يسٓ ﴿١﴾
خانه›تفسیر›يس (٣٦)
مکی · ٨٣ آیه
يسٓ ﴿١﴾
وَٱلْقُرْءَانِ ٱلْحَكِيمِ ﴿٢﴾
الله به قرآن که آیاتش استوار ومحکم شده است، وباطل نه از پیش رو ونه از پشت سرش بهسوی آن نمیآید سوگند یاد میفرماید
إِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٣﴾
که -ای رسول- بهطور قطع، تو از رسولانی هستی که الله بهسوی بندگانش فرستاد؛ تا آنها را به توحید وعبادت او به یگانگی فرمان دهند. عل صرط مستقيم
عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٤﴾
بر راهی راست وشریعتی استوار
تَنزِيلَ ٱلْعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٥﴾
این راه راست وشریعت استوار از جانب پروردگار شکستناپذیر تو که هیچکس بر او چیره نمیشود، ونسبت به بندگان مؤمن خویش بسیار مهربان است نازل شده است
لِتُنذِرَ قَوْمًۭا مَّآ أُنذِرَ ءَابَآؤُهُمْ فَهُمْ غَـٰفِلُونَ ﴿٦﴾
آن را بر تو نازل کرد تا قومی را بترسانی وانذار دهی، یعنی عرب را که برای انذار آنها رسولی نزدشان نیامده است، به همین منظور از ایمان وتوحید غافل هستند، و این حالت هر امتی است که انذار از آنها قطع شده باشد، وبه رسولی نیاز دارند که آنها را یادآوری کند
لَقَدْ حَقَّ ٱلْقَوْلُ عَلَىٰٓ أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٧﴾
در حقیقت پس از اینکه حق از جانب الله بر زبان رسولش به آنها رسید اما به آن ایمان نیاوردند، وبر کفرشان ماندند، عذاب از جانب الله بر بیشتر اینها واجب شده است، در نتیجه به الله ورسولش ایمان نخواهند آورد، وبه حقیقتی که نزدشان آمده است عمل نخواهند کرد
إِنَّا جَعَلْنَا فِىٓ أَعْنَـٰقِهِمْ أَغْلَـٰلًۭا فَهِىَ إِلَى ٱلْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ ﴿٨﴾
مثل آنها در این امر مانند کسانی است که بند وریسمانها در گردنهایشان قرار داده شده، ودستهایشان با گردنهایشان زیر چانههایشان بسته شده است، بهطوریکه ناچار هستند سرشان را بهسوی آسمان بالا آورند، ونمیتوانند آن را به پایین اندازند، پس اینها از ایمان به الله در غل وزنجیر هستند که نه میتوانند از آن فرمانبرداری کنند ونه میتوانند سرشان را پایین نگه دارند. صفحه ۱ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر د د وجعلنا من بين أيديهم س اومن خلفهم س افأغشينهم فهم لا يبصرون
وَجَعَلْنَا مِنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّۭا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّۭا فَأَغْشَيْنَـٰهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ ﴿٩﴾
وپیش روی آنها مانعی، وپشت سرشان نیز مانعی در برابر حق قرار دادیم، وچشمانشان را از حق پوشانیدیم، از این رو نمیتوانند آنگونه که بهرهمند شوند بنگرند. این حالتشان پس از آشکار شدن ستیزهجویی واصرارشان بر کفر حاصل شد
وَسَوَآءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٠﴾
ای محمد- نزد این کافران ستیزهگر با حق، یکسان است که آنها را بترسانی یا نترسانی، زیرا به آنچه از جانب الله آوردهای ایمان نخواهند آورد
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ ٱتَّبَعَ ٱلذِّكْرَ وَخَشِىَ ٱلرَّحْمَـٰنَ بِٱلْغَيْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍۢ وَأَجْرٍۢ كَرِيمٍ ﴿١١﴾
در حقیقت، کسی از انذار تو سود میبرد که این قرآن را تصدیق کند واز آنچه در آن آمده است پیروی کند، ودر خلوت که دیگران او را نمیبینند، از پروردگارش بترسد، وچنین کسی را به محو گناهانش وآمرزش او توسط الله، وپاداشی بزرگ که در آخرت منتظرش است یعنی ورود به بهشت، مژده ده
إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا۟ وَءَاثَـٰرَهُمْ ۚ وَكُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْنَـٰهُ فِىٓ إِمَامٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿١٢﴾
بهراستی ما هستیم که مردگان را با برانگیختن برای حسابرسی در روز قیامت زنده میگردانیم، واعمال نیک وبدی را که در زندگی دنیا از پیش فرستادند مینویسیم، وکارهای ماندگار آنها را بعد از مرگشان، چه نیک باشد مانند صدقۀ جاریه یا بد باشد مانند کفر مینویسیم، وهر چیزی را در کتابی روشن، یعنی لوح محفوظ برشمردهایم
وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَـٰبَ ٱلْقَرْيَةِ إِذْ جَآءَهَا ٱلْمُرْسَلُونَ ﴿١٣﴾
و-ای رسول- برای پند دادن به این تکذیب کنندگان ستیزهجو، داستان ساکنان آن قریه را مثال بزن، هنگامی که رسولان الله نزدشان رفتند
إِذْ أَرْسَلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍۢ فَقَالُوٓا۟ إِنَّآ إِلَيْكُم مُّرْسَلُونَ ﴿١٤﴾
آنگاه که ابتدا دو رسول بهسویشان فرستادیم تا آنها را بهسوی توحید وعبادت الله فرا خوانند، اما این دو رسول را تکذیب کردند، تا اینکه آن دو را با فرستادن سومین رسول همراه آنها تقویت کردیم، وآن سه رسول به اهالی شهر گفتند: بهراستیکه ما - سه نفر- بهسوی شما فرستاده شدهایم؛ تا شما را به توحید الله وپیروی از شریعت او دعوت کنیم
قَالُوا۟ مَآ أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا وَمَآ أَنزَلَ ٱلرَّحْمَـٰنُ مِن شَىْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ ﴿١٥﴾
اهالی شهر به رسولان گفتند: شما جز انسانهایی مانند خود ما نیستید، پس هیچ امتیازی بر ما ندارید، والله رحمان وحیی بر شما فرو نفرستاده است، وشما در این ادعایتان فقط دروغ میگویید
قَالُوا۟ رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّآ إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ ﴿١٦﴾
این سه رسول در پاسخ بر تکذیب اهالی شهر گفتند: - ای اهالی شهر- پروردگارمان میداند که ما واقعا فرستادگانی از جانب او هستیم، وهمین دلیل برای ما کافی است
وَمَا عَلَيْنَآ إِلَّا ٱلْبَلَـٰغُ ٱلْمُبِينُ ﴿١٧﴾
وچیزی جز تبلیغ آنچه بر رساندن آشکار آن بهسوی شما فرمان یافتهایم برعهدۀ ما نیست، ومالک هدایت شما نیستیم. صفحه ۲ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قَالُوٓا۟ إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا۟ لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿١٨﴾
اهالی شهر به رسولان گفتند: بهراستیکه ما شما را به فال بد گرفتهایم، واگر از دعوت ما بهسوی توحید دست نکشید بهطور قطع شما را با سنگسار تا دم مرگ مجازات خواهیم کرد، وعذابی دردناک از سوی ما به شما خواهد رسید
قَالُوا۟ طَـٰٓئِرُكُم مَّعَكُمْ ۚ أَئِن ذُكِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ مُّسْرِفُونَ ﴿١٩﴾
رسولان در پاسخ آنها گفتند: بهسبب کفر به الله وپیروی نکردن از رسولانش، شومی شما مرتبط با خودتان است. آیا اگر الله را به شما یادآوری کنیم فال بد میزنید؟ بلکه شما مردمی هستید که در ارتکاب کفر وگناهان زیادهروی میکنید
وَجَآءَ مِنْ أَقْصَا ٱلْمَدِينَةِ رَجُلٌۭ يَسْعَىٰ قَالَ يَـٰقَوْمِ ٱتَّبِعُوا۟ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٢٠﴾
ومردی از نقطۀ دوری از شهر که بهسبب تکذیب رسولان وتهدید آنها به قتل وآزار از سوی قومش نگران قوم خویش بود، شتابان آمد وگفت: ای قوم من، از آنچه این فرستادگان آوردهاند پیروی کنید
ٱتَّبِعُوا۟ مَن لَّا يَسْـَٔلُكُمْ أَجْرًۭا وَهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٢١﴾
ای قوم من- از کسانیکه در قبال ابلاغ آنچه آوردهاند پاداشی از شما نمیخواهند، وخودشان نیز در وحیی که از جانب الله ابلاغ میکنند هدایت یافتهاند پیروی کنید، زیرا سزاوار است که از چنین کسانی پیروی شود
وَمَا لِىَ لَآ أَعْبُدُ ٱلَّذِى فَطَرَنِى وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٢٢﴾
واین مرد ناصح گفت: وچه چیزی من را از عبادت الله که مرا آفریده است بازمیدارد؟! وچه چیزی شما را از عبادت پروردگارتان که شما را آفریده است، وبا رستاخیز برای جزا فقط بهسوی او بازگردانیده میشوید بازمیدارد؟!
ءَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةً إِن يُرِدْنِ ٱلرَّحْمَـٰنُ بِضُرٍّۢ لَّا تُغْنِ عَنِّى شَفَـٰعَتُهُمْ شَيْـًۭٔا وَلَا يُنقِذُونِ ﴿٢٣﴾
آیا به جای الله که مرا آفریده معبودهای ناحقی بگیرم؟! که اگر الله رحمان آسیب برایم بخواهد شفاعت این معبودها ذرهای مرا بینیاز نمیسازد؛ زیرا نه مالک هیچ نفع وزیانی برایم هستند، ونه میتوانند مرا از آسیبی که الله برایم بخواهد اگر بر کفر بمیرم نجات دهند
إِنِّىٓ إِذًۭا لَّفِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍ ﴿٢٤﴾
اگر معبودهایی به جای الله بگیرم بهطور قطع در خطایی آشکار خواهم بود زیرا کسی را که سزاوار عبادت نیست عبادت کردهام، وعبادت کسی را که سزاوار آن است رها کردهام
إِنِّىٓ ءَامَنتُ بِرَبِّكُمْ فَٱسْمَعُونِ ﴿٢٥﴾
ای قوم من- بهراستیکه من به پروردگار خودم وپروردگار شما ایمان آوردم پس به من گوش فرا دهید، زیرا من به قتلی که مرا با آن تهدید میکنید اهمیت نمیدهم. اما قومش کاری نکردند جز اینکه او را کشتند، والله او را به بهشت درآورد. صفحه ۳ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قِيلَ ٱدْخُلِ ٱلْجَنَّةَ ۖ قَالَ يَـٰلَيْتَ قَوْمِى يَعْلَمُونَ ﴿٢٦﴾
پس از اینکه شهید شد برای گرامیداشتن او گفته شد: به بهشت در آی. ووقتی وارد بهشت شد ونعمتهای آن را مشاهده کرد آرزوکنان گفت: کاش قوم من که مرا تکذیب کردند وبه قتل رساندند آگاه میشدند
بِمَا غَفَرَ لِى رَبِّى وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُكْرَمِينَ ﴿٢٧﴾
از آمرزش گناهانم، وآنچه که پروردگارم مرا با آن گرامی داشت؛ تا آنگونه که من ایمان آوردم ایمان میآوردند، وبه پاداشی مانند پاداش من دست مییافتند
۞ وَمَآ أَنزَلْنَا عَلَىٰ قَوْمِهِۦ مِنۢ بَعْدِهِۦ مِن جُندٍۢ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا كُنَّا مُنزِلِينَ ﴿٢٨﴾
وبرای نابود کردن قومش که او را تکذیب کردند وکشتند؛ لشکری از فرشتگان از آسمان نازل نکردیم، وما برای نابودى امت ها، فرشته نازل نمی کردیم چرا که نابوديشان نزد ما از این آسان تر بود؛ نابوديشان را با غرشى از آسمان مقدر کردیم، نه با نازل کردن فرشته های عذاب. إن كانت إل اصيحة وحدة فإذا هم خمدون
إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَإِذَا هُمْ خَـٰمِدُونَ ﴿٢٩﴾
پس قصۀ نابودی قومش فقط یک فریاد بود که بر آنها فرستادیم وبهناگاه بر زمین افتادند وهیچیک از آنها باقی نماند، مانند آتشی که برمیافروزد وخاموش میشود، و هیچ اثری از آن به جای نمیماند
يَـٰحَسْرَةً عَلَى ٱلْعِبَادِ ۚ مَا يَأْتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٣٠﴾
پشیمانی وافسوس بر بندگان تکذیب کننده در روز قیامت آنگاه که عذاب را مشاهده میکنند؛ این امر به آن سبب است که در دنیا هر رسولی را که از جانب الله نزدشان آمد به تمسخر وریشخند گرفتند، پس سرانجام آنها در روز قیامت بهسبب کوتاهی در حق الله، پشیمانی است
أَلَمْ يَرَوْا۟ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّنَ ٱلْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُونَ ﴿٣١﴾
آیا اینها که رسولان را تکذیب ومسخره میکنند در امتهایی که پیش از آنها سپری شدهاند پندی ندیدهاند؟ که مردهاند، وبار دیگر به دنیا بازنگشتهاند، بلکه به اعمالیکه از پیش فرستادند رسیدند، والله به زودی آنها را در قبال اعمالشانلجزا خواهد داد. ون ك لم اجميع لدينا محضرون
وَإِن كُلٌّۭ لَّمَّا جَمِيعٌۭ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ ﴿٣٢﴾
وتمام امتها بدون استثنا در روز قیامت پس از اینکه برانگیخته میشوند تا آنها را در قبال اعمالشان جزا دهیم نزدبما احضار خواهند شد
وَءَايَةٌۭ لَّهُمُ ٱلْأَرْضُ ٱلْمَيْتَةُ أَحْيَيْنَـٰهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّۭا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ ﴿٣٣﴾
ونشانۀ حقبودن رستاخیز برای منکران این است که: بر این زمین خشک وبیگیاه از آسمان باران فرستادیم، سپس انواع گیاهان در آن رویانیدیم، ودانههای مختلف را در آن درآوردیم تا مردم از آن بخورند، پس ذاتیکه این زمین را با فرستادن باران ورویانیدن گیاهان زنده گرداند بر زندهگرداندن وبرانگیختن مردگان نیز توانا است
وَجَعَلْنَا فِيهَا جَنَّـٰتٍۢ مِّن نَّخِيلٍۢ وَأَعْنَـٰبٍۢ وَفَجَّرْنَا فِيهَا مِنَ ٱلْعُيُونِ ﴿٣٤﴾
ودر این زمین که باران بر آن فرستادیم باغهای خرما وانگور قرار دادیم، وچشمههای آبی که آنها را آبیاری میکنند در آن جاری ساختیم. صفحه ۴ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لِيَأْكُلُوا۟ مِن ثَمَرِهِۦ وَمَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ ۖ أَفَلَا يَشْكُرُونَ ﴿٣٥﴾
تا مردم از میوههای این باغها که الله بدون هیچ تلاشی از جانب خودشان به آنها ارزانی داشت بخورند، پس آیا در قبال نعمتهای الله با عبادت او به وحدانیت و یگانگی، وایمان به رسولانش از او تعالی سپاسگزاری نمیکنند
سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَ ﴿٣٦﴾
پاک ومنزه است الله که انواع گیاهان ودرختان را آفریده، وخود مردم را؛ بهصورت مردان وزنان پدید آورد. وسایر مخلوقات خشکی ودریا وغیر این دو را که مردم از آن آگاه نیستند آفریده است
وَءَايَةٌۭ لَّهُمُ ٱلَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ ٱلنَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ ﴿٣٧﴾
ویک نشانه بر دلالت توحید ویگانگی الله برای مردم این است که ما روشنایی را با بردن روز وآوردن شب آنگاه که روز را از آن برمیکنیم میبریم، وتاریکی را پس از بردن روز میآوریم، آنگاه مردم در تاریکی وارد میشوند
وَٱلشَّمْسُ تَجْرِى لِمُسْتَقَرٍّۢ لَّهَا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ ﴿٣٨﴾
ونشانهای دیگر برای آنها بر وحدانیت ویگانگی الله این خورشید است که روانه قرارگاهی است که الله اندازۀ آن را میداند واز آن تجاوز نمیکند. این امر، تقدیر ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود؛ همان ذات بسیار دانایی که ذرهای از امر مخلوقاتش بر او پوشیده نمیماند
وَٱلْقَمَرَ قَدَّرْنَـٰهُ مَنَازِلَ حَتَّىٰ عَادَ كَٱلْعُرْجُونِ ٱلْقَدِيمِ ﴿٣٩﴾
ونیز نشانهای دلالتکننده برای آنها بر یگانگی او سبحانه این ماه است که هر شب قرارگاههایی برایش مقدر کردهایم؛ که کوچک شروع میشود سپس بزرگ میشود سپس کوچک میشود تا اینکه از نظر باریکی وانحنا وزردفامی وکهنگیاش مانند خوشۀ کهنه وخمیدۀ خرمالمیگردد
لَا ٱلشَّمْسُ يَنۢبَغِى لَهَآ أَن تُدْرِكَ ٱلْقَمَرَ وَلَا ٱلَّيْلُ سَابِقُ ٱلنَّهَارِ ۚ وَكُلٌّۭ فِى فَلَكٍۢ يَسْبَحُونَ ﴿٤٠﴾
وآیات خورشید وماه وشب وروز به تقدیر الله اندازهگیریشده هستند، که از آنچه برایشان مقدر شده تجاوز نمیکنند، یعنی نه خورشید میتواند به خاطر تغییر مسیر یا از بینبردن نور ماه به آن برسد، ونه شب میتواند بر روز پیشی گیرد وقبل از گذشتن وقتش بر آن وارد شود، وتمام این مخلوقات مسخ رو سایر ستارگان و مسیرها به تقدیر ومحافظت الله راه مخصوص خودشان را دارند
وَءَايَةٌۭ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ ﴿٤١﴾
ونشانهای دیگر برای آنها بر یگانگی الله ونعمتبخشی او تعالی بر بندگانش این است که ما کسانی از فرزندان آدم علیه السلام را که در زمان نوح علیه السلام از طوفان نجات یافتند، در کشتی پر از مخلوقات الله سوار کردیم والله یک جفت از هر جنس را در آن سوار کرد. وخلقنا لهم من مثله ما يركبون
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِۦ مَا يَرْكَبُونَ ﴿٤٢﴾
ونشانهای دیگر برای آنها بر توحید ونعمتبخشی الله بر بندگانش این است که ما همانند کشتی نوح علیه السلام مرکبهایی برایشان آفریدهایم. صفحه ۵ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر وإن نشأ نغرقهم فلا صريخلهم ولا هم ينقذون
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِيخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ يُنقَذُونَ ﴿٤٣﴾
واگر غرق شدنشان را بخواهیم آنها را غرق میکنیم، آنگاه هیچ فریادرسی نیست که به فریادشان برسد، وهیچ نجاتدهندهای نیست که وقتی به فرمان وحکم ما غرق شوند آنها را نجات دهد. إ ل ارحمة منا ومتعا إ لى حين
إِلَّا رَحْمَةًۭ مِّنَّا وَمَتَـٰعًا إِلَىٰ حِينٍۢ ﴿٤٤﴾
جز اینکه با نجات از غرق شدن وبازگرداندنشان، به آنها مهربانی میکنیم که تا زمانی مشخص که از آن نمیگذرند بهرهمند گردند، باشد که پند گیرند وایمان بیاورند
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّقُوا۟ مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿٤٥﴾
وهرگاه به این مشرکان رویگردان از ایمان گفته شود: از سختیهای آخرت که در پیش رو دارید بترسید، واز دنیا که پشت میکند بترسید تا الله به رحمت خویش بر شما منت نهد؛ از این سخن فرمان نمیبرند، بلکه بدون توجه از آن روی میگردانند. وما تأتيهم من ءاية من ءايت ربهم إل اكانوا عنها معرضين
وَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍۢ مِّنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهَا مُعْرِضِينَ ﴿٤٦﴾
وهرگاه آیات الله که بر توحید واستحقاق او تعالی به یگانگی در عبادت دلالت دارند آمد، بدون اینکه از آنها پند بگیرند از آنها روی گرداندند
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ أَنفِقُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ أَطْعَمَهُۥٓ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٤٧﴾
فى ضلل م بين وهرگاه به این ستیزهجویان گفته شود: از اموالی که الله به شما ارزانی داشته، به فقرا ومساکین کمک کنید، منکران اینگونه به مؤمنان پاسخ میدهند: آیا به کسی طعام دهیم که اگر الله اطعام او را میخواست بهطور قطع به او طعام میداد؟! پس ما با مشیئت او مخالفت نمیکنیم، - ای مؤمنان- شما جز در خطایی آشکار و دوری از حق نیستید
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَـٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٤٨﴾
وکافران منکر وتکذیب کنندۀ رستاخیز برای بعید شمردن آن میگویند: - ای مؤمنان- این رستاخیز چه زمانی است اگر در این ادعا که واقع میشود راست میگویید؟! ما ينظرون إ ل اصيحة وحدة تأ خذهم وهم يخصمون
مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةًۭ وَٰحِدَةًۭ تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ ﴿٤٩﴾
اینها که رستاخیز را تکذیب میکنند وآن را بعید میدانند جز دمیدن اول را، آنگاه که در صور دمیده میشود انتظار نخواهند کشید، واین فریاد در حالی آنها را غافلگیر میکند که در خرید وفروش وآبیاری وچوپانی وسایر کارهای دنیوی خویش سرگرم هستند
فَلَا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةًۭ وَلَآ إِلَىٰٓ أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ ﴿٥٠﴾
وآنگاه که این فریاد آنها را غافلگیر کند نه میتوانند به یکدیگر توصیه کنند، ونه میتوانند به منازل ونزد کسان خویش بازگردند، بلکه درحالیکه سرگرم امورشان هستند خواهند مرد. صفحه ۶ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ ٱلْأَجْدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ ﴿٥١﴾
وبار دوم برای رستاخیز در صور دمیده میشود، بهناگاه همگی از قبرهایشان بهسوی پروردگار خویش درحالیکه برای حسابرسی وجزا میشتابند خارج میشوند
قَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَا مَنۢ بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَـٰذَا مَا وَعَدَ ٱلرَّحْمَـٰنُ وَصَدَقَ ٱلْمُرْسَلُونَ ﴿٥٢﴾
این کافران منکر رستاخیز از سر پشیمانی میگویند: وای که زیان کردیم، چه کسی ما را از قبرهایمان برانگیخت؟! واینگونه به سوال خویش پاسخ میدهند: این همان چیزی است که الله آن را وعده داد که بهطور قطع واقع شد، ورسولان در آنچه از جانب پروردگارشان ابلاغ کردند راست گفته بودند. إن كانت إل اصيحة وحدة فإذا هم جميع لدينا محضرون
إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌۭ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ ﴿٥٣﴾
برانگیختهشدن از قبرها جز در پی دمیدهشدن دوم در صور نیست، که بهناگاه تمام مخلوقات در روز قیامت برای حسابرسی نزد ما حاضر میشوند
فَٱلْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌۭ شَيْـًۭٔا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٥٤﴾
در آن روز به عدالت حکم میشود، پس - ای بندگان- ذرهای نه با افزودن بر بدیهایتان ونه با کاستن از نیکیهایتان به شما ستم نمیشود، وفقط جزای کارهایی را که در زندگی دنیا انجام میدادید بهطور کامل دریافت میکنید
إِنَّ أَصْحَـٰبَ ٱلْجَنَّةِ ٱلْيَوْمَ فِى شُغُلٍۢ فَـٰكِهُونَ ﴿٥٥﴾
بهراستیکه بهشتیان در روز قیامت، در مورد دیگران نمیاندیشند؛ چون نعمتهای جاویدان، ورستگاری بزرگی مشاهده میکنند، وشاد وخوشحال در آنها بهره میبرند
هُمْ وَأَزْوَٰجُهُمْ فِى ظِلَـٰلٍ عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ مُتَّكِـُٔونَ ﴿٥٦﴾
آنها وهمسرانشان بر تختهایی زیر سایههای خرم وتازۀ بهشت بهرهمند میشوند. لهم فيها فكهة ولهم م ايد عون
لَهُمْ فِيهَا فَـٰكِهَةٌۭ وَلَهُم مَّا يَدَّعُونَ ﴿٥٧﴾
در این بهشت انواع میوههای لذیذ از انگور وانجیر وانار، وتمام خوشیها ونعمتهای مختلفی که میخواهند فراهم است، وهرچه از این موارد بخواهند برایشان مهیا است. سلم قولا من ر ب رحيم
سَلَـٰمٌۭ قَوْلًۭا مِّن رَّبٍّۢ رَّحِيمٍۢ ﴿٥٨﴾
وفراتر از این نعمتها، از جانب پروردگار مهربان به آنها سلام گفته میشود، ووقتی بر آنها سلام گفته شود از هر جهت سلامتی، واحترامی که هیچ احترامی بالاتر از آن نیست برایشان حاصل میشود
وَٱمْتَـٰزُوا۟ ٱلْيَوْمَ أَيُّهَا ٱلْمُجْرِمُونَ ﴿٥٩﴾
ودر روز قیامت به مشرکان گفته میشود: از مؤمنان جدا شوید، زیرا بهسبب تفاوت جزا وصفات شما با جزا وصفات آنها، شایستۀ آنها نیست که با شما باشند. صفحه ۷ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر و
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَـٰبَنِىٓ ءَادَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا۟ ٱلشَّيْطَـٰنَ ۖ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ ﴿٦٠﴾
مگر بر زبان رسولانم به شما سفارش وامر نکردم وبه شما نگفتم: ای فرزندان آدم، با ارتکاب انواع کفر وگناهان از شیطان اطاعت نکنید، زیرا شیطان دشمنی آشکار برایتان است، پس چگونه عاقلی از دشمنش که دشمنی خویش با او را آشکار کرده فرمانبرداری میکند؟!
وَأَنِ ٱعْبُدُونِى ۚ هَـٰذَا صِرَٰطٌۭ مُّسْتَقِيمٌۭ ﴿٦١﴾
و-ای فرزندان آدم- به شما امر کردم که تنها مرا عبادت کنید، وبرای من شریکی قرار ندهید؛ چرا که توحید در عبادت واطاعت من، راه راستی است که به رضایت من وورود به بهشت منتهی می شود، اما شما وصيت وفرمان من را، اطاعتل نکردید
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّۭا كَثِيرًا ۖ أَفَلَمْ تَكُونُوا۟ تَعْقِلُونَ ﴿٦٢﴾
وبهراستیکه شیطان گروه زیادی از شما را گمراه کرد، پس آیا عقلهایی نداشتید که شما را به طاعت پروردگارتان وعبادت او سبحانه به یگانگی امر کند، واز طاعت شیطان که دشمنی آشکار برایتان است برحذر دارد؟!
هَـٰذِهِۦ جَهَنَّمُ ٱلَّتِى كُنتُمْ تُوعَدُونَ ﴿٦٣﴾
این است همان جهنمی که در دنیا به خاطر کفرتان به آن وعده داده میشدید، واز شما پنهان بود، اما امروز به چشم سر آن را میبینید
ٱصْلَوْهَا ٱلْيَوْمَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿٦٤﴾
بهسبب کفرتان به الله در زندگی دنیا، امروز در آن درآیید واز حرارتش رنج ببرید
ٱلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَىٰٓ أَفْوَٰهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَآ أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿٦٥﴾
امروز بر دهانهایشان مهر مینهیم وگنگانی میشوند که نمیتوانند کفر وگناهانی را که در دنیا انجام میدادند انکار کنند، ودستهایشان آنچه را که در دنیا انجام میدادند به ما میگویند، وپاهایشان گناهانی را که در دنیا مرتکب میشدند وبهسوی آنها میرفتند را به ما میگویند
وَلَوْ نَشَآءُ لَطَمَسْنَا عَلَىٰٓ أَعْيُنِهِمْ فَٱسْتَبَقُوا۟ ٱلصِّرَٰطَ فَأَنَّىٰ يُبْصِرُونَ ﴿٦٦﴾
واگر بخواهیم بیناییشان را از بین ببریم بهطور قطع این کار را انجام میدهیم، آنگاه برای رسیدن به بهشت بهسوی صراط مسابقه دهند تا از آن عبور کنند، اما بعید است درحالیکه بیناییشان از بین رفته است از آن عبور کنند. ي
وَلَوْ نَشَآءُ لَمَسَخْنَـٰهُمْ عَلَىٰ مَكَانَتِهِمْ فَمَا ٱسْتَطَـٰعُوا۟ مُضِيًّۭا وَلَا يَرْجِعُونَ ﴿٦٧﴾
واگر تغییر آفرینش وزمینگیری آنها را بخواهیم بهطور قطع آفرینش آنها را تغییر میدهیم وآنها را فلج وزمینگیر میکنیم، که نه بتوانند مکانشان را ترک کنند، ونه بتوانند رو به جلو بروند، ونه بتوانند به عقب بازگردند
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِى ٱلْخَلْقِ ۖ أَفَلَا يَعْقِلُونَ ﴿٦٨﴾
وبه هر یک از مردم که طول عمر دهیم او را به مرحلۀ ضعف بازمیگردانیم، پس آیا با عقلهایشان نمیاندیشند، ودرک نمیکنند که این سرا، سرای ماندن و جاودانگی نیست، وسرای جاویدان، همان سرای آخرت است. صفحه ۸ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَا عَلَّمْنَـٰهُ ٱلشِّعْرَ وَمَا يَنۢبَغِى لَهُۥٓ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌۭ وَقُرْءَانٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٦٩﴾
وما به محمد صلی الله علیه وسلم شعر نیاموختیم، ونیز این امر شایسته او نیست؛ زیرا شعر از طبع او نیست، وسرشت او نیز آن را اقتضا نمیکند، تا بتوانید ادعا کنید او شاعری است، آنچه را که به او آموختیم جز اندرز وقرآنی آشکار برای کسیکهي در آن بیندیشد نیست
لِّيُنذِرَ مَن كَانَ حَيًّۭا وَيَحِقَّ ٱلْقَوْلُ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٧٠﴾
تا هرکس را که دلی زنده وبصیرتی روشن دارد بترساند، زیرا چنین کسی است که از آن سود میبرد، وبا برپایی حجت بر کافران با فرو فرستادن ورساندن دعوت او به آنها، به گونهای که عذری برای عذرخواهی آنها باقی نماند، عذاب بر کافران محقق گردد
أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَآ أَنْعَـٰمًۭا فَهُمْ لَهَا مَـٰلِكُونَ ﴿٧١﴾
آیا ندیدهاند که ما چارپایانی برایشان آفریدیم، وآنها صاحباختیار این چارپایان هستند؛ وآنگونه که مصالح آنها ایجابکند از آنها استفاده میکنند. وذللنها لهم فمنها ركوبهم ومنها يأكلون
وَذَلَّلْنَـٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ ﴿٧٢﴾
واین چارپایان را رام وفرمانبر آنها قرار دادیم، که بر پشت برخی از آنها سوار میشوند وبارهایشان را جابجا میکنند، واز گوشت برخی از آنها میخورند
وَلَهُمْ فِيهَا مَنَـٰفِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا يَشْكُرُونَ ﴿٧٣﴾
وافزون بر سوار شدن بر پشت وخوردن از گوشت چهارپایان، منافعی دیگر در آنها برایشان است؛ مانند پشمها وکرکها وموها وقیمتهایشان؛ که از آنها فرش و لباس میسازند، ونوشیدنیهایی در آنها برایشان است بهطوریکه از شیرهایشان مینوشند. پس آیا از الله که این نعمتها وسایر نعمتها را برایشان ارزانی داشته است سپاسگزاری نمیکنند؟!
وَٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ ءَالِهَةًۭ لَّعَلَّهُمْ يُنصَرُونَ ﴿٧٤﴾
وبه جای الله معبودهایی برگزیدهاند وآنها را به این امید عبادت میکنند که آنها را یاری رسانند واز عذاب الله نجات دهند. لا يستطيعون نصرهم وهم لهم جند م حضرون
لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌۭ مُّحْضَرُونَ ﴿٧٥﴾
این معبودها که برگزیدهاند نه میتوانند به خودشان یاری رسانند ونه میتوانند به کسانیکه آنها را به جای الله عبادت میکنند یاری رسانند، وآنها وبتهایشان همگی در عذاب حاضر میشوند درحالیکه از یکدیگر بیزاری میجویند
فَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ ﴿٧٦﴾
پس - ای رسول- نباید این سخنشان تو را غمگین کند که میگویند: تو فرستادهای نیستی، یا شاعری هستی، وسایر بهتانهایی که روا میدارند. بهراستیکه ما آنچه را از این موضوع پنهان میدارند وآنچه را آشکار میگردانند میدانیم، وذرهای بر ما پوشیده نمیماند، وبه زودی آنها را در قبال آن جزا خواهیم داد
أَوَلَمْ يَرَ ٱلْإِنسَـٰنُ أَنَّا خَلَقْنَـٰهُ مِن نُّطْفَةٍۢ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٧٧﴾
آیا انسانیکه رستاخیز پس از مرگ را انکار میکند نیندیشیده که ما او را از منی آفریدیم، سپس مراحلی را پشت سر گذاشت تا اینکه متولد شد ورشد کرد، با این وجود بسیار ستیزهجو وجدالگر شده است؛ آیا این آفرینش را ندیده تا بر امکان وقوع رستاخیز راهنمایی شود؟! صفحه ۹ از ۱۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًۭا وَنَسِىَ خَلْقَهُۥ ۖ قَالَ مَن يُحْىِ ٱلْعِظَـٰمَ وَهِىَ رَمِيمٌۭ ﴿٧٨﴾
این کافر غفلت ونادانی کرد وآفرینش خودش از نیستی برایش پوشیده ماند، آنگاه که برای محالدانستن رستاخیز به استخوانهای پوسیده استدلال کرد، وگفت: چه کسی اینها را بازمیگرداند؟
قُلْ يُحْيِيهَا ٱلَّذِىٓ أَنشَأَهَآ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ ﴿٧٩﴾
ای محمد- در پاسخ او بگو: این استخوانهای پوسیده را همان ذاتی زنده میکند که نخستین بار آن را آفرید، یعنی کسیکه بار اول آن را آفرید از بازگرداندن زندگی به آن ناتوان نیست، واو سبحانه به هر آفرینشی دانا است، وذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند
ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلشَّجَرِ ٱلْأَخْضَرِ نَارًۭا فَإِذَآ أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ ﴿٨٠﴾
ای مردم- همان ذاتیکه از درخت سبز ومرطوب، آتشی را که میافروزید برایتان قرار داد، زیرا کسیکه دو چیز متضاد- یعنی رطوبت آب درخت سبز، وآتش شعلهور در آن- را با یکدیگر جمع کند، بر زنده کردن مردگان توانا است
أَوَلَيْسَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِقَـٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَىٰ وَهُوَ ٱلْخَلَّـٰقُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٨١﴾
آیا ذاتیکه آسمانها وزمین را با وجود بزرگی آنها آفرید بر زنده گرداندن مردگان پس از میراندنشان توانا نیست؟ آری، بهطور قطع او بر این کار توانا است، واو ذات آفرینندهای است که تمام مخلوقات را آفرید، واز آنها آگاه است، وذرهای از آنها بر او پوشیده نمیماند
إِنَّمَآ أَمْرُهُۥٓ إِذَآ أَرَادَ شَيْـًٔا أَن يَقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ﴿٨٢﴾
در حقیقت کار وشأن او سبحانه این است که هرگاه بر ایجاد چیزی اراده کند به آن میگوید: باش، بهناگاه همان چیزی را که میخواهد به وجود میآید، وزنده گرداندن ومیراندن وبرانگیختن وسایر اموری که میخواهد همینگونه است
فَسُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍۢ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٨٣﴾
پس الله از ناتوانیای که مشرکان به او نسبت میدهند منزه وپاک است، واو ذاتی است که فرمانروایی تمام اشیاء از آن او است که هرگونه بخواهد در آنها تصرف میکند، وکلیدهای هر چیزی به دست او است، ودر آخرت فقط بهسوی او بازگردانده میشوید، آنگاه شما را در قبال اعمالتان جزا میدهد. صفحه ۱۰ از ۱۰ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام