Tafsir An-Noor (24) — النور

سُورَةٌ أَنزَلْنَـٰهَا وَفَرَضْنَـٰهَا وَأَنزَلْنَا فِيهَآ ءَايَـٰتٍۭ بَيِّنَـٰتٍۢ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿١﴾

Бу сурани нозил қилдик. Ундаги ҳукмларга амал қилишни вожиб айладик. Унда очиқ оятларни ҳам туширдик. Шоядки, ундаги ҳукмлардан ибратлансангизлар ва уларга амал қилсингизлар

ٱلزَّانِيَةُ وَٱلزَّانِى فَٱجْلِدُوا۟ كُلَّ وَٰحِدٍۢ مِّنْهُمَا مِا۟ئَةَ جَلْدَةٍۢ ۖ وَلَا تَأْخُذْكُم بِهِمَا رَأْفَةٌۭ فِى دِينِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۖ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآئِفَةٌۭ مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢﴾

Зоний ва зониялар бу ишни бокира пайтида қилган бўлсалар, улардан ҳар бирини юз дарра уринглар. Аллоҳга ва охират кунига ишонадиган бўлсангизлар, уларга шафқат қилиб, шу ҳукмни ижро қилмаслик ёки уни енгиллатиш ҳолатлари юз бермасин. Уларга ҳад уриш бир қанча мўминларнинг гувоҳлигида, кўз ўнгида бўлсин. Токи, бу иш ҳаммага ёйилсин ва бошқаларнингзинодан тийилишига сабаббўлсин

ٱلزَّانِى لَا يَنكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةًۭ وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنكِحُهَآ إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌۭ ۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٣﴾

Зинонинг нақадар манфур иш эканини кўрсатиб бериш учун Аллоҳ таоло айтяптики, зинога одатланган зоний ўзига ўхшаган зония ёки зинодан тийилмайдиган мушрика билан зино қилишни истайди. Ҳолбуки, бу иш шаръан жоиз эмас.Зинога одатланган зонияҳам ўзига ўхшаган зоний ёки зинодан ҳазар қилмайдиган мушрик билан зино қилишни истайди. Ҳолбуки, бу иш ҳам шаръан жоиз эмас. Афиф мўминларга эса зонияга уйланиш, афифа мўминаларга ҳам, зонийга эрга тегиш ҳаром қилинди

وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَـٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا۟ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجْلِدُوهُمْ ثَمَـٰنِينَ جَلْدَةًۭ وَلَا تَقْبَلُوا۟ لَهُمْ شَهَـٰدَةً أَبَدًۭا ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ ﴿٤﴾

Ўзини зинодан сақлаб юрган покиза аёлларни, (покиза эркакларни ҳам) зинокорликда айблаб, туҳмат қилиб, кейин шу иш бўлганига тўрт гувоҳ келтирмаганларни саксон дарра урингиз ва ҳеч қачон уларнинг гувоҳлигини қабул қилмангиз. Ана ўшалар Аллоҳга итоат қилмайдиган фосиқлардир

إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ وَأَصْلَحُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٥﴾

Гуноҳ қилганларидан кейин Аллоҳга тавба қилиб, ишларини ўнглаб олганлар бундан мустасно. Зеро, Аллоҳ уларнингтавбасини қабулқилади.Аллоҳ тавба қилган бандасини кечирадиган Меҳрибон Зотдир

وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَٰجَهُمْ وَلَمْ يَكُن لَّهُمْ شُهَدَآءُ إِلَّآ أَنفُسُهُمْ فَشَهَـٰدَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَـٰدَٰتٍۭ بِٱللَّهِ ۙ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿٦﴾

Ўз аёлларини зинода айблайдиганларнингўзларидан бошқа гувоҳлари бўлмаса, айтаётган гаплари рост эканига гувоҳлик берадилар. Улардан бири айтаётган гапи рост эканига Аллоҳнинг номини айтиб тўрт марта гувоҳлик беради. بلغ Qur’on · Tafsir

وَٱلْخَـٰمِسَةُ أَنَّ لَعْنَتَ ٱللَّهِ عَلَيْهِ إِن كَانَ مِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ ﴿٧﴾

Бешинчи гувоҳлигида ўзига қарши баддуо қилиб, агар ёлғон гапираётган бўлса, ҳақли тарзда лаънатга учрашини айтади

وَيَدْرَؤُا۟ عَنْهَا ٱلْعَذَابَ أَن تَشْهَدَ أَرْبَعَ شَهَـٰدَٰتٍۭ بِٱللَّهِ ۙ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ ﴿٨﴾

Шу билан унга зино ҳукмини жорий қилиш керак бўлади. Лекин аёл эрининг ёлғон гапираётганини, туҳмат қилаётганини айтиб,тўрт марта Аллоҳнингноми билан гувоҳлик берса,буҳукм бекор қилинади

وَٱلْخَـٰمِسَةَ أَنَّ غَضَبَ ٱللَّهِ عَلَيْهَآ إِن كَانَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿٩﴾

Бешинчи гувоҳлигида ўзига қарши баддуо қилиб, эри рост гапираётган бўлса, ўзига Аллоҳнинг ғазаби бўлишини айтади

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ ﴿١٠﴾

Эй одамлар, агар сизларга Аллоҳнинг фазлу марҳамати бўлмаганида эди ҳамда У Зот тавба қилган бандасини кечирадиган, ҳар бир тадбирини, шариатини ҳикмат билан қиладиган Зот бўлмаганида эди, гуноҳларингиз туфайли сизларни бир зумдаёқ азобга гирифтор қилиб,رҳаммангизни шарманда қилган бўларди

إِنَّ ٱلَّذِينَ جَآءُو بِٱلْإِفْكِ عُصْبَةٌۭ مِّنكُمْ ۚ لَا تَحْسَبُوهُ شَرًّۭا لَّكُم ۖ بَلْ هُوَ خَيْرٌۭ لَّكُمْ ۚ لِكُلِّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُم مَّا ٱكْتَسَبَ مِنَ ٱلْإِثْمِ ۚ وَٱلَّذِى تَوَلَّىٰ كِبْرَهُۥ مِنْهُمْ لَهُۥ عَذَابٌ عَظِيمٌۭ ﴿١١﴾

Эй мўминлар, бўҳтон қилиб, мўминлар онаси Оиша онамизни (Аллоҳ у кишидан рози бўлсин) бадном қилмоқчи бўлганлар ўзларингиздан бўлган бир тўдадир. Бу ишни ўзларингиз учун ёмонлик, деб билманглар. Аксинча, у сизлар учун яхшиликдир. Зеро, унда савоб бор, мўминларни саралаш бор, мўминлар онасининг бегуноҳ эканига исбот бор. Шу бўҳтонга аралашган ҳар бир кимса қилмишига яраша жазо олади. Уни бошлаб бериш билан гуноҳнингкаттасини кўтариболган кимса учун эса буюк азоббор. Бу ерда мунофиқларнингбошлиғи Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салулназарда тутиляпти

لَّوْلَآ إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ ٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًۭا وَقَالُوا۟ هَـٰذَآ إِفْكٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿١٢﴾

Мўмин ва мўминалар уни эшитган пайтларида туҳмат қилинаётган одам ҳақида яхши гумонга бориб: "Бу очиқ туҳмат-ку", десалар бўлмасмиди?!

لَّوْلَا جَآءُو عَلَيْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَ ۚ فَإِذْ لَمْ يَأْتُوا۟ بِٱلشُّهَدَآءِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ عِندَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْكَـٰذِبُونَ ﴿١٣﴾

Оиша онамизга (Аллоҳ у кишидан рози бўлсин) туҳмат қилаётганлар тўртта гувоҳ келтирсинлар эди. Тўртта гувоҳ келтира олмаяптиларми, тамом, улар Аллоҳнинг ҳукмида ёлғончилардир. بلغ Qur’on · Tafsir

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِى مَآ أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿١٤﴾

Эй мўминлар, Аллоҳ фазлу марҳамат кўрсатиб, азобни кечиктирмаганида, тавба қилиб олишга имкон бермаганида, бу бўҳтонга киришибкетганингиз туфайли сизларни буюк азобушлаган бўлар эди

إِذْ تَلَقَّوْنَهُۥ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُم مَّا لَيْسَ لَكُم بِهِۦ عِلْمٌۭ وَتَحْسَبُونَهُۥ هَيِّنًۭا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمٌۭ ﴿١٥﴾

Ўшанда уни бир-бирларингизга гапириб берардингиз, билиб-билмай таги ёлғон хабарни оғизларингиз билан сўзлардингиз ва бу ишни енгил санардингиз. Ҳолбуки, у Аллоҳнинг наздида буюк гуноҳдир. Зеро, унда ёлғон ва бўҳтон мужассам

وَلَوْلَآ إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُم مَّا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّتَكَلَّمَ بِهَـٰذَا سُبْحَـٰنَكَ هَـٰذَا بُهْتَـٰنٌ عَظِيمٌۭ ﴿١٦﴾

Бу бўҳтонни эшитган пайтингизда: "Бу манфур гапни гапириш бизга ярашмайди, субҳаналлоҳ, мўминлар онаси ҳақидаги бугаплар буюк бўҳтондир",десангизлар бўлмасмиди?!

يَعِظُكُمُ ٱللَّهُ أَن تَعُودُوا۟ لِمِثْلِهِۦٓ أَبَدًا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١٧﴾

Агар Аллоҳга иймон келтирган бўлсангизлар, қайтиб бундай бўҳтонга қадам босмасликни, бегуноҳ одамни бузуқликда айбламасликни Аллоҳ сизларга эслатади, насиҳат қилади

وَيُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلْـَٔايَـٰتِ ۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿١٨﴾

Аллоҳ сизларга Ўзинингҳукмлари ва кўрсатмаларини баён қилгувчи оятларни очиқлабберади. Аллоҳ сизларнинг қилаётган ишларингиздан Хабардор Зотдир. Бирон нарса У Зотдан яширин қола олмайди. Яқинда сизларни амалларингизга яраша тақдирлайди. У Ўз тадбири ва шариатлаштиришида етук ҳикмат билан иш қиладиган Зотдир

إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ ٱلْفَـٰحِشَةُ فِى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴿١٩﴾

تعلمون Мўминлар орасида фоҳишаликда айблаш, туҳмат қилиш каби ёмон ишлар кенг ёйилишини истайдиган бадбахтлар учун бу дунёда ҳам, у дунёда ҳам аламли азоб бордир. Бу дунёда уларга туҳмат қилиш ҳади урилади. Охиратда эса дўзах ўтида ёнадилар. Аллоҳ уларнинг ёлғон гапираётганларини ҳам, бандаларига нима фойдали эканини ҳам билади.Сизлар эса билмайсизлар

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ رَءُوفٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٢٠﴾

Эй бўҳтонга аралашиб қолганлар, агар Аллоҳнинг сизларга фазлу марҳамати бўлмаганида эди, агар Аллоҳ сизларга Меҳрибон ва Раҳмли бўлмаганида эди, сизларни ўша заҳотиёқ жазолаган бўларди. بلغ Qur’on · Tafsir

۞ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۚ وَمَن يَتَّبِعْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَـٰنِ فَإِنَّهُۥ يَأْمُرُ بِٱلْفَحْشَآءِ وَٱلْمُنكَرِ ۚ وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ مَا زَكَىٰ مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ أَبَدًۭا وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يُزَكِّى مَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ ﴿٢١﴾

ه ه Эй Аллоҳга иймон келтирган ва Унингшариатига амал қиладиган зотлар, шайтоннингизидан эргашманглар. Ким шайтон йўлига юрса, табиийки, у шариатга зид бўлган манфур ишларга, манфур гапларга буюради. Эй мўминлар, агар сизларга Аллоҳнинг фазлу марҳамати бўлмаганида эди, сизлардан биронтангиз тавба билан ўзини поклаб олмаган бўларди. Лекин Аллоҳ Ўзи истаган одамнинг тавбасини қабул қилиб, уни гуноҳдан поклайди. Аллоҳ гапираётган гапларингизни эшитиб, қилаётган ишларингизни кўриб тургувчи Зотдир. Бирон нарса У Зотдан яширин қола олмас. Яқинда амалларингизга яраша жазоёки мукофотингизни берур

وَلَا يَأْتَلِ أُو۟لُوا۟ ٱلْفَضْلِ مِنكُمْ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤْتُوٓا۟ أُو۟لِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينَ وَٱلْمُهَـٰجِرِينَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَلْيَعْفُوا۟ وَلْيَصْفَحُوٓا۟ ۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌ ﴿٢٢﴾

Дин бобида фозил, мол-давлат бобида эса бой бўлганлар муҳтожқариндошларига, мискинларга ва Аллоҳ йўлидаги муҳожирларга уларнинг бирон гуноҳлари туфайли инфоқ-эҳсон қилмасликка қасам ичмасинлар. Афв этсинлар, кечирсинлар. Сизлар уларни кечирган пайтингизда Аллоҳ сизларни кечириб юборишини истамайсизларми? Аллоҳ тавба қилган бандасини мағфират айлайдиган, Меҳрибон Зотдир. Шундай экан, бандалари бундан ибрат олсинлар. Бу оят Абубакр сиддиқ (Аллоҳ у кишидан рози бўлсин) ҳақида нозил бўлган. У киши Мистаҳга қайтиб инфоқ-эҳсон қилмасликка қасам ичганди.Чунки Мистаҳ бўҳтонда иштирок этганди

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَـٰتِ ٱلْغَـٰفِلَـٰتِ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ لُعِنُوا۟ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌۭ ﴿٢٣﴾

Фоҳишаликдан мутлақо бехабар, покиза, мўмина аёлларга туҳмат тошини отадиганлар бу дунёда ҳам, охиратда ҳам Аллоҳнинграҳматидан қувиладилар.Улар учун охиратда буюк азоббордир. يوم تشهد عليهم ألسنتهم وأيديهم وأرجلهم بما كانوايعملون

يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٢٤﴾

Бу азоб уларга Қиёмат кунида бўлади. У кунда ўзларининг тиллари айтган ноҳақ гапларини айтиб, қўллари ва оёқлари эса қилган ишларини айтиб,ўзларига қарши гувоҳлик берадилар

يَوْمَئِذٍۢ يُوَفِّيهِمُ ٱللَّهُ دِينَهُمُ ٱلْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ ٱلْمُبِينُ ﴿٢٥﴾

Ана ўша кунда Аллоҳ адолат ила уларнинг жазоларини тўла қилиб беради ва улар Аллоҳ субҳонаҳунинг Ҳақ эканини, У Зот айтган ҳар бир хабар, ҳар бир ваъда, ҳар бир огоҳлантирув шак-шубҳасиз ҳақ эканини билиб оладилар

ٱلْخَبِيثَـٰتُ لِلْخَبِيثِينَ وَٱلْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَـٰتِ ۖ وَٱلطَّيِّبَـٰتُ لِلطَّيِّبِينَ وَٱلطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَـٰتِ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ ۖ لَهُم مَّغْفِرَةٌۭ وَرِزْقٌۭ كَرِيمٌۭ ﴿٢٦﴾

مغفرة ورزق كريم Сўзида ё амалида нопок эркак ёки аёл ўзига ўхшаган бир нопок жуфтга муносиб. Бу кирлардан пок зотлар ҳам ўзларига ўхшаган пок жуфтларга муносиб.Поклар нопоклар айтаётган бўҳтонлардан покдирлар.Улар учун Аллоҳ тарафидан мағфират бордир. Аллоҳ уларнинггуноҳларини мағфират қилади. Яна улар учун жаннат аталмиш мўл ризқ ҳам бор. بلغ Qur’on · Tafsir

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَدْخُلُوا۟ بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّىٰ تَسْتَأْنِسُوا۟ وَتُسَلِّمُوا۟ عَلَىٰٓ أَهْلِهَا ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌۭ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿٢٧﴾

Эй Аллоҳга иймон келтирган ва У Зотнингшариатига амал қиладиган мўминлар, ўз уйларингиздан бошқа уйларга изн сўрамасдан ва уй эгаларига салом бермасдан кирманглар. Киришдан олдин: "Ассалому алайкум, кирсам майлими?", деб изн сўранглар. Мана шундай қилишингиз тўсатдан кириб борганингиздан кўра яхшироқдир. Шоядки, ибрат олиб, буйруқни бажарсангизлар

فَإِن لَّمْ تَجِدُوا۟ فِيهَآ أَحَدًۭا فَلَا تَدْخُلُوهَا حَتَّىٰ يُؤْذَنَ لَكُمْ ۖ وَإِن قِيلَ لَكُمُ ٱرْجِعُوا۟ فَٱرْجِعُوا۟ ۖ هُوَ أَزْكَىٰ لَكُمْ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌۭ ﴿٢٨﴾

بما تعملون عليم Ўша уйларда ҳеч кимни топмасангизлар то изн берилмагунига қадар уларга кирманглар. Агар уй эгалари сизларга, қайтинглар, дейишса, кирмасдан қайтинглар. Зеро, Аллоҳнинг наздида мана шу иш покизароқ. Аллоҳ қилаётган ишларингизни Билгувчи Зотдир. Бирон нарса У Зотдан яширин қола олмас. Яқинда сизларга амалларингизга яраша жазоёки мукофотингизни берур

لَّيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَدْخُلُوا۟ بُيُوتًا غَيْرَ مَسْكُونَةٍۢ فِيهَا مَتَـٰعٌۭ لَّكُمْ ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ ﴿٢٩﴾

Айнан бир одамники бўлмаган, ҳамма фойдаланиши учун қуриб қўйилган идоралар, дўконлар каби умумий уйларга изн сўрамасдан кирсангизлар ҳам бўлаверади. Аллоҳ ошкора қилаётган ишларингизни ҳам, яширин қилаётган ишларингизни ҳам билади.У Зотдан бирон нарса яширин қола олмас.Яқинда қилган амалларингизга яраша жазоёки мукофотингизни берур

قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا۟ مِنْ أَبْصَـٰرِهِمْ وَيَحْفَظُوا۟ فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا يَصْنَعُونَ ﴿٣٠﴾

Эй Пайғамбар, мўминларга айтингки, кўзларини номаҳрамларга қарашдан тийсинлар, авратларини ҳаромга бориб қолишдан сақласинлар. Мана шу Аллоҳ наздида сизлар учун покроқдир. Аллоҳ уларнинг қилаётган ҳунарларидан хабардордир. Бирон нарса У Зотдан яширин бўла олмас. Яқинда уларга амалларига яраша жазо ёки мукофотларини берур

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَـٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَـٰرِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئِهِنَّ أَوْ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَآئِهِنَّ أَوْ أَبْنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِىٓ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِىٓ أَخَوَٰتِهِنَّ أَوْ نِسَآئِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُهُنَّ أَوِ ٱلتَّـٰبِعِينَ غَيْرِ أُو۟لِى ٱلْإِرْبَةِ مِنَ ٱلرِّجَالِ أَوِ ٱلطِّفْلِ ٱلَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا۟ عَلَىٰ عَوْرَٰتِ ٱلنِّسَآءِ ۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ ۚ وَتُوبُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٣١﴾

ى ى Мўминаларга айтингки, кўзларини ҳалол бўлмаган авратларга қарашдан тийсинлар, авратларини бузуқликдан узоқ юриш ва тўсиш ила сақласинлар, бегоналарга зийнатларидан ўзи кўриниб турган, кийим каби яширишнинг иложи бўлмаган жойидан бошқасини кўрсатмасинлар. Кўкракларини, сочларини, юзларини ва бўйинларини рўмоллари билан тўссинлар. Яширин зийнатларини эрлари, оталари, эрларининг оталари, ўғиллари, эрларининг ўғиллари, ака-укалари, ака-укаларининг болалари, опа-сингилларининг болалари, ўзлари каби мўмин ёки кофир аёллар, қўл остидаги қуллар, чўрилар, аёл кишига эҳтиёжи йўқ кишилар ва аёллар авратинингфарқига бормаган بلغ Qur’on · Tafsir гўдаклардан бошқа ҳеч кимга кўрсатмасинлар. Оёққа тақадиган "халхол" тақинчоғи каби яшириб юрган зийнатлари билиниши учун оёқларини ерга урмасинлар. Эй мўминлар, мурод-мақсадга етиш ва хавфу хатардан нажот топишни умид қилиб, барчангиз назар ва бошқа гуноҳлардан Аллоҳга тавба қилингиз

وَأَنكِحُوا۟ ٱلْأَيَـٰمَىٰ مِنكُمْ وَٱلصَّـٰلِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَآئِكُمْ ۚ إِن يَكُونُوا۟ فُقَرَآءَ يُغْنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌۭ ﴿٣٢﴾

عليم Эй мўминлар, ораларингиздаги бева эркак ва бева аёлларни ҳамда мўмин қулларингиз ва чўриларингизни уйлантирингиз, турмушга берингиз. Агар улар камбағал бўлсалар, Аллоҳ уларни Ўзинингкенгфазли ила бой қилур. Аллоҳ кенгризқ берадиган, бандаларинингаҳволидан Хабардор Зотдир

وَلْيَسْتَعْفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱلَّذِينَ يَبْتَغُونَ ٱلْكِتَـٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًۭا ۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ ءَاتَىٰكُمْ ۚ وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَـٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًۭا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَمَن يُكْرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعْدِ إِكْرَٰهِهِنَّ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٣٣﴾

Никоҳланишга қурби етмаганлар то Аллоҳ уларни Ўз фазли ила бой қилгунига қадар иффатларини сақласинлар. Қайси бир қул мукотабани истаса, яъни, маълум миқдордаги тўлов эвазига ўзини озод қилиш учун шартнома тузишни истаса, хожалар унинг яхши, диндор одамлигини ва шу ишни уддалай олишини билсалар, уни қабул қилишлари, Аллоҳ ато этган моллардан уларга ҳам беришлари лозим. Шартномадаги маблағнинг бирон қисмидан воз кечиш ҳам шу иш жумласидандир. Чўриларингиз иффатли бўлишни истасалар, мол-давлат топиш учун уларни зинога мажбурламанглар. Абдуллоҳ ибн Убай ўзинингикки чўрисига нисбатан шундай иш қилганди. Ким уларни мажбур қилса, Аллоҳ улар мажбур қилинганларидан кейин уларнинг гуноҳларини кечирадиган Мағфиратли ва Меҳрибон Зотдир. Чунки улар ўз ихтиёрлари билан бу ишни қилмадилар. Гуноҳ мажбур қилганларнинг зиммасига тушади

وَلَقَدْ أَنزَلْنَآ إِلَيْكُمْ ءَايَـٰتٍۢ مُّبَيِّنَـٰتٍۢ وَمَثَلًۭا مِّنَ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةًۭ لِّلْمُتَّقِينَ ﴿٣٤﴾

Эй одамлар, сизларга ҳеч бир чалкашлиги йўқ, ҳақ билан ботилни ажратиб берадиган очиқ оятларни, олдинги ўтган мўмину кофирлардан мисолларни ва бир насиҳатни нозил қилдик. Улардан Аллоҳнинг буйруқларини бажариб, тақиқларидан тийилиш ила тақвоқиладиган зотлар панду насиҳат оладилар

۞ ٱللَّهُ نُورُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِۦ كَمِشْكَوٰةٍۢ فِيهَا مِصْبَاحٌ ۖ ٱلْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَةٍ ۖ ٱلزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌۭ دُرِّىٌّۭ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍۢ مُّبَـٰرَكَةٍۢ زَيْتُونَةٍۢ لَّا شَرْقِيَّةٍۢ وَلَا غَرْبِيَّةٍۢ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِىٓءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۭ ۚ نُّورٌ عَلَىٰ نُورٍۢ ۗ يَهْدِى ٱللَّهُ لِنُورِهِۦ مَن يَشَآءُ ۚ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَـٰلَ لِلنَّاسِ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۭ ﴿٣٥﴾

ى ه ه ه Аллоҳ осмонлару ернинг Нуридир ва улардаги зотларни ҳидоят қилгувчидир. Унинг Нури мўминнинг қалбида худди бир токча кабидирки, унда бир чироқ бор. Чироқ бир шиша ичида. Шиша эса атрофни ёритиб турган бир дур юлдуз. Чироқ муборак зайтун дарахтинингмойидан ёқилади. Зайтун дарахтини эрталабҳам, кечга яқин ҳам қуёшдан ҳеч нарса тўсмайди. Унинг мойи шу қадар мусаффоки, ҳатто унга олов туташмаса ҳам атрофни ёритиб юборгудек бўлади. Энди олов туташганидан кейин қандай бўлишини ўзингиз тасаввур қилиб олаверинг! Чироқнингнури шишанингнурига қўшилиб,нур устига нур бўлур!Мўминнингқалби ҳам ҳидоят нури уни ёритган пайтида мана шундай бўлади. Аллоҳ Ўзи истаган бандасини Қуръонга эргашиш бахтига муяссар айлайди. Аллоҳ بلغ Qur’on · Tafsir мисоллар зарбэтиб,нарсаларни ташбеҳлар орқали баён қилади.Аллоҳ ҳамма нарсани Билгувчидир.Бирон нарса У Зотдан яширин бўла олмас

فِى بُيُوتٍ أَذِنَ ٱللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا ٱسْمُهُۥ يُسَبِّحُ لَهُۥ فِيهَا بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْـَٔاصَالِ ﴿٣٦﴾

Бу чироқ масжидларда ёқилади. Аллоҳ уларнинг баланд қилиб қурилишига изн берган. Масжидларда азон, зикр ва намозлар ила Аллоҳнингноми ёдга олинур. Уларда кечаю кундуз Аллоҳнингризоси умидида намоз ўқилур

رِجَالٌۭ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَـٰرَةٌۭ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ ٱللَّهِ وَإِقَامِ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءِ ٱلزَّكَوٰةِ ۙ يَخَافُونَ يَوْمًۭا تَتَقَلَّبُ فِيهِ ٱلْقُلُوبُ وَٱلْأَبْصَـٰرُ ﴿٣٧﴾

Кишиларки, уларни тижорат ҳам, савдо ҳам Аллоҳ субҳонаҳунинг зикридан, намозни тўкис адо этишдан ва закотни ўз ўрнига беришдан чалғитмайди. Улар Қиёмат кунидан қўрқадилар. У кунда қалблар ва кўзлар ҳали нажот топишга умид боғлаб,ҳали азобдан қўрқиб,ўзларини ҳар ёнга урадилар

لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا۟ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ يَرْزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيْرِ حِسَابٍۢ ﴿٣٨﴾

Аллоҳ уларнингқилган амалларига энгяхши мукофотни бериши ва Ўз фазлидан янада зиёда қилиши учун шундай қиладилар. Аллоҳ Ўзи истаган одамга қилган амалларига яраша, балки янада зиёда қилиббеҳисобризқ берур

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَعْمَـٰلُهُمْ كَسَرَابٍۭ بِقِيعَةٍۢ يَحْسَبُهُ ٱلظَّمْـَٔانُ مَآءً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَهُۥ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًۭٔا وَوَجَدَ ٱللَّهَ عِندَهُۥ فَوَفَّىٰهُ حِسَابَهُۥ ۗ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ ﴿٣٩﴾

Куфр келтирган кимсаларнингқилибўтган амаллари саҳродаги саробкабидир. Ташна одам уни сув, дебўйлайди. Унинг олдига келганда эса ҳеч нарсани топа олмайди. Худди шунга ўхшаб, кофир ҳам ўзининг амаллари фойда қилади, деб ўйлайди. Ўлиб, қайта тирилгандан кейин эса уларнинг фойдасизлигини кўради. Ўша ерда Аллоҳни топади. Бас, Аллоҳ унинг ҳисобини тўла қилиб олади. Аллоҳ тез ҳисоб олгувчи Зотдир

أَوْ كَظُلُمَـٰتٍۢ فِى بَحْرٍۢ لُّجِّىٍّۢ يَغْشَىٰهُ مَوْجٌۭ مِّن فَوْقِهِۦ مَوْجٌۭ مِّن فَوْقِهِۦ سَحَابٌۭ ۚ ظُلُمَـٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَآ أَخْرَجَ يَدَهُۥ لَمْ يَكَدْ يَرَىٰهَا ۗ وَمَن لَّمْ يَجْعَلِ ٱللَّهُ لَهُۥ نُورًۭا فَمَا لَهُۥ مِن نُّورٍ ﴿٤٠﴾

ى Уларнинг қилган амаллари бир тубсиз денгиздаги зулматлар кабидирки, уни устидан бир тўлқин қоплаб олган. Тўлқин устидан яна бир тўлқин қоплаб олган. Унингҳам устидан эса юлдузларни тўсиб турган бир булут қоплаб олганки, уларга қараб йўл топишнинг иложи йўқ. Устма-уст қалашиб кетган зулматлар. Қўлини чиқарса, деярли кўрмай қоладиган даражада қоронғулик. Кофир ҳам худди шундай. Ундаги жаҳолат, иккиланиш, муҳрланиб қолган қалб каби зулматлар устма-уст қалашиб ётибди. Аллоҳ кимга ҳидоят ва Қуръонни англаш нурини ато этмаса,Унингучун бошқа бирон нур йўқдир. بلغ Qur’on · Tafsir ل

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱلطَّيْرُ صَـٰٓفَّـٰتٍۢ ۖ كُلٌّۭ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُۥ وَتَسْبِيحَهُۥ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِمَا يَفْعَلُونَ ﴿٤١﴾

عليمبما يفعلون Эй Пайғамбар, осмонлару ердаги ҳамма жонзотлар, ҳавода саф тортиб турган қушлар Аллоҳга тасбеҳ айтади. Аллоҳ улардан ҳар бирининг, жумладан, инсоннинг намозини ҳам, қушнинг тасбеҳини ҳам билиб туради. Аллоҳ улар қилаётган ишлардан Хабардордир.Бирон нарса У Зотдан яширин қола олмас

وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلْمَصِيرُ ﴿٤٢﴾

Осмонлару ернинг мулки ёлғиз Аллоҳникидир. Қиёмат куни ҳисоб ҳамда жазо ёки мукофот учун қайтиб бориш ҳам ёлғиз Унгадир

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُزْجِى سَحَابًۭا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُۥ ثُمَّ يَجْعَلُهُۥ رُكَامًۭا فَتَرَى ٱلْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَـٰلِهِۦ وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن جِبَالٍۢ فِيهَا مِنۢ بَرَدٍۢ فَيُصِيبُ بِهِۦ مَن يَشَآءُ وَيَصْرِفُهُۥ عَن مَّن يَشَآءُ ۖ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِۦ يَذْهَبُ بِٱلْأَبْصَـٰرِ ﴿٤٣﴾

Эй Пайғамбар, билмайсизмики, Аллоҳ булутларни ҳайдайди, кейин уларни бирлаштиради, ундан кейин уларни бир уюмга айлантиради. Бас, ёмғир ана шу булутлар ичидан чиқиб келади. Аллоҳ худди тоғлар каби қуюқ булутлардан майда тошлардек қаттиқ дўлларни ёғдириб, уни Ўзи истаган бандаларига етказади, истаган бандаларидан бурибюборади.Булутлардан чиққан чақмоқнингёруғлиги кўзларни олибкетгудек бўлади

يُقَلِّبُ ٱللَّهُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةًۭ لِّأُو۟لِى ٱلْأَبْصَـٰرِ ﴿٤٤﴾

Аллоҳ кеча билан кундузни алмаштириб, уларни узун-қисқа қилиб туради. Бу ишда ақлли инсонлар учун Аллоҳнингқудратини ва ягоналигини кўрсатувчи оят-аломатлар бордир

وَٱللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَآبَّةٍۢ مِّن مَّآءٍۢ ۖ فَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰ بَطْنِهِۦ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰ رِجْلَيْنِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰٓ أَرْبَعٍۢ ۚ يَخْلُقُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿٤٥﴾

ى Аллоҳ ер юзида юрадиган жониворларни нутфадан яратди. Улар орасида илонлар каби қорни билан судралиб юрадиганлари ҳам, инсон, қуш каби икки оёқда юрадиганлари ҳам, чорпойлар каби тўрт оёқда юрадиганлари ҳам бор. Аллоҳ Ўзи истаган нарсани яратади. Аллоҳ ҳамма нарсага Қодир. У Зотнинг қўлидан келмайдиган иш йўқ

لَّقَدْ أَنزَلْنَآ ءَايَـٰتٍۢ مُّبَيِّنَـٰتٍۢ ۚ وَٱللَّهُ يَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٤٦﴾

Биз Муҳаммад алайҳиссаломга ҳақ йўлга далолат қилгувчи очиқ-ойдин оятларни нозил қилдик. Аллоҳ Ўзи истаган одамнинг ҳеч бир эгрилиги йўқ тўғри йўлни топиб олишига тавфиқ беради. Кейин шу йўл уни жаннатга олиб боради. بلغ Qur’on · Tafsir

وَيَقُولُونَ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٌۭ مِّنْهُم مِّنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٤٧﴾

Мунофиқлар: "Аллоҳга ҳам, Пайғамбарга ҳам иймон келтирдик ва Аллоҳнинг пайғамбарига итоат этдик", дейдилар. Мана шундан кейин улардан бир тоифаси Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилиш ва бошқа ишларда итоатсизлик қиладилар. Аллоҳга ва Пайғамбарга итоат этишдан бош тортган бу кимсалар, гарчи ўзларини мўминмиз, деб даъво қилсалар-да, мўмин эмаслар

وَإِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقٌۭ مِّنْهُم مُّعْرِضُونَ ﴿٤٨﴾

Ўша мунофиқлар улар орасидаги хусуматга ҳакамлик қилиши учун Аллоҳ ва Расулига чақирилсалар, мунофиқликлари туфайли юз ўгирибкетадилар

وَإِن يَكُن لَّهُمُ ٱلْحَقُّ يَأْتُوٓا۟ إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ ﴿٤٩﴾

Агар ҳақ ўзларининг тарафида эканини, ўзларининг фойдасига ҳукм қилинишини билсалар, Пайғамбар алайҳиссаломнинг олдига бўйсуниб келадилар

أَفِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَمِ ٱرْتَابُوٓا۟ أَمْ يَخَافُونَ أَن يَحِيفَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُۥ ۚ بَلْ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٥٠﴾

Уларнингдилларида мараз борми? Ё у зотнингпайғамбар эканига шубҳа қилдиларми? Ёки Аллоҳ ва Расули уларга жабр қилади деб, қўрқяптиларми? Йўқ, буларнинг биронтаси ҳам эмас. Ягона сабаб Аллоҳнинг ҳукмидан бош тортишлари ва саркашлик қилишларидир

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٥١﴾

Аллоҳ ва Расулига улар орасида ҳакамлик қилишлари учун чақирилганларида мўминларнингайтган гапи фақат: "Гапига қулоқ солдик ва амрига итоат этдик", дейиш бўлди. Ана ўшалар бу дунёда ҳам, охиратда ҳам зафар қучгувчилардир

وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَخْشَ ٱللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ ﴿٥٢﴾

Ким Аллоҳга ва Расулига итоат этса, уларнинг ҳукмига таслим бўлса, Аллоҳнинг буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила У Зотнинг азобидан қўрқса, бас, ана ўшаларгина дунёда ҳам, охиратда ҳам зафар қучгувчилардир

۞ وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَـٰنِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ ۖ قُل لَّا تُقْسِمُوا۟ ۖ طَاعَةٌۭ مَّعْرُوفَةٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿٥٣﴾

Мунофиқлар, жиҳодга чиқишни буюрсангиз, албатта чиқамиз, дея жон-жаҳдлари билан қасам ичдилар. Эй Пайғамбар, уларга айтинг: "Қасам ичманглар. Ёлғон гапираётганингиз ҳам, даъво қилаётган тоатингиз қандай бўлиши ҳам маълум. Аллоҳ қилаётган ишларингиздан Хабардор. Биронта ишингиз У Зотдан яширин қола олмайди". بلغ Qur’on · Tafsir

قُلْ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُم مَّا حُمِّلْتُمْ ۖ وَإِن تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا۟ ۚ وَمَا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلْبَلَـٰغُ ٱلْمُبِينُ ﴿٥٤﴾

Эй Пайғамбар, анави мунофиқларга айтинг: "Зоҳирда ҳам, ботинда ҳам Аллоҳга ва Пайғамбарга итоат этинглар. Итоат этишдан бош тортсангизлар, билиб қўйингларки, Пайғамбарнинг зиммасида етказиб қўйиш мажбурияти, сизларнинг зиммангизда эса итоат этиш, у зот олиб келган шариатга амал қилиш мажбурияти бор. Пайғамбарга у олиб келган буйруқларни бажариш ва тақиқлардан тийилиш ила итоат этсангизлар, ҳақ сари ҳидоят топасизлар. Пайғамбарнингзиммасида очиқ қилибетказибқўйишдан бошқа вазифа йўқ. Сизларни мажбурлабҳидоятга солиб қўйиш унинг вазифасига кирмайди"

وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ كَمَا ٱسْتَخْلَفَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ ٱلَّذِى ٱرْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّنۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًۭا ۚ يَعْبُدُونَنِى لَا يُشْرِكُونَ بِى شَيْـًۭٔا ۚ وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ ﴿٥٥﴾

ى Аллоҳ сизлардан иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга ваъда қилдики, албатта уларни душманлари устидан музаффар этиб,худди улардан олдингиларни халифа қилганидек,уларни ҳам ер юзида халифа қилгай ва улар учун Ўзи рози бўлибберган Ислом динини мустаҳкам,азиз айлагай ҳамда уларнингхавфухатардан кейинги аҳволини тинчлик-омонликка айлантириб бергай. Менга ҳеч нарсани шерик қилмасдан, Менга ибодат қиладилар. Шунча неъматлардан кейин ким куфр келтирса, ана ўшалар Аллоҳга итоат этишдан бўйин товлаган фосиқлардир

وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿٥٦﴾

Намозни тўкис адо этинглар, молинглардан закотини беринглар ва Пайғамбарга буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила итоат қилинглар. Шояд, шунда Аллоҳнинг раҳматига ноил бўлсангизлар

لَا تَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مُعْجِزِينَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَمَأْوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ ۖ وَلَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ ﴿٥٧﴾

Эй Пайғамбар, агар азоб юборадиган бўлсам, куфр келтирган кимсалар қочиб-қутулиб кетадилар, дея ҳаргиз ўйлай кўрманг.УларнингҚиёмат куни борар жойи дўзахдир.Нақадар ёмон оқибат!

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لِيَسْتَـْٔذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ وَٱلَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا۟ ٱلْحُلُمَ مِنكُمْ ثَلَـٰثَ مَرَّٰتٍۢ ۚ مِّن قَبْلِ صَلَوٰةِ ٱلْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعْدِ صَلَوٰةِ ٱلْعِشَآءِ ۚ ثَلَـٰثُ عَوْرَٰتٍۢ لَّكُمْ ۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّ ۚ طَوَّٰفُونَ عَلَيْكُم بَعْضُكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلْـَٔايَـٰتِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٥٨﴾

ى ه ه Эй Аллоҳга иймон келтирган ва Унинг шариатига амал қиладиган мўминлар! Сизлардан қўл остингиздаги қул ва чўриларингиз ҳам, балоғатга етмаган ҳур гўдаклар ҳам уч ўринда, бомдод намозидан олдин, пешиндаги кийимларингизни ечадиган пайтингизда ва хуфтон намозидан кейин изн сўрасинлар. Бу пайтларда то изн бермагунингизча сизларнинг олдингизга кирмасинлар. Бу уч вақт сизлар учун авратлардир. Бошқа вақтларда эса рухсатсиз кирсангизлар бўлаверади. Сизларга ҳам, уларга ҳам гуноҳ бўлмайди. Улар сизларникига, сизлар уларникига,бир-бирингизникига борди-келди қилибтургувчиларсиз.Шунингучун ҳар доим изн сўрайвериш بلغ Qur’on · Tafsir оғирлик қилади. Аллоҳ сизларга оятларни мана шундай баён қилади. Аллоҳ бандаларига нима фойдали эканини билгувчи ва ҳар бир шариатини ҳикмат билан қилгувчи Зотдир

وَإِذَا بَلَغَ ٱلْأَطْفَـٰلُ مِنكُمُ ٱلْحُلُمَ فَلْيَسْتَـْٔذِنُوا۟ كَمَا ٱسْتَـْٔذَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ ءَايَـٰتِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٥٩﴾

عليم حكيم Гўдакларингиз балоғатга етгач, уйларга кириш олдидан олдинги катталар изн сўраганидек изн сўрасинлар. Аллоҳ сизларга изн сўраш ҳукмларини баён қилганидек, бошқа оятларини ҳам баён қилади. Аллоҳ бандаларига нима фойдали эканини Билгувчи ва ҳар бир шариатини ҳикмат билан қилгувчи Зотдир

وَٱلْقَوَٰعِدُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ ٱلَّـٰتِى لَا يَرْجُونَ نِكَاحًۭا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَن يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَـٰتٍۭ بِزِينَةٍۢ ۖ وَأَن يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌۭ لَّهُنَّ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ ﴿٦٠﴾

Ҳайз кўриш ва ҳомиладор бўлишдан қолган, никоҳдан умиди узилган кампирлар ёпинчиқ, рўмол каби кийимларини ечсалар, уларга гуноҳ бўлмайди. Фақат яшириши лозим бўлган яширин зийнатларини кўрсатмасликлари керак. Ёпинчиқ ва рўмолни ҳам ўзини иффатли тутиш учун ечгандан кўра кийиб олганлари яхшироқ. Аллоҳ гап-сўзларингизни эшитиб, қилаётган ишларингизни эса билиб тургувчи Зотдир. Бирон нарса У Зотдан яширин бўла олмас. Яқинда амалларингизга яраша жазоёки мукофотингизни берур

لَّيْسَ عَلَى ٱلْأَعْمَىٰ حَرَجٌۭ وَلَا عَلَى ٱلْأَعْرَجِ حَرَجٌۭ وَلَا عَلَى ٱلْمَرِيضِ حَرَجٌۭ وَلَا عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا۟ مِنۢ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ ءَابَآئِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَـٰتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَٰنِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَٰتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَـٰمِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّـٰتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَٰلِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَـٰلَـٰتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُۥٓ أَوْ صَدِيقِكُمْ ۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا۟ جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًۭا ۚ فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًۭا فَسَلِّمُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةًۭ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ مُبَـٰرَكَةًۭ طَيِّبَةًۭ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿٦١﴾

ه لعل كم تعقلون Кўзи кўрмайдиган кўр кишига ҳам, расо юролмайдиган чўлоқ одамга ҳам, касалга ҳам Аллоҳ йўлида жиҳод қилиш каби қўлидан келмайдиган ишларни қилмаслигида ҳечқандай харажйўқ.Эй мўминлар,сизлар ўз уйларингиздан ё ўғилларингизнинг уйларидан ё оталарингизнинг ё оналарингизнинг ё ака-укаларингизнинг ё опа- сингилларингизнинг ё амакиларингизнинг ё аммаларингизнинг ё тоғаларингизнинг ё холаларингизнинг уйларидан ё сизларга топшириб қўйилган уйлардан ё дўстингизнинг уйидан таомланишингизда сизларга гуноҳ йўқ. Тўпланиб овқатланасизларми ё бўлинибми, сизларга гуноҳ йўқ. Мазкур уйларга кирган пайтингизда у ердагиларга "Ассалому алайкум", дея салом беринглар. Агар у ерда ҳеч ким бўлмаса, "Ассалому алайна ва ала ибадиллаҳис-солиҳийн" дея ўзларингизга Аллоҳ ҳузуридан бўлган муборак покиза саломни айтинглар. Зеро, салом ораларингиздаги дўстлик,ошнолик ришталарини мустаҳкамлайди.Эшитган одам бир ҳузурланади.Аллоҳ сизларга оятларни мана шундай баён қилади. Шояд, ақл юритсангизлар ва уларга амал қилсангизлар. بلغ Qur’on · Tafsir

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَإِذَا كَانُوا۟ مَعَهُۥ عَلَىٰٓ أَمْرٍۢ جَامِعٍۢ لَّمْ يَذْهَبُوا۟ حَتَّىٰ يَسْتَـْٔذِنُوهُ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسْتَـْٔذِنُونَكَ أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۚ فَإِذَا ٱسْتَـْٔذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَن لِّمَن شِئْتَ مِنْهُمْ وَٱسْتَغْفِرْ لَهُمُ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٦٢﴾

Чин, содиқ мўминлар Аллоҳга ҳам, Пайғамбарига ҳам иймон келтирган зотлардир. Улар мусулмонлар манфаати учун муҳим бўлган бир ишда Пайғамбар алайҳиссалом билан бирга бўлибқолсалар,изн сўрамасдан кетмайдилар. Эй Пайғамбар, сиздан кетишга изн сўрайдиганлар - ана ўшалар Аллоҳга ва Пайғамбарига ҳақиқий иймон келтирган кишилардир.Бас,айрим ишлари учун сиздан изн сўрасалар,ўзингиз истаган кишиларга рухсат беринг ва улар учун Аллоҳга истиғфор айтинг. Аллоҳ тавба қилган бандаларининггуноҳларини мағфират қилгувчи, уларга Меҳрибон Зотдир

لَّا تَجْعَلُوا۟ دُعَآءَ ٱلرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَآءِ بَعْضِكُم بَعْضًۭا ۚ قَدْ يَعْلَمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذًۭا ۚ فَلْيَحْذَرِ ٱلَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِۦٓ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿٦٣﴾

Эй мўминлар, Аллоҳнинг пайғамбарини улуғланглар, ҳурматини жойига қўйинглар. Бир-бирларингизни "Эй Абдуллоҳ, эй фалончи", деб чақирганингиздек, у зотни ҳам "Эй Муҳаммад", дея чақира кўрманглар. Балки эҳтиром билан "Эй Аллоҳнингпайғамбари", "Эй Аллоҳнинграсули", деб чақиринглар. У зот сизларни бирон ишга чақирса, уни ўзаро бўлиб турадиган оддий, арзимас ишларингизга ўхшатмасдан, зудлик билан етиб боринглар. Орангиздаги билдирмасдан, яшириниб чиқиб кетадиганларни Аллоҳ яхши билади. Бас, Пайғамбар алайҳиссаломнингамрига хилоф қиладиганлар бир бало-офатга йўлиқибқолишларидан ёки чидаббўлмас аламли азобга дучор бўлишларидан эҳтиёт бўлсинлар

أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ قَدْ يَعْلَمُ مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ ﴿٦٤﴾

شىء عليم Огоҳ бўлингизким, осмонлару ердаги нарсалар ёлғиз Аллоҳникидир. Ўзи яратган. Ўзи бошқаради. Ўзи подшоҳ. Эй одамлар, Аллоҳ сизлар қай аҳволда турганингизни аниқ билади. Бирон нарса У Зотдан яширин бўла олмас. Қиёмат куни, ҳамма қайта тирилиб, У Зотнинг ҳузурига қайтганларида шу дунёда қилиб ўтган ишлари ҳақида хабар берур.Аллоҳ ҳамма нарсани Билгувчидир.Осмонларуердаги бирон нарса У Зотдан яширин қола олмас. Manba: Al-Muxtasar fi tafsiril Qur’anil Karim