حمٓ ﴿١﴾
خانه›تفسیر›غافر (٤٠)
مکی · ٨٥ آیه
حمٓ ﴿١﴾
تَنزِيلُ ٱلْكِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ ﴿٢﴾
نزول قرآن بر محمد -صلی الله علیه وسلم- از جانب پروردگار توانایی که هیچ کس بر او چیره نمی شود، ونسبت به منافع بندگانش بسیار دانا است
غَافِرِ ٱلذَّنۢبِ وَقَابِلِ ٱلتَّوْبِ شَدِيدِ ٱلْعِقَابِ ذِى ٱلطَّوْلِ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ إِلَيْهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿٣﴾
ذاتیکه آمرزندۀ گناهان، پذیرندۀ توبۀ کسانی از بندگانش که بهسوی او توبه کنند، سخت کیفر برای کسانیکه از گناهانشان توبه نکردهاند وبخشنده ومهربان است. هیچ معبود برحقی جز او نیست، بازگشت بندگان در روز قیامت فقط بهسوی او است، وآنها را به آنچه که سزاوارش هستند جزا میدهد
مَا يُجَـٰدِلُ فِىٓ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى ٱلْبِلَـٰدِ ﴿٤﴾
هیچکس در آیات الله که بر یگانگی او تعالی وراستی رسولانش دلالت دارند ستیزهجویی نمیکند مگر کسانیکه بهسبب تباهی عقلهایشان به الله کفر ورزیدهاند، پس بر آنها اندوه مدار، روزی ونعمتهای گستردهای که دارند نباید تو را بفریبد، زیرا مهلتی که به آنها داده میشود برای نزدیککردن تدریجی بهسوی عذاب وفریبدادن آنها است
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍۢ وَٱلْأَحْزَابُ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۖ وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍۭ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ ۖ وَجَـٰدَلُوا۟ بِٱلْبَـٰطِلِ لِيُدْحِضُوا۟ بِهِ ٱلْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ ﴿٥﴾
پیش از اینها قوم نوح به تکذیب پرداختهاند، وگروههایی که قبل از اینها وپس از قوم نوح آمدهاند، یعنی عاد وثمود وقوم لوط واصحاب مدین، وفرعون تکذیب کردهاند، وهر یک از امتها قصد رسولشان را کردند تا او را بگیرند وبه قتل برسانند، وبه باطل خویش جدال کردند تا حق را با آن از بین ببرند، وتمام این امتها را فرو گرفتم. پس بیندیش که کیفر من برایشان چگونه بوده، به تحقیق که کیفری سخت بوده است
وَكَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَنَّهُمْ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ﴿٦﴾
وهمانگونه که الله به نابود کردن تمام امتهای تکذیبکننده فرمان داد، - ای رسول- این فرمان پروردگارت بر کسانیکه کفر ورزیدهاند واجب شده که ساکنان جهنم باشند
ٱلَّذِينَ يَحْمِلُونَ ٱلْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُۥ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِۦ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَىْءٍۢ رَّحْمَةًۭ وَعِلْمًۭا فَٱغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا۟ وَٱتَّبَعُوا۟ سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ ﴿٧﴾
ای رسول- فرشتگانی که عرش پروردگارت را برمیدارند، وفرشتگانی که گرداگرد آن هستند، پروردگارشان را از آنچه که سزاوارش نیست منزه میشمارند، وبه او ایمان میآورند، ودر طلب آمرزش برای کسانیکه به الله ایمان آوردهاند، اینگونه دعا میکنند: پروردگارا، علم ومهربانی تو همهچیز را فرا گرفته است، پس کسانی را که از گناهانشان توبه کرده، واز دین تو پیروی کردهاند، ببخشای وآنان را از آتش جهنم محافظت کن. صفحه ۱ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّـٰتِ عَدْنٍ ٱلَّتِى وَعَدتَّهُمْ وَمَن صَلَحَ مِنْ ءَابَآئِهِمْ وَأَزْوَٰجِهِمْ وَذُرِّيَّـٰتِهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿٨﴾
وفرشتگان میگویند: پروردگارا، مؤمنان را به بهشتهای جاویدانی که به آنها وعده دادهای وارد کن، وهمراه آنها از میان پدران وهمسران وفرزندانشان، کسانی را که عمل صالح انجام دادهاند داخل کن. در حقیقت تو ذات شکست ناپذیری هستی که هیچکس بر تو چیره نمیشود، ودر تقدیر وتدبیر خویش بسیار دانا هستی
وَقِهِمُ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ۚ وَمَن تَقِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ يَوْمَئِذٍۢ فَقَدْ رَحِمْتَهُۥ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿٩﴾
وآنان را از عواقب کارهای بدشان محفوظ بگردان وبه سبب آن، عذابشان مده، وهر کس را در روز قیامت از کیفر اعمال بدش محافظت کنی؛ بى ترديد او را مورد رحمت قرار داده اى. این رهایی یافتن از عذاب، وبهره مندی از رحمت الهی با ورود به بهشت، رستگاری بزرگی است که هیچ رستگاری دیگری با آن برابری نمی کند
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ ٱللَّهِ أَكْبَرُ مِن مَّقْتِكُمْ أَنفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى ٱلْإِيمَـٰنِ فَتَكْفُرُونَ ﴿١٠﴾
همانا کسانیکه به الله ورسولانش کفر ورزیدهاند در روز قیامت آنگاه که به جهنم درآورده میشوند وبر خودشان انتقاد ونفرین میکنند اینگونه ندا زده میشوند: به تحقیق که شدت خشم الله برایتان بزرگتر از شدت خشم شما بر خودتان است چون در دنیا به ایمان بهسوی الله فرا خوانده میشدید اما به او کفر میورزیدید، و معبودهایی همراه او تعالی میگرفتید
قَالُوا۟ رَبَّنَآ أَمَتَّنَا ٱثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا ٱثْنَتَيْنِ فَٱعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَىٰ خُرُوجٍۢ مِّن سَبِيلٍۢ ﴿١١﴾
وکافران آنگاه که اقرار وتوبهشان سودی نمیرساند با اقرار به گناهانشان میگویند: پروردگارا، ما را دو بار میراندی آنگاه که عدم بودیم وما را پدید آوردی، سپس ما را میراندی، وبا پدید آوردن ما از عدم، وزنده گردانیدن ما برای رستاخیز، دو بار ما را زنده گردانیدی، وبه گناهانمان که مرتکب شدهایم اعتراف کردیم، آیا برای خروج از جهنم راهی هست که آن را بپیماییم وبه زندگی بازگردیم تا اعمال صالح انجام دهیم، واز ما راضی شوی؟!
ذَٰلِكُم بِأَنَّهُۥٓ إِذَا دُعِىَ ٱللَّهُ وَحْدَهُۥ كَفَرْتُمْ ۖ وَإِن يُشْرَكْ بِهِۦ تُؤْمِنُوا۟ ۚ فَٱلْحُكْمُ لِلَّهِ ٱلْعَلِىِّ ٱلْكَبِيرِ ﴿١٢﴾
این عذاب که در آن قرار دارید بدان سبب است که وقتی الله به تنهایی در دعا فرا خوانده میشد وهیچکس با او شریک قرار داده نمیشد به او کفر میورزیدید و شریکانی برایش قرار میدادید، وهرگاه شریکی همراه الله عبادت میشد ایمان میآوردید، پس حکم فقط از آن الله است، که به ذات وتقدیر وقدرت خویش برتر است، وذات بسیار بزرگی است که همهچیز از او پایینتر هستند
هُوَ ٱلَّذِى يُرِيكُمْ ءَايَـٰتِهِۦ وَيُنَزِّلُ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ رِزْقًۭا ۚ وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَن يُنِيبُ ﴿١٣﴾
الله همان ذاتی است که نشانههایش را در جهان ودر خودتان به شما مینمایاند؛ تا شما را بر قدرت ویگانگی او تعالی راهنمایی کنند، وآب باران را از آسمان بر شما فرو میفرستد تا گیاهان ومحصولات وسایر روزیهایتان را برویاند، وفقط کسی از آیات الله پند میپذیرد که توبهکنان وخالصانه بهسوی او بازگردد
فَٱدْعُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿١٤﴾
پس - ای مؤمنان- درحالیکه طاعت ودعا را برای الله خالص گردانیدهاید وبه او شرک نورزیدهاید او را در دعا بخوانید، هر چند کافران این کار را نپسندند واز این کار به خشم آیند. صفحه ۲ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
رَفِيعُ ٱلدَّرَجَـٰتِ ذُو ٱلْعَرْشِ يُلْقِى ٱلرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ لِيُنذِرَ يَوْمَ ٱلتَّلَاقِ ﴿١٥﴾
وفقط او سزاوار است که دعا وطاعت برایش خالص گردانیده شود؛ زیرا برخلاف تمام مخلوقاتش درجاتی والا دارد، وصاحب عرش بزرگ است. وحی را برای هر یک از بندگانش که بخواهد میفرستد تا هم خودشان بیدار شوند وهم دیگران را بیدار کنند وبه این هدف که مردم را از روز قیامت که در آن، همگی به هم میپیوندند بترسانند
يَوْمَ هُم بَـٰرِزُونَ ۖ لَا يَخْفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِنْهُمْ شَىْءٌۭ ۚ لِّمَنِ ٱلْمُلْكُ ٱلْيَوْمَ ۖ لِلَّهِ ٱلْوَٰحِدِ ٱلْقَهَّارِ ﴿١٦﴾
ى روزیکه در میدانی واحد گرد آورده شوند وظاهر وآشکار گردند، هیچچیز از آنها، نه خودشان ونه اعمالشان ونه جزایشان، بر الله پوشیده نمیماند، وسوال میشود: امروز فرمانروایی از آن کیست؟! اکنون یک پاسخ بیشتر وجود ندارد؛ فرمانروایی از آن الله است که در ذات وصفات وافعالش یگانه است، ذات نیرومندی که بر هر چیزی غلبه دارد، وهمهچیز در برابر او فروتن است
ٱلْيَوْمَ تُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ ۚ لَا ظُلْمَ ٱلْيَوْمَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ ﴿١٧﴾
امروز هرکسی در قبال عملی که انجام داده است جزا داده میشود، اگر عملش خیر باشد جزای خیر، واگر عملش شر باشد جزای شر به او داده میشود، وهیچ ستمی در این روز روا نمیرود؛ زیرا حاکم، همان الله عادل است. بهراستیکه الله برای بندگانش محاسبه کنندهای سریع است؛ چون علم او تعالی بر آنها احاطه دارد
وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ ٱلْـَٔازِفَةِ إِذِ ٱلْقُلُوبُ لَدَى ٱلْحَنَاجِرِ كَـٰظِمِينَ ۚ مَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنْ حَمِيمٍۢ وَلَا شَفِيعٍۢ يُطَاعُ ﴿١٨﴾
و- ای رسول- آنها را از روز قیامت بترسان، همین قیامت که نزدیک شده، وآمدنی است، وهر آنچه که آمدنی باشد نزدیک است. در آن روز دلها از ترس زیاد بالا میآیند تا اینکه به حلقومهای صاحبانشان میرسند، همان کسانیکه خاموش میشوند وهیچیک از آنها سخن نمیگوید مگر کسیکه الله رحمان به او اجازه دهد، وکسانیکه با شرک وگناهان به خودشان ستم کردهاند نه هیچ دوست وخویشاوندی دارند، ونه هیچ شفاعتگر اطاعتشدهای دارند که اگر به فرض به او اجازۀ شفاعت داده شود اطاعت شود
يَعْلَمُ خَآئِنَةَ ٱلْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى ٱلصُّدُورُ ﴿١٩﴾
الله از آنچه که چشمان بینندگان، پنهانی میربایند، واز آنچه که سینهها پنهان میدارند آگاه است، وذرهای از این موارد بر او پوشیده نمیماند
وَٱللَّهُ يَقْضِى بِٱلْحَقِّ ۖ وَٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَقْضُونَ بِشَىْءٍ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿٢٠﴾
والله به عدالت حکم میکند، وبر هیچکس نه با کاستن از نیکیهایش، ونه با افزودن بر بدیهایش ستم نمیکند، وکسانیکه مشرکان آنها را به جای الله عبادت میکنند به هیچچیز حکم نمیکنند؛ زیرا مالک چیزی نیستند. بهراستیکه الله سخنان بندگانش را میشنود، ونیات واعمالشان را میبیند، وبهزودی آنها را در قبال آن جزا خواهد داد
۞ أَوَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوا۟ هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةًۭ وَءَاثَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَمَا كَانَ لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٍۢ ﴿٢١﴾
ه آیا این مشرکان در زمین نگشتهاند، تا بیندیشند سرانجام امتهای تکذیبکنندۀ پیش از آنها چگونه بوده است. به تحقیق که سرانجام بدی داشتهاند، آن امتها از اینها نیرومندتر بودند، واز طریق ساخت وساز، آثاری در زمین بر جای گذاشتند که اینها چنین آثاری از خویش بر روی زمین به جا نگذاشتهاند. با این وجود، الله آنها را بهسبب گناهانشان نابود کرد، وهیچ محافظی نداشتند که در برابر عذاب الله از آنها محافظت کند. صفحه ۳ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ى
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانَت تَّأْتِيهِمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَكَفَرُوا۟ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ ۚ إِنَّهُۥ قَوِىٌّۭ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٢٢﴾
تنها سبب رسیدن این عذاب به آنها این بود که رسولانشان از جانب الله دلایل روشن وحجتهای آشکار برایشان میآوردند، اما به الله کفر میورزیدند و رسولانش را تکذیب میکردند، وبا وجود نیرویی که داشتند الله آنها را فرو گرفت ونابود کرد. بهراستیکه او سبحانه ذاتی توانا وسختکیفر است برای کسیکه به او کفر ورزد، ورسولانش را تکذیب کند. ولقد أرسلنا موس بٔايتنا وسلطن م بين
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَا وَسُلْطَـٰنٍۢ مُّبِينٍ ﴿٢٣﴾
وبه تحقیق که موسی را با آیات آشکار، وبرهانی قاطع فرستادیم. إلى فرعون وهمن وقرون فقالوا سحر كذاب
إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَهَـٰمَـٰنَ وَقَـٰرُونَ فَقَالُوا۟ سَـٰحِرٌۭ كَذَّابٌۭ ﴿٢٤﴾
بهسوی فرعون ووزیرش هامان وبهسوی قارون، اما گفتند: موسی در ادعای رسالت، ساحر ودروغگو است
فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلْحَقِّ مِنْ عِندِنَا قَالُوا۟ ٱقْتُلُوٓا۟ أَبْنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ وَٱسْتَحْيُوا۟ نِسَآءَهُمْ ۚ وَمَا كَيْدُ ٱلْكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍۢ ﴿٢٥﴾
فى ضلل پس وقتی موسی علیه السلام برهان دلالت کننده بر راستگویی خویش را آورد فرعون گفت: پسران کسانی را که همراه او ایمان آوردهاند بکشید، وبرای تحقیر آنها زنانشان را زنده نگه دارید، ونیرنگ کافران برای کم کردن شمار مؤمنان چیزی جز نیرنگی نابود شدنی واز بینرفتنی نیست، که هیچ اثری ندارد
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِىٓ أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُۥٓ ۖ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَن يُظْهِرَ فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْفَسَادَ ﴿٢٦﴾
وفرعون گفت: مرا رها کنید تا موسی را به سزای کیفرش بکشم، وپروردگارش را در دعا بخواند تا او را در برابر من محافظت کند؛ زیرا برایم مهم نیست که پروردگارش را در دعا بخواند، بلکه از این امر میترسم که دینتان را تغییر دهد، یا با کشتار وویرانی، موجب فساد در زمین گردد
وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَرَبِّكُم مِّن كُلِّ مُتَكَبِّرٍۢ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ ٱلْحِسَابِ ﴿٢٧﴾
وموسی علیه السلام وقتی از تهدید فرعون آگاه شد گفت: همانا من از هر متکبر در برابر حق وایمان به آن، که به روز قیامت، وحساب وکیفرش ایمان نمیآورد، به پروردگار خودم وپروردگار شما پناه بردهام
وَقَالَ رَجُلٌۭ مُّؤْمِنٌۭ مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَـٰنَهُۥٓ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبِّىَ ٱللَّهُ وَقَدْ جَآءَكُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ مِن رَّبِّكُمْ ۖ وَإِن يَكُ كَـٰذِبًۭا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُۥ ۖ وَإِن يَكُ صَادِقًۭا يُصِبْكُم بَعْضُ ٱلَّذِى يَعِدُكُمْ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى مَنْ هُوَ مُسْرِفٌۭ كَذَّابٌۭ ﴿٢٨﴾
مسرف كذ اب ومردی مؤمن به الله از خاندان فرعون که ایمان خویش را از قومش پنهان میداشت برای اعتراض به آنها بر تصمیم به قتل موسی علیه السلام گفت: آیا مردی بیگناه را میکشید فقط برای اینکه میگوید: پروردگار من الله است، وحجتها وبراهین دلالت کننده بر راستگویی خویش در این ادعا که فرستادهای از جانب پروردگارش است را برایتان آورده است؟! واگر به فرض دروغگو باشد زیان دروغش به خودش بازمیگردد، واگر راستگو باشد بخشی از عذاب که به شما وعده میدهد بهزودی به شما خواهد رسید. بهراستیکه الله کسی را که از حدود او تعالی میگذرد، وبر او ورسولش افترا میبندد، بهسوی حق توفیق نمیدهد. صفحه ۴ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
يَـٰقَوْمِ لَكُمُ ٱلْمُلْكُ ٱلْيَوْمَ ظَـٰهِرِينَ فِى ٱلْأَرْضِ فَمَن يَنصُرُنَا مِنۢ بَأْسِ ٱللَّهِ إِن جَآءَنَا ۚ قَالَ فِرْعَوْنُ مَآ أُرِيكُمْ إِلَّا مَآ أَرَىٰ وَمَآ أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ ﴿٢٩﴾
ى ای قوم من، امروز فرمانروایی مصر برای شماست ودر این سرزمین چیره هستید، اما اگر بهسبب قتل موسی، عذاب الله به ما برسد چه کسی به ما یاری میرساند؟! فرعون گفت: نظر، نظر من وحکم، حکم من است، ونظر من این است که برای دفع شر وفساد، موسی را بکشم، وشما را جز به حق وراستی راهنمایی نمیکنم
وَقَالَ ٱلَّذِىٓ ءَامَنَ يَـٰقَوْمِ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُم مِّثْلَ يَوْمِ ٱلْأَحْزَابِ ﴿٣٠﴾
وکسیکه ایمان آورده بود برای نصحیت قومش گفت: همانا - اگر موسی را از روی ستم وناحق بکشید- از عذابی مانند عذاب گروههای پیشین که علیه رسولانشان به دور هم جمع شدند والله آنها را نابود کرد، بر شما میترسم
مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍۢ وَعَادٍۢ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۚ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًۭا لِّلْعِبَادِ ﴿٣١﴾
مثل عادت کسیکه کفر ورزید ورسولان را تکذیب کرد مانند قوم نوح وعاد وثمود وکسانیکه پس از آنها آمدند، که الله آنها را بهسبب کفر وتکذیب رسولانش نابود کرده است، والله ستم برای بندگانش نمیخواهد، وآنها را فقط بهسبب گناهانشان، به کیفر مناسب، عذاب میکند
وَيَـٰقَوْمِ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ ٱلتَّنَادِ ﴿٣٢﴾
وای قوم من، همانا من از روز قیامت بر شما میترسم، همان روزیکه مردم بهسبب خویشاوندی یا مقام شخص، یکدیگر را صدا میزنند به این گمان که این روش در این جایگاه هولناک به آنها سود میرساند
يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنْ عَاصِمٍۢ ۗ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍۢ ﴿٣٣﴾
روزیکه از ترس جهنم برای فرار پشت میکنید، هیچ پشتیبانی ندارید که در برابر عذاب الله از شما محافظت کند، وهرکسکه الله دست از یاریاش بردارد وبه ایمان توفیقش ندهد هیچ هدایتگری ندارد که او را هدایت کند؛ زیرا هدایت توفیق فقط به دست الله است
وَلَقَدْ جَآءَكُمْ يُوسُفُ مِن قَبْلُ بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِى شَكٍّۢ مِّمَّا جَآءَكُم بِهِۦ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَن يَبْعَثَ ٱللَّهُ مِنۢ بَعْدِهِۦ رَسُولًۭا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌۭ مُّرْتَابٌ ﴿٣٤﴾
وبه تحقیقکه پیش از موسی، یوسف دلایل آشکار بر یگانگی الله را برایتان آورد، اما شما پیوسته در شک وتکذیب دلایلی که برایتان آورد بودید، تا وقتی از دنیا رفت بر شک ودو دلی شما افزوده شد، وگفتید: الله هرگز رسولی پس از او نخواهد فرستاد. مانند این گمراهی شما از حق، الله هر متجاوز از حدودش، وتردید کننده در یگانگیاش را گمراه میسازد
ٱلَّذِينَ يُجَـٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَـٰنٍ أَتَىٰهُمْ ۖ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ ٱللَّهِ وَعِندَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍۢ جَبَّارٍۢ ﴿٣٥﴾
كل قلب متكبر جبار کسانیکه بدون اینکه هیچ حجت ودلیلی برایشان آمده باشد در آیات الله ستیزهجویی میکنند تا آنها را باطل سازند، جدالشان مایۀ خشم بزرگی نزد الله ونزد کسانیکه به او تعالی ورسولانش ایمان آوردهاند شده است. همانگونه که الله بر دلهای این ستیزهجویان در آیات ما به هدف ابطال آنها مهر زده است بر دل هر متکبر رویگردان از حق مهر میزند، واو را به حق هدایت نمیکند، وبه خیر راهنمایی نمیگرداند. صفحه ۵ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَـٰهَـٰمَـٰنُ ٱبْنِ لِى صَرْحًۭا لَّعَلِّىٓ أَبْلُغُ ٱلْأَسْبَـٰبَ ﴿٣٦﴾
وفرعون به وزیرش هامان گفت: ای هامان، بنایی مرتفع برایم بساز تا به راهها (و درها) دست یابم
أَسْبَـٰبَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰٓ إِلَـٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّى لَأَظُنُّهُۥ كَـٰذِبًۭا ۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَصُدَّ عَنِ ٱلسَّبِيلِ ۚ وَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فِى تَبَابٍۢ ﴿٣٧﴾
تا به راههایی که به آسمان منتهی میشود دست یابم، آنگاه به معبود موسی که ادعا میکند همان معبود برحق است بنگرم، وقطعا من گمان میکنم موسی در ادعایش دروغگو است. به این ترتیب زشتی عمل فرعون برایش زینت داده شد آنگاه که این امر را از هامان خواست، واز راه حق به راه گمراهی منحرف شد، و نیرنگ فرعون- برای پیروزکردن باطلی که بر آن بود، وابطال حقی که موسی علیه السلام آورده بود جز به تباهی نینجامید؛ زیرا سرانجامش نومیدی وشکست در تلاش، وبدبختیای که هرگز قطع نمیشود بود
وَقَالَ ٱلَّذِىٓ ءَامَنَ يَـٰقَوْمِ ٱتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ ﴿٣٨﴾
وآن مرد از خاندان فرعون که ایمان آورده بود برای نصیحت وراهنمایی قومش به راه حق گفت: ای قوم من، از من پیروی کنید تا شما را به راه درست، وهدایت بهسوی حق رهنمود وراهنمایی کنم
يَـٰقَوْمِ إِنَّمَا هَـٰذِهِ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا مَتَـٰعٌۭ وَإِنَّ ٱلْـَٔاخِرَةَ هِىَ دَارُ ٱلْقَرَارِ ﴿٣٩﴾
ای قوم من، این زندگی دنیا فقط بهرهبردن از خوشیهای موقتی است، پس نباید کالاهای نابود شدنی آن شما را بفریبد، وبهراستیکه سرای آخرت بهسبب نعمتهای همیشگی وماندگاریش سرای آرامش واقامت است، پس با طاعت الله برای آن سرا عمل کنید، وبرحذر باشید از اینکه بهسبب زندگی دنیاییتان از کار برای آخرت بازمانید
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةًۭ فَلَا يُجْزَىٰٓ إِلَّا مِثْلَهَا ۖ وَمَنْ عَمِلَ صَـٰلِحًۭا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍۢ ﴿٤٠﴾
يرزقون فيها بغير حساب هرکس کار بدی انجام دهد جز به مانند آنچه عمل کرده است کیفر نمیشود، وعذابی بر آن افزوده نمیشود. وهرکس کار نیکی انجام دهد وبا آن در پی وجه الله باشد، مرد باشد یا زن، وبه الله ورسولانش ایمان آورده باشد، افراد موصوف به این صفات پسندیده، روز قیامت در بهشت وارد میشوند، والله از ثمرات و نعمتهای ماندگاری که در بهشت قرار داده وهرگز قطع نمیشوند بدون شمارش به آنها روزی میدهد
۞ وَيَـٰقَوْمِ مَا لِىٓ أَدْعُوكُمْ إِلَى ٱلنَّجَوٰةِ وَتَدْعُونَنِىٓ إِلَى ٱلنَّارِ ﴿٤١﴾
وای قوم من، چه شده است که من شما را با دعوت به ایمان به الله وعمل صالح برای رهایی از زیان در زندگی دنیا وآخرت فرامیخوانم، وشما مرا با دعوت به کفر ونافرمانی الله به ورود در جهنم فرامیخوانید؟!
تَدْعُونَنِى لِأَكْفُرَ بِٱللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِۦ مَا لَيْسَ لِى بِهِۦ عِلْمٌۭ وَأَنَا۠ أَدْعُوكُمْ إِلَى ٱلْعَزِيزِ ٱلْغَفَّـٰرِ ﴿٤٢﴾
مرا بهسوی باطل خویش فرامیخوانید تا به الله کفر ورزم، وهمراه او تعالی دیگری را عبادت کنم که هیچ دانشی بر صحت عبادت او همراه الله ندارم، ومن شما را بهسوی ایمان به الله ذات شکستناپذیری که هیچکس بر او چیره نمیشود، وذات بسیار آمرزندهای که بندگانش را میبخشد فرامیخوانم. صفحه ۶ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِىٓ إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُۥ دَعْوَةٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا وَلَا فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ وَأَنَّ مَرَدَّنَآ إِلَى ٱللَّهِ وَأَنَّ ٱلْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ﴿٤٣﴾
در حقیقت آنچه مرا برای ایمان به آن وفرمانبرداری از آن فرا میخوانید، هیچ دعوتی نه در دنیا ونه در آخرت ندارد که با آن بهسوی حق فراخوانده شود، وبه کسیکه آن را در دعا بخواند پاسخ نمیدهد، وبازگشت همگی ما فقط بهسوی الله است، وکسانی که در کفر وگناهان زیاده روی میکنند ساکنان جهنم هستند که ورود به آن در روز قیامت برایشان لا زم گشته است
فَسَتَذْكُرُونَ مَآ أَقُولُ لَكُمْ ۚ وَأُفَوِّضُ أَمْرِىٓ إِلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ ﴿٤٤﴾
اما نصحیتش را نپذیرفتند، واو گفت: بهزودی نصیحتی را که برایتان عرضه داشتم به یاد خواهید آورد، وبه خاطر نپذیرفتن آن افسوس خواهید خورد، وتمام کارهایم را فقط به الله وامیگذارم، زیرا ذرهای از اعمال بندگانش بر او پوشیده نمیماند
فَوَقَىٰهُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِ مَا مَكَرُوا۟ ۖ وَحَاقَ بِـَٔالِ فِرْعَوْنَ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ ﴿٤٥﴾
پس وقتی خواستند او را بکشند الله او را از نیرنگ بدشان محافظت کرد، وعذاب غرق شدگی خاندان فرعون را فراگرفت، الله او وتمام لشکریانش را در دنیا غرق ساخته است. و ي
ٱلنَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّۭا وَعَشِيًّۭا ۖ وَيَوْمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ أَدْخِلُوٓا۟ ءَالَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ ٱلْعَذَابِ ﴿٤٦﴾
وپس از مرگشان، در ابتدا وپایان روز در قبرهایشان بر آتش عرضه میشوند، وروز قیامت گفته میشود: پیروان فرعون، بهسبب کفر وتکذیب وبازداشتن از راه الله که مرتکب میشدید، به سختترین وبزرگترین عذاب درآیید
وَإِذْ يَتَحَآجُّونَ فِى ٱلنَّارِ فَيَقُولُ ٱلضُّعَفَـٰٓؤُا۟ لِلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًۭا فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا نَصِيبًۭا مِّنَ ٱلنَّارِ ﴿٤٧﴾
و-ای پیامبر- به یاد آور آنگاه که پیروان وپیشوایان ساکن جهنم با یکدیگر نزاع وکشمکش می کنند، وپیروانان مستضعف به پیشوایان متکبرشان می گویند: به راستی که ما در دنیا در گمراهی، پیروى از شما بودیم، پس آيا (امروز) بخشى از عذابل را به جاى ما پذيرا مى شوید؟
قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا كُلٌّۭ فِيهَآ إِنَّ ٱللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ ٱلْعِبَادِ ﴿٤٨﴾
پیشوایان مستکبر میگویند: همانا ما- چه پیرو باشیم چه پیشوا- در جهنم هستیم، وهیچیک از ما بخشی از عذاب دیگری را تحمل نمیکند، زیرا الله میان بندگان حکم کرده است، وبه هرکس عذابی را که مستحق آن بوده داده است
وَقَالَ ٱلَّذِينَ فِى ٱلنَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ٱدْعُوا۟ رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًۭا مِّنَ ٱلْعَذَابِ ﴿٤٩﴾
وپیروان وپیشوایان عذابشده در جهنم، وقتی نومید میشوند که از جهنم خارج وبه زندگی دنیا بازگردند تا توبه کنند به فرشتگان گماشتهشده به جهنم میگویند: از پروردگارتان درخواست کنید که یک روز از این عذاب همیشگی را از ما بردارد
قَالُوٓا۟ أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ ۚ قَالُوا۟ فَٱدْعُوا۟ ۗ وَمَا دُعَـٰٓؤُا۟ ٱلْكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍ ﴿٥٠﴾
نگهبانان جهنم در پاسخ به کافران میگویند: آیا رسولانتان براهین ودلایل آشکار را نمیآوردند؟! کافران میگویند: آری، براهین ودلایل آشکار را برایمان میآوردند. نگهبانان برای تمسخر آنها میگویند: پس خودتان درخواست کنید؛ زیرا ما برای کافران شفاعت نمیکنیم، اما درخواست کافران جز در تباهی ونابودی نیست، چون بهسبب کفرشان از آنها پذیرفته نمیشود. صفحه ۷ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ ٱلْأَشْهَـٰدُ ﴿٥١﴾
بهراستیکه ما رسولانمان وکسانی را که به الله ورسولانش ایمان آوردهاند در دنیا با پیروزی حجتشان وتقویت آنها در برابر دشمنانشان، ودر روز قیامت با وارد نمودن آنها در بهشت، وکیفر دشمنان دنیاییشان با وارد نمودنشان در جهنم پس از اینکه پیامبران وفرشتگان ومؤمنان بر انجام تبلیغ وتکذیب امتها گواهی میدهند یاری میرسانیم
يَوْمَ لَا يَنفَعُ ٱلظَّـٰلِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ ۖ وَلَهُمُ ٱللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوٓءُ ٱلدَّارِ ﴿٥٢﴾
روزیکه کسانیکه با کفر وگناهان به خودشان ستم کردهاند، عذرخواهیشان از ستمی که مرتکب شدهاند سودی به آنها نمیرساند. ودر آن روز از رحمت الله رانده میشوند، ودر آخرت بهسبب عذاب دردناکی که با آن روبهرو میشوند سرای بدی دارند
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْهُدَىٰ وَأَوْرَثْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْكِتَـٰبَ ﴿٥٣﴾
وبهتحقیقکه به موسی علیه السلام علمی که با آن بنیاسرائیل را بهسوی حق راهنمایی میکرد عطا کردیم، وتورات را کتابی موروثی میان بنیاسرائیل قرار دادیم که نسل به نسل آن را به ارث میبردند
هُدًۭى وَذِكْرَىٰ لِأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٥٤﴾
برای هدایت به راه حق، ویادآوری صاحبان عقلهای سلیم. ق
فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَنۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِٱلْعَشِىِّ وَٱلْإِبْكَـٰرِ ﴿٥٥﴾
پس - ای رسول- در برابر تکذیب وآزارهای قومت که به تو میرسد شکیبایی کن؛ زیرا وعدۀ الله به تو مبنی بر پیروزی وتقویت، حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، وبرای گناهت آمرزش بخواه، وبه ستایش پروردگارت در ابتدا وپایان روز تسبیح بگو
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُجَـٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَـٰنٍ أَتَىٰهُمْ ۙ إِن فِى صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌۭ مَّا هُم بِبَـٰلِغِيهِ ۚ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿٥٦﴾
همانا کسانی که بدون داشتن دلیل وبرهانی، در مورد آیات الهی، بحث وستیز می کنند تا آن را بی اعتبار سازند؛ چیزی جز اراده ی برتری وغرور، آنان را از قبول حق، باز نداشته است، وهرگز به این برتری بر حق، دست نخواهند یافت. پس -ای پیامبر- به الله پناه ببر؛ چرا که او شنوای سخنان وبینای اعمال بندگانش است، و از همه ی آن ها آگاه است وبه زودی در برابر آن، سزایشان خواهد داد
لَخَلْقُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ ٱلنَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٥٧﴾
بهطور قطع آفرینش آسمانها وزمین با توجه به ستبری وگستردگیشان از آفرینش مردم بزرگتر است، پس کسیکه این دو را با وجود بزرگیشان آفریده است بر برانگیختن مردگان از قبرهایشان به صورت زنده توانا است تا آنها را مورد محاسبه وجزا قرار دهد. اما بیشتر مردم نمیدانند، واز آن پند نمیگیرند واین امر آشکار را دلیلی بر رستاخیز نمیگیرند
وَمَا يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَلَا ٱلْمُسِىٓءُ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَتَذَكَّرُونَ ﴿٥٨﴾
وکسیکه نمیبیند وکسیکه میبیند با هم یکسان نیستند، وکسانیکه به الله ایمان آورده، ورسولانش را تصدیق کرده واعمال نیکو انجام دادهاند، با کسیکه با اعتقاد فاسد وگناهان، مرتکب اعمال بد شده است یکسان نیستند. جز اندکی پند نمیگیرید؛ چون اگر پند میگرفتید قطعا به تفاوت میان این دو گروه پی میبردید ومیکوشیدید از کسانی باشید که در جستجوی رضایت الله ایمان آورده واعمال صالح انجام دادهاند. صفحه ۸ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَـَٔاتِيَةٌۭ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٥٩﴾
بهطور قطع وبدون تردید قیامت که الله در آن مردگان را برای حسابرسی وجزا برمیانگیزد آمدنی است، اما بیشتر مردم به آمدن این روز ایمان نمیآورند، وبه همین دلیل برای آن آماده نمیشوند
وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدْعُونِىٓ أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِى سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴿٦٠﴾
و- ای مردم- پروردگارتان میفرماید: فقط مرا عبادت کنید وفقط از من بخواهید، تا دعایتان را اجابت کنم واز شما درگذرم وبه شما رحم کنم. همانا کسانیکه از یگانهدانستن من در عبادت تکبر میورزند در روز قیامت خوار وذلیل به جهنم وارد میشوند
ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِتَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ ﴿٦١﴾
يشكرون الله همان ذاتی است که شب را برایتان تاریک قرار داد تا در آن آرام گیرید واستراحت کنید، وروز را درخشان وروشنیبخش قرار داد تا در آن کار کنید. بهراستیکه الله صاحب بخششی بزرگ بر مردم است که نعمتهای آشکار ونهانش را بر آنها کامل کرده است، اما بیشتر مردم از او سبحانه در قبال این نعمتها که به آنها ارزانی داشته است سپاسگزاری نمیکنند
ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ خَـٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ لَّآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ﴿٦٢﴾
این الله که نعمتهایش را به شما بخشیده، آفریدگار همهچیز است، وهیچ آفریدگاری جز او وجود ندارد. هیچ معبود برحقی جز او نیست، پس چگونه از عبادت او به عبادت کسانیکه مالک هیچ سود وزیانی نیستند بازگردانیده میشوید
كَذَٰلِكَ يُؤْفَكُ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿٦٣﴾
همانگونه که اینها از ایمان به الله وعبادت او به یگانگی ووحدانیت رویگردان شدهاند، در هر زمان ومکانی کسیکه آیات دلالت کنندۀ الله بر یگانگی او تعالی را انکار میکند از ایمان وعبادت او به یگانگی ووحدانیت بازگردانیده میشود، وبه هیچ حقیقتی هدایت نمیشود، وبه هیچ راه راستی توفیق نمییابد
ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ قَرَارًۭا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءًۭ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٦٤﴾
ای مردم- الله همان ذاتی است که زمین را قرارگاهی آماده برای آرام گرفتن شما بر روی آن، وآسمان را بنایی مستحکم وبازداشتهشده از سقوط بر روی سرتان قرار داد، شما را در رحمهای مادرانتان شکل وصورت بخشید وشکل شما را نیکو کرد، واز طعامهای حلال ولذیذ به شما روزی داد، ذاتیکه نعمتهای مذکور را به شما ارزانی داشته است همان الله پروردگارتان است. الله پروردگار تمام مخلوقات، برتر ومقدس است، وهیچ پروردگاری غیر او سبحانه ندارند
هُوَ ٱلْحَىُّ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱدْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ ۗ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٦٥﴾
او ذات زندهای است که هرگز نمیمیرد، ومعبود برحقی جز او نیست. پس فقط او را با عبادت ودرخواست در دعا بخوانید؛ درحالیکه فقط وجه او را قصد میکنید، وهیچیک از مخلوقاتش را با او شریک نگردانید، تمام ستایشها از آن الله پروردگار مخلوقات است. صفحه ۹ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
۞ قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَمَّا جَآءَنِىَ ٱلْبَيِّنَـٰتُ مِن رَّبِّى وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٦٦﴾
ای رسول- بگو: همانا الله مرا نهی کرده از اینکه این بتهایی که شما آنها را به جای الله عبادت میکنید وهیچ سود وزیانی نمیرسانند عبادت کنم درحالیکه براهین ودلایل آشکار بر بطلان عبادت آنها برایم آمده است، والله به من فرمان داده که با عبادت فقط از او فرمانبرداری کنم؛ زیرا او پروردگار تمام مخلوقات است، وهیچ پروردگاری جز او ندارند
هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍۢ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًۭا ثُمَّ لِتَبْلُغُوٓا۟ أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا۟ شُيُوخًۭا ۚ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبْلُ ۖ وَلِتَبْلُغُوٓا۟ أَجَلًۭا مُّسَمًّۭى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿٦٧﴾
او همان ذاتی است که پدرتان آدم را از خاک آفرید، سپس آفرینش شما را از نطفه قرار داد، وپس از نطفه از خونی بسته، وپس از آن شما را به صورت طفلانی کوچک از شکمهای مادرانتان درمیآو رد، تا به سن سخت واستوار شدن بدن برسید، سپس تا بزرگ شوید وبه مرحلۀ پیری برسید، وبرخی از شما قبل از این سن میمیرند، وتا به زمان مشخصی در علم الله برسید، که نه از آن میکاهید، ونه بر آن میافزایید، وباشد که با این حجتها ودلایل قدرت ویگانگی او تعالی سود ببرید
هُوَ ٱلَّذِى يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۖ فَإِذَا قَضَىٰٓ أَمْرًۭا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ﴿٦٨﴾
فقط او سبحانه همان ذاتی است که زنده کردن به دست او است، وفقط او همان ذاتی است که میراندن به دست او است، وهرگاه به چیزی حکم کند فقط به آن میگوید: (کن، باش)، بهناگاه موجود میشود
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُجَـٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ أَنَّىٰ يُصْرَفُونَ ﴿٦٩﴾
ای رسول- آیا ندیدهای کسانی را که با وجود وضوح آیات الله، برای تکذیب این آیات در آنها مجادله میکنند؛ تا از حالشان واینکه چگونه با وجود وضوح حق از آن رویگردان میشوند تعجب کنی
ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِٱلْكِتَـٰبِ وَبِمَآ أَرْسَلْنَا بِهِۦ رُسُلَنَا ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ﴿٧٠﴾
کسانیکه قرآن، وحقیقتی که رسولانمان را با آن مبعوث کردیم تکذیب کردهاند، بهزودی از سرانجام تکذیب خویش آگاه خواهند شد، وسرانجام بدشان را خواهند دید
إِذِ ٱلْأَغْلَـٰلُ فِىٓ أَعْنَـٰقِهِمْ وَٱلسَّلَـٰسِلُ يُسْحَبُونَ ﴿٧١﴾
زمانی از این سرانجام آگاه میشوند که بند وریسمانها بر گردنهایشان، وزنجیرها در پاهایشان است، ومأموران جهنم آنها را میکشانند
فِى ٱلْحَمِيمِ ثُمَّ فِى ٱلنَّارِ يُسْجَرُونَ ﴿٧٢﴾
آنها را در آب سوزان که سخت جوشان است میکشانند، سپس در جهنم برافروخته میشوند. ثم قيل لهم أين ما كنتمتشركون
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿٧٣﴾
سپس از روی سرزنش ونکوهش به آنها گفته میشود: معبودهای دروغینی که با عبادت آنها شرک میورزیدید کجایند؟! صفحه ۱۰ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ قَالُوا۟ ضَلُّوا۟ عَنَّا بَل لَّمْ نَكُن نَّدْعُوا۟ مِن قَبْلُ شَيْـًۭٔا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٧٤﴾
به جای الله از میان بتهایتان که هیچ سود وزیانی نمیرسانند؟! کافران میگویند: از نظر ما پنهان شدهاند وآنها را نمیبینیم، بلکه در دنیا چیزی را که سزاوار عبادت باشد عبادت نمیکردیم. مانند گمراهشدن اینها، الله کافران هر زمان ومکانی را از حق گمراه میسازد
ذَٰلِكُم بِمَا كُنتُمْ تَفْرَحُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَمْرَحُونَ ﴿٧٥﴾
وبه آن ها گفته می شود: این عذابی که از آن رنج می برید به خاطر شادى وسرمستى زیاد وناروایی است که در زمين به خاطر شرک ورزی انجام مى داديد
ٱدْخُلُوٓا۟ أَبْوَٰبَ جَهَنَّمَ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۖ فَبِئْسَ مَثْوَى ٱلْمُتَكَبِّرِينَ ﴿٧٦﴾
از درهای جهنم درآیید وبرای همیشه در آن بمانید، وچه زشتق است قرارگاه متکبران از حق
فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ ۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ ٱلَّذِى نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ ﴿٧٧﴾
پس - ای رسول- در برابر آزار وتکذیب قومت شکیبایی کن، زیرا وعدۀ الله بر پیروزی تو، حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد. پس چه بخشی از عذابی را که به آنها وعده میدهیم در زندگیات به تو نشان دهیم مانند آنچه در روز بدر حاصل شد، یا پیش از آن تو را بمیرانیم، در روز قیامت فقط بهسوی ما بازگردانده میشوند آنگاه آنها را در قبال اعمالشان جزا میدهیم، وآنها را به جهنم وارد میکنیم که برای همیشه در آن میمانند
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًۭا مِّن قَبْلِكَ مِنْهُم مَّن قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُم مَّن لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأْتِىَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ فَإِذَا جَآءَ أَمْرُ ٱللَّهِ قُضِىَ بِٱلْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلْمُبْطِلُونَ ﴿٧٨﴾
ای پیامبر- همانا پیش از تو پیامبران زیادی را به سوی امت هایشان فرستادیم که امت هایشان تکذیبشان کرده ومورد آزار واذیتشان قرار دادند ولی آنان در برابر تکذیب وآزارشان شكيبايى کرده اند. سرگذشت برخی از این پیامبران را برایت بازگو کرده وبرخی دیگر را بازگو نکرده ایم. هيچ پيامبرى نمى تواند جز به اذن الهی، معجزه ونشانه ای از جانب پروردگارش بياورد، وپیشنهاد کافران به پیامبرشان در مورد آوردن معجزه ونشانه ها، ناروا است. هنگامى كه فرمان الهی مبنی بر پیروزی پیامبران یا قضاوت میان آنان صادر شود؛ در میان پیامبران واقوامشان عادلانه قضاوت مى شود، آنگاه کافران نابود شده وپیامبران نجات می یابند. وآنگاه -در زمان داوری میان بندگان- اهل باطل، زيانمند خواهند بود چرا که به سبب کفرشان خود را در معرض نابودی قرار دادند
ٱللَّهُ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَنْعَـٰمَ لِتَرْكَبُوا۟ مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ ﴿٧٩﴾
الله همان ذاتی است که شتر وگاو وگوسفند برایتان قرار داد؛ تا از برخی از آنها سواری بگیرید، واز گوشت برخی از آنها بخورید
وَلَكُمْ فِيهَا مَنَـٰفِعُ وَلِتَبْلُغُوا۟ عَلَيْهَا حَاجَةًۭ فِى صُدُورِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى ٱلْفُلْكِ تُحْمَلُونَ ﴿٨٠﴾
در این مخلوقات منافع گوناگونی برایتان است که در هر عصری به تازگی میگراید، واز طریق آنها نیازهایی را که شما به آنها تمایل دارید، که از بارزترین آنها جابهجایی در خشکی ودریاست برایتان حاصل میشود
وَيُرِيكُمْ ءَايَـٰتِهِۦ فَأَىَّ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ تُنكِرُونَ ﴿٨١﴾
واو سبحانه برخی آیات خویش را که بر قدرت ویگانگیاش دلالت دارند به شما نشان میدهد، پس به کدامیک از آیات الله پس از اینکه برایتان ثابت شد نشانۀ او تعالی است اعتراف نمیکنید؟! صفحه ۱۱ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةًۭ وَءَاثَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿٨٢﴾
ى آیا این تکذیب کنندگان در زمین نگشتهاند تا بیندیشند که سرانجام امتهای تکذیب کنندۀ پیش از آنها چگونه بوده است که از آن پند بگیرند؟! درحالیکه آن امتها اموال بیشتر ونیرویی بزرگتر، وآثار مستحکمتری نسبت به اینها در زمین داشتهاند، اما وقتی عذاب نابودگر الله آنها را فرا گرفت نیرویی که آن را به دست میآوردند آنها را بینیاز نساخت
فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَرِحُوا۟ بِمَا عِندَهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٨٣﴾
وچون رسولانشان دلایل آشکار را برای آنها آوردند این دلایل را تکذیب کردند، وبه چنگزدن به دانش خویش که با آنچه رسولانشان آورده بودند منافات داشت راضی شدند، عذابی را که رسولانشان آنها را از آن میترساندند وآنها آن را به تسمخر میگرفتند بر آنها فرود آمد
فَلَمَّا رَأَوْا۟ بَأْسَنَا قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَحْدَهُۥ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِۦ مُشْرِكِينَ ﴿٨٤﴾
اما هنگام مشاهدۀ عذابمان، وقتی اقرار به آنها سودی نمیرساند اینگونه اقرار کردند: فقط به الله ایمان آوردیم، وبه شریکان وبتهایی که به جای او عبادت میکردیم کافر شدیم
فَلَمْ يَكُ يَنفَعُهُمْ إِيمَـٰنُهُمْ لَمَّا رَأَوْا۟ بَأْسَنَا ۖ سُنَّتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى قَدْ خَلَتْ فِى عِبَادِهِۦ ۖ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلْكَـٰفِرُونَ ﴿٨٥﴾
وایمان آنها وقتی دیدند عذاب ما بر آنها نازل میشود برایشان سودمند نبوده است، سنت الله که در بندگانش گذشته این است که ایمانشان هنگام مشاهدۀ عذاب، سودی به آنها نمیرساند، وکافران بهسبب کفر به الله وتوبهنکردن از آن پیش از مشاهدۀ عذاب، هنگام نزول عذاب با قرار دادن خویش در معرض نابودی بر خویشتن زیان رساندهاند. صفحه ۱۲ از ۱۲ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام