تفسیر المدثر — Al-Muddaththir (74)

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمُدَّثِّرُ ﴿١﴾

ای کسی‌که خودش را با لباسش پوشانیده (یعنی پیامبر صلی الله علیه وسلم ). قم فأ نذر

قُمْ فَأَنذِرْ ﴿٢﴾

برخیز واز عذاب الله بترسان. وربك فكبر

وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ ﴿٣﴾

وپروردگارت را بزرگ شمار. وثيابك فطهر

وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ ﴿٤﴾

ونفس خویش را از گناهان ولباست را از نجاست‌ها پاک کن

وَٱلرُّجْزَ فَٱهْجُرْ ﴿٥﴾

واز عبادت بت‌ها دوری گزین. ولا تمنن تستكثر

وَلَا تَمْنُن تَسْتَكْثِرُ ﴿٦﴾

وبه سبب بزرگ پنداشتن عمل نیک خود، بر پروردگارت منت نگذار

وَلِرَبِّكَ فَٱصْبِرْ ﴿٧﴾

ودر برابر آزارهایی که با آنها روبرو می‌شوی به خاطر الله شکیبایی کن

فَإِذَا نُقِرَ فِى ٱلنَّاقُورِ ﴿٨﴾

پس آن‌گاه که برای بار دوم در صور دمیده شود. فذلك يومئذ يوم عسير

فَذَٰلِكَ يَوْمَئِذٍۢ يَوْمٌ عَسِيرٌ ﴿٩﴾

آن روز، روزی سخت است

عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍۢ ﴿١٠﴾

بر کافران به الله ورسولش آسان نیست. صفحه ۱ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ذرنى ومن خلقت وحيدا

ذَرْنِى وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيدًۭا ﴿١١﴾

ای رسول- مرا با کسی‌که او را در شکم مادرش تک وتنها بدون مال یا فرزند آفریدم (یعنی ولید بن مغیره) واگذار. وجعلت له مالا ممدودا

وَجَعَلْتُ لَهُۥ مَالًۭا مَّمْدُودًۭا ﴿١٢﴾

ومال زیادی برایش قرار دادم. وبنين شهودا

وَبَنِينَ شُهُودًۭا ﴿١٣﴾

وپسرانی برایش قرار دادم که همراهش حاضر هستند ودر محافل با او حضور دارند وبه خاطر مال زیادش در هیچ سفری از او جدا نمی‌شوند. ومهدت له تمهيدا

وَمَهَّدتُّ لَهُۥ تَمْهِيدًۭا ﴿١٤﴾

ودر زندگی وروزی وفرزند از هر نظر برایش گستراندم. ثم يطمع أن أزيد

ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ ﴿١٥﴾

باز هم با وجود کفرش به من طمع دارد که پس از اینکه تمام این موارد را به او دادم برایش بیفزایم

كَلَّآ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِـَٔايَـٰتِنَا عَنِيدًۭا ﴿١٦﴾

امر آن‌گونه که تصور کرد نیست، زیرا او ستیزه‌جو وتکذیب‌ کنندۀ آیاتی است که بر رسول مان نازل کردیم. سأ رهقه صعودا

سَأُرْهِقُهُۥ صَعُودًا ﴿١٧﴾

به‌زودی عذابی سخت بر دوش او می‌گذارم که توان تحملش را ندارد. إ نه فك ر وقد ر

إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ ﴿١٨﴾

همانا این کافر که نعمت‌های مذکور را به او ارزانی داشتم برای ابطال آنچه قرآن در مورد او می‌گوید اندیشید، وطرحی در ذهنش آماده کرد. فقتل كيف قد ر

فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ﴿١٩﴾

نفرین وعذاب بر او باد چگونه ارزیابی کرد. ثم قتل كيف قدر

ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ﴿٢٠﴾

باز هم نفرین وعذاب بر او باد، چگونه سنجید وارزیابی کرد. صفحه ۲ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ثم نظر

ثُمَّ نَظَرَ ﴿٢١﴾

دوباره در آنچه که می‌گوید نگریست واندیشید. ثم عبس وبسر

ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ ﴿٢٢﴾

سپس چون چیزی نیافت که با آن بر قرآن عیب وارد کند چهره در هم کشید وخشم کرد

ثُمَّ أَدْبَرَ وَٱسْتَكْبَرَ ﴿٢٣﴾

سپس از ایمان روی گرداند واز پیروی پیامبر صلی الله علیه وسلم خودداری کرد

فَقَالَ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌۭ يُؤْثَرُ ﴿٢٤﴾

پس گفت: این چیزی که محمد آورده است سخن الله نیست، بلکه سحری است که از دیگران روایت می‌کند

إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا قَوْلُ ٱلْبَشَرِ ﴿٢٥﴾

کلام الله نیست، بلکه کلام انسان است. سأ ص ليه سقر

سَأُصْلِيهِ سَقَرَ ﴿٢٦﴾

به‌زودی این کافر را در یکی از طبقات جهنم، یعنی س قر که گرمایی کشنده دارد وارد می‌کنم

وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا سَقَرُ ﴿٢٧﴾

و- ای محمد- تو چه می‌دانی که س قر چیست؟! لا تبقى ولا تذر

لَا تُبْقِى وَلَا تَذَرُ ﴿٢٨﴾

از عذاب‌شدۀ در خویش چیزی باقی نمی‌گذارد مگر اینکه او را فرا می‌گیرد، ورها نمی‌کند، سپس همان‌گونه که بود بازمی‌گردد، سپس بر او فرود می‌آید، وبه همین ترتیب ادامه دارد. لو احة للبشر

لَوَّاحَةٌۭ لِّلْبَشَرِ ﴿٢٩﴾

پوست‌ها را سخت می‌سوزاند وتغییر می‌دهد. عليها تسعة عشر

عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ ﴿٣٠﴾

بر آن نوزده فرشته گمارده شده است، که خزانه‌دارانش هستند. صفحه ۳ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَمَا جَعَلْنَآ أَصْحَـٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَـٰٓئِكَةًۭ ۙ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةًۭ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِيَسْتَيْقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ وَيَزْدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِيمَـٰنًۭا ۙ وَلَا يَرْتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۙ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ وَٱلْكَـٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَـٰذَا مَثَلًۭا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ ۚ وَمَا هِىَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْبَشَرِ ﴿٣١﴾

ى وما مأموران دوزخ را تنها از میان فرشتگان بر گزیده ایم، وانسان توانایی مقابله با آن ها را ندارد، وتعداد آن ها را جز آزمایشی برای کسانی که به الله کفر ورزیده اند، قرار ندادیم؛ تا در مورد آن ها هر چه كه می خواهند بگویند ودر نهایت عذاب بر آنان دوچندان می شود، وتا یهود که تورات، ونصاری که انجیل به آن ها داده شده، اطمینان حاصل کنند که قرآن، تصدیق کننده ی آنچه مى باشد در کتاب هایشان است. همچنین مؤمنان زمانی که این (موضوع مورد) توافق را می بینند، ایمانشان افزايش يابد ویهود، نصاری ومؤمنان (در حق بودنش) شک وتردیدی نکنند، وتا کسانی که در دل هایشان بيمارى وترديد وجود دارد وهمچنين کافران، بگویند: الله با تعیین این عدد عجیب چه چیزی را اراده کرده است؟! همچنان که الله متعال تکذیب کننده ی این عدد را گمراه، وتصدیق کننده ی آن را مورد هدایت قرار داده است؛ هر کس را بخواهد گمراه وهر کس را بخواهد هدایت می دهد. به علت كثرت وفراوانی، کسی جز پروردگار از (انواع وماهیت) لشکریانش آگاه نیست، ودوزخ جز اندرزى براى مردمان نيست تا با آن به بزرگی الله متعال پی ببرند

كَلَّا وَٱلْقَمَرِ ﴿٣٢﴾

سخن آن‌گونه نیست که یکی از مشرکان ادعا می‌کند یارانش برای چیره‌شدن بر خزانه‌داران جهنم کافی هستند. الله به ماه سوگند یاد فرمود

وَٱلَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ ﴿٣٣﴾

وبه شب آن‌گاه که پشت کند سوگند یاد فرمود

وَٱلصُّبْحِ إِذَآ أَسْفَرَ ﴿٣٤﴾

وبه صبح آن‌گاه که روشنایی آورد سوگند یاد فرمود

إِنَّهَا لَإِحْدَى ٱلْكُبَرِ ﴿٣٥﴾

که آتش جهنم به‌طور قطع یکی از بلایای بزرگ است. نذيرا للبشر

نَذِيرًۭا لِّلْبَشَرِ ﴿٣٦﴾

وسیلۀ تهدید وترساندن مردم است

لِمَن شَآءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ ﴿٣٧﴾

ای مردم- برای هرکس از شما که بخواهد با ایمان به الله وعمل صالح پیشی جوید، یا با کفر وگناهان عقب بکشد. كل نفسبما كسبت رهينة

كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ﴿٣٨﴾

هرکس در قبال اعمالی‌که کسب کرده گرفتار است. پس یا اعمالش او را نابود می‌کند، یا او را از نابودی می‌رهاند ونجات می‌دهد. صفحه ۴ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

إِلَّآ أَصْحَـٰبَ ٱلْيَمِينِ ﴿٣٩﴾

مگر مؤمنان که در قبال گناهان‌شان مواخذه نمی‌شوند، بلکه به‌سبب اعمال صالحی که دارند مورد عفو قرار می‌گیرند

فِى جَنَّـٰتٍۢ يَتَسَآءَلُونَ ﴿٤٠﴾

وآنها روز قیامت در بهشت‌هایی هستند واز یکدیگر می‌پرسند

عَنِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿٤١﴾

در مورد کافران که خودشان را با گناهانی که انجام دادند نابود کردند. ما سلككم فى سقر

مَا سَلَكَكُمْ فِى سَقَرَ ﴿٤٢﴾

به آنها می‌گویند: چه چیزی شما را وارد جهنم کرد؟

قَالُوا۟ لَمْ نَكُ مِنَ ٱلْمُصَلِّينَ ﴿٤٣﴾

کافران این‌گونه به آنها پاسخ می‌دهند: از کسانی‌که نماز واجب را در زندگی دنیا برپا می‌داشتند نبودیم

وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ ٱلْمِسْكِينَ ﴿٤٤﴾

واز آنچه که الله به ما عطا کرده بود به فقیر اطعام نمی‌کردیم

وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلْخَآئِضِينَ ﴿٤٥﴾

وهمراه پیروان باطل بودیم که هرجا می‌گشتند با آنها می‌گشتیم، وبا گمراهان وفریب‌خوردگان سخن می‌گفتیم

وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ ﴿٤٦﴾

وروز جزا را تکذیب می‌کردیم

حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلْيَقِينُ ﴿٤٧﴾

وبه تکذیب روز جزا ادامه دادیم تا مرگ ما را فرا گرفت، آن‌گاه میان ما وتوبه مانع ایجاد کرد

فَمَا تَنفَعُهُمْ شَفَـٰعَةُ ٱلشَّـٰفِعِينَ ﴿٤٨﴾

پس شفاعت شفاعتگران، اعم از فرشتگان وپیامبران وصالحان در روز قیامت به آنان سودی نمی رساند؛ چرا که یکی از شروط پذیرش شفاعت، رضایت از شفاعت شده است. صفحه ۵ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

فَمَا لَهُمْ عَنِ ٱلتَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ ﴿٤٩﴾

چه چیزی باعث رویگردانی این مشرکان از قرآن شد؟! كأن هم حمر م ستنفرة

كَأَنَّهُمْ حُمُرٌۭ مُّسْتَنفِرَةٌۭ ﴿٥٠﴾

گویی در رویگردانی وفرار از قرآن، گورخرانی بسیار رمنده هستند. فرت من قسورة

فَرَّتْ مِن قَسْوَرَةٍۭ ﴿٥١﴾

که از شیری به‌سبب ترس از آن می‌گریزند

بَلْ يُرِيدُ كُلُّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ أَن يُؤْتَىٰ صُحُفًۭا مُّنَشَّرَةًۭ ﴿٥٢﴾

بلکه هر یک از این مشرکان می‌خواهد نامه‌ای برایش ارسال شود که به او خبر می‌دهد محمد رسولی از جانب الله است، وسبب این امر کمبود وضعف دلایل و حجت‌ها نیست، بلکه فقط ستیزه‌جویی وتکبر است

كَلَّا ۖ بَل لَّا يَخَافُونَ ٱلْـَٔاخِرَةَ ﴿٥٣﴾

چنین نیست، بلکه سبب استمرار گمراهی آنها این است که به عذاب آخرت ایمان نمی‌آورند، وبر کفرشان باقی می‌مانند

كَلَّآ إِنَّهُۥ تَذْكِرَةٌۭ ﴿٥٤﴾

بدانید که این قرآن اندرز ویادآوری است

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ﴿٥٥﴾

پس هرکس که بخواهد می‌تواند قرآن را بخواند واز آن اندرز گیرد

وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ هُوَ أَهْلُ ٱلتَّقْوَىٰ وَأَهْلُ ٱلْمَغْفِرَةِ ﴿٥٦﴾

وپند نمی‌گیرند مگر اینکه الله بخواهد پند بگیرند. او سبحانه سزاوار است که با امتثال اوامر واجتناب از نواهی‌اش از او ترسیده شود، وسزاوار است که گناهان بندگانش را آن‌گاه که به‌سوی او توبه کنند بیامرزد. صفحه ۶ از ۶ moc.hgelp