ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ جَاعِلِ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلًا أُو۟لِىٓ أَجْنِحَةٍۢ مَّثْنَىٰ وَثُلَـٰثَ وَرُبَـٰعَ ۚ يَزِيدُ فِى ٱلْخَلْقِ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿١﴾
ى تمام ستایشها از آن الله است؛ آفریدگار آسمانها وزمین بدون نمونۀ قبلی. همان ذاتیکه از میان فرشتگان فرستادگانی قرار داد که اوامر مقدر شدۀ او را اجرا میکنند، وبرخی از آنها وحی را به پیامبران میرسانند. وفرشتگان را بر ادای آنچه بر آن امین شدهاند توانا ساخت، چنانکه برخی از آنها دو بال وسه بال وچهار بال دارند، که برای اجرای آنچه به آن فرمان داده است با آنها پرواز میکنند، الله هر عضو یا زیبایی یا صدایی که بخواهد در آفرینش میافزاید، زیرا الله بر هر چیزی توانا است، وهیچچیز او را ناتوان نمیسازد
مَّا يَفْتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍۢ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا ۖ وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿٢﴾
همانا کلیدهای هر چیزی در دستان الله متعال است؛ وهر نعمتی را اعم از روزی، هدایت ورستگاری وغيره، به مردم ببخشد؛ کسی نمی تواند از آن جلوگیری کند، وهر چيزى را كه بازدارد واز آن جلوگيرى كند، كسى جز او نمى تواند آن را رها وروان سازد. اوست پروردگار توانایی که هیچ کس بر او چیره نمی شود، ودر آفرینش، تقدیر وتدبیرش حکیم است
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ هَلْ مِنْ خَـٰلِقٍ غَيْرُ ٱللَّهِ يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۚ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ﴿٣﴾
فأ نى تؤفكون ای مردم نعمت های پروردگارتان را با دل وزبان هایتان یاد کنید وشکر آن ها را در عمل آشکار کنید، آیا آفریدگاری غیر از الله دارید که با نازل کردن باران از آسمان، وبا میوه ها ومحصولاتی که از زمین می رویاند به شما روزی دهد؟ هیچ معبود برحقی جز او نیست، پس چگونه از راه راست منحرف می شوید وبه الله متعال افترا زده وادعا می کنید که او شریک هایی دارد، در حالی که او شما را آفریده وروزی داده است؟!
وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌۭ مِّن قَبْلِكَ ۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ ﴿٤﴾
و- ای رسول- اگر قومت تو را تکذیب کنند شکیبایی کن، زیرا تو اولین رسولی نیستی که قومش او را تکذیب میکنند، وامتهای پیش از تو مانند عاد وثمود وقوم لوط رسولانشان را تکذیب کردند، وتمام کارها فقط بهسوی الله بازمیگردد،ق آنگاه تکذیب کنندگان را نابود میکند، ورسولانش ومؤمنان را پیروز میگرداند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ ۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلْغَرُورُ ﴿٥﴾
ای مردم، همانا - رستاخیز وجزای روز قیامت- که الله به آن وعده داده، حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، پس نباید لذات وشهوات زندگی دنیا شما را از انجام عمل صالح به منظور آمادهشدن برای این روز بفریبد،و ونباید شیطان با آراستن باطل، وتمایل بهسوی زندگی دنیا شما را بفریبد
إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ لَكُمْ عَدُوٌّۭ فَٱتَّخِذُوهُ عَدُوًّا ۚ إِنَّمَا يَدْعُوا۟ حِزْبَهُۥ لِيَكُونُوا۟ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿٦﴾
ای مردم- به تحقیق که شیطان دشمنی همیشگی برایتان است، پس با التزام جنگ با او، او را دشمن بگیرید، شیطان پیروانش را فقط به کفر به الله فرامیخواند تا سرانجام آنها ورود به آتش شعلهور در روز قیامت باشد
ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌۭ ۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌۭ وَأَجْرٌۭ كَبِيرٌ ﴿٧﴾
کسانیکه به پیروی از شیطان به الله کفر ورزیدهاند، عذابی سخت برایشان است، وکسانیکه به الله ایمان آورده واعمال صالح انجام دادهاند آمرزشی از جانب الله برای گناهانشان است، وپاداشی بزرگ از جانب او تعالی یعنی بهشت دارند. صفحه ۱ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَفَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ فَرَءَاهُ حَسَنًۭا ۖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۖ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَٰتٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِمَا يَصْنَعُونَ ﴿٨﴾
همانا کسیکه شیطان عمل بدش را برایش آراسته واو آن را نیکو میداند، مانند کسی نیست که الله حق را برایش آراسته وآن را حق میداند، زیرا الله هرکس را بخواهد گمراه میسازد، وهرکس را بخواهد هدایت میکند، وهیچ اجبار کنندهای ندارد، پس - ای رسول- خودت را از اندوه گمراه شدن گمراهان هلاک نکن، زیرا الله سبحانه به آنچه انجام میدهند دانا است، وذرهای از اعمالشان بر او پوشیده نمیماند
وَٱللَّهُ ٱلَّذِىٓ أَرْسَلَ ٱلرِّيَـٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابًۭا فَسُقْنَـٰهُ إِلَىٰ بَلَدٍۢ مَّيِّتٍۢ فَأَحْيَيْنَا بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ كَذَٰلِكَ ٱلنُّشُورُ ﴿٩﴾
والله همان ذاتی است که بادها را فرستاد واین بادها ابرها را حرکت میدهند، سپس ابرها را به سرزمینی بدون گیاه میرانیم، وبا آب آن، زمین را پس از اینکه خشک بود با گیاهانی که در آن میرویانیم زنده میکنیم، پس رستاخیز مردگان در روز قیامت همانگونه است که این زمین را پس از مرگ، با گیاهانی که در آن به ودیعه گذاشتیم زنده کردیم
مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلْعِزَّةَ فَلِلَّهِ ٱلْعِزَّةُ جَمِيعًا ۚ إِلَيْهِ يَصْعَدُ ٱلْكَلِمُ ٱلطَّيِّبُ وَٱلْعَمَلُ ٱلصَّـٰلِحُ يَرْفَعُهُۥ ۚ وَٱلَّذِينَ يَمْكُرُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِيدٌۭ ۖ وَمَكْرُ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُوَ يَبُورُ ﴿١٠﴾
هرکس عزت در دنیا یا آخرت را میخواهد نباید آن را جز از الله بخواهد، زیرا عزت دنیا وآخرت فقط برای الله است، یاد پاکش بهسوی او صعود میکند، وعمل صالح بندگان بهسوی او بالا میرود، وبرای کسانیکه نیرنگهای بد- مانند سوء قصد به جان رسول صلی الله علیه وسلم - میزنند عذابی سخت است، ومکر این کافران تباه وفاسد میشود، وهدفشان محقق نمیگردد
وَٱللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَٰجًۭا ۚ وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِۦ ۚ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٍۢ وَلَا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌۭ ﴿١١﴾
والله همان ذاتی است که پدرتان آدم را از خاک آفرید، سپس شما را از نطفه آفرید، سپس شما را مردان وزنانی که با یکدیگر ازدواج میکنید قرار داد، وهیچ مادهای جنینی برنمیدارد، وفرزندش را به دنیا نمیآورد مگر به علم او سبحانه، ذرهای از این امر بر او پنهان نمیماند. ودر عمر هیچیک از مخلوقاتش افزوده نمیشود واز آن کاسته نمیشود جز اینکه در لوح محفوظ نوشته شده است. بهراستیکه این امر- یعنی آفرینش شما از خاک وآفرینش مرحله به مرحلۀ شما ونوشتن عمرهایتان در لوح محفوظ- بر الله آسان است. ي
وَمَا يَسْتَوِى ٱلْبَحْرَانِ هَـٰذَا عَذْبٌۭ فُرَاتٌۭ سَآئِغٌۭ شَرَابُهُۥ وَهَـٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌۭ ۖ وَمِن كُلٍّۢ تَأْكُلُونَ لَحْمًۭا طَرِيًّۭا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةًۭ تَلْبَسُونَهَا ۖ وَتَرَى ٱلْفُلْكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿١٢﴾
ودو دریا یکسان نیستند: یکی از آن دو بسیار شیرین وگوارا است، وبهسبب شیرین بودنش نوشیدن آب آن آسان است، ودومی شورمزه وتلخ که از شوری زیاد امکان نوشیدن آب آن وجود ندارد، واز هر یک از این دو دریا گوشتی تازه یعنی ماهی میخورید، واز آن دو مرواریدهای ریز ودرشت که برای زیور میپوشید استخراج میکنید، و- ای بیننده- کشتیها را رویآورنده وپشتکننده میبینی که با حرکت خویش دریا را میشکافند تا با تجارت از فضل الله جستجو کنید، و باشد که از الله در قبال نعمتهای زیادی که به شما ارزانی داشته سپاسگزاری کنید. صفحه ۲ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ل م
يُولِجُ ٱلَّيْلَ فِى ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِى ٱلَّيْلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّۭ يَجْرِى لِأَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ ٱلْمُلْكُ ۚ وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ مَا يَمْلِكُونَ مِن قِطْمِيرٍ ﴿١٣﴾
الله شب را در روز درمیآورد وبر طولش میافزاید، وروز را در شب درمیآورد وبر طولش میافزاید، واو سبحانه خورشید وماه را رام کرده است، هر یک از این دو برای موعدی اندازهگیری شده که الله آن را میداند، یعنی روز قیامت، در حرکت هستند، آن ذاتیکه تمام این موارد را مقدر وروان میکند همان الله پروردگارتان است؛ فرمانروایی فقط از آن او است، وبتهایی را که به جای او عبادت میکنید به اندازۀ پوشش هستۀ خرمایی مالک نیستند، پس چگونه آنها را به جای من عبادت میکنید؟!
إِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا۟ دُعَآءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا۟ مَا ٱسْتَجَابُوا۟ لَكُمْ ۖ وَيَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ ۚ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍۢ ﴿١٤﴾
خبير اگر معبودهایتان را در دعا بخوانید دعایتان را نمیشنوند، زیرا آنها جماداتی بدون زندگی وگوش هستند، و- به فرض- اگر دعایتان را هم بشنوند به شما پاسخ نمیدهند، وروز قیامت از شرک وعبادتی که برایشان انجام دادید بیزاری میجویند، و- ای رسول- هیچکس راستگوتر از الله سبحانه، تو را باخبر نمیکند
۞ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِ ۖ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلْغَنِىُّ ٱلْحَمِيدُ ﴿١٥﴾
ای مردم، شما در تمام کارها، وتمام احوالتان به الله نیازمندید، والله همان ذات بینیازی است که در هیچچیز به شما نیاز ندارد، وبر آنچه که برای بندگانش مقدر میکند در دنیا وآخرت ستودهشده است. إن يشأ يذهبكم ويأت بخلق جديد
إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍۢ جَدِيدٍۢ ﴿١٦﴾
اگر او سبحانه بخواهد شما را نابود کند واز بین ببرد بهطور قطع این کار را خواهد کرد، وبه جای شما مردمی را میآفریند که او را عبادت میکنند، وهیچچیز را با او شریک نمیگردانند
وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٍۢ ﴿١٧﴾
وبردن ونابودی شما وآوردن مردمی جدید به جای شما، بر الله ناممکن نیست
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۚ وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَىٰ حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَىْءٌۭ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰٓ ۗ إِنَّمَا تُنذِرُ ٱلَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِٱلْغَيْبِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ ۚ وَمَن تَزَكَّىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكَّىٰ لِنَفْسِهِۦ ۚ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿١٨﴾
ى ى وهیچ شخص گناهکاری گناه گناهکار دیگری را برنمیدارد، بلکه هر گناهکاری گناه خودش را برمیدارد، واگر کسیکه از گناهانش سنگینبار است، از کسی بخواهد اندکی از گناهانش را به جای او بردارد ذرهای از گناهانش را به جای او برنخواهد داشت، هر چند آن شخص فراخوانده شده، خویشاوندش باشد. - ای رسول- تو فقط کسانی را از عذاب الله میترسانی که در نهان از پروردگارشان میترسند، ونماز را به کاملترین وجه برپا میدارند، زیرا آنها هستند که از ترساندن تو سود میبرند، وهرکس از گناهان- که بزرگترین آنها شرک است- پاک شود تنها به سود خودش پاک میشود؛ زیرا سود این کار به خودش بازمیگردد، والله از طاعت او بینیاز است، وبازگشت برای حسابرسی وجزا در روز قیامت بهسوی الله است
وَمَا يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ ﴿١٩﴾
وکافر ومؤمن جایگاه یکسانی ندارند، چنانکه کور وبینا یکسان نیستند. صفحه ۳ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَا ٱلظُّلُمَـٰتُ وَلَا ٱلنُّورُ ﴿٢٠﴾
وکفر وایمان یکسان نیستند، چنانکه تاریکیها ونور یکسان نیستند
وَلَا ٱلظِّلُّ وَلَا ٱلْحَرُورُ ﴿٢١﴾
وبهشت وجهنم آثار یکسانی ندارند، چنانکه سایه وباد سوزان یکسان نیستند
وَمَا يَسْتَوِى ٱلْأَحْيَآءُ وَلَا ٱلْأَمْوَٰتُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُسْمِعُ مَن يَشَآءُ ۖ وَمَآ أَنتَ بِمُسْمِعٍۢ مَّن فِى ٱلْقُبُورِ ﴿٢٢﴾
ومؤمنان وکافران یکسان نیستند، چنانکه زندگان ومردگان یکسان نیستند، الله هرکس را که بخواهد هدایت کند شنوا میگرداند، و- ای رسول- تو نمیتوانی کافران را که مانند مردگان قبرها هستند شنوا کنی. إ ن أنت إ ل انذير
إِنْ أَنتَ إِلَّا نَذِيرٌ ﴿٢٣﴾
وتو جز انذار دهندهای از عذاب الله برای آنها نیستی
إِنَّآ أَرْسَلْنَـٰكَ بِٱلْحَقِّ بَشِيرًۭا وَنَذِيرًۭا ۚ وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌۭ ﴿٢٤﴾
ای رسول- بهراستیکه ما تو را با حقیقتی که هیچ تردیدی در آن نیست، مژدهدهندۀ مؤمنان به پاداشی گرامی که الله برایشان آماده ساخته است، وانذار دهندۀ کافران از عذابی دردناک که برایشان آماده کرده است، فرستادیم ودر میان هر یک از امتهای پیشین رسولی از جانب الله که آنها را از عذابش میترساند گذشته است
وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ وَبِٱلزُّبُرِ وَبِٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُنِيرِ ﴿٢٥﴾
و- ای رسول- اگر قومت تو را تکذیب کنند شکیبایی کن، زیرا تو اولین رسولی نیست که قومش او را تکذیب کردند، وامتهای پیش از اینها مانند عاد وثمود وقوم لوط رسولانشان را تکذیب کردهاند، درحالیکه رسولانشان از جانب الله حجتهایی آشکار ودلالتکننده بر راستگوییشان، وصحیفهها وکتاب روشنگر برای کسیکه در آن تدبر کند وبیندیشد آوردند
ثُمَّ أَخَذْتُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۖ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ ﴿٢٦﴾
با این وجود به الله ورسولانش کفر ورزیدند وآنها را در آنچه که از جانب او تعالی آورده بودند تصدیق نکردند، وکسانی را که کفر ورزیدند نابود کردم، پس - ای رسول- بیندیش که کیفر من برایشان وقتی آنها را نابود ساختم چگونه بود
أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٍۢ مُّخْتَلِفًا أَلْوَٰنُهَا ۚ وَمِنَ ٱلْجِبَالِ جُدَدٌۢ بِيضٌۭ وَحُمْرٌۭ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌۭ ﴿٢٧﴾
ألونها وغرابيب سود - ای رسول- آیا ندیدهای که الله سبحانه آب باران را از آسمان فرود میآو رد، سپس با آن آب، میوههایی با رنگهای مختلف به رنگ قرمز وسبز وزرد وسایر رنگها پس از اینکه درختانشان را از آن آب سیراب کردیم درمیآوریم، واز کوهها راههایی سفید وقرمز، وراههایی بسیار سیاه است. صفحه ۴ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَ ۗ إِنَّمَا يَخْشَى ٱللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ ٱلْعُلَمَـٰٓؤُا۟ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ﴿٢٨﴾
واز مردم، واز جانوران، واز دامها (شتر وگاو وگوسفند) که مانند موارد مذکور رنگهای مختلفی دارند، وفقط بندگان دانا به او سبحانه هستند که مقام الله تعالی را بزرگ میشمردند واز او میترسند؛ زیرا آنها هستند که صفات واحکام ودلایل قدرتش را میدانند، بهراستیکه الله ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ونسبت به گناهان بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده است. ر
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَـٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُوا۟ مِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ سِرًّۭا وَعَلَانِيَةًۭ يَرْجُونَ تِجَـٰرَةًۭ لَّن تَبُورَ ﴿٢٩﴾
همانا کسانیکه کتاب الله را که آن را بر رسولمان فرو فرستادیم میخوانند وبه آنچه در آن است عمل میکنند، ونماز را به بهترین وجه برپا میدارند، واز آنچه برایشان روزی دادهایم از باب زکات وغیر آن نهان وآشکارا انفاق میکنند، با این اعمال به تجارتی از جانب الله که هرگز کساد نمیشود امید دارند
لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضْلِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ غَفُورٌۭ شَكُورٌۭ ﴿٣٠﴾
تا الله پاداش اعمالشان را کامل بدهد، واز فضل خویش بر آنها بیفزاید، زیرا سزاوار این کار است، بهراستیکه او سبحانه نسبت به گناهان متصفان به این صفات، بسیار آمرزنده است، وحقشناس اعمال نیکشان است
وَٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ هُوَ ٱلْحَقُّ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِعِبَادِهِۦ لَخَبِيرٌۢ بَصِيرٌۭ ﴿٣١﴾
و- ای رسول- کتابی که بهسوی تو وحی کردیم همان حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، وتصدیقکنندۀ کتابهای پیشین است، بهراستیکه الله نسبت به بندگانش بسیار آگاه وبیناست، واو تعالی به رسول هر امتی آنچه را که در زمان خویش به آن نیاز دارند وحی میکند
ثُمَّ أَوْرَثْنَا ٱلْكِتَـٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا ۖ فَمِنْهُمْ ظَالِمٌۭ لِّنَفْسِهِۦ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌۭ وَمِنْهُمْ سَابِقٌۢ بِٱلْخَيْرَٰتِ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَضْلُ ٱلْكَبِيرُ ﴿٣٢﴾
سپس به امت محمد صلی الله علیه وسلم که آنها را بر سایر امتها برگزیدیم قرآن را عطا کردیم، اما برخی از آنها با انجام محرمات وترک واجبات بر خود ستم میکنند، وبرخی از آنها با انجام واجبات وترک محرمات، با ترک برخی مستحبات وانجام برخی مکروهات میانهرو هستند، وبرخی از آنها به اذن الله در نیکیها پیشتاز هستند، که این امر با انجام واجبات ومستحبات وترک محرمات ومکروهات حاصل میشود. امر مذکور- یعنی برگزیدن امت اسلام واعطای قرآن به آنها- بزرگترین فضیلت است که هیچ فضیلت دیگری با آن برابری نمیکند
جَنَّـٰتُ عَدْنٍۢ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍۢ وَلُؤْلُؤًۭا ۖ وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌۭ ﴿٣٣﴾
بهشتهای جاویدانی که برگزیدگان در آن درمیآیند، ومروارید ودستبندهایی طلایی در آن میپوشند، ولباسشان در آنجا ابریشم است
وَقَالُوا۟ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِىٓ أَذْهَبَ عَنَّا ٱلْحَزَنَ ۖ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌۭ شَكُورٌ ﴿٣٤﴾
وپس از ورودشان به بهشت میگویند: تمام ستایشها از آن الله است که اندوه ورود به جهنم را که از آن میترسیدیم از ما برطرف کرد، بهراستیکه پروردگار ما نسبت به گناهان بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده، وقدرشناس طاعتشان است
ٱلَّذِىٓ أَحَلَّنَا دَارَ ٱلْمُقَامَةِ مِن فَضْلِهِۦ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌۭ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌۭ ﴿٣٥﴾
ذاتیکه به فضل خویش، نه به قدرت ونیرویی از جانب ما، ما را در سرای ابدی- که هیچ انتقالی پس از آن نیست- جای داد، وهیچ رنج وزحمتی در آن به ما نمیرسد. صفحه ۵ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقْضَىٰ عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا۟ وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُم مِّنْ عَذَابِهَا ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى كُلَّ كَفُورٍۢ ﴿٣٦﴾
وکسانیکه به الله کفر ورزیدهاند آتش جهنم برایشان است که برای همیشه در آن میمانند، ومرگ برایشان مقدر نمیشود تا بمیرند واز عذاب راحت شوند، و ذرهای از عذاب جهنم نیز بر آنها تخفیف داده نمیشود، مانند این جزا، روز قیامت هر ناسپاس از نعمتهای پروردگارش را جزا میدهیم
وَهُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَـٰلِحًا غَيْرَ ٱلَّذِى كُنَّا نَعْمَلُ ۚ أَوَلَمْ نُعَمِّرْكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُ ۖ فَذُوقُوا۟ فَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ﴿٣٧﴾
وآنها در جهنم با بلندترین حد فریاد برمیآورند واینگونه درخواست کمک میکنند: پروردگارا، ما را از جهنم درآو رتا عملی صالح ومخالف آنچه در دنیا مرتکب میشدیم انجام دهیم تا به رضایت تو دست یابیم، واز عذاب نجات پیدا کنیم، اما الله اینگونه به آنها پاسخ میدهد: آیا عمری را که در آن هرکس بخواهد پند بگیرد پند میگرفت، وبهسوی الله توبه میکرد وعمل صالح انجام میداد برای زندگی شما قرار ندادیم، ورسولی انذار دهنده از عذاب الله بهسوی شما نیامد؟! بعد از تمام این موارد، هیچ دلیل وعذری ندارید، پس عذاب جهنم را بچشید، وکسانیکه با کفر وگناهان به خودشان ستم کردهاند هیچ یاوری ندارند که آنها را از عذاب الله نجات دهد یا آن را برایشان تخفیف دهد
إِنَّ ٱللَّهَ عَـٰلِمُ غَيْبِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٣٨﴾
بهراستیکه الله دانای نهان آسمانها وزمین است، وذرهای از آن از دستش نمیرود، همانا او از خیر وشری که بندگانش در سینههایشان پنهان میدارند آگاه است
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَكُمْ خَلَـٰٓئِفَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ فَمَن كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُۥ ۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلْكَـٰفِرِينَ كُفْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًۭا ۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلْكَـٰفِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًۭا ﴿٣٩﴾
ای مردم- او همان ذاتی است که در زمین، برخی از شما را جانشین برخی دیگر قرار داد تا شما را بیازماید چگونه عمل میکنید، پس هرکس به الله وآنچه رسولانش آوردهاند کفر ورزد گناه وکیفر کفرش به خودش بازمیگردد، وکفرش به الله زیان نمیرساند، وکفر کافران نزد پروردگارشان سبحانه جز بر خشم شدید از آنها نمیافزاید، وچیزی جز زیان نصیب آنها نمیکند، چون آنچه را الله در بهشت به شرط ایمان آنها برایشان آماده ساخته است تباه میسازند
قُلْ أَرَءَيْتُمْ شُرَكَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِى مَاذَا خَلَقُوا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌۭ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ أَمْ ءَاتَيْنَـٰهُمْ كِتَـٰبًۭا فَهُمْ عَلَىٰ بَيِّنَتٍۢ مِّنْهُ ۚ بَلْ إِن يَعِدُ ٱلظَّـٰلِمُونَ بَعْضُهُم بَعْضًا إِلَّا غُرُورًا ﴿٤٠﴾
ى - ای رسول- به این مشرکان بگو: از شریکانتان که آنها را به جای الله عبادت میکنید به من خبر دهید، چه چیزی از زمین آفریدهاند؟ آیا کوههای زمین را؟ یا رودهایش؟ یا جنبندگانش را آفریدهاند؟ یا آنها در آفرینش آسمانها شریکان الله هستند؟ یا کتابی به آنها دادهایم که حجتی بر صحت عبادت شریکانشان توسط آنها در آن کتاب است؟ هیچیک از این موارد حاصل نیست، بلکه کسانیکه با کفر وگناهان به خودشان ستم کردهاند جز فریب به یکدیگر وعده نمیدهند
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُمْسِكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ أَن تَزُولَا ۚ وَلَئِن زَالَتَآ إِنْ أَمْسَكَهُمَا مِنْ أَحَدٍۢ مِّنۢ بَعْدِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًۭا ﴿٤١﴾
غفورا همانا الله سبحانه آسمانها وزمین را به گونهای که از بین نروند نگاه میدارد، و- بنا بر فرض- اگر از بین بروند هیچکس نمیتواند آنها را پس از او سبحانه از نابودی نگاه دارد. بهراستیکه او تعالی ذات بسیار بردباری است که در کیفر شتاب نمیکند، ونسبت به گناهان بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده است. صفحه ۶ از ۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَـٰنِهِمْ لَئِن جَآءَهُمْ نَذِيرٌۭ لَّيَكُونُنَّ أَهْدَىٰ مِنْ إِحْدَى ٱلْأُمَمِ ۖ فَلَمَّا جَآءَهُمْ نَذِيرٌۭ مَّا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا ﴿٤٢﴾
نفورا واین کافران تکذیبکننده به صورت مؤکد وسخت سوگند یاد کردند که: اگر رسولی از جانب الله بیاید که آنها را از عذاب بترساند بهطور قطع از یهودیان ونصاری ودیگران استوارتر وبیشتر پیرو حق خواهند بود، اما وقتی محمد صلی الله علیه وسلم به عنوان فرستادهای از جانب پروردگارش آمد که آنها را از عذاب الله میترساند آمدن او فقط دوری از حق وتعلق به باطل را نصیب آنها کرد، وبه سوگندهای موکدی که میگفتند هدایتیافتهتر از پیشینیان خود خواهند بود وفا نکردند
ٱسْتِكْبَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ وَمَكْرَ ٱلسَّيِّئِ ۚ وَلَا يَحِيقُ ٱلْمَكْرُ ٱلسَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِۦ ۚ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ ٱلْأَوَّلِينَ ۚ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَبْدِيلًۭا ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَحْوِيلًا ﴿٤٣﴾
وسوگندشان به الله بر آنچه که به آن سوگند یاد کردند از روی حسن نیت وقصد سالم نبود، بلکه برای گردنکشی در زمین وفریبدادن مردم بود، ومکر بد فقط صاحبان مکرزنندۀ خودش را فرامیگیرد، پس آیا این مستکبران مکرزننده جز سنت ثابت الله را انتظار میبرند؛ یعنی نابودشدنشان همانگونه که امثال آنها از میان پیشینیان را نابود کرد؟! وهرگز در سنت الله در نابودی مستکبران نه هیچ تبدیلی خواهی یافت به اینکه بر آنها واقع نشود، ونه هیچ دگرگونیای به اینکه بر غیر آنها واقع شود؛ زیرا این سنت ثابت الهی است
أَوَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَكَانُوٓا۟ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةًۭ ۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعْجِزَهُۥ مِن شَىْءٍۢ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَلَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَلِيمًۭا قَدِيرًۭا ﴿٤٤﴾
آیا تکذیبکنندگان تو از میان قریش در زمین نگشتهاند تا بیندیشند سرانجام کسانی از امتهای پیش از آنها که تکذیب کردند چگونه بوده است؟ آیا سرانجام بدی نداشتهاند وقتی الله آنها را نابود ساخت، درحالیکه نیرومندتر از قریش بودند؟! وهیچ چیزی نه در آسمانها ونه در زمین الله را درمانده نخواهد کرد، زیرا او از اعمال این تکذیب کنندگان بسیار آگاه است، وذرهای از اعمالشان نه بر او پوشیده میماند ونه از دستش میرود، وبر نابودی آنها هرگاه بخواهد بسیارم توانا است
وَلَوْ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِمَا كَسَبُوا۟ مَا تَرَكَ عَلَىٰ ظَهْرِهَا مِن دَآبَّةٍۢ وَلَـٰكِن يُؤَخِّرُهُمْ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِۦ بَصِيرًۢا ﴿٤٥﴾
واگر الله کیفر مردم را بهسبب معاصی وگناهانی که مرتکب میشوند به تعجیل اندازد، بهطور قطع فورا تمام اهالی زمین وچارپایان واموالی را که در اختیار دارند به سرعت نابود خواهد کرد، اما او سبحانه تا زمانی مشخص در علم خویش یعنی روز قیامت به آنها مهلت میدهد، وچون روز قیامت فرا رسد بهراستیکه الله نسبت به بندگانش بسیار بینا است وهیچچیز از آنها بر او پوشیده نمیماند، آنگاه آنها را در قبال اعمالشان جزا میدهد؛ اگر خیر باشد جزای خیر، واگر شر باشد جزای شر میدهد. صفحه ۷ از ۷ moc.hgelp