خانه›تفسیر›الرعد (١٣)
مدنی · ٤٣ آیه
الٓمٓر ۚ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ ۗ وَٱلَّذِىٓ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ٱلْحَقُّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١﴾
که هیچ شکی در آن راه ندارد، وبدون تردید از جانب الله آمده است، اما بیشتر مردم از روی سرسختی وتکبر ایمان نمیآورند. ل
ٱللَّهُ ٱلَّذِى رَفَعَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍۢ تَرَوْنَهَا ۖ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ ۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ كُلٌّۭ يَجْرِى لِأَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ۚ يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ يُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ ﴿٢﴾
الله همان ذاتی است که آسمانها را بدون ستونهایی که آنها را ببینید برافراشته آفرید، سپس آن گونه كه شایسته جلال وعظمت او تعالی است، بر عرش استوا نمود وقرار گرفت، بدون تکییف (بیان چگونگی) وتمثیل (بیان مثال)، وخورشید وماه را برای منافع مخلوقاتش رام کرد. هر یک از خورشید وماه برای مدت مشخصی در علم الله در جریان است، واو سبحانه هرگونه که بخواهد در آسمانها وزمین عمل میکند، وآیات دلالت کننده بر قدرتش را بیان میدارد؛ امید است که به دیدار پروردگارتان در روز قیامت یقین پیدا کنید، آنگاه با انجام عمل صالح برای قیامت آماده شوید
وَهُوَ ٱلَّذِى مَدَّ ٱلْأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِىَ وَأَنْهَـٰرًۭا ۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ ٱثْنَيْنِ ۖ يُغْشِى ٱلَّيْلَ ٱلنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٣﴾
واو کسی است که زمین را گسترد، ودر آن كوه هاى استوارى را آفرید تا (زمين) مردم را نلرزاند، ودر آن رودهایی قرار داد تا مردم، حیوانات وکشتزارهایشان را آب دهد، واز هرگونه ميوه اى همانند حیوانات، جفت نر وماده اى آفريد. روز را با شب می پوشاند وبعد از آن كه روشن بود تاریک می گرداند. همانا موارد ذکر شده دلایل وبرهانی هستند برای کسانی که در آفرینش الله می اندیشند وتأمل می کنند، چرا که تنها آنان از این دلایل وبرهان ها بهرمند مى شوند
وَفِى ٱلْأَرْضِ قِطَعٌۭ مُّتَجَـٰوِرَٰتٌۭ وَجَنَّـٰتٌۭ مِّنْ أَعْنَـٰبٍۢ وَزَرْعٌۭ وَنَخِيلٌۭ صِنْوَانٌۭ وَغَيْرُ صِنْوَانٍۢ يُسْقَىٰ بِمَآءٍۢ وَٰحِدٍۢ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍۢ فِى ٱلْأُكُلِ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَعْقِلُونَ ﴿٤﴾
ى ودر زمین قطعاتی نزدیک به هم، وباغهایی از انگور، وکشتزارها، ودرختان خرمایی از یک ریشه، ودرختان خرمایی با ریشههایی جدا از یکدیگر وجود دارد، این باغها وکشتزارها با یک آب سیراب میشوند، وبا وجود اینکه در کنار یکدیگر قرار دارند واز یک آب سیراب میگردند بعضی از آنها را بر بعضی دیگر در طعم و سایر فواید برتری میدهیم، بهراستیکه در این موارد دلایل وبرهانهایی است برای مردمی که میاندیشند؛ چون آنها هستند که از آن پند میگیرند
۞ وَإِن تَعْجَبْ فَعَجَبٌۭ قَوْلُهُمْ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا أَءِنَّا لَفِى خَلْقٍۢ جَدِيدٍ ۗ أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِرَبِّهِمْ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلْأَغْلَـٰلُ فِىٓ أَعْنَاقِهِمْ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٥﴾
و-ای رسول- اگر از چیزی تعجب میکنی، سزاوارترین مورد برای اینکه از آن تعجب کنی تکذیب رستاخیز از سوی آنها، واین سخنشان برای استدلال بر انکار رستاخیز است که میگویند: آیا وقتیکه مردیم وخاک واستخوانهایی مرده وپوسیده شدیم، دوباره برانگیخته میشویم وزنده بازمیگردیم؟! اینها که منکر رستاخیز پس از مرگ هستند، کسانی هستند که به پروردگارش کفر ورزیدهاند پس قدرت او تعالی بر برانگیختن مردگان را انکار کردهاند، واینها هستند که در روز قیامت زنجیرهایی از آتش در گردنهایشان قرار میگیرد، واینها ساکنان جهنم هستند، که برای همیشه در آن میمانند، بهگونهای که فنا نمیشوند، وعذابشان قطع نمیگردد. صفحه ۱ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبْلَ ٱلْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِمُ ٱلْمَثُلَـٰتُ ۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍۢ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلْمِهِمْ ۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٦﴾
و-ای رسول- مشرکان پیش از آنکه نعمتهایی را که الله برایشان مقدر کرده است برایشان کامل شود خواستار تعجیل کیفر هستند، ونزول عذاب بر خودشان را کند میدانند، درحالیکه قبل از آنها کیفرهای امتهای تکذیبکننده شبیه آنها سپری شده است، پس چرا از آنها عبرت نمیگیرند؟ و-ای رسول- همانا پروردگارت با وجود ستم مردم از آنها میگذرد، وکیفر آنها را به تعجیل نمیاندازد تا بهسوی الله توبه کنند، وبهراستیکه او نسبت به کسانیکه از کفرشان توبه نکنند سخت کیفر است
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦٓ ۗ إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٌۭ ۖ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ﴿٧﴾
وکسانیکه به الله کفر ورزیدهاند - با اصرار در انکار ولجاجت- میگویند: چرا آیهای مانند آنچه بر موسی وعیسی نازل شده بر محمد از جانب پروردگارش نازل نشده است. -ای رسول- تو فقط انذار دهندهای هستی که مردم را از عذاب الله میترسانی، وآیاتی نداری جز آنچه که الله به تو بخشیده است، وبرای هر قومی پیامبری است که آنها را به راه حق راهنمایی، وبر آن رهبری میکند
ٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۖ وَكُلُّ شَىْءٍ عِندَهُۥ بِمِقْدَارٍ ﴿٨﴾
الله از آنچه که هر مادهای در شکم خویش به آن آبستن میشود، واز هر چیزی در مورد آن آگاه است، واز کم وزیاد شدن وسلامتی ومعلولیتی که در رحمها حاصل میشود آگاه است، وهر چیزی نزد او سبحانه به مقداری که نه بر آن افزوده میشود ونه از آن کاسته میگردد اندازهگیری شده است
عَـٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ ٱلْكَبِيرُ ٱلْمُتَعَالِ ﴿٩﴾
زیرا او سبحانه از تمام آنچه که از حواس مخلوقاتش پنهان است آگاهی کامل دارد، وبه تمام آنچه که حواسشان درک میکند نیز آگاه است، ودر صفات واسمها وافعالش بسیار بزرگ است، وبه ذات وصفات خویش بر هر یک از مخلوقاتش چیره است
سَوَآءٌۭ مِّنكُم مَّنْ أَسَرَّ ٱلْقَوْلَ وَمَن جَهَرَ بِهِۦ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۭ بِٱلَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِٱلنَّهَارِ ﴿١٠﴾
راز ونهان را میداند، و-ای مردم- در علم او یکسان است کسی از شما که سخن را پنهان دارد، وکسیکه آن را آشکار کند، ونیز در علم او یکسان است کسیکه خود را در تاریکی شب از چشم مردم پنهان کند، وکسیکه اعمالش را در روشنایی روز آشکار گرداند
لَهُۥ مُعَقِّبَـٰتٌۭ مِّنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦ يَحْفَظُونَهُۥ مِنْ أَمْرِ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ ۗ وَإِذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِقَوْمٍۢ سُوٓءًۭا فَلَا مَرَدَّ لَهُۥ ۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَالٍ ﴿١١﴾
إ ه او تعالی فرشتگانی دارد که از پی یکدیگر بر انسان فرود میآیند، یعنی برخی از آنها شب، وبرخی از آنها روز میآیند، وبه فرمان الله، انسانها را با بازداشتن از تمام تقدیراتی که الله برایشان مصونیت از آن را نوشته است محافظت میکنند، همانا الله حال خوش مردمی را به حالی دیگر که آنها را شاد نمیگرداند تغییر نمیدهد مگر اینکه خودشان حال شکر را که بر آن هستند تغییر دهند، وهرگاه الله نابودی قومی را اراده کند هیچ کس وهیچچیزی نمیتواند آنچه را که او تعالی اراده کرده، برگرداند
هُوَ ٱلَّذِى يُرِيكُمُ ٱلْبَرْقَ خَوْفًۭا وَطَمَعًۭا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ ﴿١٢﴾
ای مردم- او ذاتی است که برق را به شما نمایاند، ودر آن، ترس از صاعقهها، وطمع در باران را یکجا برایتان قرار داده است، واو ذاتی است که ابر گرانبار به آب باران زیاد را برایتان پدید میآورد. صفحه ۲ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَيُسَبِّحُ ٱلرَّعْدُ بِحَمْدِهِۦ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِۦ وَيُرْسِلُ ٱلصَّوَٰعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ وَهُمْ يُجَـٰدِلُونَ فِى ٱللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ ٱلْمِحَالِ ﴿١٣﴾
وآذرخش با تسبیح پروردگارش، همراه با حمد وستایشش، وفرشتگان از ترس پروردگارشان وبرای بزرگداشت وتعظیم او تسبیح می گویند، وآذرخش آتش افروز را می فرستد وبه وسیله ی آن، هر یک از مخلوقاتش را که بخواهد، نابود می کند. کافران در وحدانیت الله متعال كشمكش دارند، والله متعال بسیار نیرومند و سخت کیفر است، وهر چیزی را که اراده کند؛ انجام می دهد
لَهُۥ دَعْوَةُ ٱلْحَقِّ ۖ وَٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَىْءٍ إِلَّا كَبَـٰسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى ٱلْمَآءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَـٰلِغِهِۦ ۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلْكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍۢ ﴿١٤﴾
دعای توحیدی فقط از آن الله است وهیچکس در آن با او مشارکت نمیکند، وبتهایی که مشرکان آنها را به جای الله در دعا میخوانند در هیچ مسألهای دعای کسیکه آنها را میخوانند اجابت نمیکنند، وخواندن این بتها در دعا توسط مشرکان چیزی نیست جز مانند تشنهای که دستش را بهسوی آب میگشاید تا آب به دهانش برسد واز آن بنوشد، درحالیکه آب به دهانش نمیرسد، ودعای کافران برای بتهایشان چیزی جز تباهی ودوری از حق نیست؛ زیرا نه مالک جلب منفعت برایشان هستند، ونه مالک دفع ضرر
وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ طَوْعًۭا وَكَرْهًۭا وَظِلَـٰلُهُم بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْـَٔاصَالِ ۩ ﴿١٥﴾
تمام کسانی که در آسمان ها ودر زمین هستند، حال مؤمن باشند یا کافر، برای الله متعال سجده ىفروتنی می برند؛ مؤمن به دل خواه خویش برایش سجده می برد، اما کافر ناخواسته در برابر او، تسليم مى شود در حالی که فطرتش او را به اطاعت دل خواه، امر می کند. همچنین سایه ی هر مخلوقی در آغاز وپایان روز، برای او سر فروتنى، پايين مى آورد. ر
قُلْ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ قُلِ ٱللَّهُ ۚ قُلْ أَفَٱتَّخَذْتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ نَفْعًۭا وَلَا ضَرًّۭا ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِى ٱلظُّلُمَـٰتُ وَٱلنُّورُ ۗ أَمْ جَعَلُوا۟ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُوا۟ كَخَلْقِهِۦ فَتَشَـٰبَهَ ٱلْخَلْقُ عَلَيْهِمْ ۚ قُلِ ٱللَّهُ خَـٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ وَهُوَ ٱلْوَٰحِدُ ٱلْقَهَّـٰرُ ﴿١٦﴾
ى -ای پیامبر- به کفار که همراه با الله متعال غیر او را عبادت می کنند بگو: چه کسی آفریدگار آسمان ها وزمین وتدبير کننده ی آن ها است؟ -ای پیامبر- بگو: الله است که آفریدگار وتدبیر کننده ی آسمان ها وزمین است، وشما به این امر اقرار می کنید، -ای پیامبر- به آن ها بگو: پس آیا به جای الله متعال کسانی ناتوان را به عنوان اولياء ومالک امور خود قرار داده ايد، در حالی که توانایی رساندن سودی ودور کردن زیانی از خودشان را ندارند، پس چگونه می توانند این کار را برای دیگران انجام دهند؟ -ای پیامبر- به آن ها بگو: آیا کافرى که كور دل وبى بصيرت است، ومؤمنى که روشن دل وبابصیرت وهدایت يافته است، یکسان هستند؟ آیا کفر که تاریکی وایمان که روشنايى است، یکسان هستند؟ آیا در آفرینش برای الله متعال شریک هایی قرار داده اند که مانند الله متعال آفريده اند، آنگاه آفرینش الهی با آفرینش شریکانشان درهم آميخته است (و قابل تمايز نيست)؟ -ای پیامبر- به آن ها بگو: الله متعال آفریننده ی هر چیزی است ودر آفرینش هیچ شریکی ندارد، در الوهیت یگانه است، ذاتی که سزاوار يگانگى در پرستش است، وبر هر چیزی غالب وچیره است
أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌۢ بِقَدَرِهَا فَٱحْتَمَلَ ٱلسَّيْلُ زَبَدًۭا رَّابِيًۭا ۚ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِى ٱلنَّارِ ٱبْتِغَآءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَـٰعٍۢ زَبَدٌۭ مِّثْلُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ وَٱلْبَـٰطِلَ ۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَآءًۭ ۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ ﴿١٧﴾
ه الله برای نابودى باطل وماندن حق مثال آب باران نازل شده از آسمان را زده است تا اين که رودخانه ها با سيلاب باران به اندازه ی ظرفیت وحجمشان روان شده اند، آنگاه اين سیلاب کف روى آب را حمل كرده باشد، همچنین برای حق وباطل، مثال دیگری را زده است، مثال بعضی از مواد فلزی گرانبهايى که مردم برای گداختن وساختن زینت آلاتشان، بر روى آتش ذوب مى كنند، چنانچه کف وناخالصی آن آشكار می شود. اين گونه الله متعال برای حق وباطل، چنین مثال هایی را زده است، پس باطل مانند کف بر روی آب، وناخالصی که از ذوب شدن مواد معدنی به جای می ماند، می باشد اما حق مانند آب صافی است که نوشیده می صفحه ۳ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر شود، ومیوه ها، علف وگیاهان از آن می رویند، ومانند زینتی است که بعد از ذوب شدن مواد معدنی باقی مانده ومردم از آن بهره می برند، الله متعال همان گونه که این مثال ها را بیان نموده است؛ برای جدایی حق از باطل، مثال هایی را برای مردم بیان می کند
لِلَّذِينَ ٱسْتَجَابُوا۟ لِرَبِّهِمُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ وَٱلَّذِينَ لَمْ يَسْتَجِيبُوا۟ لَهُۥ لَوْ أَنَّ لَهُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا وَمِثْلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفْتَدَوْا۟ بِهِۦٓ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ سُوٓءُ ٱلْحِسَابِ وَمَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمِهَادُ ﴿١٨﴾
ء ى برای مؤمنانى که دعوت پروردگارشان را هنگامی که آن ها را به توحید وفرمان برداری از خودش فراخوانده، اجابت نموده اند؛ پاداشی بسیار نیکو، یعنی بهشت قرار داده است، وبراى کافران که دعوت توحید واطاعت از او را نپذیرفته اند، اگر چنانچه تمام اموال روی زمین وبیشتر از آن ها را داشته باشند؛ بى گمان آن ها را برای رهايى خود از عذاب، به عنوان فدیه خواهند بخشید، آن كسانى که دعوت او را نپذیرفته اند، برای همه ی گناهاشان مورد محاسبه قرار می گیرند، وپناهگاهايشان جهنم است، وچه بستر وجایگاه بدی دارند که آن جهنم است
۞ أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ٱلْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَىٰٓ ۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿١٩﴾
ای رسول- یکسان نیست کسیکه میداند آنچه الله بر تو نازل کرده است، از جانب پروردگارت بر تو نازل شده وحقیقتی است که تردیدی در آن راه ندارد، یعنی مؤمن که دعوت الله را اجابت کرده است، با کسیکه کور است، یعنی کافر که دعوت الله را اجابت نکرده است. فقط صاحبان عقل سلیم از این امر عبرت وپند میگیرند
ٱلَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ ٱللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ ٱلْمِيثَـٰقَ ﴿٢٠﴾
کسانیکه دعوت الله را اجابت کردهاند همان کسانی هستند که به آنچه با الله پیمان بستند یا با بندگانش پیمان بستند وفا میکنند، وپیمانهای استوار با الله، یا با غیر او را نمیشکنند
وَٱلَّذِينَ يَصِلُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوٓءَ ٱلْحِسَابِ ﴿٢١﴾
وآنها هستند که تمام پیوندهای خویشاوندی را که الله به پیوستن آن فرمان داده است برقرار میکنند، وچنان از پروردگارشان میترسند که آنها را به اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی وامیدارد، ومیترسند که الله آنها را بر تمام گناهانی که کسب کردهاند مورد محاسبه قرار دهد، زیرا هرکس به دقت مورد حسابرسی قرار گیرد هلاک خواهد شد. ر
وَٱلَّذِينَ صَبَرُوا۟ ٱبْتِغَآءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُوا۟ مِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ سِرًّۭا وَعَلَانِيَةًۭ وَيَدْرَءُونَ بِٱلْحَسَنَةِ ٱلسَّيِّئَةَ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ عُقْبَى ٱلدَّارِ ﴿٢٢﴾
وآنها هستند که بر طاعت الله، وبر تقدیر الله بر آنچه که باعث شادی یا ناراحتی است شکیبایی کردند، ودر نافرمانی نکردن از او تعالی برای طلب رضایت الله شکیبایی کردند، ونماز را به کاملترین وجه برپا داشتند، واز اموالی که به آنها بخشیدهایم حقوق واجب را بخشیدند، واز آن اموال بهصورت اختیاری وپنهانی برای دوری از ریا ونیز آشکارا برای اینکه دیگران به آنها اقتدا کنند بخشیدند، وبدی کسی را که به آنها بدی روا دارد با نیکی پاسخ میدهند، اینها که صفات مذکور را دارند سرانجام خوشی روز قیامت برایشان است
جَنَّـٰتُ عَدْنٍۢ يَدْخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنْ ءَابَآئِهِمْ وَأَزْوَٰجِهِمْ وَذُرِّيَّـٰتِهِمْ ۖ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍۢ ﴿٢٣﴾
این سرانجام خوش همان بهشتهایی است که برای همیشه در آن در رفاه وآسایش اقامت میکنند، واز نشانه های تکمیل نعمتهایشان در این بهشتها آن است که هر یک از پدرانشان ومادرانشان وهمسرانشان وفرزندانشان که پایداری ورزیدهاند همراه آنها وارد این بهشتها میشوند تا با دیدار آنها به صورت کامل آرام بگیرند، وفرشتگان تبریکگویان از تمام درهای منازلشان در بهشت بر آنها وارد میشوند. صفحه ۴ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
سَلَـٰمٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ ۚ فَنِعْمَ عُقْبَى ٱلدَّارِ ﴿٢٤﴾
وتهنیت فرشتگان برای آنها هرگاه که بر آنها وارد شوند این سخن است: سلام علیکم؛ یعنی بهسبب صبرتان بر طاعت الله، وبر گذشت تقدیراتش، وصبرتان بر نافرمانی نکردن از او، از آفات نجات یافتید، پس چه نیکوست عاقبت سرایی که سرانجام شماست
وَٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعْدِ مِيثَـٰقِهِۦ وَيَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ ۙ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوٓءُ ٱلدَّارِ ﴿٢٥﴾
ء وکسانی که عهد وپیمان الهی را پس از اقرارش می شکنند، وآنچه را که الله متعال به برقراری آن فرمان داده، مانند برقراری رابطه ی خویشاوندی، قطع می کنند، وبا معصیت الله متعال در زمین به فساد می پردازند، آنان دورشدگان بدبختى هستند که از رحمت الهی رانده شده اند، وسرانجام بد جهنم در انتظار آنان است
ٱللَّهُ يَبْسُطُ ٱلرِّزْقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقْدِرُ ۚ وَفَرِحُوا۟ بِٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ إِلَّا مَتَـٰعٌۭ ﴿٢٦﴾
الله رزق وروزی را برای هر یک از بندگانش که بخواهد میگشاید، وبرای هر یک از آنها که بخواهد تنگ میگرداند، وگشایش روزی نه نشانۀ سعادت است ونه نشانۀ محبت الله، وتنگی روزی نیز نشانۀ شقاوت نیست، وکافران به زندگی دنیا راضی شدهاند که به آن روی آورده وآرام گرفتهاند، اما زندگی دنیا در برابر آخرت چیزی جز کالایی اندک ونابود شدنی نیست
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ ۗ قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِىٓ إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ ﴿٢٧﴾
وکسانیکه به الله وآیاتش کفر ورزیدهاند میگویند: چرا آیهای حسی بر محمد از جانب پروردگارش نازل نشده است که بر راستگویی او دلالت کند، تا به آن ایمان آوریم، - ای رسول- به این پیشنهاد دهندگان بگو: بهراستیکه الله هرکس را که بخواهد به عدالت خویش گمراه میسازد، وهرکس را که با توبه بهسوی او تعالی بازگردد به فضل خود او را بهسوی خویش هدایت میکند، وهدایت در دست آنها نیست که آن را به فرو فرستادن آیات مرتبط میکنند
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ ٱللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ ٱللَّهِ تَطْمَئِنُّ ٱلْقُلُوبُ ﴿٢٨﴾
كسانى که الله متعال آن ها را هدایت می کند، همان کسانی هستند که ایمان آورده اند ودل هایشان با ذکر الله متعال، با تسبیح وستایش او، با تلاوت وشنیدن کلامش ودیگر انواع ذکرها آرام می گیرد، بدانید که دل ها تنها با ذکر الله متعال آرام می گیرند، وشایسته است که چنین باشند
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ طُوبَىٰ لَهُمْ وَحُسْنُ مَـَٔابٍۢ ﴿٢٩﴾
واینها کسانی هستند که به الله ایمان آوردهاند واعمال صالحی که آنها را به الله نزدیک میسازد انجام دادهاند، زندگی پاکی در آخرت برایشان است، وسرانجام نیکویی دارند که همان بهشت است
كَذَٰلِكَ أَرْسَلْنَـٰكَ فِىٓ أُمَّةٍۢ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهَآ أُمَمٌۭ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ ٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِٱلرَّحْمَـٰنِ ۚ قُلْ هُوَ رَبِّى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ مَتَابِ ﴿٣٠﴾
مانند این فرستادن که رسولان پیشین را بهسوی امتهایشان فرستادهایم؛ - ای محمد- تو را نیز بهسوی امتت فرستادهایم؛ تا قرآن را که به تو وحی کردیم بر آنها تلاوت کنی، زیرا قرآن در دلالت بر راستگویی تو کافی است، اما حال قومت این است که این نشانه را انکار میکنند؛ چون به رحمان کفر میورزند آنگاه که دیگران را همراه او شریک قرار میدهند، - ای رسول- به آنها بگو: رحمان که دیگران را با او شریک میگردانید همان پروردگار من است که معبود برحقی جز او نیست، در تمام کارهایم بر او توکل کردم، وتوبۀ من بهسوی اوست. صفحه ۵ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَوْ أَنَّ قُرْءَانًۭا سُيِّرَتْ بِهِ ٱلْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ ٱلْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ ٱلْمَوْتَىٰ ۗ بَل لِّلَّهِ ٱلْأَمْرُ جَمِيعًا ۗ أَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَن لَّوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعًۭا ۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُوا۟ قَارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيبًۭا مِّن دَارِهِمْ حَتَّىٰ يَأْتِىَ وَعْدُ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخْلِفُ ٱلْمِيعَادَ ﴿٣١﴾
ى ه واگر یکی از کتابهای الهی چنین بود که به وسیله آن، کوهها از جای خویش روان شوند، یا زمین بشکافد وبه رودها وچشمههایی تبدیل شود، یا بر مردگان خوانده شود آنگاه زنده گردند- ای رسول- بهطور قطع همین قرآن نازلشده بر تو میبود- زیرا برهان واضحی است، وتأثیر بزرگی دارد اگر دلهایشان باتقوا بود، اما آنها انکار میکنند. بلکه تمام امور، از جمله فرستادن معجزات از آن الله است، آیا مؤمنان به الله ندانستهاند که اگر الله هدایت تمام مردم را بدون فرو فرستادن آیات بخواهد بهطور قطع همگی آنها را بدون فرستادن معجزات هدایت میکند؟ اما او تعالی این کار را نمیخواهد، وکسانیکه به الله کفر ورزیدهاند بهسبب کفر و گناهانی که انجام دادهاند پیوسته مصیبتی سخت آنها را میزند، یا این مصیبت نزدیک خانههایشان فرود میآید، تا اینکه وعدۀ الله بر نزول عذابی بیوقفه فرا رسد، بهراستیکه الله اجرای آنچه را که به آن وعده داده است آنگاه که زمان تعیینشدهاش فرا رسد رها نمیکند
وَلَقَدِ ٱسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍۢ مِّن قَبْلِكَ فَأَمْلَيْتُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ ﴿٣٢﴾
وتو نخستین رسولی نیستی که قومش او را تکذیب ومسخره کردند، بهراستیکه -ای رسول- امتهای پیش از تو رسولانشان را مسخره وتکذیب کردهاند، آنگاه به کسانیکه به رسولانشان کفر ورزیدند مهلت دادم تا اینکه گمان کردند آنها را نابود نمیکنم، سپس آنها را پس از مهلتدادن به انواع عذاب گرفتم، به نظر تو عذاب من بر آنها چگونه بود؟ بهطور قطع عذابی سخت بوده است
أَفَمَنْ هُوَ قَآئِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ ۗ وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ شُرَكَآءَ قُلْ سَمُّوهُمْ ۚ أَمْ تُنَبِّـُٔونَهُۥ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى ٱلْأَرْضِ أَم بِظَـٰهِرٍۢ مِّنَ ٱلْقَوْلِ ۗ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا۟ عَنِ ٱلسَّبِيلِ ۗ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍۢ ﴿٣٣﴾
پس آیا ذاتیکه بر روزی تمام مخلوقات نگهبان وبر هرکسی به عملی که کسب کرده است مراقب است، آنگاه او را در قبال اعمالش جزا میدهد، سزاوارتر است که عبادت شود، یا این بتها که هیچ حقی برای عبادتشدن ندارند؟ وکافران به ستم وناحق شریکانی برای الله قرار دادهاند، - ای رسول- به آنها بگو: نام شریکانی که آنها را همراه الله عبادت کردهاید برایمان بیاورید اگر در ادعایتان صادق هستید، یا الله را از شریکانی که در زمین است واو تعالی نمیداند باخبر میسازید، یا او را به سخنی سطحی که هیچ حقیقتی ندارد خبر میدهید؟ بلکه شیطان برای کسانیکه کافر شدهاند تدبیر بدشان را آراسته است، پس به الله کفر ورزیدهاند، وآنها را از راه راست وهدایت منحرف کرده است، وهرکس را که الله از راه راست گمراه سازد هیچ هدایتگری ندارد که او را به راه راست هدایت کند
لَّهُمْ عَذَابٌۭ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْـَٔاخِرَةِ أَشَقُّ ۖ وَمَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٍۢ ﴿٣٤﴾
در زندگی دنیا عذابی از قتل واسارت بر دستان مؤمنان برایشان است، وبهطور قطع عذاب آخرت که در انتظارشان است بر آنها دشوارتر وسنگینتر از عذاب دنیاست؛ زیرا سختی ودوامی همیشگی دارد، وهیچ حمایتگری ندارند که در برابر عذاب الله در روز قیامت از آنها حمایت کند
۞ مَّثَلُ ٱلْجَنَّةِ ٱلَّتِى وُعِدَ ٱلْمُتَّقُونَ ۖ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ ۖ أُكُلُهَا دَآئِمٌۭ وَظِلُّهَا ۚ تِلْكَ عُقْبَى ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوا۟ ۖ وَّعُقْبَى ٱلْكَـٰفِرِينَ ٱلنَّارُ ﴿٣٥﴾
توصیف بهشت که الله آن را به کسانی وعده داده که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله تقوای او را پیشه کردهاند چنین است که از زیر کاخها ودرختهایش رودها جاری است، ومیوههایش برخلاف میوههای دنیا جاویدان وهمیشگی است، وسایهای پایدار دارد که پایان نمییابد، وکوتاه نمیشود، این همان سرانجام کسانی است که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه کردهاند، وسرانجام کافران جهنم است که در آن داخل میشوند وبرای همیشه در آن میمانند. صفحه ۶ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَـٰهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ يَفْرَحُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ ۖ وَمِنَ ٱلْأَحْزَابِ مَن يُنكِرُ بَعْضَهُۥ ۚ قُلْ إِنَّمَآ أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱللَّهَ وَلَآ أُشْرِكَ بِهِۦٓ ۚ إِلَيْهِ أَدْعُوا۟ وَإِلَيْهِ مَـَٔابِ ﴿٣٦﴾
ه و- ای رسول- یهودیانی که تورات را به آنها دادهایم، ومسیحیانی که انجیل را به آنها دادهایم، به آنچه که بر تو نازل شده است بهسبب موافقت آن با بخشی از آنچه که بر آنها نازل شده است شادمانند، واز گروههای یهود ونصاری کسانی هستند که بخشی از آنچه را که بر تو نازل شده است وبا هوسهایشان یا با آنچه که با تبدیل وتحریف آن را توصیف میکنند سازگاری ندارد انکار میکنند. - ای رسول- به آنها بگو: همانا الله به من فرمان داده که فقط او را عبادت کنم، ودیگران را با او شریک نگردانم، فقط او را در دعا میخوانم وغیري او را نمیخوانم، وبازگشت من فقط بهسوی اوست، وتورات وانجیل نیز به همین هدف آمده است
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلْنَـٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّۭا ۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعْتَ أَهْوَآءَهُم بَعْدَ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِىٍّۢ وَلَا وَاقٍۢ ﴿٣٧﴾
وهمانگونه که کتابهای پیشین را به زبان اقوامشان فرستادیم، - ای رسول- قرآن را با گفتاری درست وآشکارکنندۀ حق به زبان عربی بر تو نازل کردیم، و-ای رسول- اگر پس از اینکه علمی که الله آن را به تو آموخت نزدت آمد، برای سازش با اهل کتاب با حذف آنچه که با هوسهایشان سازگار نیست از هوسهایشان پیروی کنی، در برابر الله هیچ کارسازی نداری که کارت را به عهده بگیرد، وتو را در برابر دشمنانت یاری رساند، وهیچ بازدارندهای نداری که تو را از عذاب او تعالی محافظت کند
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًۭا مِّن قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَٰجًۭا وَذُرِّيَّةًۭ ۚ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأْتِىَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۗ لِكُلِّ أَجَلٍۢ كِتَابٌۭ ﴿٣٨﴾
أ جل كتاب و-ای رسول- به تحقیق که پیش از تو رسولانی از جنس بشر فرستادهایم، پس تو نوآمدهاى از پيامبران ونخستین فرد ایشان نیستی، ومانند سایر انسانها همسران و فرزندانی برایشان قرار دادیم، وآنها را فرشتگانی که ازدواج نمیکنند وفرزند نمیآورند قرار ندادیم، وتو از این رسولان هستی که انسانهایی هستند که ازدواج میکنند وفرزند میآورند، پس چرا مشرکان از اینکه چنین هستی تعجب میکنند؟ وهیچ رسولی را نسزد آیهای از جانب خویش بیاورد مگر اینکه الله به آوردن آن آیه به او اجازه دهد. برای هر کاری که الله حکم کرده است کتابی است که در آن ذکر شده است، ومهلتی است که از آن نه پیش میافتد ونه به تأخیر
يَمْحُوا۟ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلْكِتَـٰبِ ﴿٣٩﴾
الله هرچه را بخواهد، خیر یا شر، سعادت یا شقاوت وساير امور، از بین میبرد، وهرچه از این موارد را که بخواهد تثبیت میگرداند، ولوح محفوظ نزد اوست، که مرجع تمام این موارد است، وهر براندازی یا تثبیتی که آشکار میگردد مطابق چیزی است که در لوح محفوظ وجود دارد
وَإِن مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ ٱلَّذِى نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ ٱلْبَلَـٰغُ وَعَلَيْنَا ٱلْحِسَابُ ﴿٤٠﴾
و-ای پیامبر- اگر بخشی از عذابی که به آنها وعده میدهیم را قبل از مرگت به تو بنمایانیم یا اگر تو را قبل از اینکه آن را برایت نشان دهیم بمیرانیم این کار به ما بازمیگردد؛ زیرا چیزی بر عهدۀ تو نیست مگر تبلیغ آنچه که تو را به تبلیغ آن فرمان دادهایم، ومجازات ومحاسبۀ آنها بر تو نیست، زیرا این کار بر عهدۀ ماست
أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا نَأْتِى ٱلْأَرْضَ نَنقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا ۚ وَٱللَّهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِۦ ۚ وَهُوَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ ﴿٤١﴾
آیا این کافران ندیدهاند که ما بر زمین کفر میآییم وبا انتشار اسلام، وفتح آن توسط مسلمانان، آن را از اطراف میکاهیم، والله میان بندگانش به آنچه که بخواهد حکم وداوری میکند، وهیچکس نمیتواند حکم او تعالی را با نقض یا تغییر یا تبدیلی تعقیب کند، واو سبحانه زود شمار است، واولیها وآخریها را در یک روز محاسبه میکند
وَقَدْ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلِلَّهِ ٱلْمَكْرُ جَمِيعًۭا ۖ يَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۢ ۗ وَسَيَعْلَمُ ٱلْكُفَّـٰرُ لِمَنْ عُقْبَى ٱلدَّارِ ﴿٤٢﴾
وامت های پیشین بر پیامبرانشان مکر ونیرنگ ورزیدند، ورسالت شان را تکذیب کردند، پس با نیرنگشان در مقابل پیامبران چه (سودی) بردند؟ هیچ چيزى؛ چرا که تدبیر حقیقی تنها تدبیر الهی است نه تدبير دیگران. چنان که او تنها ذاتی است که از اعمال همه ی مردم، آگاه است وچیزی از آن ها بر او پنهان نمی ماند، و صفحه ۷ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر آن هنگام تکذیب کنندگان خواهند دانست که در ایمان نیاوردن به الله متعال چقدر به خطا رفته اند، ومؤمنان چقدر بر حق بوده اند، پس با آن بهشت وعاقبت نیک را به دست آورده اند
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَسْتَ مُرْسَلًۭا ۚ قُلْ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۢا بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْكِتَـٰبِ ﴿٤٣﴾
وکسانیکه کفر ورزیدهاند میگویند: - ای محمد- از جانب الله فرستاده نشدهای، - ای رسول- به آنها بگو: کافی است که الله همان ذاتیکه علم کتابهای آسمانی که توصیف من در آنها آمده است نزد اوست، میان من وشما گواه باشد بر اینکه من فرستادهشدهای از جانب پروردگارم بهسوی شما هستم، وهرکس که الله گواه راستگوییاش باشد، تکذیب هیچ تکذیبکنندهای به او زیان نمیرساند. صفحه ۸ از ۸ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام