش رو دارید ترسی بر شما نیست، وبهسبب بهره دنیایی که از دست دادهاید غمگین نمیشوید
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَكَانُوا۟ مُسْلِمِينَ ﴿٦٩﴾
همان کسانیکه بر قرآن نازلشده بر رسولشان ایمان آوردهاند، وتسلیم قرآن بودهاند، یعنی به اوامر آن عمل میکردند، واز نواهی آن دست میکشیدند
ٱدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ أَنتُمْ وَأَزْوَٰجُكُمْ تُحْبَرُونَ ﴿٧٠﴾
شما ومؤمنان مانند شما به بهشت وارد شوید، درحالیکه از نعمتهای جاویدانی که پایان نمییابند واز بین نمیروند شادمان هستید
يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍۢ مِّن ذَهَبٍۢ وَأَكْوَابٍۢ ۖ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ ٱلْأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلْأَعْيُنُ ۖ وَأَنتُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٧١﴾
خادمان آنها ظرفهایی طلایی وجامهایی بیدسته بر گردشان میچرخانند، وهرچه دلها بخواهند، وچشمان از دیدنش لذت ببرند در بهشت قرار دارد، وشما برای همیشه در آن میمانید، وهرگز از آن خارج نمیشوید. صفحه ۸ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَتِلْكَ ٱلْجَنَّةُ ٱلَّتِىٓ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٧٢﴾
این بهشت را که برایتان توصیف کردم الله به فضل خویش در قبال اعمالتان به شما به میراث داد. لكم فيها فكهةكثيرة منها تأكلون
لَكُمْ فِيهَا فَـٰكِهَةٌۭ كَثِيرَةٌۭ مِّنْهَا تَأْكُلُونَ ﴿٧٣﴾
میوههای فراوان وجاویدانی برای شما در آن وجود دارد، که از آنها میخورید
إِنَّ ٱلْمُجْرِمِينَ فِى عَذَابِ جَهَنَّمَ خَـٰلِدُونَ ﴿٧٤﴾
به تحقیق که مجرمان بهسبب کفر وگناهان روز قیامت در عذاب جهنم هستند وبرای همیشه در آن میمانند. لا يفتر عنهم وهم فيه مبلسون
لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ ﴿٧٥﴾
عذاب بر آنها تخفیف داده نمیشود، ودر آنجا از رحمت الله نومید هستند
وَمَا ظَلَمْنَـٰهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٧٦﴾
ووقتی آنها را به جهنم وارد کنیم ما به آنها ستم نکردهایم، بلکه خودشان با کفر بر خویشتن ستم کردهاند
وَنَادَوْا۟ يَـٰمَـٰلِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ ۖ قَالَ إِنَّكُم مَّـٰكِثُونَ ﴿٧٧﴾
وبه مامور جهنم -مالک- ندا میزنند: ای مالک، پروردگارت باید ما را بمیراند تا از عذاب راحت شویم، ومالک به آنها پاسخ میدهد: قطعا شما بدون اینکه بمیرید برای همیشه در عذاب میمانید، وعذاب از شما قطع نخواهد شد
لَقَدْ جِئْنَـٰكُم بِٱلْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَـٰرِهُونَ ﴿٧٨﴾
بهتحقیقکه ما در دنیا حقیقتی را که هیچ شکی در آن نیست نزدتان آوردیم، اما بیشتر شما حق را نمیپسندید
أَمْ أَبْرَمُوٓا۟ أَمْرًۭا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ ﴿٧٩﴾
پس اگر بر پیامبر صلی الله علیه وسلم مکر زده ونیرنگی برایش آماده کردهاند ما تدبیری غالب بر نیرنگ آنها برایشان حکم میکنیم
أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَىٰهُم ۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ ﴿٨٠﴾
آیا گمان میکنند ما رازی را که در دلهایشان پنهان میدارند، یا رازی را که مخفیانه با یکدیگر نجوا میکنند نمیشنویم، آری ما تمام این موارد را میشنویم، و فرشتگان نزدشان حاضر هستند وتمام اعمالشان را ثبت میکنند
قُلْ إِن كَانَ لِلرَّحْمَـٰنِ وَلَدٌۭ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْعَـٰبِدِينَ ﴿٨١﴾
ای پیامبر- به کسانی که دختران را به الله نسبت مى دهند، والله از سخن آنان بسيار برتر ومنزه تر است؛ بگو: الله فرزندی نداشته وندارد -او از چنین چیزی پاک و منزه است- ومن اولین عبادت کنندگان الله هستم واو را (از چنین ادعایی) منزه می دانم. صفحه ۹ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
سُبْحَـٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ رَبِّ ٱلْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿٨٢﴾
پروردگار آسمان ها، زمین وعرش، از وجود شریک، همسر وفرزند که این مشرکان به او نسبت می دهند؛ پاک ومنزه است
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَـٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ ﴿٨٣﴾
پس - ای رسول- آنها را واگذار تا در باطل خویش فرو روند، وبازی کنند، تا روزی را که به آن وعده داده میشوند، یعنی روز قیامت را دیدار کنند
وَهُوَ ٱلَّذِى فِى ٱلسَّمَآءِ إِلَـٰهٌۭ وَفِى ٱلْأَرْضِ إِلَـٰهٌۭ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٨٤﴾
واو سبحانه ذاتی است که معبود برحق در آسمان، وزمین است، ودر آفرینش وتقدیر وتدبیر خویش بسیار دانا، واز احوال بندگانش بسیار آگاه است، وذرهای از احوالشان بر او پوشیده نمیماند
وَتَبَارَكَ ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٨٥﴾
وخیر وبرکت الله بسیار است، ذاتیکه فرمانروایی آسمانها وزمین وآنچه میان این دو وجود دارد فقط از آن او است، وفقط او میداند که قیامت چه زمانی برپا میگردد، وهیچکس جز او از این زمان آگاه نیست، ودر آخرت برای حسابرسی وجزا فقط بهسوی او بازگردانده میشوید
وَلَا يَمْلِكُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَـٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿٨٦﴾
وکسانیکه مشرکان آنها را به جای الله عبادت میکنند اختیار شفاعت نزد الله ندارند، مگر کسیکه گواهی داده باشد معبود برحقی جز الله نیست، واو تعالی از کسانی مانند عیسی وعزیر وفرشتگان که این گواهی را دادهاند آگاه است
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ ﴿٨٧﴾
واگر از آنها بپرسی: چه کسی آنها را آفریده است؟ بهطور قطع خواهند گفت: الله ما را آفریده است، پس با وجود این اعتراف چگونه از عبادت او تعالی بازگردانده میشوند؟!
وَقِيلِهِۦ يَـٰرَبِّ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمٌۭ لَّا يُؤْمِنُونَ ﴿٨٨﴾
والله از شکایت رسول خویش از تکذیب قومش آگاه است، که گفت: پروردگارا، اینها مردمی هستند که به آنچه مرا با آن بهسویشان فرستادهای ایمان نمیآورند
فَٱصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَـٰمٌۭ ۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ﴿٨٩﴾
پس از آنها روی گردان، وسخنی که باعث دفع شرشان میشود به آنها بگو- این حالت در مکه بود- بهزودی از کیفری که با آن روبهرو میشوند آگاه خواهند شد. صفحه ۱۰ از ۱۰ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام