حمٓ ﴿١﴾
خانه›تفسیر›الشورى (٤٢)
مکی · ٥٣ آیه
حمٓ ﴿١﴾
عٓسٓقٓ ﴿٢﴾
كَذَٰلِكَ يُوحِىٓ إِلَيْكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكَ ٱللَّهُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿٣﴾
ای محمد مانند این وحی، الله که در گرفتن انتقام از دشمنانش شکستناپذیر، ودر تدبیر وآفرینش خویش بسیار دانا است، به تو وپیامبرانش که پیش از تو بودند وحی میکند
لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْعَظِيمُ ﴿٤﴾
آفرینش وفرمانروایی وتدبیر تمام آنچه در آسمانها ودر زمین است فقط از آن الله است، واو تعالی به ذات وقدرت وتوان خویش برتر، ودر ذات خویش بسیار بزرگ است
تَكَادُ ٱلسَّمَـٰوَٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِن فَوْقِهِنَّ ۚ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِى ٱلْأَرْضِ ۗ أَلَآ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥﴾
ودر برابر جلال وعظمت الله ذو الجلال، نزدیک است آسمانها با همه عظمت وارتفاعی که دارند از فراز زمینها بشکافند. وفرشتگان از سر فروتنی و بزرگداشت، پروردگارشان را درحالیکه او را میستایند منزه وبزرگ میدارند، واز الله برای ساکنان زمین آمرزش درخواست میکنند. بدانید که الله نسبت به گناهان بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است
وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ ٱللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ وَمَآ أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍۢ ﴿٦﴾
وکسانیکه بتهایی به جای الله گرفتهاند وآنها را به جای الله دوست دارند وعبادت میکنند، الله در کمین آنها است واعمالشان را ثبت میکند وآنها را در قبال اعمالشان جزا میدهد، و-ای رسول- تو مسئول حفظ اعمالي آنها نیستی، ودربارۀ اعمالشان از تو سوال نخواهد شد، تو فقط ابلاغکننده هستی
وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ قُرْءَانًا عَرَبِيًّۭا لِّتُنذِرَ أُمَّ ٱلْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ يَوْمَ ٱلْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۚ فَرِيقٌۭ فِى ٱلْجَنَّةِ وَفَرِيقٌۭ فِى ٱلسَّعِيرِ ﴿٧﴾
و- ای رسول- همانگونه که به پیامبران پیش از تو وحی کردیم قرآنی به زبان عربی بهسوی تو فرستادیم تا مکه وآبادیهای عربی پیرامون آن، سپس تمام مردم را انذار دهی، ومردم را از روز قیامت بترسانی روزیکه الله از اولین تا آخرین، همگی را در میدانی واحد برای حسابرسی وجزا گرد میآورد، وهیچ تردیدی در وقوع آن روز وجود ندارد، ودر آن روز مردم به دو گروه تقسیم میشوند: گروهی در بهشت هستند واینها مؤمنان هستند، وگروهی دیگر یعنی کافران در جهنم هستند. صفحه ۱ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَلَـٰكِن يُدْخِلُ مَن يَشَآءُ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ وَٱلظَّـٰلِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِىٍّۢ وَلَا نَصِيرٍ ﴿٨﴾
واگر الله میخواست آنها را امتی یگانه بر دین اسلام قرار دهد بهطور قطع این کار را انجام میداد، وهمگی آنها را به بهشت وارد میکرد، اما حکمت او تعالی اقتضا کرد که هرکس را که میخواهد در اسلام درآورد، ووارد بهشت کند، وکسانیکه با کفر وگناهان به خودشان ستم کردهاند نه هیچ دوست وکارسازی دارند تا کارشان را برعهده گیرد ونه هیچ یاوری تا آنها را از عذاب الله نجات دهد
أَمِ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ ۖ فَٱللَّهُ هُوَ ٱلْوَلِىُّ وَهُوَ يُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿٩﴾
بلکه این مشرکان به جای الله دوستانی گرفتهاند که با آنها دوستی میکنند، حال آنکه دوست وکارساز حقیقی الله است، ودیگران هیچ سود وزیانی نمیرسانند، و او تعالی است که مردگان را با برانگیختنشان برای حسابرسی وجزا زنده میگرداند، وهیچ چیزی او سبحانه را ناتوان نمیسازد
وَمَا ٱخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِن شَىْءٍۢ فَحُكْمُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبِّى عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ ﴿١٠﴾
و- ای مردم- در هر مورد از اصول یا فروع دینتان که اختلاف کردید حکم آن بهسوی الله بازمیگردد، ودر مورد آن به کتاب او تعالی یا سنت رسولش صلی الله علیه وسلم ارجاع داده میشود. ذاتیکه این صفات را دارد همان پروردگارم است، در تمام کارهایم بر او توکل کردم، وبا توبه بهسوی او بازمیگردم
فَاطِرُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًۭا وَمِنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ أَزْوَٰجًۭا ۖ يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ ۚ لَيْسَ كَمِثْلِهِۦ شَىْءٌۭ ۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿١١﴾
الله آفریدگار آسمانها وزمین بدون نمونۀ قبلی است، از خود شما جفتهایی برایتان قرار داد، وشتر وگاو وگوسفند را به صورت نر وماده برایتان قرار داد، تا به خاطر شما تکثیر وزیاد شوند. در جفتهایی که برایتان قرار داده است از طریق ازدواج شما را میآفریند، واز گوشت وشیر چارپایان که برایتان قرار داده است به شما طعام میدهد. هیچیک از مخلوقاتش مثل او نیست، او تعالی سخنان بندگانش را میشنود، وکارهایشان را میبیند، وذرهای از این موارد از او پنهان نمیماند، وبهزودی آنها را در قبال اعمالشان جزا خواهد داد؛ اگر خیر باشد جزای خیر، واگر شر باشد جزای شر
لَهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ يَبْسُطُ ٱلرِّزْقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۭ ﴿١٢﴾
کلیدهای گنجینههای آسمانها وزمین فقط از آن او است، رزق وروزی را برای هر یک از بندگانش که بخواهد، برای آزمایش او میگشاید که آیا سپاسگزاری میکند یا ناسپاسی؟ وآن را بر هرکس بخواهد برای آزمایش او تنگ میگرداند که آیا شکیبایی میکند یا بر تقدیر الله خشم میگیرد؟ بهراستیکه او از همه چیز آگاه است، وهیچ یک از مصالح بندگانش بر او پوشیده نمیماند
۞ شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحًۭا وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِۦٓ إِبْرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓ ۖ أَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟ فِيهِ ۚ كَبُرَ عَلَى ٱلْمُشْرِكِينَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ ۚ ٱللَّهُ يَجْتَبِىٓ إِلَيْهِ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِىٓ إِلَيْهِ مَن يُنِيبُ ﴿١٣﴾
ينيب دینی همانند آنچه نوح -علیه السلام- را به تبلیغ وعمل به آن فرمان دادیم برای شما تشریع کرده است، و-ای پیامبر- آنچه را به تو وحی کرده وبرای شما تشریع کرده ایم مانند آن چیزی است که ابراهیم، موسی وعیسی -علیهم السلام- را به تبلیغ وعمل به آن فرمان دادیم، وخلاصه ی آن چنین است: دین را برپا دارید ودر آن تفرقه نکنید، توحید الله متعال وترک عبادت غیر او که آنان را بدان دعوت می کنی، برای مشرکان بسیار سخت است. الله هر یک از بندگانش را که بخواهد بر می گزیند وبه او توفیق عبادت وطاعت خویش را می دهد، وهر کسی را که با توبه از گناهانش به سوی الله بازگردد؛ هدایت می دهد. صفحه ۲ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر م
وَمَا تَفَرَّقُوٓا۟ إِلَّا مِنۢ بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ بَغْيًۢا بَيْنَهُمْ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةٌۭ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى لَّقُضِىَ بَيْنَهُمْ ۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ مِنۢ بَعْدِهِمْ لَفِى شَكٍّۢ مِّنْهُ مُرِيبٍۢ ﴿١٤﴾
وکافران ومشرکان پراکنده نشدند مگر پس از اینکه با بعثت محمد صلی الله علیه وسلم بهسویشان حجت بر آنها اقامه شد، وسبب تفرقهشان فقط سرکشی وستم بود، واگر در علم الله نگذشته بود که عذاب را تا زمانیکه در علم او تعالی مشخص است یعنی روز قیامت از آنها به تأخیر اندازد بهطور قطع الله میان آنها داوری میکرد، وبهسبب کفرشان به الله وتکذیب رسولانش عذاب را بر آنها به تعجیل میانداخت. وکسانیکه پس از پیشینیان خویش وپس از این مشرکان، تورات را از یهود، وانجیل را از نصاری، به میراث بردند، بهطور قطع دربارۀ این قرآن که محمد صلی الله علیه وسلم آورده در تردید هستند وآن را تکذیب میکنند
فَلِذَٰلِكَ فَٱدْعُ ۖ وَٱسْتَقِمْ كَمَآ أُمِرْتَ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ ۖ وَقُلْ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَـٰبٍۢ ۖ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ ۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۖ لَنَآ أَعْمَـٰلُنَا وَلَكُمْ أَعْمَـٰلُكُمْ ۖ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ ۖ ٱللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۖ وَإِلَيْهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿١٥﴾
به این دین مستقیم دعوت کن، وبر اساس آنچه الله به تو فرمان داده بر آن پایدار باش، واز هوسهای باطل آنها پیروی نکن، وهنگام مجادله با آنها بگو: به الله وبه کتابهایی که الله بر رسولانش فرو فرستاده ایمان آوردم، والله به من فرمان داده تا میان شما به عدالت داوری کنم. الله که آن را عبادت میکنم پروردگار همگی ما و شماست. اعمال ما خیر باشد یا شر، برای خودمان است، واعمال شما نیز خیر باشد یا شر برای خودتان است. پس از اینکه حجت روشن وآشکار شد هیچ جدالی میان ما وشما نیست، در روز قیامت الله همگی ما را جمع میکند، وبازگشت بهسوی او است. آنگاه هر یک از ما را به آنچه که سزاوارش است جزا میدهد، ودر آن هنگام راستگو از دروغگو، وحقدار از ناحق مشخص میگردد
وَٱلَّذِينَ يُحَآجُّونَ فِى ٱللَّهِ مِنۢ بَعْدِ مَا ٱسْتُجِيبَ لَهُۥ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌۭ وَلَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌ ﴿١٦﴾
وکسانیکه در این دین نازلشده بر محمد صلی الله علیه وسلم پس از اینکه مردم آن را پذیرفتند با حجتهای باطل مجادله میکنند، حجت آنها نزد پروردگارشان و نزد مؤمنان نابودشدنی وساقط است، وهیچ اثری ندارد، وبه این سبب که کفر ورزیدند وحق را رها کردند خشمی از جانب الله بر آنها است، وعذابی سخت در روز قیامت منتظرشان است
ٱللَّهُ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ وَٱلْمِيزَانَ ۗ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ قَرِيبٌۭ ﴿١٧﴾
الله همان ذاتی است که قرآن را به حقیقتی که هیچ تردیدی در آن نیست نازل کرد، وعدالت را فرستاد تا میان مردم به انصاف حکم کند، وشاید قیامت که اینها آن را تکذیب میکنند نزدیک باشد، ومسلما هر امری که آمدنی باشد نزدیک است
يَسْتَعْجِلُ بِهَا ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِهَا ۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مُشْفِقُونَ مِنْهَا وَيَعْلَمُونَ أَنَّهَا ٱلْحَقُّ ۗ أَلَآ إِنَّ ٱلَّذِينَ يُمَارُونَ فِى ٱلسَّاعَةِ لَفِى ضَلَـٰلٍۭ بَعِيدٍ ﴿١٨﴾
کسانیکه به قیامت ایمان ندارند خواستار تعجیل در آمدن آن هستند؛ زیرا به حساب وپاداش وکیفر ایمان ندارند، وکسانیکه به الله ایمان آوردهاند بهسبب ترس از مقصدشان در قیامت از آن میترسند، وبه یقین میدانند که قیامت همان حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد. بدانید کسانیکه در مورد قیامت مجادله و ستیزهجویی میکنند، ودر وقوع آن تردید میورزند، بهطور قطع در گمراهی دوری از حقیقت هستند
ٱللَّهُ لَطِيفٌۢ بِعِبَادِهِۦ يَرْزُقُ مَن يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْقَوِىُّ ٱلْعَزِيزُ ﴿١٩﴾
الله نسبت به بندگانش بسیار مهربان است، به هر كسى كه را بخواهد روزی می دهد وروزی اش را فراوان می کند، واز روی حکمت ورحمت خود، روزی هر کسى را که بخواهد كاهش مى دهد. اوست صاحب قدرت کامل که هیچ کس بر او چیره نمی شود، واو ذات چيره دستى است که از دشمنانش انتقام می گیرد. صفحه ۳ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ ٱلْـَٔاخِرَةِ نَزِدْ لَهُۥ فِى حَرْثِهِۦ ۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ ٱلدُّنْيَا نُؤْتِهِۦ مِنْهَا وَمَا لَهُۥ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ ﴿٢٠﴾
نص يب هرکس پاداش آخرت را بخواهد وبرای آن کار کند، بر پاداش او میافزاییم، یعنی یک نیکی به ده تا هفتصد وحتی تا چند برابر بیشتر؛ وهرکس فقط دنیا را بخواهد سهم مقدر شدۀ او از دنیا را برایش میدهیم، وچون دنیا را بر آخرت ترجیح داده است هیچ سهمی در آخرت ندارد
أَمْ لَهُمْ شُرَكَـٰٓؤُا۟ شَرَعُوا۟ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنۢ بِهِ ٱللَّهُ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةُ ٱلْفَصْلِ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ ۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٢١﴾
عذاب أليم آیا این مشرکان معبودهایی غیر از الله دارند، که آنچه الله با شریعت خویش به آنها اجازه نداده است یعنی شرک به الله وتحریم آنچه الله حلال کرده، وتحلیل آنچه حرام کرده، برایشان تشریع کردهاند؟ واگر الله سررسید مشخصی را برای داوری میان اختلاف کنندگان، واینکه تا آن زمان به آنها مهلت میدهد مشخص نکرده بود، بهطور قطع میان آنها داوری میکرد. وهمانا کسانیکه با شرک به الله وگناهان به خودشان ستم کردهاند عذابی دردناک دارند که در روز قیامت در انتظارشان است
تَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُوا۟ وَهُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ ۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ فِى رَوْضَاتِ ٱلْجَنَّاتِ ۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَضْلُ ٱلْكَبِيرُ ﴿٢٢﴾
ای رسول- کسانی را که با شرک وگناهان به خودشان ستم کردهاند از کیفر گناهانی که انجام دادهاند ترسان میبینی، وبهطور قطع عذاب بر آنها واقع میشود، و ترس بدون توبه سودی به حالشان نمیرساند، وکسانیکه به الله ورسولانش ایمان آوردهاند واعمال صالح انجام دادهاند برخلاف آنها هستند؛ زیرا در باغهای بهشت بهرهمند میشوند، وهرچه از نعمتهای گوناگونی که هرگز تمام نمیشود میخواهند نزد پروردگار خویش دارند. این همان فضیلت بزرگی است که هیچ فضیلتی با آن برابری نمیکند
ذَٰلِكَ ٱلَّذِى يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ ۗ قُل لَّآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا ٱلْمَوَدَّةَ فِى ٱلْقُرْبَىٰ ۗ وَمَن يَقْتَرِفْ حَسَنَةًۭ نَّزِدْ لَهُۥ فِيهَا حُسْنًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ شَكُورٌ ﴿٢٣﴾
این همان مژدۀ بزرگی است که الله آن را توسط رسولش به کسانیکه به الله ورسولش ایمان آوردهاند واعمال صالح انجام دادهاند مژده میدهد. - ای رسول- بگو: در قبال تبلیغ حق فقط یک پاداش از شما میخواهم که سود آن هم به خودتان بازمیگردد، وآن هم اینکه مرا بهسبب رابطۀ خویشاوندیای که با شما دارم دوست داشته باشید. وهرکس کار نیکی انجام دهد در مزدش برای او میافزاییم؛ هر نیکی به ده مانند آن. بهراستیکه الله نسبت به گناهان کسانی از بندگانش که بهسوی او توبه کنند بسیار آمرزنده، وقدرشناس اعمال صالحشان است که آنها را در جستجوی وجه او تعالی انجام میدهند
أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا ۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخْتِمْ عَلَىٰ قَلْبِكَ ۗ وَيَمْحُ ٱللَّهُ ٱلْبَـٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلْحَقَّ بِكَلِمَـٰتِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٢٤﴾
مشرکان ادعا میکردند که محمد صلی الله علیه وسلم این قرآن را ساخته وبه پروردگارش نسبت داده است، والله در پاسخ آنها فرمود: اگر به خاطرت خطور کند که دروغی ببندی بهطور قطع بر قلبت مهر مینهم، ودروغ افترا بسته را محو میکنم، وحق را باقی میگذارم، وچون این امر اتفاق نیفتاده است بر راستگویی پیامبر صلی الله علیه وسلم در اینکه از جانب پروردگارش بر او وحی میشود دلالت دارد. بهراستیکه او تعالی از آنچه در دلهای بندگانش وجود دارد بسیار آگاه است و ذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند
وَهُوَ ٱلَّذِى يَقْبَلُ ٱلتَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِۦ وَيَعْفُوا۟ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ ﴿٢٥﴾
واو سبحانه ذاتی است که توبۀ بندگانش از کفر وگناهان را آنگاه که بهسوی او توبه کنند میپذیرد، واز بدیهایی که مرتکب شدهاند درمیگذرد. از هر چیزیکه انجام دهید آگاه است، ذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی شما را در قبال آن جزا خواهد داد. صفحه ۴ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَيَسْتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِۦ ۚ وَٱلْكَـٰفِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌۭ ﴿٢٦﴾
ودعای کسانی را که به الله ورسولانش ایمان آوردهاند واعمال صالح انجام دادهاند اجابت میکند، واز فضل خویش بر آنچه از او نخواستهاند برایشان میافزاید، وکافران به الله ورسولانش عذاب سختی دارند که در قیامت منتظرشان است
۞ وَلَوْ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزْقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَـٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٍۢ مَّا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرٌۢ بَصِيرٌۭ ﴿٢٧﴾
واگر الله رزق وروزی را برای تمام بندگانش بگشاید بهطور قطع با ستم در زمین سرکشی میکنند، اما او سبحانه از رزق وروزی به اندازهای از گشایش وتنگی که میخواهد فرو میفرستد. همانا او تعالی نسبت به احوال بندگانش بسیار دانا وبینا است. پس براساس حکمت میبخشد، وبراساس حکمت نیز محروم میکند
وَهُوَ ٱلَّذِى يُنَزِّلُ ٱلْغَيْثَ مِنۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوا۟ وَيَنشُرُ رَحْمَتَهُۥ ۚ وَهُوَ ٱلْوَلِىُّ ٱلْحَمِيدُ ﴿٢٨﴾
واو ذاتی است که باران را بر بندگانش پس از اینکه از نزول آن نومید شدند فرو میفرستد، واین باران را میگستراند تا گیاهان زمین بروید، واو عهدهدار کارهای بندگان است، ودر هر حالتی ستودهشده است
وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦ خَلْقُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٍۢ ۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمْعِهِمْ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٌۭ ﴿٢٩﴾
ویکی از نشانههای الله که بر قدرت ویگانگی او تعالی دلالت دارد آفرینش آسمانها وزمین، ومخلوقات عجیبی است که در این دو گسترانده است، وخود او تعالی هرگاه بخواهد بر گردآوری آنها برای حشر وجزا توانا است، واین کار او را ناتوان نمیسازد همانگونه که از آفرینش آنها برای بار اول ناتوان نبوده است
وَمَآ أَصَـٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٍۢ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُوا۟ عَن كَثِيرٍۢ ﴿٣٠﴾
و-ای مردم- هر مصیبتی که در خودتان یا اموالتان به شما برسد بهسبب گناهانی است که خودتان مرتکب شدهاید، والله از بسیاری از این گناهان درمیگذرد، وشما را در قبال آنها مؤاخذه نمیکند
وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِىٍّۢ وَلَا نَصِيرٍۢ ﴿٣١﴾
وهرگاه پروردگارتان بخواهد شما را کیفر کند نمیتوانید برای نجات از او تعالی بگریزید، وبه جای او نه هیچ کارسازی دارید تا کارهایتان را برعهده گیرد، ونه هیچ یاوری تا عذاب را اگر الله آن را برایتان بخواهد از شما بردارد
وَمِنْ ءَايَـٰتِهِ ٱلْجَوَارِ فِى ٱلْبَحْرِ كَٱلْأَعْلَـٰمِ ﴿٣٢﴾
ویکی دیگر از آیات دلالت کنندۀ الله بر قدرت ویگانگی او تعالی کشتیهایی است که از نظر ارتفاع وبلندی مانند کوهها در دریا در حرکت هستند
إِن يَشَأْ يُسْكِنِ ٱلرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلَىٰ ظَهْرِهِۦٓ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّكُلِّ صَبَّارٍۢ شَكُورٍ ﴿٣٣﴾
اگر الله سکون وآرامش باد که کشتیها را حرکت میدهد بخواهد بهطور قطع باد را ساکن میگرداند، آنگاه بدون حرکت در دریا ثابت میمانند. بهراستیکه در آفرینش کشتیها وتسخیر بادها دلالتهای آشکاری است بر قدرت الله برای هرکس که در برابر بلا ومصیبتها بسیار شکیبا، وشکرگزار نعمتهایی است که الله بر او بخشیده است. صفحه ۵ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر أو يوبقهن بما كسبوا ويعف عن كثير
أَوْ يُوبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوا۟ وَيَعْفُ عَن كَثِيرٍۢ ﴿٣٤﴾
یا اگر او سبحانه بهسبب گناهانی که مردم انجام دادهاند نابودی این کشتیها را با فرستادن تندباد بخواهد بهطور قطع آنها را از بین میبرد، واز بسیاری گناهان بندگانش درمیگذرد وآنها را در قبال این گناهان مجازات نمیکند
وَيَعْلَمَ ٱلَّذِينَ يُجَـٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٍۢ ﴿٣٥﴾
تا کسانیکه در آیات الله برای ابطال آنها مجادله میکنند هنگام نابودی این کشتیها با تندباد بدانند که هیچ راه فراری از نابودی ندارند، وجز الله را در دعا نخوانند، وغیر او را رها کنند
فَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَىْءٍۢ فَمَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيْرٌۭ وَأَبْقَىٰ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ﴿٣٦﴾
و- ای مردم- مال یا مقام یا فرزندی که به شما داده شده، کالای زندگی دنیا است که نابود شدنی وموقتی است، ونعمتهای جاویدان همان نعمتهای بهشت هستند که الله برای کسانیکه به الله ورسولانش ایمان آوردهاند، ودر تمام کارهایشان فقط بر پروردگارشان توکل میکنند آماده ساخته است
وَٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُوا۟ هُمْ يَغْفِرُونَ ﴿٣٧﴾
وهمان کسانیکه از گناهان کبیره وزشت دوری میکنند، وهرگاه از گفتار یا کردار بد کسی خشمگین شدند خطایش را میبخشند، واو را در قبال آن مجازات نمیکنند، واین عفو اگر خیر ومصلحتی در آن باشد، نشانۀ نیکوکاری آنها است
وَٱلَّذِينَ ٱسْتَجَابُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ ﴿٣٨﴾
وهمان کسانیکه به پروردگارشان، با انجام آنچه به آن فرمان داده، وترک آنچه از آن نهی فرموده، پاسخ مثبت دادهاند، ونماز را به کاملترین وجه برپا داشتهاند، و همان کسانیکه در اموری که قصد انجام دادنش را دارند با یکدیگر مشورت میکنند، واز آنچه به آنها روزی دادهایم در جستجوی وجه الله انفاق میکنند
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَهُمُ ٱلْبَغْىُ هُمْ يَنتَصِرُونَ ﴿٣٩﴾
وهمان کسانیکه وقتی ستمی بر آنها وارد شود، اگر ستمکار سزاوار بخشش نباشد، برای گرامیداشت واحترام خودشان انتقام میگیرند، واین انتقام، حقی است، بهخصوص زمانیکه مصلحتی در عفو وجود نداشته باشد
وَجَزَٰٓؤُا۟ سَيِّئَةٍۢ سَيِّئَةٌۭ مِّثْلُهَا ۖ فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٤٠﴾
وهرکس بخواهد حقش را بگیرد این اجازه را دارد، اما به مثل ستمی که بر او رفته وبدون افزودن یا تجاوز؛ وهرکس از کسیکه به او بدی کرده بگذرد واو را در قبال بدکاریاش مواخذه نکند، ومیان خود وبرادرش را اصلاح گرداند پاداش او نزد الله است، همانا او تعالی ستمکارانی را که در جان یا مال یا آبروی مردم ستم میکنند دوست ندارد، بلکه بر آنها خشم میگیرد
وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَا عَلَيْهِم مِّن سَبِيلٍ ﴿٤١﴾
وهرکس انتقام خویش را بگیرد اینها چون حقشان را گرفتهاند مواخذهای بر آنها نیست
إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظْلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبْغُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٤٢﴾
مواخذه وکیفر فقط برای کسانی است که بر مردم ستم میکنند، ودر زمین مرتکب گناهان میشوند، برای اینها عذابی دردناک در آخرت است. صفحه ۶ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ ﴿٤٣﴾
واما کسیکه در برابر آزاری که دیگری به او رسانده شکیبایی کند، واز او درگذرد، بهراستیکه این صبر از مواردی است که خیر را به او وجامعه بازمیگرداند؛ و این کار امری پسندیده است، وجز صاحب خوشبختی بزرگ به آن توفیق نمییابد
وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن وَلِىٍّۢ مِّنۢ بَعْدِهِۦ ۗ وَتَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ لَمَّا رَأَوُا۟ ٱلْعَذَابَ يَقُولُونَ هَلْ إِلَىٰ مَرَدٍّۢ مِّن سَبِيلٍۢ ﴿٤٤﴾
وهرکس الله او را به هدایت یاری نکند واز حق گمراه سازد پس از او تعالی هیچ کارسازی نیست که کارش را برعهده گیرد، وکسانی را که با کفر وگناهان به خودشان ستم کردهاند وقتی عذاب روز قیامت را ببینند میبینی که آرزوکنان میگویند: آیا راهی برای بازگشت به دنیا هست تا بهسوی الله توبه کنیم؟
وَتَرَىٰهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَـٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرْفٍ خَفِىٍّۢ ۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِنَّ ٱلْخَـٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ فِى عَذَابٍۢ مُّقِيمٍۢ ﴿٤٥﴾
و- ای رسول- این ستمکاران را هنگامیکه بر جهنم عرضه میشوند میبینی درحالیکه خوار وذلیل هستند بهسبب ترس زیاد از مردم دزدکی به آنها مینگرند، و کسانیکه به الله ورسولانش ایمان آوردهاند میگویند: زیانکاران واقعی همان کسانی هستند که در روز قیامت بهسبب عذاب الله که با آن روبهرو میشوند به خودشان وخانوادههایشان زیان رساندهاند، بدانید کسانیکه بهسبب کفر وگناهان به خودشان ستم کردهاند در عذابی همیشگی ودائم قرار دارند
وَمَا كَانَ لَهُم مِّنْ أَوْلِيَآءَ يَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ ۗ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن سَبِيلٍ ﴿٤٦﴾
ودوستانی ندارند که با نجاتدادن آنها از عذاب الله در روز قیامت به آنها یاری رسانند، وهرکس الله او را در راه حق یاری نکند واز آن گمراه سازد هرگز راهی برایش نیست که او را به هدایت بهسوی حق برساند
ٱسْتَجِيبُوا۟ لِرَبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِىَ يَوْمٌۭ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ ۚ مَا لَكُم مِّن مَّلْجَإٍۢ يَوْمَئِذٍۢ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٍۢ ﴿٤٧﴾
ای مردم- با شتافتن به اجرای اوامر واجتناب از نواهی پروردگارتان، وامروز وفردا نکردن، به پروردگارتان پاسخ مثبت دهید، قبل از اینکه روز قیامت بیاید که هرگاه بیاید هیچ بازدارندهای برایش نیست، ونه هیچ پناهگاهی است که به آن پناه ببرید، ونه حق انکاری برایتان است که گناهانی را که در دنیا مرتکب شدهاید با آن انکار کنید
فَإِنْ أَعْرَضُوا۟ فَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا ۖ إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا ٱلْبَلَـٰغُ ۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِنَّا رَحْمَةًۭ فَرِحَ بِهَا ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَإِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ كَفُورٌۭ ﴿٤٨﴾
پس -ای رسول- اگر از فرامین تو روی گرداندند ما تو را نگهبان بر آنها نفرستادهایم که از اعمالشان نگهبانی کنی، وفقط تبلیغ آنچه به آن فرمان یافتهای برعهدۀ توست، وحسابرسی آنها برعهدۀ الله است، ودر حقیقت اگر ما از جانب خویش ثروت وسلامتی ورحمتی دیگر مانند این دو به انسان بچشانیم به آن شاد میگردد، واگر بهسبب گناهان انسانها مصیبتی به آنها برسد؛ خوی وعادت آنها کفران نعمتهای الله، سپاسگزارینکردن، وخشم گرفتن است بر آنچه الله به حکمت خویش مقدر کرده است
لِّلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ ۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَـٰثًۭا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ ﴿٤٩﴾
فرمانروایی آسمانها وزمین از آن الله است، هرچه از پسر یا دختر یا غیر آن که بخواهد میآفریند، به هرکس بخواهد فرزند دختر میدهد واو را از فرزند پسر محروم میسازد، وبرای هرکس بخواهد فرزند پسر میدهد واو را از فرزند دختر محروم میسازد، صفحه ۷ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًۭا وَإِنَـٰثًۭا ۖ وَيَجْعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًا ۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۭ قَدِيرٌۭ ﴿٥٠﴾
یا برای هرکس بخواهد هم پسر میدهد وهم دختر، وهرکس را بخواهد عقیم ونازا قرار میدهد. بهراستیکه او از آنچه موجود است وآنچه در آینده موجود خواهد شد آگاه است، واین امر بهسبب علم وحکمت کامل او است. هیچچیز بر او پوشیده نمیماند، وهیچچیز او را ناتوان نمیکند
۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِن وَرَآئِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًۭا فَيُوحِىَ بِإِذْنِهِۦ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ عَلِىٌّ حَكِيمٌۭ ﴿٥١﴾
على حكيم هیچ انسانی را نسزد که الله با او سخن گوید جز از طریق وحی با الهام یا غیر آن، یا بهگونهای با او سخن میگوید که کلامش را میشنود اما خودش را نمیبیند، یا فرشتهای فرستادهشده مانند جبرئیل علیه السلام بهسویش میفرستد، وآنچه را الله میخواهد به رسول وحی کند به اذن الله به رسول بشری وحی میکند. بهراستیکه او سبحانه در ذات وصفات خویش برتر، ودر آفرینش وتقدیر وشریعتش بسیار دانا است
وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ رُوحًۭا مِّنْ أَمْرِنَا ۚ مَا كُنتَ تَدْرِى مَا ٱلْكِتَـٰبُ وَلَا ٱلْإِيمَـٰنُ وَلَـٰكِن جَعَلْنَـٰهُ نُورًۭا نَّهْدِى بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا ۚ وَإِنَّكَ لَتَهْدِىٓ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٥٢﴾
و- ای رسول- همانگونه که به پیامبران پیش از تو وحی کردیم قرآن را از جانب خویش به تو فرستادیم، وپیش از این تو نه میدانستی که کتابهای آسمانی نازلشده بر رسولان چیست ونه میدانستی ایمان چیست؟ اما ما این قرآن را نوری قرار دادیم که با آن هر یک از بندگانمان را که بخواهیم هدایت میکنیم، وبهراستیکه تو مردم را به راه راست یعنی دین اسلام راهنمایی میکنی
صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلْأُمُورُ ﴿٥٣﴾
همان راه الله که آفرینش وفرمانروایی وتدبیر آنچه در آسمانها وزمین است از آن او است، وبهطور قطع تقدیر وتدبیر کارها فقط بهسوی الله بازمیگردد. صفحه ۸ از ۸ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام