خانهتفسیرالحج (٢٢)

تفسیر الحج — Al-Hajj (22)

مدنی · ٧٨ آیه

خواندن · شنیدنفایل PDF

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمْ ۚ إِنَّ زَلْزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِيمٌۭ ﴿١﴾

ای مردم، از پروردگارتان با اجرای آنچه به شما فرمان داده، وخودداری از آنچه شما را از آن نهی کرده بترسید، به‌راستی‌که زلزلۀ زمین وسایر مناظر هولناک قیامت، امری عظیم است که برای آمادگی آن باید اعمالی انجام دهید که سبب خشنودی الله است

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّآ أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَـٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَـٰرَىٰ وَلَـٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيدٌۭ ﴿٢﴾

ى روزى كه آن مى ببينيد، هر مادر شير دهنده اى (از شدت وحشت) كودكى شيرخواره اش را از ياد مى برد، وهر زن بارداری جنين خود را سقط می کند، در آن هنگام مردم را از شدت هراس عقل پريده مى بینی، گویا مست هستند، اما به دلیل نوشیدن شراب مست نشده اند، بلكه عذاب سخت ووحشتناک پرودگار است که عقلشان را برده است

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَـٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَـٰنٍۢ مَّرِيدٍۢ ﴿٣﴾

وبرخی مردم بدون هیچ دانشی در مورد قدرت الله بر برانگیختن مردگان مجادله می‌کنند، ودر اعتقاد وسخن خویش از هر شیطان وپیشوای گمراهی که در برابر پروردگارش سرکش است پیروی می‌کنند

كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُۥ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُۥ يُضِلُّهُۥ وَيَهْدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ ﴿٤﴾

بر این شیاطین سرکش انسانی ویا جنی، مقرر شده است که هرکس از او پیروی واو را تصدیق کند او را از راه حق گمراه می‌سازد، وبه‌وسیله کفر وگناهانی که او را به آن راهنمایی می‌کند به‌سوی عذاب جهنم می‌کشاند

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى رَيْبٍۢ مِّنَ ٱلْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَـٰكُم مِّن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍۢ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍۢ مُّخَلَّقَةٍۢ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍۢ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْ ۚ وَنُقِرُّ فِى ٱلْأَرْحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًۭا ثُمَّ لِتَبْلُغُوٓا۟ أَشُدَّكُمْ ۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنۢ بَعْدِ عِلْمٍۢ شَيْـًۭٔا ۚ وَتَرَى ٱلْأَرْضَ هَامِدَةًۭ فَإِذَآ أَنزَلْنَا عَلَيْهَا ٱلْمَآءَ ٱهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنۢبَتَتْ مِن كُلِّ زَوْجٍۭ بَهِيجٍۢ ﴿٥﴾

ای مردم، اگر در قدرت ما بر برانگیختن شما پس از مرگ تردید دارید، در آفرینش خودتان بیندیشید؛ که پدرتان آدم علیه السلام را از خاک آفریده‌ایم، سپس فرزندانش را از منی‌ای که مرد در رحم زن می‌ریزد آفریدیم، سپس منی به خونی بسته تبدیل می‌شود، سپس خون بسته به یک تکه گوشت شبیه تکه گوشت جویده‌ شده تبدیل می‌شود، سپس آن تکه گوشت یا به آفرینش سالم وتندرست که در رحم می‌ماند تا نوزادی زنده خارج شود، یا به آفرینشی ناتمام که رحم آن را سقط می‌کند تبدیل می‌شود؛ تا قدرت خویش بر آفرینش مرحله‌ای شما را برای‌تان آشکار سازیم، وجنین‌هایی را که بخواهیم در رحم‌ها قرار می‌دهیم تا در مدت مشخصی که نه ماه است متولد شوند، سپس شما را به صورت طفل از شکم‌های مادران‌تان بیرون می‌آوریم، تا اینکه به قدرت وعقل کامل برسید، وبرخی از شما قبل از این مرحله می‌میرند، وبرخی از شما تا سن پیری که قدرت وعقل ضعیف می‌شود زندگی می‌کند، تا اینکه به حالتی بدتر از حالت کودک می‌رسد، که هیچ‌چیز از آنچه می‌دانست نمی‌داند. وزمین را می‌بینی که بدون گیاه خشکیده است، وچون آب باران را بر آن فرو فرستیم گیاه برمی‌آورد، وبه‌سبب رشد گیاهانش ارتفاع می‌یابد، واز هر نوع گیاه، منظری زیبا می‌سازد. صفحه ۱ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿٦﴾

این امر- یعنی آغاز آفرینش‌تان ومراحل آفرینش واحوال کسی از شما که متولد می‌شود را به این خاطر برای‌تان بیان کردیم تا ایمان آورید به اینکه الله که شما را آفرید همان حقی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، برخلاف بت‌های‌تان که آنها را عبادت می‌کنید، وبه این هدف که ایمان آورید به اینکه او تعالی مردگان را زنده می‌گرداند، واو تعالی بر هر چیزی تواناست، وهیچ‌چیز او را ناتوان نمی‌سازد

وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٌۭ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبْعَثُ مَن فِى ٱلْقُبُورِ ﴿٧﴾

وبه این هدف که ایمان آورید قیامت بدون هیچ تردیدی آمدنی است، واینکه الله مردگان را از قبرهای‌شان برمی‌انگیزد تا آنها را در قبال اعمال‌شان جزا دهد

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَـٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَلَا هُدًۭى وَلَا كِتَـٰبٍۢ مُّنِيرٍۢ ﴿٨﴾

وبرخی از کفار بدون هیچ دانشی که با آن به حق برسند، وبدون پیروی از هدایتگری که آنها را به حق راهنمایی کند، وبدون هیچ کتاب روشنگر ونازل‌شده‌ای از جانب الله که آنها را به حق هدایت گرداند در توحید الله مجادله می‌کنند

ثَانِىَ عِطْفِهِۦ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ لَهُۥ فِى ٱلدُّنْيَا خِزْىٌۭ ۖ وَنُذِيقُهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ عَذَابَ ٱلْحَرِيقِ ﴿٩﴾

متکبرانه گردن‌های‌شان را کج می‌کنند تا مردم را از ایمان وورود در دین الله بازدارند، چنین کسی‌ با کیفری که به او می‌رسد در دنیا خوار می‌شود، ودر آخرت عذاب آتش سوزان را به او می‌چشانیم

ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّـٰمٍۢ لِّلْعَبِيدِ ﴿١٠﴾

وبه او گفته می‌شود: عذابی که چشیدی به‌سبب کفر وگناهانی است که کسب کرده‌ای، والله هیچ‌یک از مخلوقاتش را بی‌گناه عذاب نمی‌کند

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَعْبُدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ حَرْفٍۢ ۖ فَإِنْ أَصَابَهُۥ خَيْرٌ ٱطْمَأَنَّ بِهِۦ ۖ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ ٱنقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِۦ خَسِرَ ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْخُسْرَانُ ٱلْمُبِينُ ﴿١١﴾

واز مردم کسی است که مضطرب است والله را با تردید عبادت می‌کند، یعنی اگر خیری از سلامتی وثروت به او برسد بر ایمان وعبادتش برای الله باقی می‌ماند، واگر به بیماری وفقری مبتلا شود فال بد به دینش می‌زند واز آن بازمی‌گردد، دنیای او تباه شده است، زیرا کفر او سهمی از دنیا را که برایش نوشته نشده است برایش نخواهد افزود، وآخرتش با عذاب الله که با آن روبه‌رو می‌شود تباه شده است، این همان تباهی آشکار است

يَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُۥ وَمَا لَا يَنفَعُهُۥ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَـٰلُ ٱلْبَعِيدُ ﴿١٢﴾

به جای الله بت‌هایی را عبادت می‌کند که اگر از آنها نافرمانی کند به او زیانی نمی‌رسانند، واگر از آنها اطاعت کند نفعی به او نمی‌رسانند، این خواندن بت‌هایی که نه زیان می‌رسانند ونه نفع، همان گمراهی دور از حق است

يَدْعُوا۟ لَمَن ضَرُّهُۥٓ أَقْرَبُ مِن نَّفْعِهِۦ ۚ لَبِئْسَ ٱلْمَوْلَىٰ وَلَبِئْسَ ٱلْعَشِيرُ ﴿١٣﴾

این کافر که بت‌ها را عبادت می‌کند کسی را می‌خواند که ضرر قطعی او از نفع نداشته‌اش نزدیک‌تر است، چه بد معبودی است آن که زیانش نزدیک‌تر از نفعش است، وچه بد یاوری است برای کسی‌که از او یاری بجوید، وچه بد دوستی است برای کسی‌که او را به دوستی بگیرد. صفحه ۲ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ ﴿١٤﴾

در حقیقت الله کسانی را که به او ایمان آورده‌اند واعمال صالح انجام داده‌اند به بهشت‌هایی درمی‌آورد که نهرها از زیر کاخ‌هایش جاری است، همانا الله آنچه را بخواهد انجام می‌دهد؛ چه رحمتی باشد برای کسی‌که بر او رحم کند، وچه کیفری باشد برای کسی‌که او را کیفر کند، واو سبحانه هیچ اجبارکننده‌ای ندارد

مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ ٱللَّهُ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى ٱلسَّمَآءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُۥ مَا يَغِيظُ ﴿١٥﴾

كيده ما يغيظ هرکس گمان می‌کند الله پیامبرش صلی الله علیه وسلم را در دنیا وآخرت یاری نمی‌رساند، طنابی به سقف خانه‌اش بیاوزید وخودش را با آن طناب خفه کند، آن‌گاه بنگرد آیا این کار خشمی را که در خویش می‌یابد از بین می‌برد؛ زیرا مخالف، بخواهد یا نخواهد الله یاور پیامبرش صلی الله علیه وسلم است

وَكَذَٰلِكَ أَنزَلْنَـٰهُ ءَايَـٰتٍۭ بَيِّنَـٰتٍۢ وَأَنَّ ٱللَّهَ يَهْدِى مَن يُرِيدُ ﴿١٦﴾

وهمان‌گونه که دلایل آشکار بر رستاخیز را برای‌تان توضیح دادیم، قرآن را به صورت آیاتی آشکار بر محمد صلی الله علیه وسلم نازل کردیم، والله به فضل خویش هرکس را بخواهد به راه هدایت وراستی توفیق می‌دهد

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلصَّـٰبِـِٔينَ وَٱلنَّصَـٰرَىٰ وَٱلْمَجُوسَ وَٱلَّذِينَ أَشْرَكُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ شَهِيدٌ ﴿١٧﴾

ى همانا کسانی که از این امت، به الله ایمان آورده اند ویهودیان، صابئه (گروهی از پیروان بعضی از پیامبران -علیهم السلام- مى باشند)، مسیحیان، آتش پرستان وبت پرستان؛ الله متعال روز قیامت میان آن ها داوری می کند، آنگاه مؤمنان را به بهشت، وغیر آنان را به دوزخ وارد می کند. همانا الله متعال بر همه ی سخنان واعمال بندگانش، گواه است، وچيزى از سخنان واعمالشان بر او پوشيده نمى ماند ودر مقابل آن ها، سزا یا پادششان خواهد داد

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَسْجُدُ لَهُۥ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ وَٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ وَٱلنُّجُومُ وَٱلْجِبَالُ وَٱلشَّجَرُ وَٱلدَّوَآبُّ وَكَثِيرٌۭ مِّنَ ٱلنَّاسِ ۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ ٱلْعَذَابُ ۗ وَمَن يُهِنِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّكْرِمٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَآءُ ۩ ﴿١٨﴾

ای رسول- آیا ندانسته‌ای تمام فرشتگانی که در آسمان‌هستند، وتمام انسان‌ها وجن‌های مؤمنی که در زمین هستند برای طاعت در برابر الله سجده می‌کنند، و خورشید وماه وستارگان در آسمان، وکوه‌ها ودرختان وجنبندگان زمین از روی تسلیم برای او تعالی سجده می‌کنند؛ وبسیاری از مردم از روی طاعت در برابر او سجده می‌کنند، وبسیاری از سجده عبادت برای او خودداری می‌کنند، پس عذاب الله به خاطر کفرشان بر آنها لا زم شده است، وهرکس که الله به‌سبب کفر او به خواری وپستی برایش حکم کند هیچ‌کس را نخواهد داشت که او را گرامی دارد، به‌راستی‌که الله آنچه را بخواهد انجام می‌دهد، زیرا او سبحانه هیچ اجبارکننده‌ای ندارد

۞ هَـٰذَانِ خَصْمَانِ ٱخْتَصَمُوا۟ فِى رَبِّهِمْ ۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌۭ مِّن نَّارٍۢ يُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ ٱلْحَمِيمُ ﴿١٩﴾

این‌ها، دو گروه هستند که در مورد پروردگارشان مجادله می‌کنند که کدام‌یک برحق است: گروه ایمان، وگروه کفر؛ پس جهنم کافران را مانند لباسی که شخص می‌پوشد احاطه می‌کند، واز بالای سرشان آبی که در نهایت درجه حرارت است پاشیده می‌شود. صفحه ۳ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

يُصْهَرُ بِهِۦ مَا فِى بُطُونِهِمْ وَٱلْجُلُودُ ﴿٢٠﴾

از شدت حرارت این آب روده‌های شکم‌شان ذوب می‌شود، وبه پوست‌های‌شان می‌رسد وآنها را ذوب می‌کند. ولهم م قمع من حديد

وَلَهُم مَّقَـٰمِعُ مِنْ حَدِيدٍۢ ﴿٢١﴾

ودر جهنم چکش‌های آهنین برای آنها است که فرشتگان با آنها بر سرهای‌شان می‌کوبند

كُلَّمَآ أَرَادُوٓا۟ أَن يَخْرُجُوا۟ مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا۟ فِيهَا وَذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلْحَرِيقِ ﴿٢٢﴾

هربار که از سختی اندوهی که با آن روبه‌رو شده‌اند بکوشند از جهنم خارج شوند به آن بازگردانده شوند، وبه آنها گفته شود: عذاب جهنم سوزان را بچشید

إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍۢ وَلُؤْلُؤًۭا ۖ وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌۭ ﴿٢٣﴾

اما گروه ایمان وهمان کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اند واعمال صالح انجام داده‌اند، الله آنها را در بهشت‌هایی درمی‌آورد که رودها از زیر کاخ‌ها ودرخت‌های‌شان جاری است، والله آنها را با دست‌بندهای طلایی وبا مروارید زینت می‌دهد، ولباس‌شان در آنجا ابریشم است

وَهُدُوٓا۟ إِلَى ٱلطَّيِّبِ مِنَ ٱلْقَوْلِ وَهُدُوٓا۟ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْحَمِيدِ ﴿٢٤﴾

والله آنها را در زندگی دنیا به سخنان پاکیزه مانند گواهی بر اینکه هیچ مبعود برحقی جز الله نیست، وتکبیر، وتحمید، وبه راه اسلام پسندیده راهنمایی کرده است

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ٱلَّذِى جَعَلْنَـٰهُ لِلنَّاسِ سَوَآءً ٱلْعَـٰكِفُ فِيهِ وَٱلْبَادِ ۚ وَمَن يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍۭ بِظُلْمٍۢ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍۢ ﴿٢٥﴾

ومن يرد فيه بإلحادبظلم نذقهمن عذاب أليم همانا کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند، ودیگران را از ورود در اسلام برمی‌گردانند، ومردم را از مسجدالحرام بازمی‌دارند، چنان‌که مشرکان در سال حدیبیه این کار را انجام دادند به زودی عذاب دردناکی را به آنها می‌چشانیم. در این مسجد که آن را قبلۀ مردم در نماز ویکی از مناسک حج وعمره قرار دادیم، ودر آنجا مکی مقیم آن ومسافران غیر ساکن مکه یکسان هستند، وهرکس در آنجا بخواهد با وقوع گناهی از روی عمد از حق منحرف شود عذابی دردآور به او می‌چشانیم

وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلْبَيْتِ أَن لَّا تُشْرِكْ بِى شَيْـًۭٔا وَطَهِّرْ بَيْتِىَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلْقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ ﴿٢٦﴾

و- ای رسول- به یاد آور آن‌گاه که مکان وحدود این خانه را پس از اینکه ناشناخته بود برای ابراهیم علیه السلام مشخص کردیم، وبه او وحی کردیم که هیچ‌چیز را در عبادت من شریک مگردان، بلکه تنها مرا عبادت کن، وخانه‌ام را از نجاست‌های حسی ومعنوی برای طواف‌گزارانش، ونمازگزاران در آن پاکیزه گردان

وَأَذِّن فِى ٱلنَّاسِ بِٱلْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًۭا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍۢ يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍۢ ﴿٢٧﴾

وبه عنوان دعوتگر مردم به‌سوی حج این خانه که تو را به ساخت آن فرمان دادیم در میان آنها ندا بده؛ تا پیاده یا سوار بر هر شتر لا غری که مسیری جانکاه را پیموده به‌سوی تو بیایند، وشتران، آنها را سوار بر خویش از هر راه دوری بیاورند. صفحه ۴ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

لِّيَشْهَدُوا۟ مَنَـٰفِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا۟ ٱسْمَ ٱللَّهِ فِىٓ أَيَّامٍۢ مَّعْلُومَـٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلْأَنْعَـٰمِ ۖ فَكُلُوا۟ مِنْهَا وَأَطْعِمُوا۟ ٱلْبَآئِسَ ٱلْفَقِيرَ ﴿٢٨﴾

تا منفعتی را که از آمرزش گناهان، ورسیدن به پاداش، وتوحید کلمه وسایر منافع به آنها بازمی‌گردد به چشم خویش ببینند، وبرای اینکه به سپاس از الله در قبال شتر وگاو وگوسفندانی که به آنها ارزانی داشته است نام او تعالی را بر قربانی‌هایی که در روزهای مشخص یعنی دهم ذوالحجه وسه روز پس از آن ذبح می‌کنند یاد کنند؛ آن‌گاه از این قربانی‌ها بخورید واز آنها به کسانی‌که فقر شدیدی دارند اطعام کنید

ثُمَّ لْيَقْضُوا۟ تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا۟ نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا۟ بِٱلْبَيْتِ ٱلْعَتِيقِ ﴿٢٩﴾

سپس باید سایر مناسک حج خویش را برپا دارند، وبا تراشیدن سرها وکوتاه‌کردن ناخن‌های‌شان وبرطرف‌کردن چرک متراکم بر بدن‌هایشان به‌سبب احرام، از احرام درآیند، وباید به حج یا عمره یا قربانی‌ای که بر خود واجب گردانیده‌اند وفا کنند، وباید طواف افاضه به خانه‌ای که الله آن را از تسلط طغیانگران آزاد ساخت، انجام دهند

ذَٰلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ حُرُمَـٰتِ ٱللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌۭ لَّهُۥ عِندَ رَبِّهِۦ ۗ وَأُحِلَّتْ لَكُمُ ٱلْأَنْعَـٰمُ إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ ۖ فَٱجْتَنِبُوا۟ ٱلرِّجْسَ مِنَ ٱلْأَوْثَـٰنِ وَٱجْتَنِبُوا۟ قَوْلَ ٱلزُّورِ ﴿٣٠﴾

این موارد که به آن فرمان یافتید- محلل شدن با تراشیدن سر وکوتاه‌کردن ناخن‌ها وبرطرف ساختن چرک‌ها، ووفا به نذر وطواف خانه- الله آنها را بر شما واجب کرده است، پس آنچه را الله بر شما واجب کرده است بزرگ شمارید، وهرکس برای بزرگداشت حدود الله از اینکه در آنها واقع شود وبزرگداشت حرماتش که آنها را حلال شمارد از آنچه که الله به ترک آن در حال احرامش فرمان داده است بپرهیزد، در دنیا وآخرت نزد پروردگار سبحانه برایش بهتر است. و- ای مردم- شتر وگاو وگوسفند برای‌تان مباح شده است، پس از میان آنها نه حامی ونه بحیره ونه وصیله برای‌تان حرام نشده وهیچ موردی از آنها حرام نشده است مگر حرمت مردار و خون وسایر مواردی که در قرآن می‌یابید، پس از پلیدی که همان معبود‌های باطل هستند دوری کنید، واز هر سخن باطل ودروغی بر الله یا بر مخلوقاتش دوری گزینید

حُنَفَآءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِۦ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخْطَفُهُ ٱلطَّيْرُ أَوْ تَهْوِى بِهِ ٱلرِّيحُ فِى مَكَانٍۢ سَحِيقٍۢ ﴿٣١﴾

س حيق از این موارد بپرهیزید درحالی‌که از هر دینی غیر از دین الله که نزد او پسندیده است رویگردان باشید، وهیچ‌کس را در عبادت شریک او تعالی نگردانید، وهرکس به الله شرک ورزد گویی از آسمان سقوط کرده، وپرندگان گوشت واستخوان‌هایش را قاپیده‌اند، یا باد او را به مکانی دور افکنده است

ذَٰلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَـٰٓئِرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى ٱلْقُلُوبِ ﴿٣٢﴾

این است توحید الله واخلاص برای او، وپرهیز از معبود‌های باطل وپرهیز از سخن دروغ که الله شما را به آن فرمان داد. وهرکس معالم دین - از جمله هدی (قربانی) ومناسک حج را بزرگ شمارد، همانا بزرگداشت آن نشان از تقوای دل‌ها برای پروردگارشانم است

لَكُمْ فِيهَا مَنَـٰفِعُ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ثُمَّ مَحِلُّهَآ إِلَى ٱلْبَيْتِ ٱلْعَتِيقِ ﴿٣٣﴾

در قربانی‌هایی که در کنار این خانه، آنها را ذبح می‌کنید منافعی مانند سوارشدن وپشم وتولید مثل وشیر برای‌تان است، تا مدت مشخصی برای ذبح آن هنگام نزدیک‌شدن به بیت الله که آن را از تسلط طغیانگران آزاد ساخته است. صفحه ۵ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَلِكُلِّ أُمَّةٍۢ جَعَلْنَا مَنسَكًۭا لِّيَذْكُرُوا۟ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلْأَنْعَـٰمِ ۗ فَإِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ فَلَهُۥٓ أَسْلِمُوا۟ ۗ وَبَشِّرِ ٱلْمُخْبِتِينَ ﴿٣٤﴾

وبرای هر یک از امت‌های پیشین منسکی برای ریختن خون قربانی برای الله قرار دادیم؛ تا به پاس شکر الله بر شتر وگاو وگوسفندانی که به آنها روزی داده است، نام الله را هنگام ذبح بر این قربانی‌ها یاد کنند؛ پس - ای مردم- معبود برحق شما معبود یگانه‌ای است که هیچ شریکی ندارد، پس با فرمان‌برداری وطاعت فقط در برابر او گردن نهید، و- ای رسول- خشوع‌کنندگان مخلص را به آنچه آنها را شاد می‌گرداند خبر ده

ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَٱلصَّـٰبِرِينَ عَلَىٰ مَآ أَصَابَهُمْ وَٱلْمُقِيمِى ٱلصَّلَوٰةِ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ ﴿٣٥﴾

کسانی هستند که هرگاه الله متعال یاد شود از عذاب او بترسند، واز مخالفت اوامر او دوری کنند، واگر به آن ها آسیبی برسد، صبر پیشه می کنند، ونماز را به صورت کامل به جا مى آورند، واز آنچه كه الله متعال به آن ها رزق وروزی داده است، در کارهای نیک، انفاق می کنند

وَٱلْبُدْنَ جَعَلْنَـٰهَا لَكُم مِّن شَعَـٰٓئِرِ ٱللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌۭ ۖ فَٱذْكُرُوا۟ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَيْهَا صَوَآفَّ ۖ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا۟ مِنْهَا وَأَطْعِمُوا۟ ٱلْقَانِعَ وَٱلْمُعْتَرَّ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرْنَـٰهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿٣٦﴾

شتران وگاوهایی را که به‌سوی این خانه آورده می‌شوند از شعائر ونشانه‌های دین برای‌تان قرار دادیم، ومنافع دینی ودنیوی در آنها برای‌تان است، پس هنگام قربانی‌ کردن آنها، بعد از اینکه برپا ایستاده‌اند ویکی از دستان‌شان بسته شده تا فرار نکنند بگویید: (بسم الله)، وپس از ذبح چون به پهلو افتادند - ای آورندگان قربانی- از آنها بخورید وبه فقیری که از سوال خویشتنداری می‌کند، وبه فقیری که درخواست می‌کند از آن بدهید. همان‌گونه که قربانی‌ها را در باربری وسوارشدن رام شما قرار دادیم در رفتن به‌سوی قربانگاه نیز به اطاعت شما درآوردیم؛ تا به الله نزدیکی جویید. باشد که در برابر نعمت رام‌کردن آنها در برابر خویش شکر الله را به جای آورید

لَن يَنَالَ ٱللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَآؤُهَا وَلَـٰكِن يَنَالُهُ ٱلتَّقْوَىٰ مِنكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا۟ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمْ ۗ وَبَشِّرِ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٣٧﴾

هرگز گوشت وخون قربانی‌هایی که پیش می‌فرستید به الله نمی‌رسد، وبه‌سوی او تعالی بالا نمی‌رود، بلکه تقوای الهی شما در آنها به اینکه در طاعت خویش مخلصانه با آنها به‌سوی الله نزدیکی بجویید، به‌سوی او تعالی بالا می‌رود؛ الله این‌گونه آنها را برای‌تان رام کرد تا او را به شکرانۀ حقی که شما را بر آن توفیق داد به بزرگی یاد کنید. و- ای رسول- به نیکوکاران در عبادت برای پروردگارشان ودر تعامل با مخلوقاتش به آنچه که آنها را شاد می‌گرداند خبر ده

۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍۢ كَفُورٍ ﴿٣٨﴾

به‌راستی الله از کسانی‌که به او تعالی ایمان آورده‌اند شر دشمنان‌شان را دفع می‌کند، همانا الله هیچ خیانتکار در امانت، وناسپاس نعمت‌هایش را که شکر او تعالی را بر نعمت‌ها به جای نمی‌آورد دوست ندارد، بلکه بر او خشم می‌گیرد

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَـٰتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا۟ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾

الله به مؤمنانی که مشرکان با آنها می‌جنگند، به‌سبب ستم دشمنان‌شان که بر آنها واقع شده است اجازه قتال داده است، وبه‌راستی‌که الله بر پیروزی مؤمنان بر دشمنان آنها بدون قتال هم تواناست، اما حکمت او تعالی اقتضا کرده که مؤمنان را با قتال کافران بیازماید. صفحه ۶ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَـٰرِهِم بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لَّهُدِّمَتْ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٌۭ وَصَلَوَٰتٌۭ وَمَسَـٰجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ كَثِيرًۭا ۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾

همان کسانی‌که کافران آنها را ستمکارانه از خانه‌های‌شان راندند، بدون اینکه جرمی مرتکب شده باشند مگر اینکه گفتند: پروردگار ما الله است، پروردگاری جز او نداریم. واگر الله قتالی را که برای پیامبران ومؤمنان تشریع کرده تشریع نکرده بود به‌طور قطع بر اماکن عبادت تجاوز می‌کردند، آن‌گاه صومعه‌های راهبان، و کلیساهای نصاری، ومعابد یهودیان، ومساجد مسلمانان که برای نماز آماده شده است، ومسلمانان در آنها الله را بسیار یاد می‌کنند ویران می‌کردند، وبه‌طور قطع، الله کسی‌که دین وپیامبرش را یاری رساند یاری می‌کند، زیرا الله بر یاری کسی‌که دینش را یاری رساند تواناست، وذات شکست‌ناپذیری است که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌گردد

ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ أَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُوا۟ بِٱلْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا۟ عَنِ ٱلْمُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلْأُمُورِ ﴿٤١﴾

اینها که وعدۀ یاری به آنها داده شده است همان کسانی هستند که اگر آنها را با پیروزی بر دشمنان‌شان در زمین قدرت دهیم نماز را به کامل‌ترین وجه برپا می‌دارند، وزکات اموال‌شان را می‌دهند، وبه آنچه که شریعت به آن امر کرده امر می‌کنند، واز آنچه که شریعت از آن نهی کرده نهی می‌کنند، ومرجع کارها در پاداش و کیفر بر آنها فقط از آن الله است. وإن يكذبوك فقد كذبت قبلهم قوم نوح وعاد وثمود

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍۢ وَعَادٌۭ وَثَمُودُ ﴿٤٢﴾

و- ای رسول- اگر قومت تو را تکذیب کنند، شکیبایی کن زیرا تو نخستین رسولی نیستی که قومش او را تکذیب کردند، وقبل از قوم تو قوم نوح، نوح علیه السلام را، وقوم عاد هود علیه السلام را، وقوم ثمود صالح علیه السلام را تکذیب کرده‌اند. وقوم إ برهيم وقوم لوط

وَقَوْمُ إِبْرَٰهِيمَ وَقَوْمُ لُوطٍۢ ﴿٤٣﴾

وقوم ابراهیم، ابراهیم علیه السلام را وقوم لوط، لوط علیه السلام را تکذیب کردند

وَأَصْحَـٰبُ مَدْيَنَ ۖ وَكُذِّبَ مُوسَىٰ فَأَمْلَيْتُ لِلْكَـٰفِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ ﴿٤٤﴾

واصحاب مدین شعیب علیه السلام را، وفرعون وقومش موسی علیه السلام را تکذیب کردند، آن‌گاه کیفر اقوام‌شان را برای نزدیک‌ساختن تدریجی آنها به عذاب به تأخیر انداختم، سپس آنها را به عذاب گرفتم، پس بیندیش چگونه کارشان را نپسندیدم، که آنها را به‌سبب کفرشان نابود کرده‌ام. فكأين من قرية أهلكنها وهى ظالمة فهى خاوية عل عروشها وبئر م عط لة وقصر م شيد

فَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَـٰهَا وَهِىَ ظَالِمَةٌۭ فَهِىَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئْرٍۢ مُّعَطَّلَةٍۢ وَقَصْرٍۢ مَّشِيدٍ ﴿٤٥﴾

پس چه بسیار شهرهایی را - درحالی‌که به‌سبب کفرشان ستمکار بودند- با عذابی ریشه‌کن نابود کردیم، وخانه‌های‌شان ویران وخالی از سکنه است، وچه بسیار پیرامون چاه‌هایی که از آب‌آورانش که نابود شده‌اند خالی است، وچه بسیار کاخ‌های مرتفع ومجللی که ساکنانش از عذاب محفوظ نماندند

أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌۭ يَعْقِلُونَ بِهَآ أَوْ ءَاذَانٌۭ يَسْمَعُونَ بِهَا ۖ فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى ٱلْأَبْصَـٰرُ وَلَـٰكِن تَعْمَى ٱلْقُلُوبُ ٱلَّتِى فِى ٱلصُّدُورِ ﴿٤٦﴾

آیا اینها که آنچه را رسول صلی الله علیه وسلم آورده است تکذیب می‌کنند در زمین نگشته‌اند؛ تا آثار این شهرهای نابودشده را ببینند، آن‌گاه با عقل‌های‌شان بیندیشند وپند بگیرند، وقصه‌های‌شان را آن‌گونه که قبول افتد بشنوند، زیرا کوری واقعی کوری چشم نیست، بلکه کوری کشنده ونابودگر، همان کوری بصیرت است، به‌گونه‌ای که صاحبش عبرت‌گیری وپندآموزی نداشته باشد. صفحه ۷ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِٱلْعَذَابِ وَلَن يُخْلِفَ ٱللَّهُ وَعْدَهُۥ ۚ وَإِنَّ يَوْمًا عِندَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍۢ مِّمَّا تَعُدُّونَ ﴿٤٧﴾

و- ای رسول- کافران قومت به شتاب از تو خواستار عذاب به تعجیل‌افتاده در دنیا وعذاب مدت‌دار در آخرت به‌خاطر آنچه که به این دو انذار داده شده‌اند هستند، اما الله در این دو عذاب که به آنها وعده داده است خلاف نمی‌کند، ویک نمونه از عذاب به تعجیل‌افتاده آن است که در روز بدر به آنها رسید، وهمانا یک روز عذاب در آخرت مانند هزار سال از سال‌های دنیاست که برمی‌شمارند

وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَهَا وَهِىَ ظَالِمَةٌۭ ثُمَّ أَخَذْتُهَا وَإِلَىَّ ٱلْمَصِيرُ ﴿٤٨﴾

وچه بسیار شهرهایی که عذاب ساکنانش را به تأخیر انداختم درحالی‌که به‌سبب کفرشان ستمگر بودند، وبرای نزدیک‌ساختن تدریجی آنها به عذاب، عذاب‌شان را به تعجیل نینداختم. سپس آنها را با عذابی ریشه‌کن برگرفتم، وبازگشت آنها در روز قیامت فقط به‌سوی من است، آن‌گاه آنها را به‌سبب کفرشان به عذابی همیشگی جزا می‌دهم

قُلْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَآ أَنَا۠ لَكُمْ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٤٩﴾

ای مردم، من تنها بیم دهنده ای هستم که آنچه را بدان فرستاده شده ام، به شما مى رسانم وهشدار خود را به روشنی بیان می کنم

فَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌۭ وَرِزْقٌۭ كَرِيمٌۭ ﴿٥٠﴾

پس برای کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اند واعمال صالح انجام داده‌اند از جانب پروردگارشان آمرزشی برای گناهانشان، وروزی‌ای گرامی در بهشت که هرگز قطع نمی‌شود دارند

وَٱلَّذِينَ سَعَوْا۟ فِىٓ ءَايَـٰتِنَا مُعَـٰجِزِينَ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَحِيمِ ﴿٥١﴾

وکسانی‌که در تکذیب آیات ما می‌کوشند به این پندار که خواهند توانست الله را ناتوان سازند واز دست او بگریزند وآنها را عذاب نمی‌کند، آنها ساکنان آتش جهنم هستند که همانند یک دوست، همنشین آن هستند

وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍۢ وَلَا نَبِىٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلْقَى ٱلشَّيْطَـٰنُ فِىٓ أُمْنِيَّتِهِۦ فَيَنسَخُ ٱللَّهُ مَا يُلْقِى ٱلشَّيْطَـٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ ٱللَّهُ ءَايَـٰتِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٥٢﴾

و- ای رسول- هیچ رسول وهیچ پیامبری را پیش از تو نفرستاده‌ایم مگر وقتی‌که کتاب الله را می‌خواند شیطان در قرائت او چیزی را که آن را بر مردم مشتبه می‌کرد از وحی است القا می‌کرد، اما الله آنچه را شیطان القا می‌کند تباه می‌سازد، وآیاتش را استوار می‌گرداند، والله بر هر چیزی تواناست، وهیچ‌چیز بر او پوشیده نمی‌ماند ودر آفرینش وتقدیر وتدبیرش بسیار داناست

لِّيَجْعَلَ مَا يُلْقِى ٱلشَّيْطَـٰنُ فِتْنَةًۭ لِّلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ وَٱلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ ۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَفِى شِقَاقٍۭ بَعِيدٍۢ ﴿٥٣﴾

شیطان در قرائت پیامبر القا می‌کند تا الله آنچه را او القا می‌کند امتحانی برای منافقان ومشرکانی که دل‌های‌شان سخت شده است قرار دهد، وهمانا ستمکاران منافق ومشرک در دشمنی با الله ورسولش ودوری از حق وراه راست قرار دارند

وَلِيَعْلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوا۟ بِهِۦ فَتُخْبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمْ ۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٥٤﴾

صرط م ستقيم وبه این هدف که کسانی که الله علم به آنها عطا کرده است به یقین بدانند قرآن نازل‌شده بر محمد صلی الله علیه وسلم همان حقیقتی است که - ای رسول- الله صفحه ۸ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر آن را بر تو وحی کرد تا با آن بر ایمان خویش بیفزایند، ودل‌های‌شان در برابر آن خاضع وفروتن گردد، وبه‌راستی الله کسانی را که به او ایمان آورده‌اند به پاداش فروتنی آنها در برابر او تعالی، به‌سوی راه حق وراستی که هیچ انحرافی ندارد هدایت می‌کند

وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فِى مِرْيَةٍۢ مِّنْهُ حَتَّىٰ تَأْتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ ﴿٥٥﴾

وکسانی که به الله متعال کفر ورزیده ورسولش را تکذیب کرده اند، همواره در قرآنی که پرودگار بر تو نازل کرده، در شک وتردید هستند، وبر این حالت می مانند تا آن كه روز قيامت به طور ناگهانى فرا رسد، یا عذاب روزی که هیچ رحمت وخیری برایشان نیست یعنی روز قیامت، دامن گیرشان شود

ٱلْمُلْكُ يَوْمَئِذٍۢ لِّلَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ ۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٥٦﴾

فرمانروایی روز قیامت- روزی‌که عذابی که به اینها وعده داده می‌شد آنها را فرا گیرد- فقط برای الله است، وهیچ نزاع‌کننده‌ای در آن روز ندارد، او سبحانه میان مؤمنان وکافران داوری می‌کند، آن‌گاه به هر یک از آنها به آنچه که استحقاقش را دارند حکم می‌کند، یعنی برای کسانی‌که به الله ایمان آورده‌اند واعمال صالح انجام داده‌اند پاداشی بزرگ است که همان بهشت‌های پرنعمت وجاویدانی است که پایان نمی‌پذیرد

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا فَأُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌۭ مُّهِينٌۭ ﴿٥٧﴾

وبرای کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند وآیات نازل‌شدۀ ما بر رسول‌مان را تکذیب کرده‌اند، عذابی خوار کننده است که الله در جهنم با آن، آنها را خوار می‌کند

وَٱلَّذِينَ هَاجَرُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوٓا۟ أَوْ مَاتُوا۟ لَيَرْزُقَنَّهُمُ ٱللَّهُ رِزْقًا حَسَنًۭا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ﴿٥٨﴾

وکسانی‌که خانه‌ها ووطن‌های‌شان را برای طلب رضای الله وتقویت دینش رها کرده‌اند، سپس در جهاد در راه الله کشته شده، یا مرده‌اند، به‌طور قطع الله آنها را در بهشت به رزقی نیکو وهمیشگی که پایان نمی‌پذیرد روزی خواهد داد، وبه‌راستی‌که الله سبحانه بهترین روزی‌دهندگان است

لَيُدْخِلَنَّهُم مُّدْخَلًۭا يَرْضَوْنَهُۥ ۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌۭ ﴿٥٩﴾

به‌طور قطع الله آنها را به مکانی که آن را می‌پسندند یعنی بهشت درخواهد آورد، وبه‌راستی‌که الله از افعال ونیات آنها آگاه است، وبسیار بردبار است که کیفر آنها را به خاطر کوتاهی شان به تعجیل نینداخته است

۞ ذَٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِۦ ثُمَّ بُغِىَ عَلَيْهِ لَيَنصُرَنَّهُ ٱللَّهُ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌۭ ﴿٦٠﴾

افزون بر این مورد یعنی وارد‌ساختن مهاجران در راه الله به بهشت، برای مقابله با متجاوز به مانند تجاوزی که کرده است نیز اذن داده شده است چنان‌که در این مورد گناهی بر ستم‌دیده نیست. اما اگر متجاوز دوباره ستم کند الله به‌طور قطع ستم‌دیده را یاری می‌رساند. همانا الله گناهان مؤمنان را می‌بخشد، وبرای‌شان آمرزنده است

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيْلَ فِى ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِى ٱلَّيْلِ وَأَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌۭ ﴿٦١﴾

سبب این یاری به ستم‌دیده آن است که الله بر آنچه بخواهد تواناست. یکی از مظاهر قدرت او تعالی، درآوردن شب در روز، وروز در شب با افزودن یکی از آنها و کاستن از دیگری است. واینکه الله سخنان بندگانش را می‌شنود، واز کارهای‌شان آگاه است وذره‌ای از سخنان وکارهای‌شان بر او پوشیده نمی‌ماند، وبه‌زودی آنها را در قبال آن جزا خواهد داد. صفحه ۹ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ هُوَ ٱلْبَـٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْكَبِيرُ ﴿٦٢﴾

این درآوردن شب در روز، وروز در شب توسط الله؛ به این سبب است که الله عین حق است، پس دین ووعدۀ او ونیز یاری رساندن او به مؤمنان حق است، وبه این سبب معبود‌هایی را که مشرکان به جای الله عبادت می‌کنند همان باطلی است که هیچ اساسی ندارد، وبه این سبب الله بر مخلوقاتش از نظر ذات واندازه و قدرت برتر است، وذات بزرگی است که کبریا وعظمت وجلال از آن اوست

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَتُصْبِحُ ٱلْأَرْضُ مُخْضَرَّةً ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌۭ ﴿٦٣﴾

ای رسول- آیا ندیده‌ای که الله از آسمان بارانی فرو فرستاد، آن‌گاه زمین پس از نزول باران با گیاهانی که رویاند سبز شد، همانا الله نسبت به بندگانش بسیار مهربان است که باران را برای‌شان فرو فرستاد، وگیاهان زمین را برای‌شان رویاند، ونسبت به مصالح آنها بسیار داناست، وذره‌ای از آن بر او پوشیده نمی‌ماند

لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ ٱلْغَنِىُّ ٱلْحَمِيدُ ﴿٦٤﴾

فرمانروایی آنچه در آسمان‌ها وآنچه در زمین است، تنها از آن او است، وبه‌راستی‌که الله همان ذات بی‌نیازی است که به هیچ‌یک از مخلوقاتش نیازی ندارد، ودر هر حال ستوده‌شده است

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ وَٱلْفُلْكَ تَجْرِى فِى ٱلْبَحْرِ بِأَمْرِهِۦ وَيُمْسِكُ ٱلسَّمَآءَ أَن تَقَعَ عَلَى ٱلْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٦٥﴾

ای رسول- آیا ندیده‌ای که الله جنبندگان وجماداتی را که در زمین است برای منافع ورفع نیازهای شما رام تو ومردم کرد، وکشتی‌هایی را که در دریا به امر و تسخیر او از یک سرزمین به سرزمینی دیگر در حرکت هستند برای شما رام گرداند، وآسمان را نگه می‌دارد تا بر روی زمین جز به اذن او سقوط نکند، زیرا اگر به آسمان اجازه دهد که بر زمین سقوط کند به‌طور قطع این اتفاق خواهد افتاد، همانا الله نسبت به مردم بسیار مهربان وبخشنده است، که با وجود ستمی که مرتکب می‌شوند، این اشیا را در تسخیر آنها قرار داده است

وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ۗ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَكَفُورٌۭ ﴿٦٦﴾

والله همان ذاتی است که شما را زنده گرداند آن‌گاه که شما را از نیستی پدید آورد، سپس وقتی عمرهای‌تان پایان یابد شما را می‌میراند، سپس شما را پس از مرگ‌تان زنده می‌گرداند تا شما را در قبال اعمال‌تان مورد محاسبه قرار دهد، ودر قبال آن جزا دهد، به‌راستی‌که انسان با عبادت دیگران همراه الله، نسبت به نعمت‌های الله - با وجود اینکه آشکار هستند- بسیار ناسپاس است

لِّكُلِّ أُمَّةٍۢ جَعَلْنَا مَنسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ ۖ فَلَا يُنَـٰزِعُنَّكَ فِى ٱلْأَمْرِ ۚ وَٱدْعُ إِلَىٰ رَبِّكَ ۖ إِنَّكَ لَعَلَىٰ هُدًۭى مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٦٧﴾

برای پیروان هر ملتی شریعتی قرار دادیم، که به شریعت خودشان عمل می‌کنند، پس - ای رسول- مشرکان وپیروان ادیان دیگر نباید در شریعت تو با تو منازعه کنند، زیرا به حق که تو از آنها برتر هستی؛ وآنها اصحاب باطل هستند، ومردم را به اخلاص توحید برای الله فراخوان، زیرا تو بر راه راستی که هیچ انحرافی ندارد قرار داری

وَإِن جَـٰدَلُوكَ فَقُلِ ٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿٦٨﴾

واگر خودداری کردند مگر اینکه پس از ظهور حجت با تو مجادله کنند پس کارشان را به الله واگذار وبا این سخن آنان را تهدید کن: الله به تمام اعمالی‌که انجام می‌دهید آگاه‌تر است، وذره‌ای از اعمال‌تان بر او پوشیده نمی‌ماند، وبه‌زودی در قبال آن شما را جزا خواهد داد. صفحه ۱۰ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

ٱللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ فِيمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٦٩﴾

الله میان بندگان مؤمن وکافر خویش در روز قیامت در آنچه از امور دینی که در دنیا در آن اختلاف داشتند داوری می‌کند

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِى ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۗ إِنَّ ذَٰلِكَ فِى كِتَـٰبٍ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌۭ ﴿٧٠﴾

ای رسول- آیا ندانسته‌ای که الله آنچه در آسمان، وآنچه را در زمین است می‌داند، وذره‌ای از آنها بر او پوشیده نمی‌ماند، زیرا علم آن در لوح محفوظ ثبت شده است، به‌راستی‌که تمام آن بر الله آسان است

وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ سُلْطَـٰنًۭا وَمَا لَيْسَ لَهُم بِهِۦ عِلْمٌۭ ۗ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍۢ ﴿٧١﴾

ومشرکان به جای الله معبود‌هایی را عبادت می‌کنند که الله هیچ حجتی بر عبادت آنها در کتاب‌هایش نازل نکرده است، وهیچ دلیل علمی هم بر آن ندارند، بلکه تنها مستند آنها تقلید کورکورانه از پدران‌شان است، وستمکاران هیچ یاوری ندارند که آنچه را از عذاب الله به آنها می‌رسد از آنها بازدارد

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتُنَا بَيِّنَـٰتٍۢ تَعْرِفُ فِى وُجُوهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱلْمُنكَرَ ۖ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِٱلَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِنَا ۗ قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرٍّۢ مِّن ذَٰلِكُمُ ۗ ٱلنَّارُ وَعَدَهَا ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ ﴿٧٢﴾

ه وهرگاه آیات آشکار ما در قرآن بر آنها خوانده می‌شود در چهرۀ کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند نپسندیدن این آیات را از گرفتگی چهره‌های‌شان هنگام شنیدن آیات می‌شناسی، ونزدیک است که از شدت خشم به کسانی‌که آیات ما را بر آنها می‌خوانی حمله‌ور شوند، - ای رسول- به آنها بگو: آیا شما را به آنچه که از خشم و گرفتگی چهره‌های‌تان بدتر است باخبر سازم؟ یعنی همان جهنمی که الله به کافران وعده داده آنها را در آن درمی‌آورد، وچه بد مقصدی است که به آن می‌رسند

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌۭ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخْلُقُوا۟ ذُبَابًۭا وَلَوِ ٱجْتَمَعُوا۟ لَهُۥ ۖ وَإِن يَسْلُبْهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيْـًۭٔا لَّا يَسْتَنقِذُوهُ مِنْهُ ۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلْمَطْلُوبُ ﴿٧٣﴾

ای مردم، مثلی زده شده است پس به آن گوش دهید واز آن پند بگیرید، همانا معبود‌ها وسایر چیزهایی را که به جای الله عبادت می‌کنید به‌سبب ناتوانی‌شان هرگز نمی‌توانند مگسی را با وجود کوچکی آن بیافرینند. حتی اگر همگی آنها بر این کار جمع شوند باز هم نخواهند توانست آن را بیافرینند. واگر مگس چیزی از آنچه که برای‌شان گوارا ولذیذ است وشبیه آن را برباید نمی‌توانند آن را از مگس بازپس بگیرند. از ناتوانی آنها در آفرینش مگس، وبازپس‌گرفتن چیزهایشان از این حشره؛ ناتوانی آنها از کاری بزرگ‌تر از این کار آشکار می‌گردد. حال - با وجود ناتوانی آنها- چگونه آنها را به جای الله عبادت می‌کنید؟! هم این طالب یعنی همان نماد معبود که نمی‌تواند آنچه را که مگس از او به زور گرفته است بازپس گیرد ناتوان است، وهم این مطلوب که همان مگس است ناتوان است

مَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ﴿٧٤﴾

الله را آن‌گونه که حق بزرگداشت اوست بزرگ نداشتند آن‌گاه که برخی مخلوقاتش را به همراه او عبادت کردند، همانا الله تواناست، ویکی از مظاهر قدرت و توانایی او تعالی آفرینش آسمان‌ها وزمین وهر که در این دو وجود دارد است، وذات شکست‌ناپذیری است که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌گردد برخلاف معبود‌های مشرکان که ضعیف وخوار هستند وهیچ‌چیز را نمی‌آفرینند

ٱللَّهُ يَصْطَفِى مِنَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلًۭا وَمِنَ ٱلنَّاسِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌۭ ﴿٧٥﴾

الله از میان فرشتگان رسولانی برمی‌گزیند، واز میان مردم نیز رسولانی برمی‌گزیند، یعنی برخی فرشتگان را به‌سوی پیامبران می‌فرستد چنان‌که جبریل علیه السلام را به‌سوی رسولانی از بشر فرستاد، ورسولان بشر را به‌سوی مردم می‌فرستد، همانا الله ذات شنوایی است که آنچه را مشرکان در مورد رسولانش می‌گویند می‌شنود، و نسبت به کسی‌که او را برای رسالتش برمی‌گزیند بیناست. صفحه ۱۱ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۗ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ ﴿٧٦﴾

او سبحانه تمام امور مربوط به رسولان که از جنس فرشتگان باشند یا از جنس انسان، چه مربوط به قبل از آفرینش آنها باشد وچه مربوط به پس از مرگشان، می‌داند، وتمام امور در روز قیامت فقط به‌سوی الله بازمی‌گردد، آن‌گاه که بندگانش را برمی‌انگیزد وآنها را در قبال اعمالی‌که از پیش فرستاده‌اند جزا می‌دهد

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱرْكَعُوا۟ وَٱسْجُدُوا۟ وَٱعْبُدُوا۟ رَبَّكُمْ وَٱفْعَلُوا۟ ٱلْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ۩ ﴿٧٧﴾

ای کسانی که به الله ایمان آورده اید وبه آنچه برایتان تشریع کرده است، عمل کرده اید؛ رکوع وسجده ی نمازتان را تنها برای الله متعال انجام دهید وکارهای نیک مانند صدقه، صله ی رحم و... انجام دهید؛ امید است که به رستگاری مورد نظر برسید واز آنچه بیم دارید، نجات یابید

وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍۢ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٧٨﴾

و ودر راه الله خالص برای وجه او جهاد کنید، اوست که شما را برگزید ودین‌تان را آسان وبدون محدودیت وسخت‌گیری قرار داد، این آیین آسان همان آیین پدرتان ابراهیم علیه السلام است. والله شما را در کتاب‌های پیشین ودر قرآن مسلمان نامیده است، تا رسول صلی الله علیه وسلم بر شما گواه باشد که آنچه را به تبلیغ آن فرمان یافته بود به شما رساند، وتا برای اینکه شما گواهانی بر امت‌های پیشین باشید که رسولان‌شان به آنها ابلاغ کردند. پس در قبال این امر با ادای نماز به کامل‌ترین وجه شکر الله را به جای آورید، وزکات اموال‌تان را بپردازید، وبه‌سوی الله پناه آورید، ودر کارهای‌تان بر او توکل کنید، زیرا او سبحانه برای مؤمنانی که او را به دوستی بگیرند بهترین دوست وکارساز است، وبرای مؤمنانی که از او یاری بجویند بهترین یاور است، پس او را به دوستی بگیرید تا با شما دوستی کند، واز او یاری بجویید تا به شما یاری رساند. صفحه ۱۲ از ۱۲ moc.hgelp

بیاموز · الحج — Al-Hajj

دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبت‌نام

تفسیر · 31 زبان