قَدْ أَفْلَحَ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿١﴾
به تحقیق که مؤمنان به الله، وعاملان به شریعت او تعالی، با دستیابی به خواستههایشان ونجات از آنچه از آن میترسند رستگار شدهاند
خانه›تفسیر›المؤمنون (٢٣)
مکی · ١١٨ آیه
قَدْ أَفْلَحَ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿١﴾
به تحقیق که مؤمنان به الله، وعاملان به شریعت او تعالی، با دستیابی به خواستههایشان ونجات از آنچه از آن میترسند رستگار شدهاند
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى صَلَاتِهِمْ خَـٰشِعُونَ ﴿٢﴾
همان کسانیکه در نماز خویش فروتن هستند، واعضای آنها در نماز آرام گرفته، ودلهایشان از سرگرمیها خالی شده است
وَٱلَّذِينَ هُمْ عَنِ ٱللَّغْوِ مُعْرِضُونَ ﴿٣﴾
وهمانها که از امور باطل وبیهوده وگناهان گفتاری ورفتاری، رویگردانند
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوٰةِ فَـٰعِلُونَ ﴿٤﴾
وآنها که نفسهایشان را از رذیلتها، واموالشان را با پرداخت زکاتش پاک میگردانند
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَـٰفِظُونَ ﴿٥﴾
وآنها که عورتهایشان را از زنا ولواط وگناهان زشت حفظ میکنند، که آنها پاکدامنان وپاکان هستند
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ ﴿٦﴾
مگر بر همسرانشان یا کنیزکانی که مالک آنها هستند که در آمیزش وسایر بهرهگیری جنسی از آنها سرزنش نمیشوند
فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ ﴿٧﴾
پس هرکسی بهرهگرفتن به غیر از همسران یا کنیزکانی را که مالک آنها است بجوید با تجاوز از حلال الهی واستفاده از حرام الهی، متجاوز از حدود الله است
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَـٰنَـٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ ﴿٨﴾
وهمانها که بر آنچه الله آنها را بر آن امین قرار داده، یا بندگانش آنها را امین قرار دادهاند، واز پیمانهایشان مراقبت میکنند وآنها را تباه نمیسازند، بلکه به آنها وفا میکنند
وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَوَٰتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿٩﴾
وهمان کسانیکه بر نمازهایشان مداومت میکنند، وآن را در اوقاتش با ارکان وواجبات ومستحباتش ادا مینمایند
أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْوَٰرِثُونَ ﴿١٠﴾
اینها که صفات مذکور را دارند وارث هستند. صفحه ۱ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
ٱلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿١١﴾
وارثانی که بالاترین جای بهشت را به ارث میبرند وبرای همیشه در آن میمانند، ونعمتهایشان در آنجا پایان نمیپذیرد
وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِن سُلَـٰلَةٍۢ مِّن طِينٍۢ ﴿١٢﴾
وبه تحقیق که ما پدر بشر، آدم علیه السلام را از گلی، که خاکش از عصارۀ آب مختلط با خاک زمین آماده شد آفریدیم. ثم جعلنه نطفة فى قرار م كين
ثُمَّ جَعَلْنَـٰهُ نُطْفَةًۭ فِى قَرَارٍۢ مَّكِينٍۢ ﴿١٣﴾
سپس فرزندانش را نسل در نسل از نطفهای که تا زمان ولادت در رحم جای میگیرد آفریدیم
ثُمَّ خَلَقْنَا ٱلنُّطْفَةَ عَلَقَةًۭ فَخَلَقْنَا ٱلْعَلَقَةَ مُضْغَةًۭ فَخَلَقْنَا ٱلْمُضْغَةَ عِظَـٰمًۭا فَكَسَوْنَا ٱلْعِظَـٰمَ لَحْمًۭا ثُمَّ أَنشَأْنَـٰهُ خَلْقًا ءَاخَرَ ۚ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ أَحْسَنُ ٱلْخَـٰلِقِينَ ﴿١٤﴾
بعد از آن نطفۀ مستقر در رحم، تودۀ خونی قرمزی آفریدیم، سپس آن توده خون قرمز را مانند تکه گوشتی جویده شده قرار دادیم، آنگاه آن تکه گوشت را استخوانی سخت آفریدیم، سپس بر آن استخوان گوشت پوشانیدیم، سپس با دمیدن روح در آن، ودرآوردنش به زندگی، به آفرینشی دیگر آن را پدید آوردیم، پس برتر ومقدس است الله که بهترین آفریدگاران است. ثم إنكم بعد ذلك لميتون
ثُمَّ إِنَّكُم بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ ﴿١٥﴾
ای مردم- پس از اینکه مراحل مذکور را پشت سر گذاشتید با سپریشدن مدت مشخص عمرتان خواهید مرد
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ تُبْعَثُونَ ﴿١٦﴾
سپس بعد از مرگتان، روز قیامت از قبرهایتان برانگیخته میشوید؛ تا در قبال اعمالیکه از پیش فرستادهاید مورد محاسبه قرار گیرید
وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَآئِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ ٱلْخَلْقِ غَـٰفِلِينَ ﴿١٧﴾
و- ای مردم- به تحقیق که بر فراز شما هفت آسمان روی هم آفریدهایم، وما از کار آفرینش خویش غافل نبودهایم وآن را فراموش نکردهایم
وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍۢ فَأَسْكَنَّـٰهُ فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍۭ بِهِۦ لَقَـٰدِرُونَ ﴿١٨﴾
وآب باران را به اندازۀ نیاز، نه زیاد که خرابی به بار آورد ونه کم که کفایت نکند، از آسمان فرو فرستادیم، سپس آن را در زمین جای دادیم تا مردم وحیوانات از آن برخوردار شوند، وبهراستیکه ما توانا هستیم آن را ببریم تا از آن برخوردار نشوند. فأنشأنا لكم به جنت من ن خيل وأعنب ل كم فيها فوكهكثيرة ومنها تأكلون
فَأَنشَأْنَا لَكُم بِهِۦ جَنَّـٰتٍۢ مِّن نَّخِيلٍۢ وَأَعْنَـٰبٍۢ لَّكُمْ فِيهَا فَوَٰكِهُ كَثِيرَةٌۭ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ ﴿١٩﴾
سپس با آن آب، باغ هایی از درختان خرما وانگور برایتان رویاندیم، وبرایتان در آن باغ ها، میوه هایی با اشکال ورنگ های گوناگون مانند انجیر، انار وسیب، قرار داديم، که از آن ها می بخورید. صفحه ۲ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَشَجَرَةًۭ تَخْرُجُ مِن طُورِ سَيْنَآءَ تَنۢبُتُ بِٱلدُّهْنِ وَصِبْغٍۢ لِّلْـَٔاكِلِينَ ﴿٢٠﴾
واز آن، درخت زیتون را که از منطقۀ کوه سینا برمیآید وروغنی که از میوهاش خارج میگردد که از آن روغن وخورشت گرفته میشود برایتان پدید آوردیم
وَإِنَّ لَكُمْ فِى ٱلْأَنْعَـٰمِ لَعِبْرَةًۭ ۖ نُّسْقِيكُم مِّمَّا فِى بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَـٰفِعُ كَثِيرَةٌۭ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ ﴿٢١﴾
و- ای مردم- بهطور قطع در دامها (شتر، گاو وگوسفند) برایتان عبرت وراهنمایی است که با آنها بر قدرت الله ولطف او تعالی به خودتان راهنمایی شوید. از بدن این دامها، شیری خالص وگوارا برای نوشندگان مینوشانیم، ومنافع زیادی برایتان دارند که از آنها بهره میبرید؛ مانند سوارشدن، وپشم وکرک ومو، واز گوشتشان میخورید
وَعَلَيْهَا وَعَلَى ٱلْفُلْكِ تُحْمَلُونَ ﴿٢٢﴾
واز میان دامها بر روی شتر در خشکی، وبر کشتیها در دریا جابجا میشوید
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِۦ فَقَالَ يَـٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٢٣﴾
وبه تحقیق که نوح علیه السلام را بهسوی قومش فرستادیم که آنها را بهسوی الله فرا میخواند، آنگاه برایشان گفت: ای قوم من، تنها الله را عبادت کنید، که معبود برحقی جز او سبحانه ندارید، پس آیا با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه نمیکنید؟!
فَقَالَ ٱلْمَلَؤُا۟ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا هَـٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَنزَلَ مَلَـٰٓئِكَةًۭ مَّا سَمِعْنَا بِهَـٰذَا فِىٓ ءَابَآئِنَا ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٢٤﴾
آنگاه بزرگان وسران قومش که به الله کفر ورزیدند به پیروان وعامیان خویش گفتند: این کسیکه ادعا میکند فرستادهای [از جانب الله] است جز انسانی مانند خودتان نیست که ریاست وسروری بر شما را میخواهد؛ زیرا اگر الله میخواست رسولی بهسوی ما بفرستد بهطور قطع او را از میان فرشتگان انتخاب میکرد؛ نه از میان انسانها. مانند ادعای او نزد پیشینیان خویش نشنیدهایم. إن هو إل ارجل به جنة فتربصوا به حت حين
إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌۢ بِهِۦ جِنَّةٌۭ فَتَرَبَّصُوا۟ بِهِۦ حَتَّىٰ حِينٍۢ ﴿٢٥﴾
واو کسی نیست جز مردی که دچار جنون شده، وبه سخنانش اهمیت نمیدهد، پس به او مهلت دهید تا کارش بر مردم آشکار گردد
قَالَ رَبِّ ٱنصُرْنِى بِمَا كَذَّبُونِ ﴿٢٦﴾
نوح علیه السلام گفت: پروردگارا مرا در برابر آنها یاری رسان، یعنی چون مرا تکذیب کردند انتقام مرا از آنها بگیر
فَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِ أَنِ ٱصْنَعِ ٱلْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَإِذَا جَآءَ أَمْرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ ۙ فَٱسْلُكْ فِيهَا مِن كُلٍّۢ زَوْجَيْنِ ٱثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيْهِ ٱلْقَوْلُ مِنْهُمْ ۖ وَلَا تُخَـٰطِبْنِى فِى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ ۖ إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ ﴿٢٧﴾
پس به او وحی کردیم که کشتی را زیر نظر وآموزش ما بساز، آنگاه که فرمان ما به نابودساختن آنها فرا رسید، وآب به شدت از تنور (مکانی که در آن نان پخت میشد) جوشید، از تمام زندگان یک نر وماده در آن وارد کن تا نسل ادامه یابد، وخانوادهات را جز کسانیکه سخن الله بر نابودی آنها پیشی گرفته است مانند همسر وپسرت سوار کن، وبرای طلب نجات ونابود نکردن کسانیکه با کفر ستم ورزیدهاند مرا مورد خطاب قرار نده؛ زیرا آنها - بدون تردید، با غرقشدن در آب طوفان از نابودشدگان هستند. صفحه ۳ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَإِذَا ٱسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى ٱلْفُلْكِ فَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى نَجَّىٰنَا مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٨﴾
پس چون تو وکسانی از مؤمنان نجاتیافته که همراه تو هستند بر کشتی بالا رفتید، بگو: تمام ستایشها مخصوص الله است همان ذاتیکه ما را از قوم کافر نجات داد وآنها را نابود کرد
وَقُل رَّبِّ أَنزِلْنِى مُنزَلًۭا مُّبَارَكًۭا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْمُنزِلِينَ ﴿٢٩﴾
وبگو: پروردگارا مرا در زمین پرخیر وبرکتی فرود آور، وتو بهترین فرود آورندگان هستی. إن فى ذلك لٔايت وإن كنا لمبتلين
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ وَإِن كُنَّا لَمُبْتَلِينَ ﴿٣٠﴾
بهراستیکه در این امر یعنی نجاتیافتن نوح علیه السلام ومؤمنان همراهش، ونابودی کافران؛ دلالتهای آشکاری است بر قدرت ما بر یاری رسولانمان ونابودکردن تکذیبکنندگان آنها، وبه تحقیق که ما با ارسال نوح علیه السلام بهسوی قومش آنها را آزمودیم تا مؤمن از کافر وفرمانبردار از نافرمان مشخص گردد. ثم أنشأنا من بعدهم قرنا ءاخرين
ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا ءَاخَرِينَ ﴿٣١﴾
سپس بعد از نابودی قوم نوح امتی دیگر پدید آوردیم
فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولًۭا مِّنْهُمْ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٣٢﴾
آنگاه در میان آنها رسولی از خودشان ارسال کردیم که آنها را بهسوی الله فرا میخواند، وبه آنها گفت: فقط الله را عبادت کنید که معبود برحقی جز او سبحانه ندارید، پس آیا با اجتناب از نواهی، واجرای اوامر الله تقوای او تعالی را پیشه نمیکنید؟!
وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱلْـَٔاخِرَةِ وَأَتْرَفْنَـٰهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا مَا هَـٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ ﴿٣٣﴾
يأكل مما تأكلون منهويشرب مما تشربون وبزرگان وسران قومش که به الله کفر ورزیده، وآخرت وپاداش وعذاب آن را تکذیب کرده بودند، واز نعمتهایی که در زندگی دنیا برایشان گسترانده بودیم طغیان کرده بودند، به پیروان وعامیان خویش گفتند: این نیست جز انسانی مانند خودتان که از آنچه شما میخورید میخورد، واز آنچه شما مینوشید مینوشد، پس او امتیازی بر شما ندارد تا به عنوان رسول بهسوی شما فرستاده شود. ولئن أطعتم بشرا مثلكم إ نكم إ ذا ل خسرون
وَلَئِنْ أَطَعْتُم بَشَرًۭا مِّثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذًۭا لَّخَـٰسِرُونَ ﴿٣٤﴾
واگر از انسانی مانند خودتان اطاعت کنید بهطور قطع بهسبب بهرهنبردن از طاعتش به خاطر اینکه معبودهایتان را رها کردهاید، واز کسیکه فضیلتی بر شما ندارد پیروی کردهاید زیانکار خواهید بود. أيعدكم أنكم إ ذا مت م وكنتم ترابا وعظما أنكم م خرجون
أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنتُمْ تُرَابًۭا وَعِظَـٰمًا أَنَّكُم مُّخْرَجُونَ ﴿٣٥﴾
آيا این شخصی که گمان می کند پیامبر است، به شما وعده مى دهد هنگامى كه از دنيا رفتيد وبه خاک واستخوان تبدیل شديد؛ شما را زنده از گور بيرون مى آورد؟! آیا چنین چیزی پذیرفتنی است؟!
۞ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ ﴿٣٦﴾
درآوردن شما از قبرهایتان به صورت زنده پس از مرگ، درحالیکه سرانجام به خاک واستخوانهای پوسیده تبدیل شدهاید بسیار بعید است. صفحه ۴ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنْ هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ ﴿٣٧﴾
زندگیای جز زندگی دنیا نیست، زندگی آخرتی وجود ندارد، زندگان ما میمیرند وزنده نمیشوند، ودیگران نیز متولد وزنده میشوند، وپس از مرگمان در روز قیامت برای حسابرسی بیرون آورده نمیشویم
إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا وَمَا نَحْنُ لَهُۥ بِمُؤْمِنِينَ ﴿٣٨﴾
این شخص که ادعا میکند رسولی بهسوی شماست، کسی نیست جز مردی که با این ادعا بر الله دروغ بسته است، وما به او ایمان نمیآوریم
قَالَ رَبِّ ٱنصُرْنِى بِمَا كَذَّبُونِ ﴿٣٩﴾
رسول گفت: پروردگارا مرا در برابر آنها یاری رسان؛ یعنی که چون من را تکذیب کردند انتقام مرا از آنها بگیر. قال عما قليل ليصبحن ندمين
قَالَ عَمَّا قَلِيلٍۢ لَّيُصْبِحُنَّ نَـٰدِمِينَ ﴿٤٠﴾
آنگاه الله اینگونه به او پاسخ داد: پس از زمانی اندک بهزودی اینها که آنچه را آوردهای تکذیب میکنند از تکذیب خویش پشیمان خواهند شد
فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّيْحَةُ بِٱلْحَقِّ فَجَعَلْنَـٰهُمْ غُثَآءًۭ ۚ فَبُعْدًۭا لِّلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٤١﴾
پس بهسبب استحقاق آنها به عذاب در اثر سرسختی، صدایی شدید ومرگبار آنها را فراگرفت، آنگاه مانند کف روی سیل نابود گشتند، پس نابود باد قوم ستمکار. ثم أنشأنا من بعدهم قرونا ءاخرين
ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قُرُونًا ءَاخَرِينَ ﴿٤٢﴾
بعد از نابودکردن آنها، اقوام وامتهایی دیگر مانند قوم لوط، قوم شعیب، وقوم یونس را پدید آوردیم. ما تسبق من أم ة أجلها وما يستٔخرون
مَا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَـْٔخِرُونَ ﴿٤٣﴾
هیچیک از این امتهای تکذیبکننده با وجود تمام وسایلی که داشتند از وقت تعیینشده برای نابودیاش نه پیشی گرفته است، ونه از آن عقب افتاده است
ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا ۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةًۭ رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُم بَعْضًۭا وَجَعَلْنَـٰهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًۭا لِّقَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ ﴿٤٤﴾
ل ايؤمنون سپس رسولانمان را پیاپی ویکی پس از دیگری مبعوث کردیم، هرگاه نزد یکی از این امتها رسولش که بهسوی آنها مبعوث شده بود آمد او را تکذیب کردند، آنگاه آنها را یکی پس از دیگری نابود کردیم، واثری از آنها جز قصه وداستان آنها باقی نماند، پس نابود باد قومی که به آنچه رسولان آنها از جانب پروردگارشان آوردند ایمان نمیآورند. ثم أرسلنا موس وأخاه هرون بٔايتنا وسلطن م بين
ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَـٰرُونَ بِـَٔايَـٰتِنَا وَسُلْطَـٰنٍۢ مُّبِينٍ ﴿٤٥﴾
سپس موسی علیه السلام وبرادرش هارون علیه السلام را با آیات هفتگانۀ خویش: (عصا، دست، ملخ، شپش، قورباغهها، خون، طوفان، خشکسالی، کمشدن میوهها)، وبا حجتی آشکار فرستادیم. صفحه ۵ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا عَالِينَ ﴿٤٦﴾
آن دو را بهسوی فرعون وسران قومش فرستادیم اما آنها تکبر ورزیدند، وبر ایمان به آن دو گردن ننهادند، وقومی بودند که با زور وستم بر مردم برتری میجستند
فَقَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَـٰبِدُونَ ﴿٤٧﴾
پس گفتند: آیا به دو انسان مانند خودمان که هیچ امتیازی بر ما ندارند، وقوم آن دو (بنیاسرائیل) مطیع وفرمانبردار ما هستند ایمان بیاوریم؟!
فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا۟ مِنَ ٱلْمُهْلَكِينَ ﴿٤٨﴾
آنگاه آن دو را در آنچه از جانب الله آورده بودند تکذیب کردند، پس بهسبب تکذیبشان غرق ونابود شدند
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ ﴿٤٩﴾
وبه تحقیق تورات را به موسی دادیم تا قومش با آن به حق راه یابند، وبه آن عمل کنند
وَجَعَلْنَا ٱبْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُۥٓ ءَايَةًۭ وَءَاوَيْنَـٰهُمَآ إِلَىٰ رَبْوَةٍۢ ذَاتِ قَرَارٍۢ وَمَعِينٍۢ ﴿٥٠﴾
وعیسی پسر مریم ومادرش مریم را نشانهای دلالتکننده بر قدرت خویش قرار دادیم، چون مریم به عیسی بدون پدر باردار شد، وآن دو را در مکان مرتفعی از زمین که مسطح ومناسب اقامت بود، وآبی جاری وتازه داشت پناه دادیم
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَـٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌۭ ﴿٥١﴾
ای رسولان، از آنچه که برایتان حلال شده است وخوردن آن برایتان گواراست بخورید، وعمل صالح موافق با شریعت انجام دهید، زیرا من به تمام اعمال شما آگاه هستم، وذرهای از اعمالتان بر من پوشیده نمیماند
وَإِنَّ هَـٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱتَّقُونِ ﴿٥٢﴾
و- ای رسولان- همانا آیین شما آیینی یگانه یعنی اسلام است، ومن پروردگارتان هستم که هیچ پروردگاری جز من ندارید، پس با اجرای اوامر، واجتناب از نواهیام از من بترسید
فَتَقَطَّعُوٓا۟ أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ زُبُرًۭا ۖ كُلُّ حِزْبٍۭ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ ﴿٥٣﴾
اما پس از آنها پیروانشان در دین پراکنده گشتند، وبه گروهها واحزاب تقسیم شدند، که هر حزب به آنچه که ایمان داشت شاد بود با این تفکر که همان دین پسندیده نزد الله است، وبه آنچه که نزد دیگران بود توجهی نداشت. فذرهم فى غمرتهم حت حين
فَذَرْهُمْ فِى غَمْرَتِهِمْ حَتَّىٰ حِينٍ ﴿٥٤﴾
پس - ای رسول- آنها را در جهل وسرگردانیشان تا هنگام نزول عذاب بر آنها واگذار. أيحسبون أنما نمد هم به من م ال وبنين
أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٍۢ وَبَنِينَ ﴿٥٥﴾
آیا این احزاب به آنچه دارند شادمانند ومیپندارند که اموال وفرزندانی که در زندگی دنیا به آنها میدهیم به تعجیلانداختن خیری است که استحقاقش را دارند؟! صفحه ۶ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
نُسَارِعُ لَهُمْ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ بَل لَّا يَشْعُرُونَ ﴿٥٦﴾
امر چنانکه گمان کردند نیست، این موارد را فقط برای مهلتدادن ونزدیکساختن تدریجی آنها بهسوی عذاب برایشان میدهیم، اما این امر را احساس نمیکنند
إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ ﴿٥٧﴾
بهراستی کسانیکه با وجود ایمان ونیکوکاری از پروردگارشان میترسند
وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿٥٨﴾
وهمانها که به آیات کتابش ایمان دارند
وَٱلَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ ﴿٥٩﴾
وهمانها که پروردگارشان را یگانه میدانند وهیچچیز را با او شریک نمیگردانند
وَٱلَّذِينَ يُؤْتُونَ مَآ ءَاتَوا۟ وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ رَٰجِعُونَ ﴿٦٠﴾
وهمانها که در کارهای نیک میکوشند، وبا اعمال صالح بهسوی الله نزدیکی میجویند وبا این وجود میترسند که در روز قیامت که بهسوی الله بازگردند الله انفاق واعمال صالحشان را از آنها نپذیرد
أُو۟لَـٰٓئِكَ يُسَـٰرِعُونَ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ وَهُمْ لَهَا سَـٰبِقُونَ ﴿٦١﴾
اینها که صفات بزرگ مذکور را دارند بر انجام اعمال صالح شتاب میورزند، وپیشی میگیرند، واز دیگران سبقت میگیرند
وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَلَدَيْنَا كِتَـٰبٌۭ يَنطِقُ بِٱلْحَقِّ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿٦٢﴾
وهیچکس را جز به اندازۀ عملی که در توانش است مکلف نمیکنیم، ونزد ما کتابی است که عمل هر عاملی را در آن ثبت کردهایم، وبه حقی که هیچ تردیدی در آن نیست سخن میگوید، وآنها نه با کاستن نیکیهایشان، ونه با افزودن بر بدیهایشان مورد ستم قرار نمیگیرند. بل قلوبهم فى غمرة من هذا ولهم أعمل من دون ذلك هم لها عملون
بَلْ قُلُوبُهُمْ فِى غَمْرَةٍۢ مِّنْ هَـٰذَا وَلَهُمْ أَعْمَـٰلٌۭ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ هُمْ لَهَا عَـٰمِلُونَ ﴿٦٣﴾
بلکه دلهای کافران از این کتاب که به حق سخن میگوید، وکتابی که بر آنها نازل کردیم در بیخبری است، وآنها غیر از کفری که بر آن هستند اعمال دیگری دارند که انجام میدهند
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِم بِٱلْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْـَٔرُونَ ﴿٦٤﴾
تا زمانیکه افراد مرفهشان در دنیا را با عذاب روز قیامت کیفر دهیم آنگاه صداهایشان را برای طلب یاری بالا میبرند
لَا تَجْـَٔرُوا۟ ٱلْيَوْمَ ۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ ﴿٦٥﴾
آنگاه برای نومیدساختن آنها از رحمت الله به آنها گفته میشود: امروز فریاد نکشید ویاری نجویید، زیرا هیچ یاوری ندارید که شما را در برابر الله محافظت کند. صفحه ۷ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قَدْ كَانَتْ ءَايَـٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُمْ عَلَىٰٓ أَعْقَـٰبِكُمْ تَنكِصُونَ ﴿٦٦﴾
در دنیا آیات الله بر شما خوانده میشد، اما شما وقتی آنها را میشنیدید چون مورد پسند شما نبود به آنها پشت میکردید. مستكبرين به سمرا تهجرون
مُسْتَكْبِرِينَ بِهِۦ سَـٰمِرًۭا تَهْجُرُونَ ﴿٦٧﴾
این کار را با برتریجویی بر مردم به سبب اینکه گمان میکردید شما اهل حرم هستید انجام میدادید درحالیکه اهل حرم نیستید؛ چون اهل حرم همان پرهیزگاران هستند، وشما در گفتگوهای شبانهتان سخن ناسزا در مورد قرآن میگویید، وآن را مقدس نمیدانید
أَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا۟ ٱلْقَوْلَ أَمْ جَآءَهُم مَّا لَمْ يَأْتِ ءَابَآءَهُمُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٦٨﴾
آیا این مشرکان در آیات قرآن که الله نازل کرده نیندیشیدهاند تا به آن ایمان بیاورند، وبه آنچه در آن است عمل کنند، یا چیزی برایشان آمده است که پیش از آنها برای پیشینیانشان نیامده بود، که از قرآن روی گرداندند وآن را تکذیب کردند. أم لم يعرفوا رسولهم فهم له منكرون
أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا۟ رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ ﴿٦٩﴾
یا اینکه محمد صلی الله علیه وسلم را که الله او را بهسوی آنها فرستاد نشناخته بودند، که او را انکار کردند؟! به تحقیق که او وراستگویی وامانتداریاش را شناخته بودند
أَمْ يَقُولُونَ بِهِۦ جِنَّةٌۢ ۚ بَلْ جَآءَهُم بِٱلْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَـٰرِهُونَ ﴿٧٠﴾
بلکه میگویند: او دیوانه است، بهراستیکه دروغ گفتند، بلکه حقی که بدون تردید از جانب الله نازل شده است، نزدشان آمد، وبیشتر آنها از روی حسادت و تعصبی که به باطل خویش دارند حق را نمیپسندند، واز آن به خشم میآیند
وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلْحَقُّ أَهْوَآءَهُمْ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَـٰوَٰتُ وَٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهِنَّ ۚ بَلْ أَتَيْنَـٰهُم بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَن ذِكْرِهِم مُّعْرِضُونَ ﴿٧١﴾
م عرضون واگر پرودگار، امور دنیا را چنین تقدیر می کرد که از هواى نفس آنان پيروى کند، بى ترديد به خاطر جهلشان به سرانجام کارها وراه كارهای درست ونادرست، آسمان ها وزمين وهر كه در آن هاست، نابود وتباه مى شد، بلكه كتابى را كه مايه ی شرف وسربلندى آنان مى باشد، به آنان داده ايم كه قرآن است، اما آن ها از آن روی گردانند
أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ خَرْجًۭا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌۭ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ﴿٧٢﴾
ای رسول- آیا مزدی از اینها در قبال آنچه که برایشان آوردهای طلب کردی، واین کار، آنها را به ترک دعوت واداشت؟! این کار از سوی تو رخ نداده است، زیرا پاداش ومزد پروردگارت از پاداش اینها ودیگران بهتر است، واو - سبحانه- بهترین روزیدهندگان است. وإ نك لتدعوهم إ لى صرط م ستقيم
وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٧٣﴾
و- ای رسول- همانا تو اینها ودیگران را به راه راستی که هیچ انحرافی ندارد، یعنی همان راه اسلام فرا میخوانی. صفحه ۸ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ عَنِ ٱلصِّرَٰطِ لَنَـٰكِبُونَ ﴿٧٤﴾
وهمانا کسانیکه به آخرت وحسابرسی وکیفر وپاداشی که در آن است ایمان نمیآورند از راه اسلام بهسوی راههای دیگر که کج ورساننده به جهنم میباشند گمراه هستند
۞ وَلَوْ رَحِمْنَـٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِم مِّن ضُرٍّۢ لَّلَجُّوا۟ فِى طُغْيَـٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿٧٥﴾
واگر بر آنها رحم کنیم وقحطی وگرسنگیای که به آنها رسیده است را برطرف سازیم بهطور قطع حیران وآشفته در گمراهی خویش از حق ادامه خواهند داد
وَلَقَدْ أَخَذْنَـٰهُم بِٱلْعَذَابِ فَمَا ٱسْتَكَانُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ ﴿٧٦﴾
وبه تحقیق که آنها را با انواع مصیبتها آزمودهایم، اما در برابر پروردگارشان فروتنی وتواضع نکردند، وفروتنانه او را نخواندند تا مصیبتها را هنگامیکه نازل میشوند از آنها برطرف سازد
حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَابًۭا ذَا عَذَابٍۢ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ ﴿٧٧﴾
تا اینکه دری از عذاب سخت را بر رویشان گشودیم ناگهان از هر گشایش وخیری ناامید شدند
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَـٰرَ وَٱلْأَفْـِٔدَةَ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَشْكُرُونَ ﴿٧٨﴾
و- ای تکذیبکنندگان رستاخیز- الله سبحانه همان ذاتی است که گوش برایتان آفرید تا با آن بشنوید، وچشمانی تا با آنها ببینید، ودلهایی تا با آنها بفهمید، وبا این وجود جز اندکی شکر او تعالی را در برابر این نعمتها به جای نمیآورید
وَهُوَ ٱلَّذِى ذَرَأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٧٩﴾
و- ای مردم- او تعالی همان ذاتی است که شما را در زمین آفرید، وروز قیامت برای حسابرسی وجزا فقط بهسوی او گردآورده میشوید
وَهُوَ ٱلَّذِى يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخْتِلَـٰفُ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿٨٠﴾
واو سبحانه تنها ذاتی است که زنده میگرداند یعنی زنده گردانندهای جز او نیست، واو تنها ذاتی است که میمیراند یعنی میرانندهای جز او نیست، واندازهگیری اختلاف شب وروز از نظر تاریکی وروشنایی وبلندی وکوتاهی، فقط به او بازمیگردد، پس آیا در قدرت، ویگانگی او در آفرینش وتدبیر نمیاندیشید؟!
بَلْ قَالُوا۟ مِثْلَ مَا قَالَ ٱلْأَوَّلُونَ ﴿٨١﴾
بلکه سخنانی همانند سخنان کفرآمیز پدران وپیشینیان خویش گفتند
قَالُوٓا۟ أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ ﴿٨٢﴾
با بعید پنداشتن واز روی انکار گفتند: آیا چون مردیم وخاک واستخوانهای پوسیده گشتیم آیا برای حسابرسی، زنده برانگیخته میشویم؟! صفحه ۹ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَءَابَآؤُنَا هَـٰذَا مِن قَبْلُ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّآ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٨٣﴾
به تحقیق که قبال این وعده - یعنی رستاخیز پس از مرگ- به ما وپیشینیان ما وعده داده شده است، واین وعده را تحقق یافته ندیدهایم، وجز سخنان باطل و دروغهای پیشینیان نیست
قُل لِّمَنِ ٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٨٤﴾
ای رسول- به این کافران منکر رستاخیز بگو: اگر دانشی دارید این زمین، وهرکس که بر روی آن است از آن کیست؟
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿٨٥﴾
خواهند گفت: زمین وهرکس که بر روی آن است برای الله است، پس به آنها بگو: آیا متذکر نمیشوید کسیکه زمین وتمام ساکنانش برای او باشد بر زنده کردن شما پس از مرگتان تواناست؟
قُلْ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ ٱلسَّبْعِ وَرَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ ﴿٨٦﴾
به آنها بگو: پروردگار آسمانهای هفتگانه کیست؟ وپروردگار عرش بزرگ که مخلوقی بزرگتر از آن یافت نمیشود کیست؟
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٨٧﴾
خواهند گفت: آسمانهای هفتگانه وعرش بزرگ ملک الله است، آنگاه به آنها بگو: پس آیا با اجرای اوامر وترک نواهی الله از او تعالی نمیترسید تا از عذابش رهایی یابید؟ قل من بيده ملكوت كل شىء وهو يجير ولا يجار عليه إن كنتم تعلمون
قُلْ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍۢ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٨٨﴾
به آنها بگو: کیست آنکه فرمانروایی هر چیزی به دست اوست، وهیچچیز از فرمانروایی او جدا نمیشود، واو به هر یک از بندگانش که بخواهد یاری میرساند، و هیچکس نمیتواند از کسیکه او بدی برایش بخواهد دفاع کند، وعذاب را از او برطرف سازد، اگر دانشی دارید؟
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ فَأَنَّىٰ تُسْحَرُونَ ﴿٨٩﴾
خواهند گفت: فرمانروایی همه چیز به دست او سبحانه است، آنگاه به آنها بگو: پس چگونه عقلهایتان تباه شده است، وبا وجود این اقرارتان غیر او تعالی را عبادت میکنید؟!
بَلْ أَتَيْنَـٰهُم بِٱلْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ ﴿٩٠﴾
امر چنانکه ادعا میکنید نیست، بلکه حقیکه هیچ تردیدی در آن نیست نزدتان آمده است، وبهراستیکه شما در قراردادن شریک وفرزندی که برای الله ادعا میکنید دروغگو هستید، الله از این سخن شما بسیار برتر است
مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٍۢ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنْ إِلَـٰهٍ ۚ إِذًۭا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَـٰهٍۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿٩١﴾
الله هیچ فرزندی نگرفته است آنگونه که کافران ادعا میکنند، وهیچ معبود برحقی همراه او نیست، واگر به فرض معبود برحقی همراه او باشد بهطور قطع هر معبودی سهمش را از آفرینش آنچه که آفریده بود میبرد، وبه یقین بعضی از آنها بر بعضی دیگر چیره میشدند، آنگاه نظام هستی فاسد میشد، اما واقعیت آن صفحه ۱۰ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر است که ذرهای از این موارد روی نداده است، پس دلالت دارد بر اینکه معبود برحق ذات یگانهای است که همان الله یکتا است، واز فرزند وشریک که مشرکان او تعالی را با آن توصیف میکنند پاک ومقدس است وسزاوارش نیست
عَـٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ فَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٩٢﴾
دانای تمام آنچه از مخلوقاتش نهان است، ودانای تمام آنچه که با حواس، دیده ودرک میشود میباشد، وذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند، پس او سبحانه برتر است از اینکه شریکی داشته باشد. قل ر ب إم اترينى ما يوعدون
قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى مَا يُوعَدُونَ ﴿٩٣﴾
ای رسول- بگو: پروردگارا اگر در مورد این مشرکان عذابی را که به آنها وعده داده شده است به من بنمایانی
رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِى فِى ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٩٤﴾
پروردگارا اگر آنها را کیفر دهی ومن آن را ببینم پس در مورد آنها شتاب نکن تا عذابی که به آنها میرسد مرا نیز دربرگیرد
وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَـٰدِرُونَ ﴿٩٥﴾
به تحقیق که ما میتوانیم عذابی را که به آنها وعده میدهیم به تو بنمایانیم وتو آن را ببینی، ونه از این کار ونه از هیچ کار دیگری ناتوان نیستیم
ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ٱلسَّيِّئَةَ ۚ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ ﴿٩٦﴾
ای رسول- هرکسی راکه به تو بدی میکند با خصلتی که نیکوتر است دفع کن؛ یعنی از او درگذر، ودر برابر آزارش شکیبایی کن، ما به شرک وتکذیبی که توصیف میکنند، وبه آنچه که سزاوار تو نیست مانند سحر وجنون که تو را توصیف میکنند آگاهتریم
وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَـٰطِينِ ﴿٩٧﴾
وبگو: پروردگارا از فتنهانگیزیها ووسوسههای شیاطین به تو پناه میبرم. وأعوذ بك رب أن يحضرون
وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ ﴿٩٨﴾
وپروردگارا به تو پناه میبرم از اینکه در چیزی از کارهایم نزد من حاضر شوند
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ٱرْجِعُونِ ﴿٩٩﴾
تا آنگاه که مرگ یکی از این مشرکان فرا رسد، وآنچه را بر او نازل میشود ببیند. با پشیمانی از آنچه از عمرش تباه شده، واز آنچه در حق الله کوتاهی کرده است میگوید: پروردگارا مرا به زندگی دنیا بازگردان
لَعَلِّىٓ أَعْمَلُ صَـٰلِحًۭا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّآ ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَا ۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿١٠٠﴾
امید است که اگر به آن بازگردم عمل نیک، انجام دهم. هرگز، چنان که می خواهد، نمی شود، بلکه مجرد سخنی است که او به زبان می آورد، چرا که اگر به زندگی دنیا بازگردانده شود به طور قطع به وعده اش وفا نخواهد کرد، واین مردگان تا روز رستاخیز وبعثت در برزخی میان دنیا وآخرت خواهند ماند. پس به دنیا بازگردانده نمی شوند تا تقصیراتشان را جبران کنند، وآنچه را تباه کرده اند، اصلاح کنند. صفحه ۱۱ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍۢ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ ﴿١٠١﴾
پس چون فرشتۀ مسئول اعلام قیامت، بار دوم در صور بدمد، آنگاه بهسبب مناظر هولناک آخرت نسبتهای خویشاوندی میانشان نیست که به آن تفاخر ورزند، و به خاطر مشغولشدن به آنچه که آنها را آشفته ساخته است از حال یکدیگر نمیپرسند
فَمَن ثَقُلَتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿١٠٢﴾
پس هرکس کفۀ ترازوی او با برتری نیکیهایش بر بدهیهایش سنگین باشد، آنها با دستیابی به مطلوب خویش، ونجات از وحشت وهلاکت، همان رستگاران هستند
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فِى جَهَنَّمَ خَـٰلِدُونَ ﴿١٠٣﴾
وهرکس که کفۀ ترازوی او با برتری بدیهایش بر نیکیهایش سبک باشد، آنها همان کسانی هستند که با انجام اموری که به آنها زیان میرساند، وترک ایمان و عمل صالح که به آنها نفع میرساند خودشان را تباه میسازند، پس آنها در آتش جهنم ماندگار هستند، وهرگز از آن درآورده نمیشوند
تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَـٰلِحُونَ ﴿١٠٤﴾
آتش چهرههایشان را میسوزاند، ولبهای بالا وپایین آنها بهسبب شدت کشیدگی شدید از دندانهایشان جدا میشود. ألم تكن ءايتى تتل عليكم فكنتم بها تكذبون
أَلَمْ تَكُنْ ءَايَـٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ ﴿١٠٥﴾
واز روی سرزنش به آنها گفته میشود: آیا آیات قرآن بر شما خوانده نمیشد وشما آن را تکذیب نمیکردید؟!
قَالُوا۟ رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًۭا ضَآلِّينَ ﴿١٠٦﴾
میگویند: پروردگارا بدبختی ما در علم ازلی تو، بر ما چیره شد، وما مردمی گمراه از حق بودیم
رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَـٰلِمُونَ ﴿١٠٧﴾
پروردگارا ما را از جهنم درآور، که اگر دوباره به کفر وگمراهی که بر آن بودیم بازگشتیم در آن صورت بر خویشتن ستمکار خواهیم بود، ودیگر عذری برایمان باقی نمانده است
قَالَ ٱخْسَـُٔوا۟ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ ﴿١٠٨﴾
الله میفرماید: خوار وذلیل در جهنم سکنی گزینید، وبا من سخن نگویید
إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٌۭ مِّنْ عِبَادِى يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴿١٠٩﴾
همانا گروهی از بندگان من بودند که به من ایمان آوردند ومیگفتند: پروردگارا به تو ایمان آوردیم پس گناهانمان را بر ما بیامرز، وبه رحمت خویش بر ما رحم کن، وتو بهترین مهربانان هستی. صفحه ۱۲ از ۱۳ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَٱتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوْكُمْ ذِكْرِى وَكُنتُم مِّنْهُمْ تَضْحَكُونَ ﴿١١٠﴾
وشما این مؤمنان دعوتگر بهسوی پروردگارشان را به ریشخند گرفتید وآنها را مسخره کردید، تا اینکه سرگرم شدن به تمسخر آنها، یاد الله را از یاد شما برد، واز روی مسخره واستهزا به آنها میخندیدید
إِنِّى جَزَيْتُهُمُ ٱلْيَوْمَ بِمَا صَبَرُوٓا۟ أَنَّهُمْ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ ﴿١١١﴾
بهراستیکه من به خاطر صبر این مؤمنان بر طاعت الله وآزارهایی که شما به آنها میرساندید دستیابی به بهشت در روز قیامت را به آنها پاداش دادم
قَـٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ ﴿١١٢﴾
میفرماید: چند سال در دنیا ماندید؟ وچه وقتهایی را تباه ساختید؟
قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍۢ فَسْـَٔلِ ٱلْعَآدِّينَ ﴿١١٣﴾
آنگاه در پاسخ می گویند: یک روز یا بخشی از یک روز در دنیا بوده ایم، از کسانی که به حساب روزها وماه ها اعتنا کرده اند، بپرس
قَـٰلَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًۭا ۖ لَّوْ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿١١٤﴾
میفرماید: جز زمان اندکی که در آن بر طاعت صبر آسان است در دنیا نماندید اگر مقدار ماندنتان را میدانستید. أفحسبتم أ نما خلقنكم عبثا وأ نكم إ لينا لا ترجعون
أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَـٰكُمْ عَبَثًۭا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ ﴿١١٥﴾
ای مردم- آیا پنداشتید که شما را مانند حیوانات به بازی وبدون حکمت آفریدیم، وهیچ پاداش وکیفری نیست، ودر روز قیامت برای حسابرسی وجزا بهسوی ما بازگردانده نمیشوید؟!
فَتَعَـٰلَى ٱللَّهُ ٱلْمَلِكُ ٱلْحَقُّ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْكَرِيمِ ﴿١١٦﴾
پس منزه است الله، فرمانروایی که هر گونه تصرفی را که بخواهد در مخلوقاتش انجام میدهد، ذاتی است که عین حق است، ووعدۀ او حق، وسخن او حق است، ومعبود برحقی جز او نیست، پروردگار عرش بزرگ -بزرگترین مخلوق- است، وهرکس که پروردگار بزرگترین مخلوقات باشد پروردگار سایر مخلوقات نیز است
وَمَن يَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرْهَـٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿١١٧﴾
وهرکس همراه الله معبودی دیگر بخواند هیچ حجتی برایش بر استحقاق معبودش برای عبادت نیست (و این شأن هر معبودی غیر از الله است) وجزای بد عملش فقط نزد پروردگارش سبحانه است، یعنی او ذاتی است که او را در قبال این کار مجازات میکند، بهراستیکه او کافران را نه با رسیدن به آنچه میخواهند، ونه با نجات از آنچه میترسند رستگار نمیگرداند
وَقُل رَّبِّ ٱغْفِرْ وَٱرْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴿١١٨﴾
و- ای رسول- بگو: پروردگارا گناهانم را برایم بیامرز، وبه رحمت خویش بر من رحم کن، وتو بهترین بخشاینده برای گناهکار هستی، که توبهاش را میپذیرد. صفحه ۱۳ از ۱۳ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام