خانه›تفسیر›إبراهيم (١٤)
مکی · ٥٢ آیه
الٓر ۚ كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَمِيدِ ﴿١﴾
خواست واراده ی الهی از کفر، نادانی وگمراهی به سوی ایمان، علم وهدایت بیرون آوری، وآن ها را با یاری الهی به دین اسلام دعوت کنی که راه پروردگار قدرتمند است که هیچ کسى بر او چیره نمی شود، ودر هر چیزی قابل ستايش است
ٱللَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَوَيْلٌۭ لِّلْكَـٰفِرِينَ مِنْ عَذَابٍۢ شَدِيدٍ ﴿٢﴾
الله که آنچه در آسمانها وآنچه در زمین است فقط از آن اوست، پس سزاوار است که به یگانگی ووحدانیت عبادت شود، وهیچچیز از مخلوقاتش با او شریک گردانیده نشود، وبهزودی کسانی را که کفر ورزیدهاند عذابی سخت فراخواهد گرفت
ٱلَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا عَلَى ٱلْـَٔاخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى ضَلَـٰلٍۭ بَعِيدٍۢ ﴿٣﴾
کسانیکه کفر ورزیدهاند زندگی دنیا ونعمتهای نابود شدنی آن را بر آخرت ونعمتهای جاویدانش ترجیح میدهند ومردم را از راه الله بازمیدارند، وبرای راه الله تخریب وانحراف از حق وبازگشت از راستی میخواهند تا هیچکس آن را نپیماید، واینها که صفات مذکور را دارند در گمراهی دوری از حق وراستی قرار دارند
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِۦ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿٤﴾
ورسولی را جز سخنگو به زبان قومش نفرستادیم؛ تا فهم آنچه را که از جانب الله آورده است برایشان آسان باشد، وهرگز او را برای اجبار آنها بر ایمان به الله نفرستادهایم، زیرا الله هرکس را که بخواهد به عدالت خویش گمراه میسازد، وهرکس را بخواهد به فضل خویش به هدایت توفیق میدهد، واو تعالی ذات شکست ناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ودر آفرینش وتدبیرش بسیار داناست
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَآ أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ وَذَكِّرْهُم بِأَيَّىٰمِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّكُلِّ صَبَّارٍۢ شَكُورٍۢ ﴿٥﴾
صبار شكور وبه تحقیق موسی را فرستادیم واو را با آیات دلالت کننده بر راستگوییاش تقویت کردیم، وبهراستیکه او فرستادهشدهای از جانب پروردگارش است، وبه او فرمان دادیم که قومش را از کفر وجهل بهسوی ایمان وآگاهی بیرون آورد، وبه او فرمان دادیم که ایام الله را که در آن ایام به آنها نعمت بخشیده است به یادشان آورد، زیرا در این روزها دلالتهای آشکاری بر توحید وبزرگی قدرت الله، ونعمتبخشی او به مؤمنان وجود دارد، وشکیبایان بر طاعت الله که بر شکر نعمتها وبرکات او تعالی مداومت میکنند از اين امر بهره میبرند
وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ أَنجَىٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌۭ ﴿٦﴾
و-ای رسول- به یاد آور آنگاه که موسی فرمان پروردگارش را اطاعت کرد وبا یادآوری نعمتهای الله برای قومش بنیاسرائیل، به آنها گفت: ای قوم من، نعمت الله بر خودتان را به یاد آورید آنگاه که شما را از خاندان فرعون نجات داد، وشما را از عذاب او رهانید، که بدترین عذاب را به شما میچشانیدند، چون پسرانتان را میکشتند تا در میان آنها کسی متولد نشود که بر پادشاهی فرعون مسلط گردد، وزنانتان را برای تحقیر آنها در قید حیات نگه میداشتند، ودر این کارهایشان، برایتان آزمایشی بزرگ بر صبر بود، پس الله شما را به پاداش صبرتان در برابر این آزمایش از عذاب خاندان فرعون رهانید. صفحه ۱ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌۭ ﴿٧﴾
وموسی به آنها گفت: به یاد آورید آنگاه که پروردگارتان بهطور رسا به شما اعلام کرد: اگر الله را در قبال این نعمتها که بر شما بخشیده است سپاسگزاری کنید بهطور قطع از نعمتبخشی وفضل خویش بر این نعمتها برای شما خواهد افزود، واگر از نعمتهای او تعالی بر خودتان ناسپاسی کنید وشکر آن را به جای نیاورید، بهراستیکه عذاب او برای کسیکه نعمتهایش را انکار کند وشکر آنها را به جای نیاورد بسیار سخت است
وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِن تَكْفُرُوٓا۟ أَنتُمْ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا فَإِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ ﴿٨﴾
وموسی به قومش گفت: ای قوم من، اگر شما کفر ورزید وهمراه شما تمام کسانیکه بر روی زمین هستند کفر ورزند، زیان کفر شما به خودتان بازمیگردد؛ زیرا الله بنفسه بینیاز، وبه ذات خویش مستوجب ستایش است، وایمان مؤمنان نفعی به او نمیرساند، وکفر کافران زیانی به او نمیرساند
أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا۟ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوحٍۢ وَعَادٍۢ وَثَمُودَ ۛ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۛ لَا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَرَدُّوٓا۟ أَيْدِيَهُمْ فِىٓ أَفْوَٰهِهِمْ وَقَالُوٓا۟ إِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ أُرْسِلْتُم بِهِۦ وَإِنَّا لَفِى شَكٍّۢ مِّمَّا تَدْعُونَنَآ إِلَيْهِ مُرِيبٍۢ ﴿٩﴾
ای کافران- آیا خبر نابودی امتهای تکذیبکننده که پیش از شما بودند برایتان نیامده است: قوم نوح، وعاد قوم هود، وثمود قوم صالح، وامتهایی که پس از آنها آمدند، وچنان زیاد هستند که تعدادشان را کسی جز الله نمیتواند برشمارد؟ رسولانشان دلایل آشکاری برایشان آوردند، ولی آنها بهسبب خشم بر رسولان دستهایشان را در دهانهایشان قرار دادند وانگشتانشان را گزیدند، وبه رسولانشان گفتند: همانا ما به آنچه شما آوردهاید کفر ورزیدهایم، و بهراستیکه ما در شکی هستیم که از آنچه ما را بهسویك آن فرا میخوانید به تردید میاندازد
۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِى ٱللَّهِ شَكٌّۭ فَاطِرِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ۚ قَالُوٓا۟ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا تُرِيدُونَ أَن تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَـٰنٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿١٠﴾
رسولانشان در رد سخنشان برایشان گفتند: آیا در توحید ویگانگی الله در عبادت شکی وجود دارد، درحالیکه او تعالی آفریدگار وپدید آورندۀ آسمانها وزمین بدون نمونۀ قبلی است؟! شما را به ایمان به خویش فرامیخواند تا گناهان گذشتهتان را از شما محو کند، وبه شما مهلت میدهد تا آنگاه که پایان مشخص زندگی دنیایی شما فرا رسد. اقوامشان به آنها گفتند: شما جز انسانی مانند ما نیستید، وهیچ امتیازی بر ما ندارید، ومیخواهید که ما را از عبادت آنچه پدرانمان عبادت میکردند برگردانید، پس حجتی آشکار برایمان بیاورید که بر راستگویی شما در اینکه ادعا میکنید رسولانی از جانب الله بهسوی ما هستید دلالت کند
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِن نَّحْنُ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأْتِيَكُم بِسُلْطَـٰنٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ ﴿١١﴾
پیامبرانشان در پاسخ به آن ها گفتند: ما انسان هایی مثل شما هستیم، وهمانندیمان را در این مسأله انکار نمی کنیم، ولی این امر دلیلی بر همانند بودنمان در همه چيز نیست، چرا که الله متعال با نعمت خاص خود، هر کس از بندگانش را که بخواهد، مورد لطف قرار می دهد وآن ها را به عنوان پیامبر به سوی مردم بر می گزیند، ودلیل ومعجزه ای که خواستید را جز به اراده وخواست الهی، نمی توانیم برایتان بیاوریم، چرا که در توان ما نیست، بلکه تنها الله متعال بر این امر تواناست، مؤمنان بايد در تمام امورشان تنها بر الله توكل كنند
وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنَا سُبُلَنَا ۚ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيْتُمُونَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ ﴿١٢﴾
وچه مانع وعذری باعث می شود که بر الله متعال توکل نکنیم؟ در حالی که ما را به راست ترین وواضح ترین راه ها، راهنمایی کرده است. بی شک بر اذيت و آزارتان صبر خواهیم کرد، وتوکل کنندگان باید در تمام کارهایشان تنها بر الله توکل کنند. صفحه ۲ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُم مِّنْ أَرْضِنَآ أَوْ لَتَعُودُنَّ فِى مِلَّتِنَا ۖ فَأَوْحَىٰٓ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٣﴾
وکسانی از اقوام رسولان که کفر ورزیدند وقتی از استدلال با رسولانشان ناتوان ماندند گفتند: شما را از شهرمان خارج میکنیم، یا اینکه از دینتان بهسوی دین ما باز میگردید، آنگاه الله برای استوار سازی رسولان به آنها وحی کرد: به تحقیق ستمکارانی را که به الله ورسولش کفر ورزیدهاند نابود میکنیم
وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ ٱلْأَرْضَ مِنۢ بَعْدِهِمْ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِى وَخَافَ وَعِيدِ ﴿١٤﴾
و-ای رسولان وکسانیکه از شما پیروی میکنند- بهطور قطع پس از نابودی آنها شما را در زمین ساکن خواهیم گرداند، این نابودی کافران تکذیبکننده، واسکان رسولانشان ومؤمنان در زمین پس از نابودی آنها، برای کسی است که عظمت ومراقبت من بر خودش را به یاد داشته باشد، واز انذار من از عذاب بترسد
وَٱسْتَفْتَحُوا۟ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍۢ ﴿١٥﴾
ورسولان از پروردگارشان خواستند که آنها را بر دشمنانشان پیروز گرداند، وهر متکبر ستیزهجو در برابر حق که با وجود آشکار شدن حق برایش از آن پیروی نمیکرد زیان دید
مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسْقَىٰ مِن مَّآءٍۢ صَدِيدٍۢ ﴿١٦﴾
روز قیامت در برابر این متکبر جهنم قرار دارد، پس جهنم در کمین اوست، ودر آنجا از چرک جهنمیان که از آنها روانه میشود نوشانیده میشود، که تشنگیاش را برطرف نمیسازد، آنگاه پیوسته با تشنگی وسایر مجازاتها عذاب میشود
يَتَجَرَّعُهُۥ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُۥ وَيَأْتِيهِ ٱلْمَوْتُ مِن كُلِّ مَكَانٍۢ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٍۢ ۖ وَمِن وَرَآئِهِۦ عَذَابٌ غَلِيظٌۭ ﴿١٧﴾
بهسبب تلخی زیاد وحرارت وبدبوییاش پیاپی آن را به رنج مینوشد، ونمیتواند آن را ببلعد، واز سختی عذابی که به مشقت آن را تحمل میکند مرگ از هر جهتی او را فرامیگیرد، اما نمیمیرد تا راحت شود، بلکه زنده میماند تا عذاب را تحمل کند، ودر روبروی او عذاب سخت دیگری در انتظارش است
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِرَبِّهِمْ ۖ أَعْمَـٰلُهُمْ كَرَمَادٍ ٱشْتَدَّتْ بِهِ ٱلرِّيحُ فِى يَوْمٍ عَاصِفٍۢ ۖ لَّا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا۟ عَلَىٰ شَىْءٍۢ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَـٰلُ ٱلْبَعِيدُ ﴿١٨﴾
ومثال اعمال نیک مانند صدقه واحسان ورحم بر ضعیف که کافران، پیش میفرستند، مانند خاکستری است که بادها در روزی طوفانی بر آن بوزد، وآن را با قدرت بردارد، ودر هر مکانی پراکنده سازد تا اینکه هیچ اثری از آن باقی نماند، وهمچنین است اعمال کافران که کفر بر آنها بوزد، ودر روز قیامت به صاحبانش نفع نمیرسانند، این عملی که بر ایمان بنا نشود همان گمراهی دور از راه حق است
أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۚ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍۢ جَدِيدٍۢ ﴿١٩﴾
ای انسان- آیا درک نکردهای که الله آسمانها وزمین را به حق آفریده، وبیهوده نیافریده است. - ای مردم- اگر بردن شما وآوردن خلقی دیگر را به جای شما بخواهد که او را عبادت واز او فرمانبرداری میکنند بهطور قطع شما را خواهد برد، وخلقی دیگر که او را عبادت میکنند واز او اطاعت میکنند خواهد آورد؛ زیرا این کار بر او آسان وسبک است
وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٍۢ ﴿٢٠﴾
نابودی شما وآوردن انسانهای دیگر، او تعالی را ناتوان نمیسازد، زیرا او تعالی بر هر چیزی تواناست، وهیچچیز او را ناتوان نمیسازد. صفحه ۳ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَبَرَزُوا۟ لِلَّهِ جَمِيعًۭا فَقَالَ ٱلضُّعَفَـٰٓؤُا۟ لِلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًۭا فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍۢ ۚ قَالُوا۟ لَوْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ لَهَدَيْنَـٰكُمْ ۖ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَجَزِعْنَآ أَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِن مَّحِيصٍۢ ﴿٢١﴾
ومخلوقات در روز میعاد از قبرهایشان بهسوی الله خارج میشوند، آنگاه پیروان ضعیف به سران رئیس میگویند: - ای سران- همانا ما پیرو شما بودیم، که به فرمان شما عمل میکردیم، وبا نهی شما، دست میکشیدیم، پس آیا شما چیزی از عذاب الله را از ما دفع میکنید؟ سران رئیس میگویند: اگر الله ما را به هدایت توفیق داده بود بهطور قطع شما را بهسوی آن راهنمایی میکردیم، تا همگیمان را از عذابش نجات دهیم، اما ما را گمراه ساخت پس شما را گمراه کردیم، بر ما وشما یکسان است که در تحمل عذاب ناتوان باشیم یا شکیبایی به خرج دهیم، هیچ راه فراری از عذاب نداریم
وَقَالَ ٱلشَّيْطَـٰنُ لَمَّا قُضِىَ ٱلْأَمْرُ إِنَّ ٱللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ ٱلْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ ۖ وَمَا كَانَ لِىَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَـٰنٍ إِلَّآ أَن دَعَوْتُكُمْ فَٱسْتَجَبْتُمْ لِى ۖ فَلَا تَلُومُونِى وَلُومُوٓا۟ أَنفُسَكُم ۖ مَّآ أَنَا۠ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَآ أَنتُم بِمُصْرِخِىَّ ۖ إِنِّى كَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ ۗ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٢٢﴾
وابلیس آنگاه که بهشتیان وارد بهشت، وجهنمیان وارد جهنم شوند میگوید: به تحقیق که الله به شما وعدۀ حق داد، وآنچه را به شما وعده داده بود محقق گرداند، ومن به شما وعدۀ باطل دادم وبه آنچه به شما وعده دادهام وفا نکردم، ومن نیرویی نداشتم که با آن شما را در دنیا بر کفر وگمراهی مجبور کرده باشم، بلکه شما را به کفر فراخواندم، وگناهان را برایتان آراستم، آنگاه شما به شتاب از من پیروی کردید، پس بهسبب اینکه گمراه شدید مرا سرزنش نکنید، وخودتان را سرزنش کنید که برای این کار سزاوارترید. من یاور شما برای دفع عذاب از شما نیستم، وشما یاور من برای دفع عذاب از من نیستید. من بهسبب اینکه مرا شریکی برای الله در عبادت قرار دادید کفر ورزیدهام، بهراستیکه ستمکاران- بهسبب شرک وکفر به الله در دنیا- عذابی رنجآور در روز قیامت در انتظارشان است
وَأُدْخِلَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ۖ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَـٰمٌ ﴿٢٣﴾
سلم برخلاف سرانجام کافران، کسانیکه ایمان آورده واعمال صالح انجام دادهاند به بهشتهایی وارد میشوند که نهرها از زیر کاخها ودرختانشان جاری است، وبه اذن وارادۀ پروردگارشان همیشه در آن میمانند، وپروردگارشان سبحانه ونیز فرشتگان با سلام به آنها درود میفرستند؛ وهمچنین خودشان به یکدیگر
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًۭا كَلِمَةًۭ طَيِّبَةًۭ كَشَجَرَةٍۢ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌۭ وَفَرْعُهَا فِى ٱلسَّمَآءِ ﴿٢٤﴾
ای رسول- آیا ندانستهای که الله مثالی برای کلمۀ توحید یعنی لا إله إلا الله زده است، آنگاه که آن را به درختی پاک یعنی نخل تشبیه کرد، که ریشهاش در زمین استوار دوانیده شده با رگهای پاکش آب مینوشد، وشاخهاش بهسوی آسمان بالا رفته از شبنم سیراب میشود، واز هوای پاکیزه استنشاق میکند
تُؤْتِىٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍۭ بِإِذْنِ رَبِّهَا ۗ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿٢٥﴾
این درخت پاکیزه به فرمان پروردگار خویش میوۀ پاکش را در هر زمان میدهد، والله مثالها را برای مردم میزند امید است که پند بگیرند
وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍۢ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ٱجْتُثَّتْ مِن فَوْقِ ٱلْأَرْضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٍۢ ﴿٢٦﴾
ومثل کلمۀ ناپاک شرک مانند درختی ناپاک، یعنی درخت حنظل است، که از ریشهاش بریده شده، ونه قراری بر روی زمین دارد، ونه ارتفاعی بهسوی آسمان؛ پس میمیرد وبادها آن را به هر سو پراکنده میکنند، در نتیجه، سرانجام کلمۀ کفر نابودی است، وعمل پاکی را برای صاحبش بهسوی الله بالا نمیبرد
يُثَبِّتُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱلْقَوْلِ ٱلثَّابِتِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۖ وَيُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ۚ وَيَفْعَلُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ ﴿٢٧﴾
الله مؤمنان را با کلمۀ ثابت توحید بر ایمانی کامل در زندگی دنیا استوار میسازد تا اینکه در حال ایمان بمیرند، ودر برزخ در قبرهایشان هنگام سوال، وروز قیامت آنها را استوار میسازد، والله ستمکاران بهسبب شرک وکفر به الله را از صواب وراه راست گمراه میسازد، وهرچه بخواهد انجام میدهد، چه گمراه کردن صفحه ۴ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر کسیکه گمراهکردن او را به عدالت خویش بخواهد، وچه هدایت کسیکه به فضل خویش هدایتش را بخواهد، زیرا هیچ اجبار کنندهای برای او سبحانه نیست
۞ أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ بَدَّلُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ كُفْرًۭا وَأَحَلُّوا۟ قَوْمَهُمْ دَارَ ٱلْبَوَارِ ﴿٢٨﴾
آیا ندیدهای حال کسانی از قریش را که به الله ورسولش کفر ورزیدند؛ چون نعمتبخشی الله بر خودشان یعنی امنیت در حرم، وبعثت محمد صلی الله علیه وسلم در میان آنها را با کفر به نعمت او تعالی تعویض کردند، آنگاه که آنچه را از جانب پروردگارش آورده بود تکذیب کردند، وکسانی از اقوامشان را که در کفر از آنها پیروی کردند در سرای نابودی فرود آورند
جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا ۖ وَبِئْسَ ٱلْقَرَارُ ﴿٢٩﴾
وسرای نابودی همان جهنم است که در آن وارد میشوند، وگرمایش را به سختی تحمل میکنند، وچه قرارگاه بدی دارند
وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ أَندَادًۭا لِّيُضِلُّوا۟ عَن سَبِيلِهِۦ ۗ قُلْ تَمَتَّعُوا۟ فَإِنَّ مَصِيرَكُمْ إِلَى ٱلنَّارِ ﴿٣٠﴾
ومشرکان امثال ومانندهایی برای الله قرار دادند تا کسانی را که از آنها پیروی کردهاند از راه الله پس از اینکه خودشان از آن گمراه شدند گمراه سازند. - ای رسول- به آنها بگو: از شهواتی که در آن قرار دارید، وانتشار شبهات در این زندگی دنیا بهرهمند شوید، زیرا بازگشت شما در روز قیامت بهسوی جهنم است، وبازگشتگاه دیگری جز آن ندارید. ر
قُل لِّعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُنفِقُوا۟ مِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ سِرًّۭا وَعَلَانِيَةًۭ مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِىَ يَوْمٌۭ لَّا بَيْعٌۭ فِيهِ وَلَا خِلَـٰلٌ ﴿٣١﴾
خلل - ای رسول- به مؤمنان بگو: ای مؤمنان، نماز را به کاملترین صورت برپا دارید، واز آنچه که الله به شما روزی داده است نفقات واجب ومستحبی را، پنهانی از ترس ریا، وآشکارا برای اینکه دیگران به شما اقتدا کنند، بپردازید پیش از اینکه روزی بیاید که نه معاملهای در آن است ونه فدیهای تا از عذاب الله رهایی حاصل کنید، ونه دوستیای، تا دوستی برای دوستش شفاعت کند
ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزْقًۭا لَّكُمْ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلْفُلْكَ لِتَجْرِىَ فِى ٱلْبَحْرِ بِأَمْرِهِۦ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلْأَنْهَـٰرَ ﴿٣٢﴾
الله ذاتی است که آسمانها وزمین را بدون نمونۀ قبلی آفرید، وآب باران را از آسمان فرو فرستاد، سپس با آن آب، انواع میوهها را برای روزی شما -ای مردم- بیرون آورد وکشتیها که بر روی آب حرکت میکنند را بر اساس تقدیرش رام شما کرد، ورودها را برای شما رام کرد تا از آن بنوشید، وچارپایان وکشتزارهایتان را آبیاری کنید
وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ دَآئِبَيْنِ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ ﴿٣٣﴾
وخورشید وماه را که به استمرار در جریان هستند برای شما رام کرد، وشب وروز را که از پی یکدیگر میآیند رام شما ساخت، شب برای خواب وراحتیتان، و روز برای فعالیت وتلاشتان
وَءَاتَىٰكُم مِّن كُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ ۚ وَإِن تَعُدُّوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحْصُوهَآ ۗ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَظَلُومٌۭ كَفَّارٌۭ ﴿٣٤﴾
واز تمام آنچه که طلب کردید، ویا طلب نکردید به شما عطا کرد، واگر نعمتهای الله را برشمارید به دلیل زیادی وگوناگونیشان قادر بر شمارش آنها نیستید، پس آنچه که برایتان بیان کرد مثالهایی از نعمتهایش است، بهراستیکه انسان بر خودش بسیار ستمکار است، ونعمتهای الله را بسیار ناسپاسی میکند. صفحه ۵ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ رَبِّ ٱجْعَلْ هَـٰذَا ٱلْبَلَدَ ءَامِنًۭا وَٱجْنُبْنِى وَبَنِىَّ أَن نَّعْبُدَ ٱلْأَصْنَامَ ﴿٣٥﴾
و-ای رسول- به یاد آور آنگاه که ابراهیم پس از اینکه پسرش اسماعیل ومادر او هاجر را در تنگۀ مکه ساکن کرد گفت: پروردگارا، این سرزمین که خانوادهام را در آن ساکن کردم - یعنی مکه- را سرزمینی ایمن قرار بده، که خونی در آن ریخته نشود، وهیچکس در آن ستم نکند، ومن وفرزندانم را از عبادت بتها دور گردان
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلنَّاسِ ۖ فَمَن تَبِعَنِى فَإِنَّهُۥ مِنِّى ۖ وَمَنْ عَصَانِى فَإِنَّكَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٣٦﴾
پروردگارا، بت ها بسیاری از مردم را گمراه کرده اند، چرا که گمان می کردند که برایشان شفاعت می کنند، وبه وسیله ی آن ها دچار فتنه شدند وبه جای الله آن ها را عبادت کردند، پس هر کس در توحید وبندگی الله متعال از من پیروی کند، او پیرو وتابع من است، وهر کس از من نافرمانی کند ودر توحید وبندگی او از من پیروی نکند، -پروردگارا- بی گمان تو برای کسی که بخواهی گناهانش را ببخشی؛ بسیار آمرزنده ونسبت به آن ها بسیار مهربان هستی
رَّبَّنَآ إِنِّىٓ أَسْكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِى بِوَادٍ غَيْرِ ذِى زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ ٱلْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱجْعَلْ أَفْـِٔدَةًۭ مِّنَ ٱلنَّاسِ تَهْوِىٓ إِلَيْهِمْ وَٱرْزُقْهُم مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ ﴿٣٧﴾
پروردگارا، من یکی از پسرانم، یعنی اسماعیل علیه السلام وپسرانش را در تنگهای (یعنی مکه) بدون گیاه وبدون آب در کنار خانۀ محترم تو ساکن کردم، پروردگارا، آنها را در کنار خانۀ محترم تو ساکن کردم تا نماز را در آن برپا دارند، پس -پروردگارا- دلهای مردم را بهسوی آنها، واین سرزمین بگردان، وآنها را از میوهها روزی ده. امید است که از تو در قبال نعمتهایی که برایشان میبخشی سپاسگزاری کنند
رَبَّنَآ إِنَّكَ تَعْلَمُ مَا نُخْفِى وَمَا نُعْلِنُ ۗ وَمَا يَخْفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِن شَىْءٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ ﴿٣٨﴾
ى پروردگارا، بهراستیکه تو از تمام آنچه که پنهان میکنیم، واز تمام آنچه که آشکار میسازیم آگاه هستی، وذرهای نه در زمین ونه در آسمان بر الله پوشیده نمیماند، بلکه آن را میداند، پس احتیاجها ونیاز ما به الله بر او تعالی پوشیده نمیماند
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى وَهَبَ لِى عَلَى ٱلْكِبَرِ إِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ ۚ إِنَّ رَبِّى لَسَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ ﴿٣٩﴾
تمام شکر وستایش از آن الله سبحانه است که دعایم را اجابت کرد که از صالحان به من هدیه داد، چون با وجود کهنسالی من، اسماعیل را از هاجر، واسحاق را از ساره به من عطا فرمود، بهراستیکه پروردگارم سبحانه دعای هرکس که او را بخواند میشنود
رَبِّ ٱجْعَلْنِى مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِى ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَآءِ ﴿٤٠﴾
پروردگارا، مرا برپا دارندۀ نماز به کاملترین صورت قرار بده، وفرزندانم را نیز از کسانی قرار بده که نماز را برپا میدارند، پروردگارا، ودعایم را اجابت کن وآن را نزد خودت مقبول گردان
رَبَّنَا ٱغْفِرْ لِى وَلِوَٰلِدَىَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ ٱلْحِسَابُ ﴿٤١﴾
پروردگارا، گناهانم را ببخشای، وگناهان پدرم را ببخشای (ابراهیم علیه السلام این دعا را قبل از اینکه بداند پدرش دشمن الله است گفت، اما وقتی که برایش مشخص شد پدرش دشمن الله است از او بیزاری جست)، وگناهان مؤمنان را برایشان بیامرز در روزیکه مردم برای حسابرسیشان در برابر پروردگار خویش میایستند
وَلَا تَحْسَبَنَّ ٱللَّهَ غَـٰفِلًا عَمَّا يَعْمَلُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ۚ إِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍۢ تَشْخَصُ فِيهِ ٱلْأَبْصَـٰرُ ﴿٤٢﴾
و- ای رسول- مپندار که چون الله عذاب ستمکاران را به تأخیر میاندازد از تکذیب وبازداشتن از راه الله وسایر کارهایی که ستمکاران انجام میدهند غافل است، بلکه از این کارها آگاه است، وذرهای از آنها بر او پوشیده نمیماند. جز این نیست که عذابشان را تا روز قیامت به تأخیر میاندازد، همان روزیکه در آن چشمها صفحه ۶ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر از ترس مناظر وحشتناک خیره میشوند
مُهْطِعِينَ مُقْنِعِى رُءُوسِهِمْ لَا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ ۖ وَأَفْـِٔدَتُهُمْ هَوَآءٌۭ ﴿٤٣﴾
آنگاه که مردم شتابان از قبرهایشان بهسوی داعی برمیخیزند، ودرحالیکه سرهایشان را بالا گرفتهاند از روی بیقراری به آسمان مینگرند، وچشمهایشان به حالت طبیعی بازنمیگردد، بلکه از وحشت آنچه که مشاهده میکنند خیره میماند، ودلهایشان از وحشت منظره، خالی وبدون عقل وفهم میشود
وَأَنذِرِ ٱلنَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ ٱلْعَذَابُ فَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ رَبَّنَآ أَخِّرْنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ قَرِيبٍۢ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ ٱلرُّسُلَ ۗ أَوَلَمْ تَكُونُوٓا۟ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍۢ ﴿٤٤﴾
و-ای رسول- امت خویش را از عذاب الله در روز قیامت بترسان، که در آن هنگام کسانیکه بهسبب کفر وشرک به الله بر خودشان ستم روا داشتهاند میگویند: پروردگارا، به ما مهلت بده، وعذاب ما را به تأخیر بینداز، وما را برای زمان اندکی به دنیا بازگردان تا به تو ایمان آوریم، واز رسولانی که آنها را بهسوی ما فرستادی پیروی کنیم. آنگاه از روی توبیخ اینگونه پاسخ میشنوند: آیا در زندگی دنیا با انکار رستاخیز پس از مرگ سوگند یاد نمیکردید که از زندگی دنیا بهسوی آخرت منتقل نمیشوید؟!
وَسَكَنتُمْ فِى مَسَـٰكِنِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ ٱلْأَمْثَالَ ﴿٤٥﴾
ودر محل سکونت امتهای ستمگر پیشین که پیش از شما بهسبب کفر به الله بر خودشان ستم روا داشتند، مانند قوم هود وقوم صالح سکونت میکردید، وعذابی را که بر آنها واقع ساخته بودیم برایتان روشن گردید، ودر کتاب الله برایتان مثلها زدیم تا پند بگیرید، اما شما از آنها پند نگرفتید
وَقَدْ مَكَرُوا۟ مَكْرَهُمْ وَعِندَ ٱللَّهِ مَكْرُهُمْ وَإِن كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ ٱلْجِبَالُ ﴿٤٦﴾
وبه تحقیق که این فرود آمدگان در مساکن امتهای ستمگر، برای قتل پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم وریشه کن کردن دعوتش نیرنگها اندیشیدهاند، والله از نیرنگاندیشی آنها آگاه است وذرهای از آن بر او تعالی پوشیده نمیماند، ونیرنگ اینها ضعیف است، زیرا بهسبب ضعفش نه کوهها ونه هیچ چیز دیگر را از بین نمیبرد؛ برخلاف تدبیر الله در مورد آنها
فَلَا تَحْسَبَنَّ ٱللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِۦ رُسُلَهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌۭ ذُو ٱنتِقَامٍۢ ﴿٤٧﴾
پس -ای رسول- مپندار الله که پیروزی وغلبۀ دین را به رسولانش وعده داده، در وعدهای که به رسولانش داده است خلاف میکند، بهراستیکه الله ذات شکست ناپذیری است که هیچ چیزی او را مغلوب نمیکند، وبهزودی دوستانش را نیرومند میسازد، وبرای دشمنانش ودشمنان رسولانش انتقام سختی دارد
يَوْمَ تُبَدَّلُ ٱلْأَرْضُ غَيْرَ ٱلْأَرْضِ وَٱلسَّمَـٰوَٰتُ ۖ وَبَرَزُوا۟ لِلَّهِ ٱلْوَٰحِدِ ٱلْقَهَّارِ ﴿٤٨﴾
این انتقام از کفار در روزی حاصل میشود که قیامت برپا میگردد، روزیکه این زمین به زمینی دیگر وسفید وپاک تبدیل شود، وآسمانها به آسمانهایی دیگر تبدیل شوند، ومردم از قبرهایشان با بدنها واعمالشان ظاهر شوند تا در برابر الله که در ملک وعظمتش یگانه است، وقهاری چیره است وکسی بر او چیره نمیگردد، وغالب میشود وکسی بر او غالب نمیگردد بایستند
وَتَرَى ٱلْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍۢ مُّقَرَّنِينَ فِى ٱلْأَصْفَادِ ﴿٤٩﴾
و-ای رسول- در روزیکه زمین به غیر زمین مبدل شود، وآسمانها تغییر یابند، کافران ومشرکان را میبینید که در زنجیرها به یکدیگر بسته شدهاند، ودستها و پاهایشان با زنجیرها به گردنهایشان بسته شده است، صفحه ۷ از ۸ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍۢ وَتَغْشَىٰ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ ﴿٥٠﴾
ولباسشان که آن را به تن میکنند از قط ران (مادهای به شدت اشتعالزا) است، وآتش بر چهرههای رنگ ورو رفتهشان بالا میآید وچیره میگردد
لِيَجْزِىَ ٱللَّهُ كُلَّ نَفْسٍۢ مَّا كَسَبَتْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ ﴿٥١﴾
تا الله هرکس را به خیر یا شری که انجام داده است جزا دهد، بهراستیکه الله، اعمال را سریع حسابرسی میکند
هَـٰذَا بَلَـٰغٌۭ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُوا۟ بِهِۦ وَلِيَعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا هُوَ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ وَلِيَذَّكَّرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ ﴿٥٢﴾
این قرآن نازلشده بر محمد صلی الله علیه وسلم، اعلامی است از جانب الله بهسوی مردم، وبه این هدف تا از تهدید سختی که در آن وجود دارد بترسند، وتا بدانند که معبود برحق، فقط الله است تا او را عبادت کنند وهیچکس را با او شریک نگردانند، وتا اینکه صاحبان عقل سلیم با آن پند وعبرت بگیرند؛ زیرا آنها هستند که از پندها وعبرتها بهره میبرند. صفحه ۸ از ۸ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام