تفسیر الحاقة — Al-Haaqqa (69)

ٱلْحَآقَّةُ ﴿١﴾

الله لحظۀ رستاخیز را که بر همگی واقع می‌شود ذکر می‌کند

مَا ٱلْحَآقَّةُ ﴿٢﴾

سپس اهمیت آن را با این سوال بالا می‌برد: این رخداد واقعی وراستین چیست؟

وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلْحَآقَّةُ ﴿٣﴾

وتو چه می‌دانی که این رخداد راستین چیست؟

كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌۢ بِٱلْقَارِعَةِ ﴿٤﴾

ثمود قوم صالح علیه السلام، وعاد قوم هود علیه السلام قیامت که مردم را از شدت مناظر ترسناکش در هم می‌کوبد تکذیب کردند

فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا۟ بِٱلطَّاغِيَةِ ﴿٥﴾

اما ثمود را الله با فریادی بی‌نهایت سخت وهولناک نابود کرده است. وأم اعاد فأهلكوا بريح صرصر عاتية

وَأَمَّا عَادٌۭ فَأُهْلِكُوا۟ بِرِيحٍۢ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍۢ ﴿٦﴾

وعاد را الله با بادی بسیار سرد وسخت که بر آنها به نهایت سختی رسید نابود کرده است

سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍۢ وَثَمَـٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًۭا فَتَرَى ٱلْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍۢ ﴿٧﴾

الله به مدت هفت شب وهشت روز این باد را بر آنها فرستاد که همگی‌شان را با هم نابود کرد، وآن قوم را در خانه‌های‌شان نابودشده وافتاده بر زمین می‌دیدی؛ گویی پس از نابودی، تنه‌های پوسیدۀ درختان خرما هستند که بر زمین افتاده‌اند. فهل تر لهم من باقية

فَهَلْ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٍۢ ﴿٨﴾

پس آیا پس از اینکه عذاب به آنها رسید حتی یک نفر از آنها را باقی می‌بینی؟!

وَجَآءَ فِرْعَوْنُ وَمَن قَبْلَهُۥ وَٱلْمُؤْتَفِكَـٰتُ بِٱلْخَاطِئَةِ ﴿٩﴾

وفرعون وامت‌های پیش از او، وشهرهایی که با زیر ورو شدن، عذاب شدند، یعنی قوم لوط، خطاهایی از شرک وگناهان مرتکب شدند. صفحه ۱ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر فعصوا رسول ربهم فأ خذهم أخذة ر ابية

فَعَصَوْا۟ رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةًۭ رَّابِيَةً ﴿١٠﴾

وتمامی آنها از فرمان رسول‌شان که به‌سوی آنها فرستاده شد سرپیچی نمودند واو را تکذیب کردند، والله آنها را به گرفتنی افزون بر آنچه نابودی‌شان با آن کامل می‌شود فرو گرفت

إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلْمَآءُ حَمَلْنَـٰكُمْ فِى ٱلْجَارِيَةِ ﴿١١﴾

به‌راستی‌که ما وقتی آب از حد خود در ارتفاع فراتر رفت کسانی را که شما از پشت آنها هستید در کشتی جاری‌ای که نوح علیه السلام آن را به فرمان ما ساخت سوار کردیم، پس شما سوار آن بودید

لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةًۭ وَتَعِيَهَآ أُذُنٌۭ وَٰعِيَةٌۭ ﴿١٢﴾

تا این کشتی وقصه‌اش را اندرزی قرار دهیم که بر نابودی کافران، ونجات‌یافتن مؤمنان به آن استدلال می‌شود، وگوش‌هایی که آنچه را می‌شنوند حفظ می‌کنند آن را نگاه دارند

فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ نَفْخَةٌۭ وَٰحِدَةٌۭ ﴿١٣﴾

پس آن‌گاه که فرشتۀ مأمور دمیدن در صور یک بار (یعنی برای بار دوم) بدمد

وَحُمِلَتِ ٱلْأَرْضُ وَٱلْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ ﴿١٤﴾

وزمین وکوه‌ها بالا برده شوند، آن‌گاه یکباره وبه شدت کوبیده شوند واجزای زمین واجزای کوه‌هایش از هم پاشیده شود

فَيَوْمَئِذٍۢ وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ ﴿١٥﴾

روزی‌که تمام این موارد رخ می‌دهد قیامت برپا می‌گردد

وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِىَ يَوْمَئِذٍۢ وَاهِيَةٌۭ ﴿١٦﴾

ودر آن روز آسمان برای نزول فرشتگان از آن می‌شکافد، وبعد از اینکه محکم ومنسجم بود در آن روز سست وضعیف می‌شود

وَٱلْمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرْجَآئِهَا ۚ وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍۢ ثَمَـٰنِيَةٌۭ ﴿١٧﴾

وفرشتگان در اطراف وکناره‌های آسمان هستند، ودر آن روز بزرگ هشت فرشتۀ مقرب، عرش پروردگارت را برمی‌دارند. يومئذ تعرضون لا تخف منكم خافية

يَوْمَئِذٍۢ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَىٰ مِنكُمْ خَافِيَةٌۭ ﴿١٨﴾

ای مردم- در آن روز بر الله عرضه می‌شوید، از شما هیچ امر پنهانی، هرچه که باشد، بر الله پوشیده نمی‌ماند، بلکه الله از آن آگاه ومطلع است

فَأَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتَـٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقْرَءُوا۟ كِتَـٰبِيَهْ ﴿١٩﴾

اما هرکس نامۀ اعمالش به دست راست او داده شود از شادی وسرور می‌گوید: نامۀ اعمالم را بگیرید وبخوانید. صفحه ۲ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر إنى ظننت أنى ملق حسابيه

إِنِّى ظَنَنتُ أَنِّى مُلَـٰقٍ حِسَابِيَهْ ﴿٢٠﴾

به‌راستی‌که من در دنیا دانستم ویقین کردم که برانگیخته می‌شوم، وبه جزایم می‌رسم. فهو فى عيشة ر اضية

فَهُوَ فِى عِيشَةٍۢ رَّاضِيَةٍۢ ﴿٢١﴾

پس او به‌سبب نعمت‌های جاویدانی که می‌بیند در زندگی خوشی قرار دارد. فى جنة عالية

فِى جَنَّةٍ عَالِيَةٍۢ ﴿٢٢﴾

در بهشتی که مکان وجایگاه والایی دارد. قطوفها دانية

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌۭ ﴿٢٣﴾

میوه‌هایش برای کسی‌که آنها را می‌خورد نزدیک وقابل دسترس است

كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَآ أَسْلَفْتُمْ فِى ٱلْأَيَّامِ ٱلْخَالِيَةِ ﴿٢٤﴾

برای گرامی‌ داشتن آنها گفته می‌شود: به‌سبب اعمال صالحی که در روزهای گذشته در دنیا از پیش فرستاده‌اید بدون هیچ آزاری در خوردن ونوشیدن بخورید و بنوشید. وأم امن أوتى كتبه بشماله فيقول يليتنى لم أوت كتبيه

وَأَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتَـٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَـٰلَيْتَنِى لَمْ أُوتَ كِتَـٰبِيَهْ ﴿٢٥﴾

واما کسی‌که نامۀ اعمالش به دست چپ او داده شود، از پشیمانی زیاد می‌گوید: کاش نامۀ اعمالم را به‌سبب اعمال بدی که در آن است ومستوجب عذابم هستند دریافت نکرده بودم. ولم أدر ما حسابيه

وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيَهْ ﴿٢٦﴾

وای کاش نمی‌دانستم که چه حسابی دارم

يَـٰلَيْتَهَا كَانَتِ ٱلْقَاضِيَةَ ﴿٢٧﴾

ای کاش پس از مرگم هرگز برانگیخته نمی‌شدم

مَآ أَغْنَىٰ عَنِّى مَالِيَهْ ۜ ﴿٢٨﴾

مالم ذره‌ای از عذاب الله از من دفع نکرد. هلك عنى سلطنيه

هَلَكَ عَنِّى سُلْطَـٰنِيَهْ ﴿٢٩﴾

حجت وتوان ومقامی که بر آن تکیه می‌کردم از دستم رفت. صفحه ۳ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر خذوه فغلوه

خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ﴿٣٠﴾

وگفته می‌شود: - ای فرشتگان- او را بگیرید ودستش را به گردنش ببندید

ثُمَّ ٱلْجَحِيمَ صَلُّوهُ ﴿٣١﴾

سپس او را در جهنم افکنید تا از حرارتش رنج برد

ثُمَّ فِى سِلْسِلَةٍۢ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًۭا فَٱسْلُكُوهُ ﴿٣٢﴾

سپس او را در زنجیری که طولش هفتاد ذراع است درآورید

إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ ٱلْعَظِيمِ ﴿٣٣﴾

زیرا او به الله عظیم ایمان نمی‌آورد

وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ ﴿٣٤﴾

ودیگران را بر اطعام مسکین تشویق نمی‌کرد

فَلَيْسَ لَهُ ٱلْيَوْمَ هَـٰهُنَا حَمِيمٌۭ ﴿٣٥﴾

پس در روز قیامت خویشاوندی ندارد که عذاب را از او دفع کند. ولا طعام إ ل امن غسلين

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍۢ ﴿٣٦﴾

وخوارکی ندارد که از آن تغذیه کند جز عصارۀ بدن‌های جهنمیان

لَّا يَأْكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلْخَـٰطِـُٔونَ ﴿٣٧﴾

این خوراک را نمی‌خورند مگر گناهکاران ونافرمانان

فَلَآ أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ ﴿٣٨﴾

الله به آنچه که می‌بینید سوگند یاد فرمود. وما لا تبصرون

وَمَا لَا تُبْصِرُونَ ﴿٣٩﴾

وبه آنچه که نمی‌بینید سوگند یاد فرمود. صفحه ۴ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر إنه لقول رسول كريم

إِنَّهُۥ لَقَوْلُ رَسُولٍۢ كَرِيمٍۢ ﴿٤٠﴾

که قرآن به‌طور قطع کلام الله است، ورسول گرامی‌اش آن را بر مردم می‌خواند

وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍۢ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تُؤْمِنُونَ ﴿٤١﴾

وسخن شاعری نیست؛ زیرا به نظم شعر نیست، چه کم ایمان می‌آورید

وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍۢ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿٤٢﴾

وسخن کاهنی نیست، زیرا سخن کاهنان در مغایرت با این قرآن است، چه کم پند می‌پذیرید

تَنزِيلٌۭ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٤٣﴾

بلکه نازل‌شده‌ای از جانب پروردگار تمام مخلوقات است

وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ ٱلْأَقَاوِيلِ ﴿٤٤﴾

واگر محمد صلی الله علیه وسلم برخی گفته‌هایی که ما آنها را نقل نکرده‌ایم به ما نسبت داده بود

لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِٱلْيَمِينِ ﴿٤٥﴾

به‌طور قطع از او انتقام می‌گرفتیم واو را به قوت وقدرتی از جانب خویش فرو می‌گرفتیم

ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ ٱلْوَتِينَ ﴿٤٦﴾

سپس به‌طور قطع رگ متصل به قلبش را می‌بریدیم. فما منكم من أحد عنهحجزين

فَمَا مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَـٰجِزِينَ ﴿٤٧﴾

آن‌گاه هیچ‌یک از شما او را در برابر ما محافظت نمی‌کرد، پس بعید است که به خاطر شما به دروغ بر ما سخن نسبت داده باشد. وإ نه لتذكرة للمتقين

وَإِنَّهُۥ لَتَذْكِرَةٌۭ لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٤٨﴾

وهمانا قرآن به‌طور قطع، اندرزی است برای کسانی‌که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی پروردگارشان از او تعالی می‌ترسند. وإ ن النعلم أن منكم م كذبين

وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ ﴿٤٩﴾

وهمانا ما به‌طور قطع می‌دانیم که برخی از میان شما این قرآن را تکذیب می‌کنند. صفحه ۵ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَإِنَّهُۥ لَحَسْرَةٌ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٥٠﴾

وتکذیب قرآن به‌طور قطع پشیمانی بزرگی در روز قیامت در پی دارد

وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلْيَقِينِ ﴿٥١﴾

وقرآن مسلما همان حقیقت وامری یقینی است که بدون هیچ شک وتردیدی از جانب الله نازل شده است

فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ ﴿٥٢﴾

پس - ای رسول- پروردگارت را از آنچه که سزاوارش نیست منزه بدان، ونام پروردگار بزرگت را یاد کن. صفحه ۶ از ۶ moc.hgelp