تفسیر الزمر — Az-Zumar (39)

تَنزِيلُ ٱلْكِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ ﴿١﴾

قرآن از جانب الله ذات شکست ناپذیری که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌شود، ودر آفرینش وتدبیر وتشریعش بسیار دانا است فرو فرستاده شده، واز جانب غیر او سبحانه نازل نشده است

إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ فَٱعْبُدِ ٱللَّهَ مُخْلِصًۭا لَّهُ ٱلدِّينَ ﴿٢﴾

ای رسول- ما این قرآن را که مشتمل بر حق، وتمام اخبارش راست وتمام احکامش عادلانه است بر تو نازل کردیم، پس الله را عبادت کن درحالی‌که او را یگانه می‌دانی، وتوحید را از شرک برای او خالص می‌گردانی

أَلَا لِلَّهِ ٱلدِّينُ ٱلْخَالِصُ ۚ وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَآ إِلَى ٱللَّهِ زُلْفَىٰٓ إِنَّ ٱللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِى مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى مَنْ هُوَ كَـٰذِبٌۭ كَفَّارٌۭ ﴿٣﴾

آگاه باشید که دین خالی از شرک از آن الله است، وکسانی‌که به جای الله دوستانی از بت‌ها وطاغوت‌ها گرفته‌اند وآنها را به جای الله عبادت می‌کنند، برای عبادت آنها این‌گونه بهانه می‌آورند که: ما اینها را فقط به این هدف عبادت می‌کنیم که جایگاه ما را به الله نزدیک سازند، ونیازهای ما را به‌سوی او ارجاع دهند، و نزد او برای ما شفاعت کنند؛ به‌راستی‌که الله در روز قیامت میان مؤمنان موحد ویکتاپرست وکافران مشرک، در توحید که مورد اختلافشان بود داوری می‌کند. قطعا الله کسی را که با بستن دروغ به الله به او تعالی شریک نسبت می‌دهد، واز نعمت‌هایی که الله به او بخشیده ناسپاسی می‌کند به راه‌یافتن به‌سوی حق توفیق نمی‌دهد

لَّوْ أَرَادَ ٱللَّهُ أَن يَتَّخِذَ وَلَدًۭا لَّٱصْطَفَىٰ مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ ۖ هُوَ ٱللَّهُ ٱلْوَٰحِدُ ٱلْقَهَّارُ ﴿٤﴾

اگر الله بخواهد فرزندی بگیرد به‌طور قطع از میان مخلوقاتش آنچه که بخواهد برمی‌گزیند، وآن را به منزلۀ فرزند قرار می‌دهد، او تعالی از آنچه این مشرکان می‌گویند پاک ومنزه است، ودر ذات وصفات وافعال خویش یگانه است، وهیچ شریکی در این موارد ندارد، وبر تمام مخلوقاتش قه ار (مسلط) است. ل

خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۖ يُكَوِّرُ ٱلَّيْلَ عَلَى ٱلنَّهَارِ وَيُكَوِّرُ ٱلنَّهَارَ عَلَى ٱلَّيْلِ ۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ كُلٌّۭ يَجْرِى لِأَجَلٍۢ مُّسَمًّى ۗ أَلَا هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْغَفَّـٰرُ ﴿٥﴾

آسمان‌ها وزمین را به حکمتی فراگیر آفرید، نه بیهوده چنان‌که ستمکاران می‌گویند، شب را در روز در می‌آورد، وروز را در شب در می‌آورد، وهرگاه یکی از این دو بیاید دیگری پنهان می‌شود، وخورشید وماه را رام ساخت، وهر دو تا زمانی مشخص که پایان این زندگی است در حرکت هستند، آگاه باشید که او سبحانه ذات شکست‌ ناپذیری است که از دشمنانش انتقام می‌گیرد، وهیچ‌کس بر او چیره نمی‌شود، ونسبت به گناهان بندگان توبه‌کارش بسیار آمرزنده است

خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ ثَمَـٰنِيَةَ أَزْوَٰجٍۢ ۚ يَخْلُقُكُمْ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ خَلْقًۭا مِّنۢ بَعْدِ خَلْقٍۢ فِى ظُلُمَـٰتٍۢ ثَلَـٰثٍۢ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ ٱلْمُلْكُ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ ﴿٦﴾

ای مردم- پروردگارتان شما را از یک شخص یعنی آدم -علیه السلام- آفرید، سپس از آدم همسرش، حوا را آفرید، واز شتر، گاو، گوسفند وبز هشت نوع برایتان آفرید، واز هر صنفی نر وماده اى آفرید، وشما را در شکم های مادرانتان مرحله به مرحله در تاریکی های شکم، رحم وجفت پدید می آورد، ذاتی که آفریننده ی همه ی آنان است همان الله، پروردگارتان است، فرمانروایی تنها برای اوست، وهیچ معبود برحقی جز او وجود ندارد، پس چگونه از عبادت او به عبادت کسانی که توانایی آفرینش ندارند وخود آفريده شده اند، رویگردان می شوید؟! صفحه ۱ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

إِن تَكْفُرُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ عَنكُمْ ۖ وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ ٱلْكُفْرَ ۖ وَإِن تَشْكُرُوا۟ يَرْضَهُ لَكُمْ ۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٧﴾

ای مردم- اگر به پروردگارتان کفر ورزید به‌راستی‌که الله از ایمان شما بی‌نیاز است وکفرتان به او زیان نمی‌رساند، بلکه زیان کفرتان فقط به خود شما بازمی‌گردد، و برای بندگانش راضی نیست که به او کفر ورزند، وآنها را به کفر فرمان نمی‌دهد؛ زیرا الله به فحشاء ومنکر امر نمی‌کند، واگر از الله در قبال نعمت‌هایش سپاسگزاری کنید وبه او ایمان آورید بر سپاسگزاری‌تان راضی می‌شود، ودر قبال آن به شما پاداش می‌دهد، وهیچ‌کس گناه دیگری را بر نمی‌دارد، بلکه هرکس در گرو چیزی است که کسب کرده است، سپس بازگشت شما در روز قیامت فقط به‌سوی پروردگارتان است، آن‌گاه شما را از آنچه در دنیا انجام می‌دادید باخبر می‌سازد، ودر قبال اعمال‌تان به شما جزا می‌دهد. به‌راستی‌که او سبحانه از آنچه در دل‌های بندگانش وجود دارد بسیار دانا است، وذره‌ای از آن بر او پوشیده نمی‌ماند. ر

۞ وَإِذَا مَسَّ ٱلْإِنسَـٰنَ ضُرٌّۭ دَعَا رَبَّهُۥ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُۥ نِعْمَةًۭ مِّنْهُ نَسِىَ مَا كَانَ يَدْعُوٓا۟ إِلَيْهِ مِن قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَندَادًۭا لِّيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِۦ ۚ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا ۖ إِنَّكَ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلنَّارِ ﴿٨﴾

وچون به کافر آسیبی از بیماری ونبود مال وترس از غرق‌شدن برسد پروردگارش سبحانه را درحالی‌که فقط به‌سوی او بازگشته است در دعا می‌خواند تا آسیبی را که به او رسیده است از او برطرف سازد، اما وقتی نعمتی به او ببخشد وآسیبی را که به او رسیده برطرف سازد ذاتی را که پیش از این به‌سوی او ناله وزاری می‌کرد یعنی الله را رها می‌کند، وشریکانی برای الله قرار می‌دهد وآنها را به جای او عبادت می‌کند تا دیگران را از راه الله تعالی گمراه کند. - ای رسول- به کسی‌که چنین حالتی دارد بگو: باقی‌ماندۀ عمرت را که زمانی اندک است از کفر خویش بهره‌مند شو، که در روز قیامت ساکن وهمنشین جهنم هستی، چنان‌که دوست همنشین دوستش است

أَمَّنْ هُوَ قَـٰنِتٌ ءَانَآءَ ٱلَّيْلِ سَاجِدًۭا وَقَآئِمًۭا يَحْذَرُ ٱلْـَٔاخِرَةَ وَيَرْجُوا۟ رَحْمَةَ رَبِّهِۦ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٩﴾

آیا کسی که فرمان‌بردار الله است واوقات شب را برای پروردگارش در سجده وایستاده به عبادت است، واز عذاب آخرت می‌ترسد، وبه رحمت پروردگارش امید می‌بندد بهتر است، یا آن کافر که در سختی الله را عبادت می‌کند ودر آسانی به او کفر می‌ورزد، وشریکانی همراه الله قرار می‌دهد؟! - ای رسول- بگو: آیا کسانی ‌که به‌سبب شناخت‌شان از الله آنچه را الله برای‌شان واجب کرده می‌دانند وکسانی‌که ذره‌ای از این امر نمی‌دانند یکسان هستند؟! فقط صاحبان عقل سلیم تفاوت میان این دو گروه را در می‌یابند

قُلْ يَـٰعِبَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ فِى هَـٰذِهِ ٱلدُّنْيَا حَسَنَةٌۭ ۗ وَأَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى ٱلصَّـٰبِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍۢ ﴿١٠﴾

ای رسول- به آن بندگانم که به من ورسولانم ایمان آورده‌اند بگو: از پروردگارتان با اجرای اوامر، واجتناب از نواهی او بترسید، برای کسانی از شما که در دنیا نیکوکاری کنند پاداش پیروزی وسلامتی ومال در دنیا، وبهشت در آخرت است، وزمین الله گسترده وفراخ است، پس مهاجرت کنید تا مکانی بیابید که در آن عبادت کنید، ومانعی شما را از این کار باز ندارد، به‌راستی‌که در روز قیامت به شکیبایان پاداشی بی‌اندازه وبدون شمارش، از نظر فراوانی وگوناگونی داده می‌شود

قُلْ إِنِّىٓ أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱللَّهَ مُخْلِصًۭا لَّهُ ٱلدِّينَ ﴿١١﴾

ای رسول- بگو: همانا الله به من فرمان داده که فقط او را خالصانه عبادت کنم

وَأُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿١٢﴾

وبه من فرمان داده که از میان این امت اولین کسی باشم که در برابر او تسلیم می‌شود واز او فرمان‌برداری می‌کند. صفحه ۲ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

قُلْ إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿١٣﴾

ای رسول- بگو: قطعا اگر از الله نافرمانی کنم واز او اطاعت نکنم از عذاب روزی بزرگ، یعنی روز قیامت می‌ترسم

قُلِ ٱللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصًۭا لَّهُۥ دِينِى ﴿١٤﴾

ای رسول- بگو همانا من الله را به یگانگی ودرحالی‌که عبادت را برای او خالص کرده‌ام عبادت می‌کنم، ودیگران را همراه او عبادت نمی‌کنم

فَٱعْبُدُوا۟ مَا شِئْتُم مِّن دُونِهِۦ ۗ قُلْ إِنَّ ٱلْخَـٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ أَلَا ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْخُسْرَانُ ٱلْمُبِينُ ﴿١٥﴾

پس - ای مشرکان- شما نیز به جای او هرچه از بت‌های‌تان را که می‌خواهید عبادت کنید (این امر برای تهدید است)، - ای رسول- بگو: زیانکاران واقعی همان کسانی هستند که به خودشان، وخانواده‌های‌شان زیان رسانده‌اند، وبا جدایی از آنها به‌سبب ورود خانواده‌های‌شان به تنهایی در بهشت، یا با ورودشان همراه آنها در جهنم با هم دیدار نمی‌کنند، وهرگز به هم نمی‌پیوندند. آگاه باشید که این امر، زیانی آشکار وبدون ابهام است

لَهُم مِّن فَوْقِهِمْ ظُلَلٌۭ مِّنَ ٱلنَّارِ وَمِن تَحْتِهِمْ ظُلَلٌۭ ۚ ذَٰلِكَ يُخَوِّفُ ٱللَّهُ بِهِۦ عِبَادَهُۥ ۚ يَـٰعِبَادِ فَٱتَّقُونِ ﴿١٦﴾

برای آنها از بالای سرشان ونیز از زیر پاهای‌شان دود وزبانه وگرمای آتش است. الله با این عذاب بندگانش را می‌ترساند. ای بندگانم، با اجرای اوامر واجتناب از نواهی‌ام از من بترسید

وَٱلَّذِينَ ٱجْتَنَبُوا۟ ٱلطَّـٰغُوتَ أَن يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ لَهُمُ ٱلْبُشْرَىٰ ۚ فَبَشِّرْ عِبَادِ ﴿١٧﴾

وکسانی‌که از عبادت بت‌ها، وهر‌چه به جای الله عبادت می‌شود دوری می‌کنند، وبا توبه به‌سوی الله بازمی‌گردند؛ هنگام مرگ، ودر قبر، وروز قیامت به بهشت مژده داده می‌شوند، پس- ای رسول- به بندگانم مژده بده

ٱلَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ ٱلْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُۥٓ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ هَدَىٰهُمُ ٱللَّهُ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمْ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿١٨﴾

همان کسانی‌که به سخن‌ها گوش فرا می‌دهند وسخنان نیک وزشت را از یکدیگر تشخیص می‌دهند، آن‌گاه از نیکوترین سخن به‌سبب منفعتی که در آن وجود دارد، پیروی می‌کنند. اینها همان کسانی هستند که الله آنها را به هدایت توفیق داده است، وهمان‌ها صاحبان عقل‌های سلیم هستند

أَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ ٱلْعَذَابِ أَفَأَنتَ تُنقِذُ مَن فِى ٱلنَّارِ ﴿١٩﴾

ای رسول- کسی‌که به‌سبب استمرار در کفر وگمراهی، فرمان عذاب بر او واجب شده است، هیچ چاره‌ای برای هدایت وتوفیق او نداری. پس - ای رسول- آیا تو می‌توانی چنین کسی را از آتش نجات دهی؟!

لَـٰكِنِ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌۭ مِّن فَوْقِهَا غُرَفٌۭ مَّبْنِيَّةٌۭ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ ۖ وَعْدَ ٱللَّهِ ۖ لَا يُخْلِفُ ٱللَّهُ ٱلْمِيعَادَ ﴿٢٠﴾

اما کسانی‌که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی پروردگارشان از او تعالی بترسند، منازل مرتفعی دارند که بر روی یکدیگر ساخته شده‌اند، ونهرها از زیر آنها جاری است. این وعده را الله به آنها داده است، والله در وعده خلاف نمی‌کند. صفحه ۳ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَسَلَكَهُۥ يَنَـٰبِيعَ فِى ٱلْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِۦ زَرْعًۭا مُّخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهُۥ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَىٰهُ مُصْفَرًّۭا ثُمَّ يَجْعَلُهُۥ حُطَـٰمًا ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٢١﴾

ى به‌راستی‌که شما از طریق مشاهده می‌دانید الله آب باران را از آسمان فرود آورد، سپس آن را در چشمه‌ها وآبراه‌ها وارد کرد، سپس با این آب کشتزارهایی با رنگ‌های مختلف درمی‌آورد، سپس کشتزار را می‌خشکاند، و- ای بیننده- تو آن را پس از اینکه سبز بود زرد می‌بینی، سپس آن را پس از خشکیده‌ شدن در هم شکسته واز هم پاشیده قرار می‌دهد، به‌راستی‌که در این امر، برای صاحبان دل‌های زنده، پند وعبرتی است

أَفَمَن شَرَحَ ٱللَّهُ صَدْرَهُۥ لِلْإِسْلَـٰمِ فَهُوَ عَلَىٰ نُورٍۢ مِّن رَّبِّهِۦ ۚ فَوَيْلٌۭ لِّلْقَـٰسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ ٱللَّهِ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍ ﴿٢٢﴾

م بين آیا کسی‌که الله سینه‌اش را برای اسلام گشاده، وبه‌سوی آن هدایت کرده است، واو بر بینشی از جانب پروردگارش قرار دارد، مانند کسی است که دلش در برابر یاد الله سخت شده است؟! هرگز یکسان نیستند؛ زیرا نجات برای هدایت‌ یافتگان است، وزیان برای کسانی‌که دل‌های‌شان در برابر یاد الله سخت شده است، که اینها در گمراهی آشکاری از حق هستند

ٱللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ ٱلْحَدِيثِ كِتَـٰبًۭا مُّتَشَـٰبِهًۭا مَّثَانِىَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ ٱلَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهْدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍ ﴿٢٣﴾

ه الله قرآن را که نیکوترین سخن است بر رسولش محمد صلی الله علیه وسلم فرو فرستاد، کتابی که بخش‌های آن از نظر راستی وزیبایی وانسجام وعدم اختلاف متشابه است، وقصص واحکام، ووعده ووعید، وصفات پیروان حق، وصفات پیروان باطل وسایر موارد در آن گوناگون آمده است. کسانی‌که از پروردگارشان می‌ترسند وقتی وعید وتهدیدهای آن را می‌شنوند پوست بدن‌شان به لرزه می‌افتد، وچون امید ومژده‌هایش را می‌شنوند پوست ودل‌های‌شان به یاد الله نرم می‌گردد. این قرآن وتأثیر آن، هدایت الله است که هرکس را بخواهد با آن هدایت می‌کند، وهرکس‌که الله او را گمراه کند، وبر هدایت توفیق ندهد، هیچ هدایتگری ندارد که او را هدایت کند

أَفَمَن يَتَّقِى بِوَجْهِهِۦ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ وَقِيلَ لِلظَّـٰلِمِينَ ذُوقُوا۟ مَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ ﴿٢٤﴾

آیا کسی که الله او را هدایت کرده، ودر دنیا او را توفیق داده ودر آخرت او را به بهشت درآورده یکسان است، با کسی‌که کفر ورزیده وبر کفرش مرده است، آن‌گاه او را درحالی‌که هر دو دست وهر دو پایش به زنجیر بسته شده است به جهنم درمی‌آورد، ونمی‌تواند آتش را از خود دور سازد جز با صورتش که بر آتش افکنده شده است؟! وبه کسانی‌که با کفر وگناهان به خودشان ستم کرده‌اند از روی توبیخ گفته می‌شود: کفر وگناهانی را که مرتکب می‌شدید بچشید؛ که این است جزای شما

كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَأَتَىٰهُمُ ٱلْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ ﴿٢٥﴾

امت‌هایی که پیش از این مشرکان بودند تکذیب کردند، وعذاب به صورت ناگهانی واز جایی‌که احساس نمی‌کردند تا بتوانند با توبه برای آن آماده شوند آنها را فراگرفت

فَأَذَاقَهُمُ ٱللَّهُ ٱلْخِزْىَ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْـَٔاخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ ﴿٢٦﴾

پس الله با این عذاب، خواری وننگ ورسوایی در زندگی دنیا برای‌شان چشانید، وبه‌راستی عذاب آخرت که در انتظارشان است بزرگتر وسخت‌تر است اگر می‌دانستند. صفحه ۴ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِى هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ مِن كُلِّ مَثَلٍۢ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿٢٧﴾

وبه‌تحقیق که در این قرآن نازل‌شده بر محمد صلی الله علیه وسلم مثال‌های گوناگونی از خیر وشر، وحق وباطل، وایمان وکفر وسایر موارد برای مردم بیان کرده‌ایم؛ تا از مثال‌هایی که برای‌شان زده‌ایم پند بگیرند، آن‌گاه به حق، عمل کنند وباطل را رها سازند. قرءانا عربيا غير ذى عوج لعلهم يتقون

قُرْءَانًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِى عِوَجٍۢ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿٢٨﴾

آن را قرآنی به زبان عربی، که هیچ کجی وانحراف وابهامی در آن نیست، قرار دادیم، تا با پیروی اوامر واجتناب از نواهی الله، از او تعالی بترسند

ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًۭا رَّجُلًۭا فِيهِ شُرَكَآءُ مُتَشَـٰكِسُونَ وَرَجُلًۭا سَلَمًۭا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٢٩﴾

لا يعلمون الله برای مشرک وموحد مثالی زده است. مردی را که بردۀ شریکانی است که با یکدیگر در نزاع وکشمکش هستند؛ که اگر برخی از آنها را راضی سازد برخی دیگر را خشمگین می‌کند، ودر حیرت وسرگردانی است، ومردی که فقط بردۀ یک نفر است، وفقط همان یک نفر مالک او است، که منظورش را می‌فهمد ودر آرامش وخاطری آسوده است. این دو مرد هرگز یکسان نیستند. تمام ستایش‌ها از آن الله است، اما بیشتر آنها نمی‌دانند، وبه همین سبب دیگران را شریک الله قرار می‌دهند. إ نك ميت وإن هم م يتون

إِنَّكَ مَيِّتٌۭ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ ﴿٣٠﴾

ای رسول- به‌طور قطع تو می‌میری، وآنها نیز می‌میرند

ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ عِندَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ ﴿٣١﴾

سپس - ای مردم- به‌طور قطع شما در روز قیامت نزد پروردگارتان در آنچه که در آن با هم اختلاف دارید نزاع وکشمکش می‌کنید، آن‌گاه حق‌دار را از ناحق مشخص می‌گرداند

۞ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَبَ عَلَى ٱللَّهِ وَكَذَّبَ بِٱلصِّدْقِ إِذْ جَآءَهُۥٓ ۚ أَلَيْسَ فِى جَهَنَّمَ مَثْوًۭى لِّلْكَـٰفِرِينَ ﴿٣٢﴾

وهیچ‌کس ستمکارتر از کسی نیست که شریک وهمسر وفرزند را که سزاوار الله نیست به او تعالی نسبت می‌دهد، وهیچ‌کس ستمکارتر از کسی نیست که وحیی را که رسول‌الله صلی الله علیه وسلم آورده تکذیب می‌کند. آیا پناهگاه ومسکن کافران به الله، وبه آنچه رسولش آورده است در جهنم نیست؟! آری، به‌راستی‌که پناهگاه ومسکن آنها در جهنم است

وَٱلَّذِى جَآءَ بِٱلصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِۦٓ ۙ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُتَّقُونَ ﴿٣٣﴾

وهر یک از پیامبران ودیگران که در اقوال وافعالش راستی آورد، وبه مقتضای آن عمل کند، اینها همان پرهیزگاران واقعی هستند. همان کسانی‌که از امر پروردگارشان فرمان‌برداری می‌کنند، ونهی او تعالی را ترک می‌کنند

لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ۚ ذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٣٤﴾

هر چه از خوشی‌های همیشگی که می‌خواهند نزد پروردگارشان دارند. این پاداش کسانی است که با آفریدگارشان وبندگانش نیکوکاری کردند. صفحه ۵ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

لِيُكَفِّرَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ ٱلَّذِى عَمِلُوا۟ وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٣٥﴾

تا الله بدترین گناهی را که در دنیا انجام می‌دادند، به‌سبب توبه وبازگشت‌شان به‌سوی پروردگارشان، از آنها بزداید، وپاداش آنها را بر حسب نیکوترین عمل صالحی که انجام می‌دادند به آنها بدهد

أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُۥ ۖ وَيُخَوِّفُونَكَ بِٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦ ۚ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍۢ ﴿٣٦﴾

آیا الله برای بنده‌اش محمد صلی الله علیه وسلم در امر دین ودنیای او، وبازداشتن دشمنش از او، کافی نیست؟! آری، به‌راستی‌که او تعالی برایش کافی است، و- ای رسول- به‌سبب جهل ونادانی خویش، تو را از بت‌هایی که آنها را به جای الله عبادت می‌کنند می‌ترسانند از اینکه آسیبی به تو برسانند، وهرکس‌که الله دست از یاری‌اش بکشد واو را به هدایت توفیق ندهد، هیچ هدایتگری ندارد که او را هدایت کند وتوفیق دهد

وَمَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّضِلٍّ ۗ أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِعَزِيزٍۢ ذِى ٱنتِقَامٍۢ ﴿٣٧﴾

وهرکس‌که الله او را به هدایت توفیق دهد هیچ گمراه‌ کننده‌ای نیست که بتواند او را گمراه سازد. آیا الله ذات شکست‌ناپذیری که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌شود، و ذات انتقام‌گیرنده از کسی‌که به او کفر ورزد واز او نافرمانی کند نیست؟! آری به‌راستی‌که او ذاتی شکست‌ناپذیر وانتقام‌گیر است

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُ ۚ قُلْ أَفَرَءَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ إِنْ أَرَادَنِىَ ٱللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَـٰشِفَـٰتُ ضُرِّهِۦٓ أَوْ أَرَادَنِى بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَـٰتُ رَحْمَتِهِۦ ۚ قُلْ حَسْبِىَ ٱللَّهُ ۖ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ ﴿٣٨﴾

و- ای رسول- اگر از این مشرکان بپرسی: چه کسی آسمان‌ها وزمین را آفریده است؟ به‌طور قطع خواهند گفت: الله آنها را آفریده است. برای اظهار ناتوانی معبودهای‌شان به آنها بگو: از این بت‌هایی که آنها را به جای الله عبادت می‌کنید، به من خبر دهید، اگر الله بخواهد آسیبی به من برساند آیا مالک برطرف‌کردن آسیب او از من هستند؟! یا اگر پروردگارم بخواهد رحمتی از جانب خویش به من ببخشاید آیا می‌توانند رحمت او را از من بازدارند؟! به آنها بگو: الله به تنهایی، برایم کافی است، در تمام کارهایم بر او توکل کردم، وتوکل‌کنندگان باید فقط بر او توکل می‌کنند

قُلْ يَـٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَـٰمِلٌۭ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿٣٩﴾

ای رسول- بگو: ای قوم من، بر شرک به الله که برای خودتان پسندیدید عمل کنید، من نیز بر دعوت به توحید الله، واخلاص عبادت برای او تعالی که پروردگارم مرا به آن فرمان داده است عمل می‌کنم، به‌زودی از سرانجام هر (یک از این دو) روش آگاه خواهید شد. من يأ تيه عذاب يخزيه ويحل عليه عذاب م قيم

مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌۭ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌۭ مُّقِيمٌ ﴿٤٠﴾

به‌زودی خواهید دانست که عذاب در دنیا به چه کسی می‌رسد واو را خوار وپست می‌گرداند، وعذاب همیشگی در آخرت که نه قطع می‌شود، ونه پایان می‌یابد بر او نازل می‌شود

إِنَّآ أَنزَلْنَا عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ لِلنَّاسِ بِٱلْحَقِّ ۖ فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَلِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍ ﴿٤١﴾

بوكيل - ای رسول- به تحقیق که ما قرآن را برای مردم به حق بر تو نازل کردیم تا آنها را انذار دهی، وهرکس هدایت یابد سود هدایت او فقط به خودش بازمی‌گردد، زیرا هدایت او سودی به الله نمی‌رساند؛ واو تعالی از آن بی‌نیاز است، وهرکس گمراه شود، زیان گمراهی‌اش فقط بر خود او است، وگمراهی او زیانی به الله سبحانه نمی‌رساند، تو بر آنها گماشته نشده‌ای تا آنها را به هدایت مجبور سازی، وجز تبلیغ آنچه به ابلاغش فرمان یافته‌ای برعهدۀ تو نیست. صفحه ۶ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

ٱللَّهُ يَتَوَفَّى ٱلْأَنفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَٱلَّتِى لَمْ تَمُتْ فِى مَنَامِهَا ۖ فَيُمْسِكُ ٱلَّتِى قَضَىٰ عَلَيْهَا ٱلْمَوْتَ وَيُرْسِلُ ٱلْأُخْرَىٰٓ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّى ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٤٢﴾

الله ذاتی است که ارواح را در پایان اجل‌های‌شان قبض می‌کند، وهنگام خواب، ارواحی را که اجل آنها فرا نرسیده قبض می‌کند، آن‌گاه آنهایی را که به مرگشان حکم کرده است نگاه می‌دارد، وارواحی را که هنوز بر مرگشان حکم نکرده است تا زمانی‌که در علم او سبحانه مشخص است بازمی‌گرداند، به‌راستی‌ برای مردمی‌که می‌اندیشند در این قبض وبازگردانیدن ومیراندن وزنده‌ کردن دلایلی است بر اینکه ذاتی‌که این کارها را انجام می‌دهد بر برانگیختن مردم پس از مرگشان برای حسابرسی وجزا توانا است

أَمِ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُفَعَآءَ ۚ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا۟ لَا يَمْلِكُونَ شَيْـًۭٔا وَلَا يَعْقِلُونَ ﴿٤٣﴾

به تحقیق که مشرکان از میان بت‌های‌شان شفاعتگرانی گرفته‌اند که به جای الله از آنها منفعت را امید دارند، - ای رسول- به آنها بگو: آیا آنها را به عنوان شفاعتگر می‌گیرید حتی اگر نه برای شما ونه برای خودشان اختیار هیچ‌چیزی را نداشته باشند، ونیندیشند؛ چون آنها جمادات کری هستند که نه سخن می‌گویند، نه می‌شنوند، نه می‌بینند، نه سود می‌رسانند ونه زیان؟!

قُل لِّلَّهِ ٱلشَّفَـٰعَةُ جَمِيعًۭا ۖ لَّهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٤٤﴾

ای رسول- به این مشرکان بگو: تمام شفاعت‌ها فقط از آن الله است، ونزد او هیچ‌کس شفاعت نمی‌کند مگر به اذن او، وشفاعت نمی‌شود مگر برای کسی‌که الله از او راضی باشد. فرمانروایی آسمان‌ها وزمین فقط برای او است، سپس در روز قیامت برای حسابرسی وجزا فقط به‌سوی او بازگردانیده می‌شوید، آن‌گاه شما را در قبال اعمال‌تان جزا می‌دهد

وَإِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَحْدَهُ ٱشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ ۖ وَإِذَا ذُكِرَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦٓ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ ﴿٤٥﴾

وهرگاه الله به تنهایی یاد شود دل‌های مشرکانی که به آخرت ورستاخیز وحساب وجزای آن ایمان ندارند رویگردان می‌شود، وهرگاه بت‌هایی که آنها را به جای الله عبادت می‌کنند یاد شوند به‌ناگاه شاد ومسرور می‌گردند

قُلِ ٱللَّهُمَّ فَاطِرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ عَـٰلِمَ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ أَنتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِى مَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿٤٦﴾

ای رسول- بگو: بارالها ای آفریدگار آسمان‌ها وزمین بدون نمونۀ قبلی، ای دانای آنچه نهان وآنچه آشکار است، وذره‌ای از آن بر تو پوشیده نمی‌ماند، تو به تنهایی در روز قیامت میان بندگانت در آنچه که در دنیا اختلاف می‌ورزیدند داوری می‌کنی، وراستگو را از یاوه‌گو، وخوشبخت را از بدبخت مشخص می‌سازی

وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا وَمِثْلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفْتَدَوْا۟ بِهِۦ مِن سُوٓءِ ٱلْعَذَابِ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ وَبَدَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا۟ يَحْتَسِبُونَ ﴿٤٧﴾

اگر ستمكاران مشرک وگناهکار تمام چيزهايى كه در زمين است از جمله چیزهای گرانبها واموال وغيره وچند برابر آن را داشته باشند، حاضر خواهند بود همه ی آن ها را در برابر رهايى خود از عذاب شديدی که پس از زنده شدن در روز قيامت می بینند فديه دهند، اما چنین امکانی برایشان فراهم نیست، وبه فرض این که چنین چیزی داشته باشند از آن ها پذیرفته نمی شود، واز جانب الله، شكنجه وعذابی برایشان جلوه گر وپديدار مى شود كه گمانش را نمی کردند. وبدا لهم سئات ما كسبوا وحاق بهم م اكانوا به يستهزءون

وَبَدَا لَهُمْ سَيِّـَٔاتُ مَا كَسَبُوا۟ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٤٨﴾

وشرک وگناهانی که مرتکب شده‌اند برای‌شان آشکار می‌گردد، وهمان عذابی آنها را فرا می‌گیرد که وقتی در دنیا از آن ترسانده می‌شدند به تمسخر وریشخند می‌گرفتند. صفحه ۷ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ر

فَإِذَا مَسَّ ٱلْإِنسَـٰنَ ضُرٌّۭ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَـٰهُ نِعْمَةًۭ مِّنَّا قَالَ إِنَّمَآ أُوتِيتُهُۥ عَلَىٰ عِلْمٍۭ ۚ بَلْ هِىَ فِتْنَةٌۭ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٤٩﴾

يعلمون وهرگاه بیماری یا فقر وآسیبی مانند آن به انسان کافر برسد ما را در دعا می‌خواند تا آسیبی را که به او رسیده از او بزداییم، اما وقتی نعمت سلامتی یا مال به او عطا کنیم این کافر می‌گوید: جز این نیست که الله این نعمت را به این سبب که می‌دانست من استحقاقش را دارم به من عطا کرد، اما در واقع این امر، سبب آزمایش و نزدیک‌کردن تدریجی او به‌سوی عذاب است، اما بیشتر کافران این موضوع را نمی‌دانند؛ از این رو به آنچه الله بر آنها بخشیده است فریب می‌خورند

قَدْ قَالَهَا ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿٥٠﴾

این سخن را کافران پیش از اینها نیز گفته‌اند، اما اموال وجایگاه‌هایی را که به دست می‌آوردند ذره‌ای آنها را بی‌نیاز نساخت

فَأَصَابَهُمْ سَيِّـَٔاتُ مَا كَسَبُوا۟ ۚ وَٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنْ هَـٰٓؤُلَآءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّـَٔاتُ مَا كَسَبُوا۟ وَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ ﴿٥١﴾

ومجازات شرک وگناهانی که انجام دادند به آنها رسید، وکسانی از این حاضران نیز که با شرک وگناهان بر خودشان ستم روا می‌دارند به‌زودی همانند گذشتگان، مجازات بدی‌هایی را که کسب کرده‌اند به آنها خواهد رسید، وهرگز نخواهند توانست از الله بگریزند وبر او چیره نخواهند شد

أَوَلَمْ يَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ يَبْسُطُ ٱلرِّزْقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴿٥٢﴾

آیا این مشرکان آن سخنان را گفته‌اند، وندانسته‌اند که الله رزق وروزی را برای هرکس بخواهد به منظور آزمایش او می‌گشاید که: آیا سپاسگزاری می‌کند یا ناسپاسی؟! وآن را برای هرکس بخواهد به هدف آزمایش او تنگ می‌گرداند که: آیا شکیبایی می‌کند یا بر تقدیر الله خشم می‌گیرد؟! به‌راستی‌که در این ایجاد گشایش وتنگ‌ گردانیدن روزی دلالت‌هایی است بر تدبیر الله برای مردمی که ایمان می‌آورند؛ زیرا آنها هستند که از راهنمایی‌ها سود می‌برند، اما کافران بر آنها می‌گذرند واز آنها روی می‌گردانند

۞ قُلْ يَـٰعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ أَسْرَفُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا۟ مِن رَّحْمَةِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥٣﴾

ای رسول- به آن بندگانم که در شرک به الله وارتکاب گناهان از حد گذشته‌اند بگو: از رحمت الله، وآمرزش گناهان توسط او، نومید نباشید، که الله تمام گناهان را برای کسی‌که به‌سوی او توبه کند می‌آمرزد؛ زیرا او تعالی نسبت به گناهان توبه‌کاران بسیار آمرزنده، وبا آنها بسیار مهربان است

وَأَنِيبُوٓا۟ إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا۟ لَهُۥ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ ٱلْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ ﴿٥٤﴾

با توبه واعمال صالح به‌سوی پروردگارتان بازگردید، واز او فرمان‌برداری کنید، قبل از اینکه عذاب روز قیامت شما را فراگیرد وآن‌گاه هیچ‌یک از بت‌ها یا افراد خانواده‌تان را نیابید که شما را با نجات‌ از جهنم یاری رساند

وَٱتَّبِعُوٓا۟ أَحْسَنَ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ ٱلْعَذَابُ بَغْتَةًۭ وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ ﴿٥٥﴾

واز قرآن که نیکوترین چیزی است که پروردگارتان بر رسولش فرستاده است پیروی کنید؛ یعنی به اوامرش عمل کنید، واز نواهی‌اش اجتناب ورزید، پیش از اینکه عذاب ناگهانی ودرحالی‌که آن را احساس نمی‌کنید تا با توبه برای آن آماده شوید شما را فرا گیرد

أَن تَقُولَ نَفْسٌۭ يَـٰحَسْرَتَىٰ عَلَىٰ مَا فَرَّطتُ فِى جَنۢبِ ٱللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ ٱلسَّـٰخِرِينَ ﴿٥٦﴾

این کار را انجام دهید تا مبادا کسی از شدت پیشمانی در روز قیامت بگوید: بر کوتاهی در حق الله به‌سبب کفر وگناهانی که مرتکب شدم، وبه‌سبب اینکه مؤمنان و صفحه ۸ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر اطاعت‌کنندگان را مسخره می‌کردم پشیمان هستم

أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ ٱللَّهَ هَدَىٰنِى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُتَّقِينَ ﴿٥٧﴾

یا به تقدیر استدلال کند، وبگوید: اگر الله مرا توفیق داده بود به‌طور قطع از پرهیزگاران او بودم؛ واوامرش را اجرا، واز نواهی‌اش اجتناب می‌کردم

أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى ٱلْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِى كَرَّةًۭ فَأَكُونَ مِنَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٥٨﴾

یا آن‌گاه که عذاب را مشاهده می‌کند آرزوکنان بگوید: کاش امکان بازگشت به دنیا برایم فراهم بود تا به‌سوی الله توبه می‌کردم، واز نیکوکاران می‌شدم

بَلَىٰ قَدْ جَآءَتْكَ ءَايَـٰتِى فَكَذَّبْتَ بِهَا وَٱسْتَكْبَرْتَ وَكُنتَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٥٩﴾

امر این‌گونه نیست که آرزوی هدایت را گمان کردی، زیرا آیات من نزدت آمدند اما آنها را تکذیب کردی وتکبر ورزیدی، واز کافران به الله وآیات ورسولانش بودی

وَيَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ تَرَى ٱلَّذِينَ كَذَبُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ ۚ أَلَيْسَ فِى جَهَنَّمَ مَثْوًۭى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ ﴿٦٠﴾

وروز قیامت چهره‌های کسانی را که به دروغ شریک وفرزند به الله نسبت داده‌اند به عنوان نشانۀ بدبختی‌شان سیاه می‌بینی، آیا جایگاه متکبران بر ایمان به الله و رسولانش در جهنم نیست؟! آری، به‌راستی‌که جایگاه آنها در جهنم است

وَيُنَجِّى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ ٱلسُّوٓءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٦١﴾

والله کسانی را که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی پروردگارشان تقوای او تعالی را پیشه کرده‌اند با وارد نمودن به مکان رستگاری‌شان یعنی بهشت از عذاب می‌رهاند؛ نه عذاب به آنها می‌ر‌سد، ونه بر بهره دنیوی که از دست داده‌اند اندوهگین می‌شوند

ٱللَّهُ خَـٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ وَكِيلٌۭ ﴿٦٢﴾

الله آفریدگار همه چیز است، وهیچ آفریدگاری جز او نیست، واو بر هر چیزی نگهبان است، وادارۀ هر چیزی به دست او است، وآن را هرگونه که بخواهد به کار می‌اندازد

لَّهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۗ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْخَـٰسِرُونَ ﴿٦٣﴾

کلیدهای گنجینه‌های نعمت‌های آسمان‌ها وزمین فقط برای او است، که آن را به هرکس بخواهد می‌بخشد، وآن را از هرکس‌ بخواهد بازمی‌دارد، وکسانی‌که به آیات الله کفر ورزیده‌اند به‌سبب محروم ماندن از ایمان در زندگی‌دنیایی، وبه‌سبب ورود به جهنم در آخرت که برای همیشه در آن می‌مانند، همان زیانکاران هستند

قُلْ أَفَغَيْرَ ٱللَّهِ تَأْمُرُوٓنِّىٓ أَعْبُدُ أَيُّهَا ٱلْجَـٰهِلُونَ ﴿٦٤﴾

ای رسول- به این مشرکان که از تو می‌خواهند بت‌های‌شان را عبادت کنی بگو: - ای جاهلان به پروردگارتان- آیا به من دستور می‌دهید که غیر الله را عبادت کنم؟! جز الله یگانه، هیچ‌کس سزاوار عبادت نیست، پس هرگز غیر او را عبادت نمی‌کنم. صفحه ۹ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَلَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ ﴿٦٥﴾

و-ای رسول- به تحقیق که الله به تو وبه رسولان پیش از تو وحی کرده است که: اگر دیگران را همراه الله عبادت کنی به‌طور قطع پاداش اعمال صالح تو نابود می‌شود، وبدون تردید در دنیا با تباهی دین، ودر آخرت با عذاب، از زیانکاران خواهی بود

بَلِ ٱللَّهَ فَٱعْبُدْ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ ﴿٦٦﴾

بلکه تنها الله را عبادت کن، وهیچ‌کس را با او شریک مگردان، واز سپاسگزاران او تعالی در قبال نعمت‌هایی که بر تو بخشیده است باش

وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦ وَٱلْأَرْضُ جَمِيعًۭا قَبْضَتُهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَٱلسَّمَـٰوَٰتُ مَطْوِيَّـٰتٌۢ بِيَمِينِهِۦ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ وَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٦٧﴾

عما يشركون ومشرکان، الله را آن‌گونه که سزاوار بزرگی‌اش است بزرگ نشمرده‌اند چون مخلوقات ضعیف وناتوانش را با او شریک قرار دادند، واز قدرت الله که یکی از مظاهرش این است که زمین با کوه‌ها ودرختان ورودها ودریاهایش در روز قیامت در قبضۀ او است، وتمام آسمان‌های هفت‌گانه با دست راست او تعالی در هم پیچیده می‌شود، غافل مانده‌اند. الله از آنچه مشرکان می‌گویند وبه آن باور دارند منزه وپاک وبرتر است

وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُ ۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌۭ يَنظُرُونَ ﴿٦٨﴾

قيام ينظرون روزی که فرشته ی مأمور دمیدن صور، در آن می دمد؛ تمام کسانی که در آسمان ها وزمین هستند می میرند، مگر آنان که الله متعال نمردنش را اراده کرده باشد. سپس دوباره فرشته برای زنده کردن، در صور می دمد؛ به ناگاه همگى جان مى گيرند وبه پا مى خيزند ودر انتظارند که پروردگار با آنان چه خواهند كرد

وَأَشْرَقَتِ ٱلْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ ٱلْكِتَـٰبُ وَجِا۟ىٓءَ بِٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَقُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿٦٩﴾

وزمین با نور تجلی پروردگار نیرومند برای داوری بین بندگان روشن می‌گردد، ونامه‌های اعمال مردم گشوده می‌شود، وپیامبران آورده می‌شوند، وامت محمد صلی الله علیه وسلم آورده می‌شوند تا به نفع پیامبران علیه اقوام‌شان گواهی دهند، والله عادلانه میان همگی آنها داوری می‌کند، ودر آن روز به آنها ستم روا نمی‌رود، یعنی بر بدی هیچ انسانی افزوده نمی‌شود، واز نیکی‌اش کاسته نمی‌گردد. ووفيت كل نفس ما عملت وهوأعلم بما يفعلون

وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ ﴿٧٠﴾

والله جزای هرکسی را، بر اساس عملش که خیر باشد یا شر، به‌طور کامل می‌دهد، والله از آنچه انجام می‌دهند آگاه‌تر است، وذره‌ای از کارهای خیر وشرشان بر او پوشیده نمی‌ماند، وبه‌زودی در این روز آنها را در قبال اعمال‌شان جزا خواهد داد

وَسِيقَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِلَىٰ جَهَنَّمَ زُمَرًا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَٰبُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَآ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌۭ مِّنكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ ءَايَـٰتِ رَبِّكُمْ وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هَـٰذَا ۚ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَلَـٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ ٱلْعَذَابِ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٧١﴾

ى وفرشتگان، کافران به الله را گروه گروه خوارکنان به‌سوی جهنم می‌رانند، تا اینکه به جهنم برسند فرشتگان نگهبان جهنم که بر آن گماشته شده‌اند درهای جهنم را برای‌شان می‌گشایند، وبا توبیخ این‌گونه از آنها استقبال می‌کنند: آیا رسولانی از جنس خودتان نزدتان نیامدند تا آیات نازل‌شدۀ پروردگارتان به شما را برای‌تان بخوانند، وشما را از دیدار روز قیامت، به‌سبب عذاب سختی که دارد بترسانند؟! کافران با اقرار علیه خودشان می‌گویند: آری، تمام این موارد حاصل شده است، اما فرمان عذاب بر کافران واجب گردید، وما از کافران بودیم. صفحه ۱۰ از ۱۱ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

قِيلَ ٱدْخُلُوٓا۟ أَبْوَٰبَ جَهَنَّمَ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۖ فَبِئْسَ مَثْوَى ٱلْمُتَكَبِّرِينَ ﴿٧٢﴾

برای خوار ونومید کردن آنها از رحمت الله وخروج از جهنم به آنها گفته می‌شود: از درهای جهنم وارد شوید وبرای همیشه در آن بمانید، وجایگاه متکبران و برتری‌جویان بر حق، چه بد وزشت است

وَسِيقَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ رَبَّهُمْ إِلَى ٱلْجَنَّةِ زُمَرًا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَٰبُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَٱدْخُلُوهَا خَـٰلِدِينَ ﴿٧٣﴾

وفرشتگان با نرمی، مؤمنان را که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی پروردگارشان تقوای او تعالی را پیشه کرده‌اند گروه گروه گرامی‌داشته به‌سوی بهشت می‌برند، تا اینکه به بهشت برسند. درهای بهشت به روی‌شان گشوده می‌شود، وفرشتگان گماشته‌شدۀ به بهشت به آنها می‌گویند: بر شما از هر آسیب وهرچیز‌ ناگواری سلامتی باد، دل‌ها واعمال‌تان پاک شده‌اند، پس به بهشت درآیید وبرای همیشه در آن بمانید

وَقَالُوا۟ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى صَدَقَنَا وَعْدَهُۥ وَأَوْرَثَنَا ٱلْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ ٱلْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَآءُ ۖ فَنِعْمَ أَجْرُ ٱلْعَـٰمِلِينَ ﴿٧٤﴾

ومؤمنان وقتی به بهشت درآیند می‌گویند: تمام ستایش‌ها از آن الله است که وعده‌ای را که بر زبان رسولانش به ما داده بود محقق گردانید، چون به ما وعده داده بود که ما را به بهشت درمی‌آورد، وزمین بهشت را برایمان به میراث داد، که در هر مکانی از آن که بخواهیم جای می‌گیریم، پس چه نیکوست پاداش عاملانی که اعمال صالح را در جستجوی وجه پروردگارشان انجام می‌دهند

وَتَرَى ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ حَآفِّينَ مِنْ حَوْلِ ٱلْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ۖ وَقُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْحَقِّ وَقِيلَ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٧٥﴾

وفرشتگان در این روز مشهود گرداگرد عرش حلقه می‌زنند، والله را از آنچه سزاوارش نیست وکافران آن را به زبان می‌آورند منزه وپاک برمی‌شمارند، والله میان تمام مخلوقات به عدالت داوری می‌کند، آن‌گاه هرکس را بخواهد گرامی می‌دارد وهرکس را بخواهد عذاب می‌کند، وگفته می‌شود: تمام ستایش‌ها از آن الله پروردگار مخلوقات است به‌سبب قضاوتی که در آن برای بندگان مؤمن خویش رحمت، وبرای بندگان کافر خویش عذاب را حکم کرد. صفحه ۱۱ از ۱۱ moc.hgelp