ٱقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِى غَفْلَةٍۢ مُّعْرِضُونَ ﴿١﴾
حسابرسی بر اعمال مردم در روز قیامت برایشان نزدیک شده است، درحالیکه آنها با مشغولشدن به دنیا در بیخبری از آخرت رویگردانند
خانه›تفسیر›الأنبياء (٢١)
مکی · ١١٢ آیه
ٱقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِى غَفْلَةٍۢ مُّعْرِضُونَ ﴿١﴾
حسابرسی بر اعمال مردم در روز قیامت برایشان نزدیک شده است، درحالیکه آنها با مشغولشدن به دنیا در بیخبری از آخرت رویگردانند
مَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍۢ مِّن رَّبِّهِم مُّحْدَثٍ إِلَّا ٱسْتَمَعُوهُ وَهُمْ يَلْعَبُونَ ﴿٢﴾
وهیچ نزول تازهای از قرآن از جانب پروردگارشان برای آنها نیامد مگر اینکه بیفایده وبلکه به بازی وبدون اینکه اهمیتی برایش قائل شوند آن را شنیدند
لَاهِيَةًۭ قُلُوبُهُمْ ۗ وَأَسَرُّوا۟ ٱلنَّجْوَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ هَلْ هَـٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ ۖ أَفَتَأْتُونَ ٱلسِّحْرَ وَأَنتُمْ تُبْصِرُونَ ﴿٣﴾
آن را شنیدند درحالیکه دلهایشان از آن بیخبر بود، وستمکاران کفر جدیدی را که در مورد آن اینگونه نجوا میکردند مخفی داشتند: آیا این کسیکه ادعا میکند رسولی است جز بشری مانند خودتان است، که هیچ امتیازی بر شما ندارد؟! وآنچه آورده سحر است، آیا از او پیروی میکنید درحالیکه میدانید او انسانی مثل خودتان است، وآنچه آورده سحر است؟!
قَالَ رَبِّى يَعْلَمُ ٱلْقَوْلَ فِى ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٤﴾
رسول صلی الله علیه وسلم گفت: پروردگارم سخنی را که پنهان کردید میداند، زیرا او تعالی هر سخنی را که در آسمانها وزمین از هرکسی سر بزند میشنود، واو نسبت به سخنان بندگانش شنوا، ونسبت به اعمالشان آگاه است، وبهزودی آنها را در قبال سخنان واعمالشان جزا خواهد داد
بَلْ قَالُوٓا۟ أَضْغَـٰثُ أَحْلَـٰمٍۭ بَلِ ٱفْتَرَىٰهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۭ فَلْيَأْتِنَا بِـَٔايَةٍۢ كَمَآ أُرْسِلَ ٱلْأَوَّلُونَ ﴿٥﴾
بلکه در مورد آنچه محمد صلی الله علیه وسلم آورد تردید کردند، چنانکه گاهی گفتند: خوابهایی در هم آمیخته است که هیچ تعبیری ندارد، وگاهی گفتند: نه، بلکه آن را بدون دلیل ساخته است، وگاهی گفتند: او شاعر است، واگر در ادعایش صادق است باید معجزهای مانند رسولان پیشین که معجزات آوردند بیاورد، مانند عصای موسی علیه السلام، ومادهشتر صالح علیه السلام
مَآ ءَامَنَتْ قَبْلَهُم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَـٰهَآ ۖ أَفَهُمْ يُؤْمِنُونَ ﴿٦﴾
پیش از این، اهالی هیچ شهری که نزول معجزات را پیشنهاد دادند وطبق پیشنهادشان به آنها معجزات داده شد ایمان نیاوردند، بلکه معجزات را تکذیب کردند آنگاه آنها را نابود کردیم، آیا اینها ایمان میآورند؟!
وَمَآ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ إِلَّا رِجَالًۭا نُّوحِىٓ إِلَيْهِمْ ۖ فَسْـَٔلُوٓا۟ أَهْلَ ٱلذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴿٧﴾
و- ای رسول- پیش از تو جز مردانی از جنس بشر که به آنها وحی میکردیم نفرستادیم، وآنها را به صورت فرشتگان نفرستادیم، پس اگر این امر را نمیدانید از اهل کتاب پیش از خودتان بپرسید
وَمَا جَعَلْنَـٰهُمْ جَسَدًۭا لَّا يَأْكُلُونَ ٱلطَّعَامَ وَمَا كَانُوا۟ خَـٰلِدِينَ ﴿٨﴾
وبه رسولانی که میفرستیم بدنهایی ندادیم که نیازی به غذا نداشته باشند، بلکه همانند دیگران میخورند، ودر دنیا جاویدان نیز نبودند که نمیرند. صفحه ۱ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
ثُمَّ صَدَقْنَـٰهُمُ ٱلْوَعْدَ فَأَنجَيْنَـٰهُمْ وَمَن نَّشَآءُ وَأَهْلَكْنَا ٱلْمُسْرِفِينَ ﴿٩﴾
سپس آنچه را که به رسولانمان علیهم السلام وعده دادیم برایشان تحقق پیدا کرد چون آنها وکسانی از مؤمنان را که میخواستیم از نابودی نجات دادیم، وکسانی را که با کفر به الله وارتکاب گناهان از حد گذشتند نابود ساختیم
لَقَدْ أَنزَلْنَآ إِلَيْكُمْ كِتَـٰبًۭا فِيهِ ذِكْرُكُمْ ۖ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿١٠﴾
به تحقیق قرآن را بهسوی شما فرو فرستادیم که شرف وافتخارتان در آن است اگر آن را تصدیق کنید، وبه دستوراتش عمل کنید، پس آیا در این امر نمیاندیشید، تا شتابان به آن ایمان آورید وبه آنچه دربردارد عمل کنید؟! وكم قصمنا من قريةكانت ظالمة وأنشأنا بعدها قوما ءاخرين
وَكَمْ قَصَمْنَا مِن قَرْيَةٍۢ كَانَتْ ظَالِمَةًۭ وَأَنشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا ءَاخَرِينَ ﴿١١﴾
وچه بسیار شهرهایی که آنها را بهسبب ستم وکفرشان نابود ساختیم، وپس از آنها مردمی دیگر را آفریدیم!
فَلَمَّآ أَحَسُّوا۟ بَأْسَنَآ إِذَا هُم مِّنْهَا يَرْكُضُونَ ﴿١٢﴾
پس وقتی نابود شدگان عذاب ریشهکن کنندۀ ما را دیدند، بیدرنگ برای فرار از نابودی از شهرشان میگریختند
لَا تَرْكُضُوا۟ وَٱرْجِعُوٓا۟ إِلَىٰ مَآ أُتْرِفْتُمْ فِيهِ وَمَسَـٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُونَ ﴿١٣﴾
آنگاه از روی مسخره ندا زده میشدند که: نگریزید، وبه رفاهی که در آن قرار داشتید، وبه مساکنتان بازگردید؛ شاید در مورد امور دنیایی کمکی از شما خواسته شود
قَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ ﴿١٤﴾
این ستمکاران با اعتراف به گناهانشان گفتند: وای که نابود شدیم وزیان کردیم، بهراستیکه بهسبب کفر به الله ستمکار بودیم. فما زالت تلك دعوىهم حت جعلنهم حصيدا خمدين
فَمَا زَالَت تِّلْكَ دَعْوَىٰهُمْ حَتَّىٰ جَعَلْنَـٰهُمْ حَصِيدًا خَـٰمِدِينَ ﴿١٥﴾
پیوسته به گناهانشان اعتراف میکنند وبه تکرار خواستار نابودی خویش بودند تا اینکه آنها را مانند کشت درو شده، ومردگانی که هیچ حرکتی ندارند قرار دادیم
وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَـٰعِبِينَ ﴿١٦﴾
وآسمانها وزمین وآنچه را میان آن دو وجود دارد، بازیچه وبیهوده نیافریدیم، بلکه برای دلالت بر قدرتمان آفریدیم
لَوْ أَرَدْنَآ أَن نَّتَّخِذَ لَهْوًۭا لَّٱتَّخَذْنَـٰهُ مِن لَّدُنَّآ إِن كُنَّا فَـٰعِلِينَ ﴿١٧﴾
اگر میخواستیم همسر یا فرزندی انتخاب کنیم بهطور قطع او را از آنچه نزد خودمان است انتخاب میکردیم، اما چون از این امر منزه هستیم، همسر یا فرزندی انتخاب نکردیم. صفحه ۲ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
بَلْ نَقْذِفُ بِٱلْحَقِّ عَلَى ٱلْبَـٰطِلِ فَيَدْمَغُهُۥ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌۭ ۚ وَلَكُمُ ٱلْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ ﴿١٨﴾
بلکه حقی که آن را به رسولمان صلی الله علیه وسلم وحی میکنیم بر باطل کافران میافکنیم وآن را بیاعتبار میکند، وبهناگاه باطلشان از بین میرود وفنا میشود، و- ای کسانیکه بر گرفتن همسر وفرزند برای الله قائل هستید- بهسبب اینکه او تعالی را به آنچه سزاوارش نیست توصیف کردید نابودی برایتان است
وَلَهُۥ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَمَنْ عِندَهُۥ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِۦ وَلَا يَسْتَحْسِرُونَ ﴿١٩﴾
وفرمانروایی آسمانها وزمین، تنها از آن او سبحانه است، وفرشتگانی که نزدش هستند نه از عبادت او تکبر میورزند، ونه از این کار خسته میشوند
يُسَبِّحُونَ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ ﴿٢٠﴾
همیشه بر تسبیح الله مواظبت میکنند، واز این کار خسته نمیشوند
أَمِ ٱتَّخَذُوٓا۟ ءَالِهَةًۭ مِّنَ ٱلْأَرْضِ هُمْ يُنشِرُونَ ﴿٢١﴾
بلکه مشرکان معبودهایی به جای الله گرفتند، که مردگان را زنده نمیکنند، پس چگونه کسی را که از این کار ناتوان است عبادت میکنند؟!
لَوْ كَانَ فِيهِمَآ ءَالِهَةٌ إِلَّا ٱللَّهُ لَفَسَدَتَا ۚ فَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿٢٢﴾
اگر در آسمان ها وزمین معبودهای متعددی جز الله متعال وجود داشتند، بی گمان به سبب كشمكش ودرگیری معبودها در امر فرمانروایی، آسمان ها وزمین تباه می شدند، ولی حقیقت امر، خلاف این است، پس پروردگار آفریننده ی عرش، از دروغ مشرکان مبنی بر وجود شریکانی برای او، پاک ومنزه است. لا يسٔل عما يفعل وهم يسٔلون
لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُونَ ﴿٢٣﴾
والله در فرمانروایی وحکم خویش یگانه است، وهیچکس در مورد تقدیر وحکمش، از او نمیپرسد، بلکه او از بندگانش در مورد اعمالشان میپرسد، وآنها را در قبال اعمالشان جزا میدهد
أَمِ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةًۭ ۖ قُلْ هَاتُوا۟ بُرْهَـٰنَكُمْ ۖ هَـٰذَا ذِكْرُ مَن مَّعِىَ وَذِكْرُ مَن قَبْلِى ۗ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ٱلْحَقَّ ۖ فَهُم مُّعْرِضُونَ ﴿٢٤﴾
بلکه به جای الله معبودهایی گرفتند، - ای رسول- به این مشرکان بگو: دلیلتان را برای استحقاق این معبودها برای عبادت بیاورید، زیرا در این کتاب نازل شده بر من، وکتابهای نازلشده بر رسولان علیهم السلام هیچ دلیلی برایتان نیست، بلکه بیشتر مشرکان فقط به جهل وتقلید استناد میکنند، واز قبول حق رویگردانند
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِىٓ إِلَيْهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدُونِ ﴿٢٥﴾
و- ای رسول- پیش از تو رسولی را نفرستادیم مگر اینکه به او وحی کردیم که معبود برحقی جز من نیست پس تنها مرا عبادت کنید، وهیچچیز را با من شریک نگردانید
وَقَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحْمَـٰنُ وَلَدًۭا ۗ سُبْحَـٰنَهُۥ ۚ بَلْ عِبَادٌۭ مُّكْرَمُونَ ﴿٢٦﴾
ومشرکان گفتند: الله فرشتگان را دخترانی گرفته است، او سبحانه از دروغی که میگویند منزه وپاک است، بلکه فرشتگان بندگانی برای الله هستند، که از جانب او گرامی میباشند، ومقرب او هستند. صفحه ۳ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَا يَسْبِقُونَهُۥ بِٱلْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِۦ يَعْمَلُونَ ﴿٢٧﴾
در سخن بر پروردگارشان پیشی نمیگیرند، یعنی سخنی نمیگویند تا اینکه به آنها فرمان دهد، وآنها به فرمان او کار میکنند، وبا فرمان او مخالفت نمیورزند
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرْتَضَىٰ وَهُم مِّنْ خَشْيَتِهِۦ مُشْفِقُونَ ﴿٢٨﴾
اعمال گذشته وآیندۀ آنها را میداند، وشفاعت را جز به اذن او برای کسیکه شفاعت را برایش برگزیند نمیخواهند، وآنها از ترس او سبحانه در هراسند، پس در هیچ امر ونهیی از او مخالفت نمیکنند
۞ وَمَن يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّىٓ إِلَـٰهٌۭ مِّن دُونِهِۦ فَذَٰلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٩﴾
وبه فرض اینکه هر یک از فرشتگان بگوید: من معبودی به جای الله هستم، به تحقیق که او را در قبال سخنش به عذاب جهنم در روز قیامت که همیشه در آن میماند مجازات میکنیم، وبه مانند همین مجازات، کسانی راکه با کفر وشرک به الله ظلم میکنند مجازات میکنیم
أَوَلَمْ يَرَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَنَّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًۭا فَفَتَقْنَـٰهُمَا ۖ وَجَعَلْنَا مِنَ ٱلْمَآءِ كُلَّ شَىْءٍ حَىٍّ ۖ أَفَلَا يُؤْمِنُونَ ﴿٣٠﴾
يؤمنون آیا کسانیکه به الله کفر ورزیدهاند ندانستهاند که آسمانها وزمین به هم چسبیده بودند، وهیچ فاصلهای میان آن دو نبود، تا باران از آن نازل شود، سپس آن دو را از هم جدا ساختیم، واز آب نازلشده از آسمان بهسوی زمین هر حیوان یا گیاهی را قرار دادیم، پس آیا از این امر پند نمیگیرند، وبه یگانگی الله ایمان نمیآورند؟!
وَجَعَلْنَا فِى ٱلْأَرْضِ رَوَٰسِىَ أَن تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًۭا سُبُلًۭا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ ﴿٣١﴾
وکوههایی استوار در زمین پدید آوردیم تا کسانیرا که بر روی آن هستند نجنباند، ومسیرها وراههای وسیع در آن قرار دادیم تا در سفرهایشان بهسوی مقاصدشان راه یابند
وَجَعَلْنَا ٱلسَّمَآءَ سَقْفًۭا مَّحْفُوظًۭا ۖ وَهُمْ عَنْ ءَايَـٰتِهَا مُعْرِضُونَ ﴿٣٢﴾
وآسمان را سقفی بدون ستون قرار دادیم که از سقوط واستراق سمع محفوظ است، ومشرکان از آیاتی که در آسمان است - مانند خورشید وماه- رویگردان هستند و پند نمیگیرند. ل
وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ كُلٌّۭ فِى فَلَكٍۢ يَسْبَحُونَ ﴿٣٣﴾
والله یگانه همان ذاتی است که شب را برای استراحت، وروز را برای کسب معاش آفرید، وخورشید را نشانهای بر روز، وماه را نشانهای بر شب آفرید، هر یک از خورشید وماه در مدار مخصوص به خودش در جریان است، واز آن منحرف ومایل نمیشوند
وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍۢ مِّن قَبْلِكَ ٱلْخُلْدَ ۖ أَفَإِي۟ن مِّتَّ فَهُمُ ٱلْخَـٰلِدُونَ ﴿٣٤﴾
و- ای رسول- پیش از تو هیچ بشری را در این دنیا، جاویدان قرار ندادیم. پس آیا اگر اجل تو در این دنیا سپری شود وبمیری اینها پس از تو باقی میمانند؟! خیر
كُلُّ نَفْسٍۢ ذَآئِقَةُ ٱلْمَوْتِ ۗ وَنَبْلُوكُم بِٱلشَّرِّ وَٱلْخَيْرِ فِتْنَةًۭ ۖ وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ ﴿٣٥﴾
هر نفسی مؤمن باشد یا کافر؛ مرگ را در دنیا میچشد، و- ای مردم- در این دنیا شما را با تکالیف ونعمتها ومصیبتها میآزماییم، سپس پس از مرگتان فقط بهسوی ما، نه بهسوی غیر ما بازگردانیده میشوید، تا شما را در قبال اعمالتان جزا دهیم. صفحه ۴ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذَا رَءَاكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَـٰذَا ٱلَّذِى يَذْكُرُ ءَالِهَتَكُمْ وَهُم بِذِكْرِ ٱلرَّحْمَـٰنِ هُمْ كَـٰفِرُونَ ﴿٣٦﴾
و- ای رسول- چون این مشرکان تو را ببینند برای دور ساختن پیروانشان جز تو را با این سخن به مسخره نمیگیرند: آیا این همان کسی است که معبودهایتان که آنها را عبادت میکنید دشنام میدهد؟! درحالیکه خودشان با وجود اینکه تو را مسخره میکنند به قرآن که الله بر آنها نازل کرده وبه نعمتهایی که به آنها بخشیده است کافرند؛ پس آنها خود بهسبب اینکه تمام بدیها را یکجا دارند به عیب سزاوارترند
خُلِقَ ٱلْإِنسَـٰنُ مِنْ عَجَلٍۢ ۚ سَأُو۟رِيكُمْ ءَايَـٰتِى فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ ﴿٣٧﴾
انسان بر عجله آفریده شده است، یعنی قبل از وقوع اشیا، آنها را به شتاب میخواهد؛ از جمله به شتابخواستن عذاب توسط مشرکان. - ای کسانیکه خواستار تعجیل در عذاب من هستید- بهزودی آنچه را که در آن عجله میکنید به شما نشان میدهم، پس خواستار تعجیل آن نباشید
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَـٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٣٨﴾
وکافران منکر رستاخیز با درخواست تعجیل در کار میگویند: - ای مسلمانان- رستاخیز که آن را به ما وعده میدهید چه زمانی است اگر در ادعای وقوع آن راستگو هستید؟!
لَوْ يَعْلَمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ حِينَ لَا يَكُفُّونَ عَن وُجُوهِهِمُ ٱلنَّارَ وَلَا عَن ظُهُورِهِمْ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ ﴿٣٩﴾
اگر این کافران منکر رستاخیز بدانند آنگاه که نه چهرههایشان ونه پشتشان از آتش بازگردانده نمیشود، ونه یاوری دارند که با دفع عذابشان به آنها یاری رساند، اگر بر این امر یقین داشتند عذاب را به شتاب نمیخواستند. بل تأتيهم بغتة فتبهتهم فلا يستطيعون رد ها ولا هم ينظرون
بَلْ تَأْتِيهِم بَغْتَةًۭ فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنظَرُونَ ﴿٤٠﴾
این آتش که با آن عذاب میشوند درحالیکه از آن آگاه هستند بر آنها وارد نمیشود، بلکه ناگهانی آنها را فرا میگیرد، پس نمیتوانند آن را از خودشان بازگردانند، و به آنها مهلت نیز داده نمیشود تا توبه کنند ورحمت به آنها برسد
وَلَقَدِ ٱسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍۢ مِّن قَبْلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُوا۟ مِنْهُم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٤١﴾
واگر قومت تو را مسخره کنند، تو اولین مسخره شونده نیستی؛ زیرا - ای رسول- رسولان پیش از تو مورد تمسخر قرار گرفتند. پس کافران را که پیامبران علیهم السلام را مسخره میکردند عذابی فراگرفت که آن را در دنیا وقتیکه رسولانشان آنها را به آن میترساندند مسخره میکردند
قُلْ مَن يَكْلَؤُكُم بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحْمَـٰنِ ۗ بَلْ هُمْ عَن ذِكْرِ رَبِّهِم مُّعْرِضُونَ ﴿٤٢﴾
ای رسول- به اینها که خواستار تعجیل در عذاب هستند بگو: چه کسی شما را شب وروز در برابر نزول عذاب ونابودیتان که رحمان برایتان میخواهد محافظت میکند؟ بلکه آنها بهسبب جهل ونادانی، از ذکر پندها ودلایل پروردگارشان رویگردان هستند، وذرهای در آنها نمیاندیشند
أَمْ لَهُمْ ءَالِهَةٌۭ تَمْنَعُهُم مِّن دُونِنَا ۚ لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَ أَنفُسِهِمْ وَلَا هُم مِّنَّا يُصْحَبُونَ ﴿٤٣﴾
آیا معبودهایی دارند که آنان را در برابر عذاب ما محافظت کنند؟ قادر به رساندن نفعی به خود یا دور کردن زیانی از خود نیستند تا بدین شیوه کمکی به خود کرده باشند، وکسی که نتواند به خودش کمکی برساند، چگونه توانایی کمک کردن به دیگران را دارد؟! وآنان نیز از عذاب ما در امان نخواهند بود. صفحه ۵ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
بَلْ مَتَّعْنَا هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمْ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيْهِمُ ٱلْعُمُرُ ۗ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِى ٱلْأَرْضَ نَنقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَآ ۚ أَفَهُمُ ٱلْغَـٰلِبُونَ ﴿٤٤﴾
بلکه این کافران وپدرانشان را برای نزدیک کردن تدریجی به عذاب، با نعمتهایمان که بر آنها گستراندیم بهرهمند ساختیم، تا اینکه زمانی طولانی بر آنها گذشت پس به آن فریب خوردند، وبر کفرشان ماندند، آیا این فریبخوردگان به نعمتهای ما که خواستار تعجیل در عذاب ما هستند نمیبینند که به زمین میآییم وآن را با قهر وغلبه بر ساکنانش، از کنارههایش میکاهیم، که از آن پند گیرند تا آنچه بر دیگران واقع شد بر آنها واقع نشود؟! پس آنها پیروز نیستند، بلکه خود، مغلوب هستند
قُلْ إِنَّمَآ أُنذِرُكُم بِٱلْوَحْىِ ۚ وَلَا يَسْمَعُ ٱلصُّمُّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا مَا يُنذَرُونَ ﴿٤٥﴾
ای رسول- بگو: - ای مردم- همانا من بهوسیلۀ آنچه پروردگارم بر من وحی میکند شما را از عذاب الله میترسانم، وکران از حق، آنگاه که از عذاب الله بیم داده شوند آنچه را که به آن فراخوانده میشوند به نیت قبول کردن نمیشنوند
وَلَئِن مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌۭ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَـٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ ﴿٤٦﴾
و- ای رسول- اگر قسمتی از عذاب پروردگارت به اینها که خواستار تعجیل در عذاب هستند برسد آنگاه بهطور قطع خواهند گفت: وای که نابود شدیم وزیان کردیم، بهراستیکه ما با شرک به الله وتکذیب آنچه محمد صلی الله علیه وسلم آورده بود ستمکار بودیم
وَنَضَعُ ٱلْمَوَٰزِينَ ٱلْقِسْطَ لِيَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌۭ شَيْـًۭٔا ۖ وَإِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍۢ مِّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا ۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَـٰسِبِينَ ﴿٤٧﴾
بنا حسبين وترازوهای درست را برای اهل قیامت نصب میکنیم تا اعمالشان با آنها سنجیده شود، پس در آن روز هیچکس با کاستن از نیکیهایش یا افزودن بر بدیهایش مورد ستم قرار نمیگیرد، حتی اگر چیز قابل سنجش بسیار کوچکی به وزن دانۀ خردلی باشد آن را میآوریم، وما برای حساب کافی هستیم تا اعمال بندگانمان را مورد حسابرسی قرار دهیم
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ ٱلْفُرْقَانَ وَضِيَآءًۭ وَذِكْرًۭا لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٤٨﴾
وبه تحقیق که تورات را جدا کنندۀ حق وباطل وحلال وحرام به موسی وهارون علیهما السلام دادیم، وهدایتی برای کسانیکه به آن ایمان آوردند، ویاد آوری برای کسانیکه به خاطر پروردگارشان پرهیزکاری میکنند
ٱلَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِٱلْغَيْبِ وَهُم مِّنَ ٱلسَّاعَةِ مُشْفِقُونَ ﴿٤٩﴾
همان کسانیکه از کیفر پروردگارشان که به آن ایمان دارند میترسند هر چند آن را ندیده باشند، وهمانها که از قیامت بیمناک هستند
وَهَـٰذَا ذِكْرٌۭ مُّبَارَكٌ أَنزَلْنَـٰهُ ۚ أَفَأَنتُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ ﴿٥٠﴾
واین قرآن نازلشده بر محمد صلی الله علیه وسلم، تذکری است برای کسیکه بخواهد از آن پند واندرز گیرد، ومنفعت وخیر زیادی دارد، پس آیا باز هم آن را انکار میکنید؟! وبه آنچه در آن آمده اقرار ندارید، وبه آن عمل نمیکنید؟! صفحه ۶ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
۞ وَلَقَدْ ءَاتَيْنَآ إِبْرَٰهِيمَ رُشْدَهُۥ مِن قَبْلُ وَكُنَّا بِهِۦ عَـٰلِمِينَ ﴿٥١﴾
وبهراستیکه در کودکی ابراهیم علیه السلام، حجتی در برابر قومش به او دادیم وما به او دانا بودیم، وحجتی بر قومش که در علم ما شایستگی آن را داشت به او دادیم
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَا هَـٰذِهِ ٱلتَّمَاثِيلُ ٱلَّتِىٓ أَنتُمْ لَهَا عَـٰكِفُونَ ﴿٥٢﴾
آنگاه که به پدرش آزر وقومش گفت: این بتها که با دستانتان ساختهاید، وآنها را عبادت میکنید چه هستند؟
قَالُوا۟ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا لَهَا عَـٰبِدِينَ ﴿٥٣﴾
قومش به او گفتند: پدرانمان را دیدیم که آنها را عبادت میکنند، پس به پیروی از پدرانمان آنها را عبادت میکنیم
قَالَ لَقَدْ كُنتُمْ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمْ فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٥٤﴾
ابراهیم -علیه السلام- خطاب به آن ها گفت: -ای پیروى كنندگان- همانا شما وپدرانتان که از آن ها پیروی می کنید، در راه حق دچار گمراهی آشکاری شده اند
قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا بِٱلْحَقِّ أَمْ أَنتَ مِنَ ٱللَّـٰعِبِينَ ﴿٥٥﴾
قوم او گفتند: آیا در سخنی که به ما گفتی، جدی هستی یا با ما شوخی می کنی؟
قَالَ بَل رَّبُّكُمْ رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ٱلَّذِى فَطَرَهُنَّ وَأَنَا۠ عَلَىٰ ذَٰلِكُم مِّنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ ﴿٥٦﴾
ابراهیم علیه السلام گفت: بلکه جدی ونه به شوخی برایتان آوردم، زیرا پروردگار شما همان پروردگار آسمانها وزمین است که آنها را بدون نمونۀ قبلی آفرید، و من بر اینکه او پروردگار شما وپروردگار آسمانها وزمین است از گواهانم، وبتهای شما هیچ سهمی در آن ندارند
وَتَٱللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنَـٰمَكُم بَعْدَ أَن تُوَلُّوا۟ مُدْبِرِينَ ﴿٥٧﴾
وابراهیم علیه السلام بهگونهای که قومش نشنوند گفت: به الله سوگند پس از اینکه برای برگزاری عیدتان از نزد بتهایتان رفتید کاری را که نمیپسندید برای بتهایتان خواهم اندیشید. فجعلهم جذذا إلا كبيرا لهم لعلهم إليه يرجعون
فَجَعَلَهُمْ جُذَٰذًا إِلَّا كَبِيرًۭا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ ﴿٥٨﴾
پس ابراهیم علیه السلام بتهایشان را در هم شکست تا ریز ریز شدند، وبزرگترشان را باقی گذاشت به این نیت که بهسویش بازگردند ودر مورد کسیکه آنها را خرد کرده است بپرسند
قَالُوا۟ مَن فَعَلَ هَـٰذَا بِـَٔالِهَتِنَآ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٥٩﴾
پس چون برگشتند وبتهایشان را دیدند که در هم شکسته شده است از یکدیگر پرسیدند: چه کسی معبودهایمان را درهم شکسته است؟ در حقیقت هرکس آنها را در هم شکسته از ستمکاران است، چون چیزی را که سزاوار تعظیم وتقدیس است خوار وزبون کرده است. صفحه ۷ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر قالوا سمعنا فتى يذكرهم يقال له إ برهيم
قَالُوا۟ سَمِعْنَا فَتًۭى يَذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهُۥٓ إِبْرَٰهِيمُ ﴿٦٠﴾
برخی از آنها گفتند: شنیدیم جوانی، از آنها به بدی یاد میکرد وبر آنها عیب وارد میساخت که ابراهیم نامیده میشود، شاید او همان کسی باشد که آنها را درهم شکسته است
قَالُوا۟ فَأْتُوا۟ بِهِۦ عَلَىٰٓ أَعْيُنِ ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُونَ ﴿٦١﴾
سرانشان گفتند: ابراهیم را در برابر دیدگان ومنظر مردم بیاورید؛ باشد که آنها بر اقرار او به کاری که انجام داده گواهی دهند، واقرارش حجتی برای آنها علیه او باشد
قَالُوٓا۟ ءَأَنتَ فَعَلْتَ هَـٰذَا بِـَٔالِهَتِنَا يَـٰٓإِبْرَٰهِيمُ ﴿٦٢﴾
پس ابراهیم علیه السلام را آوردند واز او پرسیدند: ای ابراهیم آیا تو این کار زشت را با بتهای ما انجام دادی؟! قال بل فعله كبيرهم هذا فسٔلوهم إن كانوا ينطقون
قَالَ بَلْ فَعَلَهُۥ كَبِيرُهُمْ هَـٰذَا فَسْـَٔلُوهُمْ إِن كَانُوا۟ يَنطِقُونَ ﴿٦٣﴾
ابراهیم علیه السلام - برای عیبجویی بر آنها، وآشکار ساختن ناتوانی بتهایشان در برابر دیدگان مردم- گفت: من این کار را انجام ندادم، بلکه بت بزرگ این کار را انجام داد، پس از بتهایتان بپرسید اگر سخن میگویند
فَرَجَعُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ فَقَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ أَنتُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٦٤﴾
آنگاه با تفکر وتأمل به خودشان بازگشتند، وبرایشان مشخص شد که بتهایشان نه نفع میرسانند ونه زیان، بنابر این آنها ستمکار هستند که بتها را به جای الله عبادت کردند
ثُمَّ نُكِسُوا۟ عَلَىٰ رُءُوسِهِمْ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هَـٰٓؤُلَآءِ يَنطِقُونَ ﴿٦٥﴾
سپس به ستیز وانکار بازگشتند، وگفتند: - ای ابراهیم- به تحقیق که تو یقین داری این بتها سخن نمیگویند، پس چگونه به ما امر میکنی از آنها بپرسیم؟ خواستند که این امر دلیلی به نفعشان باشد، اما دلیلی به ضررشان شد
قَالَ أَفَتَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكُمْ شَيْـًۭٔا وَلَا يَضُرُّكُمْ ﴿٦٦﴾
ابراهیم علیه السلام - با اعتراض بر آنها - گفت: پس آیا به جای الله بتهایی را عبادت میکنید که نه هیچ نفعی به شما میرسانند ونه هیچ زیانی به شما وارد میکنند، زیرا آنها حتی از دفع ضرر از خودشان، یا جلب منفعت برای خودشان ناتوانند
أُفٍّۢ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿٦٧﴾
زشتی بر شما، وزشتی بر این بتهایی باد که آنها را به جای الله عبادت میکنید درحالیکه نه نفع میرسانند ونه زیان، آیا در این امر نمیاندیشید، واز عبادت آنها دست نمیکشید؟!
قَالُوا۟ حَرِّقُوهُ وَٱنصُرُوٓا۟ ءَالِهَتَكُمْ إِن كُنتُمْ فَـٰعِلِينَ ﴿٦٨﴾
پس چون از رویارویی با دلیل در برابر ابراهیم علیه السلام ناتوان شدند به زور پناه بردند، وگفتند: برای یاری رساندن به بتهایتان که ابراهیم آنها را ویران کرد ودر هم شکست او را در آتش بسوزانید اگر میخواهید کیفری بازدارنده در مورد او اجرا کنید. صفحه ۸ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قُلْنَا يَـٰنَارُ كُونِى بَرْدًۭا وَسَلَـٰمًا عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ ﴿٦٩﴾
آنگاه آتشی برافروختند وابراهیم علیه السلام را در آن افکندند، پس گفتیم: ای آتش، برای ابراهیم خنک وایمن باش. پس چنین شد، وآسیبی به او نرساند
وَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًۭا فَجَعَلْنَـٰهُمُ ٱلْأَخْسَرِينَ ﴿٧٠﴾
وقوم ابراهیم خواستند نیرنگی به او بزنند که او را بسوزانند، اما نیرنگشان را باطل کردیم، وآنها را از نابود شدگان شکستخورده قرار دادیم
وَنَجَّيْنَـٰهُ وَلُوطًا إِلَى ٱلْأَرْضِ ٱلَّتِى بَـٰرَكْنَا فِيهَا لِلْعَـٰلَمِينَ ﴿٧١﴾
واو ولوط نجات را دادیم، وآن دو را بهسوی سرزمین شام بیرون آوردیم؛ همان سرزمینی که با ارسال رسولان ودادن نعمتهای فراوان برای مردمان آن، در آن برکت نهادیم. ل
وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةًۭ ۖ وَكُلًّۭا جَعَلْنَا صَـٰلِحِينَ ﴿٧٢﴾
ووقتی پروردگارش را خواند تا فرزندی به او ارزانی دارد؛ اسحاق را به او بخشیدیم، وافزون بر آن، یعقوب را به او بخشیدیم، وهر یک از ابراهیم ودو پسرش اسحاق ویعقوب را از صالحان وفرمانبرداران الله قرار دادیم
وَجَعَلْنَـٰهُمْ أَئِمَّةًۭ يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِمْ فِعْلَ ٱلْخَيْرَٰتِ وَإِقَامَ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءَ ٱلزَّكَوٰةِ ۖ وَكَانُوا۟ لَنَا عَـٰبِدِينَ ﴿٧٣﴾
وآنها را پیشوایانی قرار دادیم که مردم توسط آنها به خیر هدایت میشدند، ومردم را به توحید در عبادت الله، با فرمانی از جانب او تعالی دعوت میکردند وبه آنها وحی کردیم که کارهای نیک انجام دهید، ونماز را به کاملترین وجه برپا دارید، وزکات را بپردازید، ودر برابر ما تسلیم بودند
وَلُوطًا ءَاتَيْنَـٰهُ حُكْمًۭا وَعِلْمًۭا وَنَجَّيْنَـٰهُ مِنَ ٱلْقَرْيَةِ ٱلَّتِى كَانَت تَّعْمَلُ ٱلْخَبَـٰٓئِثَ ۗ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمَ سَوْءٍۢ فَـٰسِقِينَ ﴿٧٤﴾
وبه لوط علیه السلام دانش قضاوت میان نزاع کنندگان دادیم، ودانشی در مورد امر دینش به او دادیم، واو را از عذابی که بر شهرش (س دوم) فرو فرستادیم نجات دادیم، همان شهری که ساکنانش کار فاحشه را انجام میدادند. بهراستیکه آنها قومی منحرف وخارج از طاعت پروردگارشان بودند
وَأَدْخَلْنَـٰهُ فِى رَحْمَتِنَآ ۖ إِنَّهُۥ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٧٥﴾
واو را به رحمت خویش درآوردیم آنگاه که او را از عذابی که به قومش رسید نجات دادیم، بهراستی او از صالحانی بود که امر ما را اجرا میکنند، واز نهی ما دست میکشند
وَنُوحًا إِذْ نَادَىٰ مِن قَبْلُ فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ فَنَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ ﴿٧٦﴾
و- ای رسول- قصۀ نوح را به یاد آور، آنگاه که پیش از ابراهیم ولوط، الله را ندا کرد، ودعایش را استجابت کردیم، پس او وافراد مؤمن او را از اندوه بزرگ رهانیدیم
وَنَصَرْنَـٰهُ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَآ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمَ سَوْءٍۢ فَأَغْرَقْنَـٰهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٧٧﴾
واو را از مکر آن قوم نجات دادیم که آیات دلالت کننده بر راستگوییاش را که با آنها او را تقویت کردیم تکذیب کردند. بهراستیکه آنها مردمی منحرف وشر بودند، پس همگی آنها را غرق ونابود ساختیم. صفحه ۹ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَدَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ إِذْ يَحْكُمَانِ فِى ٱلْحَرْثِ إِذْ نَفَشَتْ فِيهِ غَنَمُ ٱلْقَوْمِ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شَـٰهِدِينَ ﴿٧٨﴾
و- ای رسول- قصۀ داود وپسرش سلیمان را به یاد آور آنگاه که در قضیهای که در مورد دو نزاع کننده به آنها ارجاع داده شد حکم میکردند؛ بدین قرار که گوسفندان یکی از این دو نزاع کننده شبانه در کشت دیگری وارد شده وآن را تباه ساخته بود، وما شاهد حکم داود وسلیمان بودیم، وذرهای از حکم آن دو بر ما پوشیده نماند
فَفَهَّمْنَـٰهَا سُلَيْمَـٰنَ ۚ وَكُلًّا ءَاتَيْنَا حُكْمًۭا وَعِلْمًۭا ۚ وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُۥدَ ٱلْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَٱلطَّيْرَ ۚ وَكُنَّا فَـٰعِلِينَ ﴿٧٩﴾
آنگاه مسأله را به سلیمان فهماندیم بی آن که به داود بگوییم، وبه هر یک از داوود وسلیمان نبوت وعلم به احکام شریعت را آموختيم، وآن (پیامبری وعلم به شریعت) را تنها مخصوص سلیمان قرار ندادیم. کوه ها وپرندگان را به تسخیر داوود در آوردیم که همراه با تسبیح او، تسبیح می گفتند، وما تفهیم کننده ی مسأله به سلیمان وبخشنده ی حکم وعلم (به سلیمان وداود) وتسخیر کننده (کوه ها وپرندگان برای داود)، بودیم
وَعَلَّمْنَـٰهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍۢ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُم مِّنۢ بَأْسِكُمْ ۖ فَهَلْ أَنتُمْ شَـٰكِرُونَ ﴿٨٠﴾
وبه داود بدون سلیمان ساختن زرهها را برای حفاظت بدنتان در برابر سلاح آموختیم، پس - ای مردم- آیا شکرگزار این نعمتی که الله با آن به شما نعمت بخشید، هستید؟!
وَلِسُلَيْمَـٰنَ ٱلرِّيحَ عَاصِفَةًۭ تَجْرِى بِأَمْرِهِۦٓ إِلَى ٱلْأَرْضِ ٱلَّتِى بَـٰرَكْنَا فِيهَا ۚ وَكُنَّا بِكُلِّ شَىْءٍ عَـٰلِمِينَ ﴿٨١﴾
وتند باد را رام سلیمان علیه السلام کردیم که به فرمان او به جریان میافتاد آنگاه که آن را بهسوی سرزمین شام فرمان داد.همان سرزمینی که با برانگیختن پیامبران علیهم السلام، وبا پراکنده ساختن نیکیها در آنجا، در آن برکت نهادیم، وما بر هر چیزی دانا هستیم، وهیچچیز بر ما پوشیده نمیماند
وَمِنَ ٱلشَّيَـٰطِينِ مَن يَغُوصُونَ لَهُۥ وَيَعْمَلُونَ عَمَلًۭا دُونَ ذَٰلِكَ ۖ وَكُنَّا لَهُمْ حَـٰفِظِينَ ﴿٨٢﴾
وشیاطینی به تسخیر سلیمان درآوردیم که در دریاها برای او غواصی میکردند ومروارید وچیزهای دیگر را استخراج میکردند، وکارهایی دیگر مانند بنایی انجام میدادند، وما مراقب تعداد واعمالشان بودیم، وذرهای از این امر از ما پنهان نبود
۞ وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴿٨٣﴾
و- ای رسول- قصۀ ایوب علیه السلام را به یاد آور، آنگاه که چون آسیبی به او رسید پروردگارش سبحانه را چنین خواند: پروردگارا، من به بیماری گرفتار شدهام و خانوادهام را از دست دادهام، تو مهربانترین تمام مهربانان هستی، پس آسیبی را که به من رسیده است از من دور گردان
فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ فَكَشَفْنَا مَا بِهِۦ مِن ضُرٍّۢ ۖ وَءَاتَيْنَـٰهُ أَهْلَهُۥ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةًۭ مِّنْ عِندِنَا وَذِكْرَىٰ لِلْعَـٰبِدِينَ ﴿٨٤﴾
پس دعوتش را اجابت کردیم، وآسیبی را که به او رسیده بود برطرف ساختیم، واهل وفرزندانش را که از دست داده بود، وهمراه آنها مثل آن را به او دادیم، تمام این کارها را به رحمتی از جانب خویش انجام دادیم، وبرای یادآوری هرکسیکه با عبادت، تسلیم اللهلاست؛ تا همانند ایوب علیه السلام شکیبایی پیشه کند
وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا ٱلْكِفْلِ ۖ كُلٌّۭ مِّنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٨٥﴾
و- ای رسول- اسماعیل وادریس وذوالکفل علیهم السلام را به یاد آور، که هر یک از آنها در برابر مصیبت، وبر انجام تکالیف الهی از شکیبایان بودند. صفحه ۱۰ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَأَدْخَلْنَـٰهُمْ فِى رَحْمَتِنَآ ۖ إِنَّهُم مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٦﴾
وآنها را به رحمت خویش درآوردیم، پس آنها را پیامبرانی قرار دادیم، وبه بهشت درآوردیم، چون از بندگان صالح الله بودند که از پروردگارشان فرمانبرداری وامور نهان وآشکارشان را اصلاح کردند
وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَـٰضِبًۭا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَىٰ فِى ٱلظُّلُمَـٰتِ أَن لَّآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَـٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٨٧﴾
و- ای رسول- قصۀ صاحب ماهی، یونس علیه السلام را به یاد آور، آنگاه که خشمگین از قومش به خاطر ثبات آنها در نافرمانی، بدون اذن پروردگارش رفت، و گمان کرد که ما به کیفر رفتنش، بر او سخت نخواهیم گرفت، اما با تنگی وحبس شدید آنگاه که ماهی او را بلعید آزمایش شد، آنگاه در تاریکیهای شکم ماهی ودریا وشب، با اقرار به گناهش وتوبه بهسوی الله دعا کرد، وگفت: معبود برحقی جز تو نیست، منزه ومقدس هستی، بهراستیکه من از ستمکاران بودم
فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ وَنَجَّيْنَـٰهُ مِنَ ٱلْغَمِّ ۚ وَكَذَٰلِكَ نُـۨجِى ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٨٨﴾
پس دعایش را اجابت کردیم، واو را از اندوه سختی با درآوردن از تاریکیها، واز شکم ماهی نجات دادیم، وهمانند نجاتدادن یونس علیه السلام از این اندوه، مؤمنان را آنگاه که در اندوه گرفتار آیند والله را بخوانند نجات میدهیم
وَزَكَرِيَّآ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥ رَبِّ لَا تَذَرْنِى فَرْدًۭا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْوَٰرِثِينَ ﴿٨٩﴾
و- ای رسول- قصۀ زکریا علیه السلام را به یاد آور آنگاه که پروردگارش سبحانه را چنین خواند: پروردگارا، مرا تنها وبدون فرزند مگذار، درحالیکه تو از میان آنچه باقی میماند بهترین هستی، پس فرزندی به من روزی ده تا پس از من باقی بماند
فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ وَوَهَبْنَا لَهُۥ يَحْيَىٰ وَأَصْلَحْنَا لَهُۥ زَوْجَهُۥٓ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ يُسَـٰرِعُونَ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ وَيَدْعُونَنَا رَغَبًۭا وَرَهَبًۭا ۖ وَكَانُوا۟ لَنَا خَـٰشِعِينَ ﴿٩٠﴾
وكانوا لنا خشعين پس دعایش را اجابت کردیم، ویحیی علیه السلام را فرزندی به او دادیم، وهمسرش را شفا بخشیدیم، آنگاه پس نازابودن، زاینده شد. بهراستیکه زکریا علیه السلام وهمسر وپسرش بر انجام نیکیها میشتافتند، وبا رغبت در پاداشی که نزد ماست، وترسان از کیفری که نزد ماست ما را میخواندند، ودر برابر ما فروتن بودند
وَٱلَّتِىٓ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلْنَـٰهَا وَٱبْنَهَآ ءَايَةًۭ لِّلْعَـٰلَمِينَ ﴿٩١﴾
و- ای رسول- قصۀ مریم را به یاد آور که خودش را از زنا پاک نگه داشت، پس الله جبریل علیه السلام را بهسوی او فرستاد، آنگاه در او دمید وبه عیسی علیه السلام باردار شد، واو وپسرش عیسی نشانهای برای مردم بر قدرت الله هستند، واینکه هیچچیز او تعالی را ناتوان نمیسازد چون عیسی علیه السلام را بدون پدر آفرید
إِنَّ هَـٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱعْبُدُونِ ﴿٩٢﴾
ای مردم- بهراستیکه این آیین شما، آیینی یگانه وهمان توحیدی است که دین اسلام نام دارد، ومن پروردگار شما هستم، پس عبادت را خالص فقط برای من انجام دهید
وَتَقَطَّعُوٓا۟ أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ ۖ كُلٌّ إِلَيْنَا رَٰجِعُونَ ﴿٩٣﴾
ومردم پراکنده شدند، آنگاه به موحد ومشرک وکافر ومؤمن تقسیم گشتند، وتمام این پراکنده شدگان در روز قیامت فقط بهسوی ما بازگردانده میشوند، آنگاه صفحه ۱۱ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر آنها را در قبال اعمالشان جزا میدهیم
فَمَن يَعْمَلْ مِنَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهِۦ وَإِنَّا لَهُۥ كَـٰتِبُونَ ﴿٩٤﴾
پس هر یک از آنها که اعمال صالح انجام داده باشد درحالیکه به الله ورسولانش علیهم السلام وروز آخرت ایمان دارد عمل صالحش ناسپاسی نمیشود، بلکه الله پاداش او را برایش قدر میداند وآن را برایش میافزاید، وآن را در نامۀ اعمالش در روزیکه برانگیخته میشود مییابد، وبه آن شاد میشود
وَحَرَٰمٌ عَلَىٰ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَـٰهَآ أَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُونَ ﴿٩٥﴾
وبرای ساکنان شهری که آنها را بهسبب کفرشان نابود ساختیم محال است که به دنیا بازگردانده شوند؛ تا توبه کنند وتوبهشان پذیرفته شود
حَتَّىٰٓ إِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَهُم مِّن كُلِّ حَدَبٍۢ يَنسِلُونَ ﴿٩٦﴾
هرگز بازگردانده نمیشوند تا اینکه سد یأجوج ومأجوج گشوده شود، وآنها در آن روز از هر زمین مرتفعی به سرعت خارج شوند
وَٱقْتَرَبَ ٱلْوَعْدُ ٱلْحَقُّ فَإِذَا هِىَ شَـٰخِصَةٌ أَبْصَـٰرُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَـٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِى غَفْلَةٍۢ مِّنْ هَـٰذَا بَلْ كُنَّا ظَـٰلِمِينَ ﴿٩٧﴾
وبا خروج آنها قیامت نزدیک شود، ومناظر هولناک وسختیهایش آشکار گردد، بهناگاه چشمهای کافران از ترس زیاد آن گشوده شود وبگویند: وای که نابود شدیم، به تحقیق که در دنیا در سرگرمی وسرگردانی از آمادگی برای این روز بزرگ بودیم، بلکه با کفر وارتکاب گناهان ستمکار بودیم
إِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمْ لَهَا وَٰرِدُونَ ﴿٩٨﴾
ای مشرکان- بهراستیکه شما وبتهایی که به جای الله عبادت میکردید، وتمام انسانها وجنهایی که به عبادت شدن خویش توسط شما راضی میشوند- هیزم جهنمی هستید؛ که شما ومعبودهایتان در آن وارد خواهید شد. ل
لَوْ كَانَ هَـٰٓؤُلَآءِ ءَالِهَةًۭ مَّا وَرَدُوهَا ۖ وَكُلٌّۭ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٩٩﴾
اگر این معبودها الههایی بودند که به حق عبادت میشدند همراه کسانیکه آنها را عبادت کردند وارد آتش نمیشدند، وتمام این عبادتگزاران ومعبودها در جهنم هستند، که برای همیشه در آن میمانند واز آن خارج نمیگردند. لهم فيها زفير وهم فيها لا يسمعون
لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌۭ وَهُمْ فِيهَا لَا يَسْمَعُونَ ﴿١٠٠﴾
در آنجا - بر اثر شدت دردهایی که با آن روبهرو میشوند- تنفس شدیدی دارند، ودر جهنم از شدت ترس مهیبی که به آنها میرسد صداها را نمیشنوند
إِنَّ ٱلَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُم مِّنَّا ٱلْحُسْنَىٰٓ أُو۟لَـٰٓئِكَ عَنْهَا مُبْعَدُونَ ﴿١٠١﴾
وچون مشرکان گفتند: (عیسی وفرشتگانی که عبادت شدند وارد جهنم خواهند شد) الله فرمود: در حقیقت کسانی مانند عیسی علیه السلام که در علم ازلی الله رستگار هستند از جهنم دور نگه داشته میشوند
لَا يَسْمَعُونَ حَسِيسَهَا ۖ وَهُمْ فِى مَا ٱشْتَهَتْ أَنفُسُهُمْ خَـٰلِدُونَ ﴿١٠٢﴾
صدای جهنم به گوش آنها نمیرسد، ودر نعمتها وخوشیهایی که میخواهند ماندگار هستند، ونعمتهایشان هرگز قطع نمیشود. صفحه ۱۲ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَا يَحْزُنُهُمُ ٱلْفَزَعُ ٱلْأَكْبَرُ وَتَتَلَقَّىٰهُمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ هَـٰذَا يَوْمُكُمُ ٱلَّذِى كُنتُمْ تُوعَدُونَ ﴿١٠٣﴾
ترس بزرگی آنگاه که جهنم بر روی ساکنانش بسته شود آنها را نمیترساند، وفرشتگان با شاد باش اینگونه از آنها استقبال میکنند: این همان روزی است که در دنیا به آن وعده داده میشدید، وبه نعمتهایی که در آنجا میبینند شاد میگردند
يَوْمَ نَطْوِى ٱلسَّمَآءَ كَطَىِّ ٱلسِّجِلِّ لِلْكُتُبِ ۚ كَمَا بَدَأْنَآ أَوَّلَ خَلْقٍۢ نُّعِيدُهُۥ ۚ وَعْدًا عَلَيْنَآ ۚ إِنَّا كُنَّا فَـٰعِلِينَ ﴿١٠٤﴾
وروزیکه آسمان را مانند در هم پیچیدن کاغذی، به همراه آنچه در آن است در هم میپیچیم، ومخلوقات را به همان شکلی که بار نخست با آن آفریده شدند گرد میآوریم، وآن را به قعطیت وعده دادیم، وبهراستیکه ما آنچه را وعده دهیم اجرا میکنیم
وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى ٱلزَّبُورِ مِنۢ بَعْدِ ٱلذِّكْرِ أَنَّ ٱلْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِىَ ٱلصَّـٰلِحُونَ ﴿١٠٥﴾
وبه تحقیق در کتابهایی که بر رسولان علیهم السلام فرو فرستادیم پس از اینکه آن را در لوح محفوظ ثبت کردیم نوشتیم: زمین را بندگان صالح الله وعامل به طاعت او، یعنی امت محمد صلی الله علیه وسلم به ارث میبرند. إن فى هذا لبلغا لقوم عبدين
إِنَّ فِى هَـٰذَا لَبَلَـٰغًۭا لِّقَوْمٍ عَـٰبِدِينَ ﴿١٠٦﴾
همانا پندی را که نازل کرده ایم، مردمان عبادت پيشه را كافى وبسنده است، چرا که تنها ایشان از آن بهره می برند
وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا رَحْمَةًۭ لِّلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾
و- ای محمد- تو را به عنوان رسول، جز رحمتی برای تمام مخلوقات نفرستادیم؛ چون بر هدایت مردم ونجات آنها از عذاب الله مشتاق هستی
قُلْ إِنَّمَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ ۖ فَهَلْ أَنتُم مُّسْلِمُونَ ﴿١٠٨﴾
ای رسول- بگو: جز این نیست که از جانب پروردگارم به من وحی میشود که مبعود برحق شما معبودی یگانه است، که هیچ شریکی ندارد واو الله است، پس با ایمان به او وعمل به طاعتش گردن نهید
فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَقُلْ ءَاذَنتُكُمْ عَلَىٰ سَوَآءٍۢ ۖ وَإِنْ أَدْرِىٓ أَقَرِيبٌ أَم بَعِيدٌۭ مَّا تُوعَدُونَ ﴿١٠٩﴾
پس اگر اینها از آنچه برایشان آوردی روی گرداندند، - ای رسول- به آنها بگو: به شما اعلام کردم که من وشما در فاصلۀ یکسانی از یکدیگر قرار داریم، و نمیدانم چه زمانی عذاب الله که آن را به شما وعده داده است بر شما نازل میشود
إِنَّهُۥ يَعْلَمُ ٱلْجَهْرَ مِنَ ٱلْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُونَ ﴿١١٠﴾
در حقیقت، الله از سخنهای آشکار وپنهان شما آگاه است، وذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی شما را در قبال آن جزا خواهد داد. وإن أدرى لعله فتنة ل كم ومتع إ لى حين
وَإِنْ أَدْرِى لَعَلَّهُۥ فِتْنَةٌۭ لَّكُمْ وَمَتَـٰعٌ إِلَىٰ حِينٍۢ ﴿١١١﴾
ونمیدانم شاید این مهلت وتأخیر در عذاب شما، آزمایش وسببی برای نزدیککردن تدریجی شما به عذاب، وسبب بهرهمندی شما تا مدتیکه در علم الله اندازهگیری شده است باشد؛ تا در کفر وگمراهی خویش ثابت بمانید. صفحه ۱۳ از ۱۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قَـٰلَ رَبِّ ٱحْكُم بِٱلْحَقِّ ۗ وَرَبُّنَا ٱلرَّحْمَـٰنُ ٱلْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ ﴿١١٢﴾
رسول الله صلی الله علیه وسلم اینگونه پروردگارش را خواند: پروردگارا، میان ما ومیان قوم ما که بر کفر اصرار ورزیدند به حکم حق داوری کن، ودر برابر کفر و تکذیبی که میگویید از پروردگار بخشندۀ خویش یاری میجوییم. صفحه ۱۴ از ۱۴ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام