خانه›تفسیر›الأنعام (٦)
مکی · ١٦٥ آیه
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَجَعَلَ ٱلظُّلُمَـٰتِ وَٱلنُّورَ ۖ ثُمَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿١﴾
توصیف نمودن به کمال مطلق، وستایش با برترین نیکی ها همراه با محبت، از آن پروردگاری است که آسمان ها وزمین را بدون نمونه ی قبلی آفرید، وشب وروز را که در پی یکدیگر می آیند، پدید آورد پس شب را تاریک وروز را روشن ساخت، با این وجود کسانی که کفر ورزیدند، دیگران را با او همتا وشریک قرار می دهند
هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن طِينٍۢ ثُمَّ قَضَىٰٓ أَجَلًۭا ۖ وَأَجَلٌۭ مُّسَمًّى عِندَهُۥ ۖ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ ﴿٢﴾
ای مردم- او سبحانه ذاتی است که شما را از گل آفرید آنگاه که پدرتان آدم را از این ماده خلق کرد، سپس او سبحانه مدت اقامت شما در زندگی دنیا را تعیین کرد، وسررسیدی دیگر که کسی جز او تعالی نمیداند برای برانگیختن شما در روز قیامت مشخص نمود، با این وجود شما در قدرت او بر برانگیختن تردید میکنید
وَهُوَ ٱللَّهُ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَفِى ٱلْأَرْضِ ۖ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ ﴿٣﴾
او سبحانه معبود برحق در آسمانها وزمین است، هیچچیز بر او پوشیده نمیماند، زیرا او از نیات واقوال واعمالی که پنهان میدارید وآشکار میکنید آگاه است، و بهزودی جزای آن را به شما خواهد داد. وما تأتيهم من ءاية من ءايت ربهم إل اكانوا عنها معرضين
وَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍۢ مِّنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهَا مُعْرِضِينَ ﴿٤﴾
وبرای مشرکان هیچ دلیلی از جانب پروردگارشان نمیآمد مگر اینکه بدون اهمیت به آن، آن را رها میکردند. دلایل روشن وبراهین آشکار ودلالتکننده بر توحید الله، ونشانههای دلالتکننده بر راستگویی رسولانش نزدشان آمده است، با این وجود، بدون اینکه به آنها اهمیتی قائل شوند، از آنها روی برگرداندند
فَقَدْ كَذَّبُوا۟ بِٱلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنۢبَـٰٓؤُا۟ مَا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٥﴾
واگر آنها از این دلایل روشن وبراهین آشکار روی برگرداندند [جای تعجب نیست؛ زیرا] از دلایل وبراهین روشنتر از آن نیز روی برگرداندهاند، چون قرآن را که محمد صلی الله علیه وسلم آورده تکذیب کردهاند، وبهزودی خواهند دانست آنچه را که نزدشان آمد وبه تمسخر میگرفتند، همان حق است، آنگاه که در روز قیامت عذاب را مشاهده میکنند
أَلَمْ يَرَوْا۟ كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍۢ مَّكَّنَّـٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَّكُمْ وَأَرْسَلْنَا ٱلسَّمَآءَ عَلَيْهِم مِّدْرَارًۭا وَجَعَلْنَا ٱلْأَنْهَـٰرَ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَـٰهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا ءَاخَرِينَ ﴿٦﴾
آیا این کافران از سنت الله در نابودی امتهای ستمگر آگاه نشدهاند؟! بهراستی که الله قبل از آنها، امتهای زیادی را نابود کرد که از اسباب قدرت وماندن در زمین مواردی به آنها عطا کرده بود که هرگز به این کافران نداده است، وبارانهایی پیاپی برایشان فرو فرستاد، ورودهایی جاری زیر مسکنهایشان برای آنها روان ساخت، آنگاه از الله نافرمانی کردند، پس الله آنها را بهسبب گناهانی که مرتکب شدند نابود کرد، وامتهای دیگری را پس از آنها آفرید
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَـٰبًۭا فِى قِرْطَاسٍۢ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٧﴾
ای رسول- اگر کتابی نوشتهشده در ورقها برایت نازل میکردیم، وآن را به چشم مشاهده میکردند، واز طریق لمسکردن دست به آن یقین پیدا میکردند، باز هم از روی لجاجت وسرسختی به آن ایمان نمیآوردند، وبهطور قطع میگفتند: آنچه آوردهای چیزی جز سحری آشکار به شمار نمیرود، پس هرگز به آن ایمان نمیآوریم. صفحه ۱ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَقَالُوا۟ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌۭ ۖ وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَكًۭا لَّقُضِىَ ٱلْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنظَرُونَ ﴿٨﴾
واین کافران گفتند: اگر الله فرشتهای همراه محمد صلی الله علیه وسلم فرو میفرستاد که با ما سخن میگفت وگواهی میداد که محمد صلی الله علیه وسلم رسول است، ایمان میآوردیم. واگر فرشتهای با توصیفی که آنها خواستند فرو میفرستادیم وآنها ایمان نمیآوردند، بهطور قطع آنها را نابود میکردیم، وهنگام نزول فرشته مهلتی برای توبه نمییافتند. ولو جعلنهملكا ل جعلنه رجلا وللبسنا عليهم م ايلبسون
وَلَوْ جَعَلْنَـٰهُ مَلَكًۭا لَّجَعَلْنَـٰهُ رَجُلًۭا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِم مَّا يَلْبِسُونَ ﴿٩﴾
واگر فرشتهای را به عنوان رسول نزدشان میفرستادیم، بهطور قطع او را به صورت انسانی درمیآوردیم تا بتوانند سخنانش را بشنوند واز او فرابگیرند؛ زیرا از شنیدن و فراگرفتن از فرشته در شکل اصلیاش که الله او را بر آن شکل آفریده است ناتوان هستند، واگر او را به شکل انسانی درمیآوردیم، امر بر آنها مشتبه میشد
وَلَقَدِ ٱسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍۢ مِّن قَبْلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُوا۟ مِنْهُم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿١٠﴾
پس اگر اینها با درخواست نزول فرشته همراه تو، تمسخر میکنند، قبل از تو نیز امتهایی رسولانشان را به تمسخر وریشخند گرفتند، آنگاه عذابی که آن را انکار میکردند وهرگاه از آن ترسانده میشدند به ریشخند میگرفتند، آنها را فراگرفت
قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ ثُمَّ ٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُكَذِّبِينَ ﴿١١﴾
ای رسول- به این تکذیبکنندگان استهزاکننده بگو: در زمین بگردید، سپس بیندیشید کسانیکه رسولان الله را تکذیب کردند چه سرانجامی داشتهاند، بهراستی پس از آنکه در عزت ونیرومندی بودند، عذاب الله به آنها رسیده است
قُل لِّمَن مَّا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۚ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٢﴾
ای رسول- به آنها بگو: مالکیت آسمانها وزمین وآنچه در میان آن دو است از آن کیست؟ بگو: مالکیت تمام آنها از آن الله است. از روی لطف به بندگانش، رحمت را بر خویش واجب گردانیده است، چنانکه در عذاب آنها تعجیل نمیکند، مگر اینکه توبه نکنند. همگی آنها را در روز قیامت گرد خواهد آورد، وهیچ تردیدی در این روز نیست. کسانیکه با کفر به الله به خودشان زیان رساندند، ایمان نمیآورند تا خود را از زیان نجات دهند
۞ وَلَهُۥ مَا سَكَنَ فِى ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٣﴾
ومالکیت هر چیزیکه در شب وروز استقرار دارد فقط از آن الله است، واو تعالی سخنانشان را میشنود، از کارهایشان آگاه است، وجزای سخنان و کارهایشان را به آنها خواهد داد. ي
قُلْ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّۭا فَاطِرِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّىٓ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٤﴾
ای رسول- به مشرکان که بتها وغیر آن را همراه الله عبادت میکنند بگو: آیا عاقلانه است یاوری غیر از الله بگیرم تا کارم را به او بسپارم واز او یاری بخواهم؟! درحالیکه او ذاتی است که آسمانها وزمین را بدون نمونۀ قبلی آفرید، زیرا قبلا بر آفرینش این دو اقدام نکرده بود، واو ذاتی است که هر یک از بندگانش را بخواهد روزی میدهد، وهیچیک از بندگانش به او روزی نمیرساند، زیرا او از بندگانش بینیاز است، وبندگانش به او محتاجند، - ای رسول- بگو: همانا پروردگارم سبحانه به من فرمان داده تا نخستین فرد از این امت باشم که از الله فرمانبرداری میکند ودر برابر او تسلیم وفروتن است، ومرا نهی فرموده از اینکه از کسانی باشم که دیگران را با او شریک میگردانند. صفحه ۲ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قُلْ إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿١٥﴾
ای رسول- بگو: من میترسم از اینکه اگر با ارتکاب شرک وسایر گناهان که الله بر من حرام گردانیده است، یا ترک ایمان وسایر طاعات که مرا به آن فرمان داده است نافرمانی الله را بکنم، در روز قیامت مرا به عذاب بزرگی گرفتار سازد
مَّن يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍۢ فَقَدْ رَحِمَهُۥ ۚ وَذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْمُبِينُ ﴿١٦﴾
هرکس که الله این عذاب روز قیامت را از او دور سازد، بهراستیکه به رحمتی از جانب الله دست یافته است، واین نجات از عذاب، همان رستگاری آشکاری است که نظیری ندارد
وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّۢ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍۢ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿١٧﴾
ای فرزند آدم- اگر آسیبی از جانب الله به تو برسد، جز الله هیچکس نمیتواند آن را از تو دفع کند، واگر خیری از جانب او تعالی به تو برسد، هیچکس نمیتواند آن را از تو بازدارد، وهیچ بازگردانندهای برای بخشش او وجود ندارد، زیرا او تعالی بر هر چیزی چیره است، وهیچچیز نمیتواند او را ناتوان سازد
وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ ﴿١٨﴾
واو تعالی بر بندگانش چیره است وبر آنها غلبه دارد، از هر جانب بر آنها برتر است، بهگونهای که نمیتوانند او را ناتوان سازند، وهیچکس بر او چیره نمیشود، همگی در برابر او فروتن هستند، چنانکه سزاوار او تعالی است بالاتر از بندگانش قرار دارد، ودر آفرینش وتدبیر وش رعش بسیار داناست، وذات دانایی است که هیچچیز بر او پوشیده نمیماند
قُلْ أَىُّ شَىْءٍ أَكْبَرُ شَهَـٰدَةًۭ ۖ قُلِ ٱللَّهُ ۖ شَهِيدٌۢ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۚ وَأُوحِىَ إِلَىَّ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانُ لِأُنذِرَكُم بِهِۦ وَمَنۢ بَلَغَ ۚ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ ٱللَّهِ ءَالِهَةً أُخْرَىٰ ۚ قُل لَّآ أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ وَإِنَّنِى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿١٩﴾
ئ ى إ - ای رسول- به مشرکان که تو را تکذیب میکنند بگو: چه چیزی بزرگترین وبرترین گواهی بر راستگویی من است؟ بگو: گواهی الله بزرگترین وبرترین دلیل راستگویی من است، او تعالی میان من وشما گواه است، از آنچه نزدتان آوردهام، واز آنچه بهزودی به آن بازگردانده میشوید آگاه است، والله این قرآن را بر من وحی کرده است تا با آن شما وهرکس از انسانها وجنها را که قرآن به او برسد بترسانم، - ای مشرکان- شما اعتقاد دارید که معبودهای دیگری همراه الله وجود دارند. - ای رسول- بگو: به آنچه شما بیان میکنید گواهی نمیدهم چون باطل است، همانا الله، معبودی یگانه است که هیچ شریکی ندارد، ومن از تمام آنچه شریک او تعالی قرار میدهید بیزارم
ٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَـٰهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ يَعْرِفُونَهُۥ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَآءَهُمُ ۘ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٢٠﴾
یهودیان که تورات را به آنها دادهایم ونصاری که انجیل را به آنها دادهایم، پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم را به صورت کامل میشناسند، همانگونه که پسران خودشان را از پسران دیگران تشخیص میدهند، اما آنها کسانی هستند که با واردساختن خویش در آتش، بر خویشتن زیان رساندند، پس ایمان نمیآورند
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَـٰتِهِۦٓ ۗ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٢١﴾
هیچکس ستمکارتر از آن کسی نیست که شریکی برای الله نسبت داده، واو را همراه الله متعال عبادت کرده است، یا آیات او تعالی را که بر رسولش فرو فرستاده تکذیب کرده است، همانا ستمکاران با نسبتدادن شریک برای الله وتکذیب آیاتش، اگر توبه نکنند، هرگز رستگار نخواهند شد. صفحه ۳ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوٓا۟ أَيْنَ شُرَكَآؤُكُمُ ٱلَّذِينَ كُنتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿٢٢﴾
وروز قیامت را به یاد آور آنگاه که همگی آنها را گرد میآوریم، وهیچیک از آنها را به جای نمیگذاریم، سپس برای توبیخ کسانیکه همراه الله دیگران را عبادت کردند به آنها میگوییم: شریکان شما که به دروغ ادعا میکردید شریکان الله هستند، کجایند؟!
ثُمَّ لَمْ تَكُن فِتْنَتُهُمْ إِلَّآ أَن قَالُوا۟ وَٱللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ ﴿٢٣﴾
عذرخواهی آنها پس از این آزمایش فقط این است که از معبودهایشان بیزاری میجویند، وبه دروغ میگویند: به الله پروردگار ما سوگند، که در دنیا به تو مشرک نبودیم، بلکه به تو ایمان داشتیم، وتو را یگانه میدانستیم
ٱنظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ ۚ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿٢٤﴾
ای محمد- بنگر که اینها چگونه با نفی شرک از خودشان بر خویشتن دروغ میگویند، وشریکانی که در زندگی دنیایی خویش برای الله نسبت داده بودند از آنها پنهان ماندند وبه آنها یاری نرساندند؟!
وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ ۖ وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًۭا ۚ وَإِن يَرَوْا۟ كُلَّ ءَايَةٍۢ لَّا يُؤْمِنُوا۟ بِهَا ۚ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوكَ يُجَـٰدِلُونَكَ يَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّآ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٢٥﴾
ای رسول- از مشرکان کسانی هستند که وقتی قرآن تلاوت میکنی به تو گوش میدهند، اما از آنچه که به آن گوش فرا میدهند بهرهای نمیبرند؛ زیرا بهسبب دشمنی ورویگردانی آنها، ما بر دلهایشان پوششهایی نهادهایم که قرآن را درک نکنند، وگوشهایشان را از شنیدن سودمند کر کردهایم، وهر اندازه دلایل روشن وحجتهای آشکار ببینند به آن ایمان نمیآورند، تا آنجا که وقتی نزدت میآیند ودر مورد حق، به باطل با تو جدال میکنند، میگویند: آنچه آوردهای فقط از کتابهای نخستین گرفته واقتباس شده است
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ ۖ وَإِن يُهْلِكُونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿٢٦﴾
وآنها مردم را از ایمان به رسول صلی الله علیه وسلم نهی میکنند، واز آن دوری میگزینند، پس نه میگذارند کسی از آن بهره ببرد، ونه خودشان از آن بهره میبرند، اما با این کار فقط خودشان را نابود میسازند، ونمیدانند آنچه را که انجام میدهند، به نابودی خودشان منجر میگردد
وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ وُقِفُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ فَقَالُوا۟ يَـٰلَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢٧﴾
و– ای رسول- اگر آنگاه که در روز قیامت بر آتش عرضه میشوند ببینی که از روی افسوس میگویند: کاش به زندگی دنیا بازگردیم، وآیات الله را تکذیب نکنیم، و از مؤمنان به الله باشیم- از بدحالی آنها شگفتزده خواهی شد
بَلْ بَدَا لَهُم مَّا كَانُوا۟ يُخْفُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَلَوْ رُدُّوا۟ لَعَادُوا۟ لِمَا نُهُوا۟ عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ ﴿٢٨﴾
امر، آنگونه که آنها میگویند اگر بازگردانده شوند ایمان میآورند نیست، بلکه این سخنشان که آن را پنهان میداشتند بر آنها آشکار شده است که: (به الله سوگند ما مشرک نبودیم)، آنگاه که اعضایشان علیه آنها گواهی میدهند، وبه فرض اگر به دنیا بازگردند، به کفر وشرک، که از آن نهی شدهاند برخواهند گشت، زیرا آنها در این وعده که در صورت بازگشت، ایمان میآورند دروغ میگویند
وَقَالُوٓا۟ إِنْ هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ ﴿٢٩﴾
واین مشرکان گفتند: زندگیای جز همین زندگی که در آن هستیم وجود ندارد، وبرای محاسبه برانگیخته نمیشویم. صفحه ۴ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ وُقِفُوا۟ عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ قَالَ أَلَيْسَ هَـٰذَا بِٱلْحَقِّ ۚ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿٣٠﴾
و–ای رسول- اگر این منکران رستاخیز را وقتی در برابر پروردگارشان نگه داشته میشوند ببینی، از بدحالیشان شگفتزده میشوی. آنگاه که الله به آنها میفرماید: آیا این رستاخیز که آن را تکذیب میکردید، حقی ثابت که هیچ شک وتردیدی در آن راه ندارد نیست؟! میگویند: به پروردگارمان که ما را آفرید سوگند میخوریم که همان حقیقت ثابتی است که شکی در آن راه ندارد، آنگاه الله خطاب به آنها میفرماید: پس بهسبب اینکه به این روز کفر میورزیدید عذاب را بچشید؛ زیرا در زندگی دنیا آن را تکذیب میکردید
قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغْتَةًۭ قَالُوا۟ يَـٰحَسْرَتَنَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَىٰ ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ ﴿٣١﴾
ى کسانیکه رستاخیز روز قیامت را تکذیب کردند وایستادن در برابر الله را بعید پنداشتند، بهطور قطع زیان کردهاند؛ تا آنگاه که وقتی قیامت، ناگهانی وبدون آگاهی قبلی آنها را فرا میگیرد با پشیمانی زیاد میگویند: دریغا بر ما وآرزوهای از دست رفتهمان، بهخاطر آنچه که در مورد الله کوتاهی کردیم که به او کفر ورزیدیم وبرای روز قیامت آماده نشدیم، درحالیکه بدیهایشان را بر پشت خویش حمل میکنند، چه بد است آن بدیهایی که به دوش میکشند
وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ ۖ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿٣٢﴾
وزندگی دنیا که به آن تکیه میکنند، چیزی نیست جز سرگرمی ومایۀ فریب برای کسیکه در دنیا، آنچه الله را راضی میسازد انجام نمیدهد، واما سرای آخرت بهتر است برای کسانیکه با انجام ایمان وطاعت که به آن امر شده است، وترک شرک ومعصیت که از آن نهی صورت گرفته است، از الله میترسند. - ای مشرکان- آیا در این امر نمیاندیشید؟! تا ایمان بیاورید واعمال صالح انجام دهید
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُۥ لَيَحْزُنُكَ ٱلَّذِى يَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَـٰكِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿٣٣﴾
ای رسول- ما میدانیم که از اینکه مشرکان تو را در ظاهر تکذیب میکنند غمگین میشوی. بدان که آنها در دل تو را تکذیب نمیکنند؛ چون به راستگویی وامانت تو آگاه هستند، اما آنها گروه ستمکاری هستند که کار تو را در ظاهر انکار میکنند، حال آنکه در نفس خویش به آن یقین دارند
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌۭ مِّن قَبْلِكَ فَصَبَرُوا۟ عَلَىٰ مَا كُذِّبُوا۟ وَأُوذُوا۟ حَتَّىٰٓ أَتَىٰهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَـٰتِ ٱللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَآءَكَ مِن نَّبَإِى۟ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٣٤﴾
وگمان مبر که این تکذیب مخصوص رسالت تو است؛ زیرا رسولان پیش از تو نیز تکذیب شدند واقوامشان به آنها آزار رساندند، اما آنها با صبر در راه دعوت و جهاد در راه الله با این مسأله برخورد کردند تا یاری الله آنها را فرا گرفت، وبرای یاریای که الله آن را فرض گردانیده ورسولانش را به آن وعده داده است هیچ تغییردهندهای نیست، و– ای رسول- قصههای رسولان پیش از تو وآنچه از اقوامشان به آنها رسید وپیروزیای که الله در مقابل دشمنانشان بر آنها بخشید و دشمنانشان را نابود کرد به تو رسیده است
وَإِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ ٱسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِىَ نَفَقًۭا فِى ٱلْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًۭا فِى ٱلسَّمَآءِ فَتَأْتِيَهُم بِـَٔايَةٍۢ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى ٱلْهُدَىٰ ۚ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْجَـٰهِلِينَ ﴿٣٥﴾
ى و–ای رسول- تکذیب ورویگردانی آنها از حقیقتی که برایشان آوردهای بر تو دشوار است، پس اگر میتوانی سوراخی در زمین یا پلکانی بهسوی آسمان بیابی تا دلیل وبرهانی غیر از دلیلی که تو را با آن تقویت کردهایم برایشان بیاوری این کار را انجام بده، واگر الله گردآوری آنها را بر هدایتی که آن را آوردهای میخواست، بهطور قطع آنان را جمع میکرد، اما از روی حکمتی فراگیر این امر را نمیخواهد، پس از جاهلان به این امر مباش، تا از حسرت اینکه ایمان نیاوردهاند از بین نروی. صفحه ۵ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
۞ إِنَّمَا يَسْتَجِيبُ ٱلَّذِينَ يَسْمَعُونَ ۘ وَٱلْمَوْتَىٰ يَبْعَثُهُمُ ٱللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿٣٦﴾
قطعا دعوت تو را کسانی اجابت میکنند ومیپذیرند که کلام را میشنوند ومیفهمند، وکافران، مردگان بیارزشی هستند که دلهایشان مرده است، والله در روز قیامت مردگان را برمیانگیزاند، سپس فقط بهسوی او بازمیگردند تا جزای آنچه را از پیش فرستادهاند به آنها بدهد
وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ ۚ قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يُنَزِّلَ ءَايَةًۭ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٣٧﴾
ومشرکان برای رساندن آزار وپشت گوش انداختن ایمان گفتند: چرا نشانهای شگفت بر محمد نازل نمیشود تا دلیلی از جانب پروردگارش مبنی بر راستگویی او در آنچه که آورده است باشد؟ - ای رسول- بگو: همانا الله میتواند نشانهای را بر اساس آنچه میخواهید فرو فرستد، اما بیشتر این کافران که نزول نشانه را درخواست میکنند نمیدانند که فروفرستادن نشانهها طبق حکمت او تعالی است، نه طبق خواستههای آنها، زیرا اگر نشانه را بر اساس خواست آنها فرو فرستد آنگاه ایمان نیاورند، بهطور قطع آنها را نابود خواهد ساخت
وَمَا مِن دَآبَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا طَـٰٓئِرٍۢ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّآ أُمَمٌ أَمْثَالُكُم ۚ مَّا فَرَّطْنَا فِى ٱلْكِتَـٰبِ مِن شَىْءٍۢ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ ﴿٣٨﴾
ربهم يحشرون وهیچ حیوانی در روی زمین حرکت نمیکند، وهیچ پرندهای در آسمان پرواز نمیکند مگر اینکه – ای فرزندان آدم- گروههایی مانند شما در آفرینش وروزی هستند، هیچچیز را در لوح محفوظ رها نکردیم مگر اینکه آن را ثبت کردهایم، وعلم همگی آنها نزد الله است، سپس در روز قیامت فقط بهسوی پروردگارتان جمع میشوید تا میان شما داوری کند، آنگاه هر یک را برماساس آنچه که سزاوارش است جزا دهد
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا صُمٌّۭ وَبُكْمٌۭ فِى ٱلظُّلُمَـٰتِ ۗ مَن يَشَإِ ٱللَّهُ يُضْلِلْهُ وَمَن يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٣٩﴾
وکسانیکه آیات ما را تکذیب کردند، مانند کرانی هستند که نمیشنوند، وگنگانی که سخن نمیگویند، وافزون بر آن، در تاریکیها هستند که نمیبینند، پس کسیکه چنین حالتی دارد چگونه هدایت میشود؟! الله گمراهی هر یک از مردم را بخواهد او را گمراه میسازد، وهدایت هرکس را بخواهد، او را با قرار دادن در راه مستقیمی که هیچ کجی وانحرافی ندارد هدایت میکند
قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ ٱلسَّاعَةُ أَغَيْرَ ٱللَّهِ تَدْعُونَ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٤٠﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: به من خبر دهید که اگر عذابی از جانب الله یا قیامت که به شما وعده داده شده که خواهد آمد، شما را فراگیرد، آیا در این هنگام غیر الله را میطلبید تا مصیبت وسختیای را که بر شما نازل شده است برطرف سازد، اگر در این ادعا که معبودهای شما نفع میرسانند یا آسیب را برطرف میسازند راستگو هستید؟!
بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِن شَآءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ ﴿٤١﴾
حقیقت آن است که در آن لحظه کسی غیر از آفریدگارتان را نمی خوانید، اگر بخواهد مصیبت را از شما دور کرده وزیان را از شما دفع می کند، چرا که سرپرستی این امر به دست اوست وبر آن تواناست، ولی معبودهایتان را که شریک قرار دادید، رها می کنید، چرا که می دانید آن ها نفع وزیانی نمی رسانند
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍۢ مِّن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَـٰهُم بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ﴿٤٢﴾
ای رسول- بهطور قطع بهسوی امتهایی که پیش از تو بودند رسولانی فرستادیم وآنها را تکذیب کردند، واز آنچه که آورده بودند روی گرداندند، آنگاه آنها را با سختیهایی مانند فقر وآسیبهای جسمی مانند بیماری مجازات کردیم تا در برابر پروردگارشان تواضع وفروتنی کنند. صفحه ۶ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَلَوْلَآ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا۟ وَلَـٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٤٣﴾
اگر وقتی عذاب ما نزدشان آمد در برابر الله خواری وفروتنی میکردند تا عذاب را از آنها بردارد، بهطور قطع به آنها رحم میکردیم اما آنها چنین نکردند، بلکه دلهایشان سخت شد، پس عبرت واندرز نگرفتند، وشیطان کفر وگناهانی را که انجام میدادند برایشان آراست، پس آنچه را انجام میدادند ادامه دادند
فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَٰبَ كُلِّ شَىْءٍ حَتَّىٰٓ إِذَا فَرِحُوا۟ بِمَآ أُوتُوٓا۟ أَخَذْنَـٰهُم بَغْتَةًۭ فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ ﴿٤٤﴾
پس وقتی فقر وبیماری شدید که به وسیله آن اندرز داده شده بودند را نادیده انگاشتند، وبه اوامر الله عمل نکردند، با گشودن درهای روزی بر رویشان، وثروتمند کردنشان پس از فقر، آنها را به عذاب نزدیک کردیم، وبدنهایشان را پس از بیماری سالم کردیم، تا اینکه ناسپاسی وگردنکشی کردند، وبه آنچه از آن بهرهمند شده بودند کامال شیفته شدند، عذاب ما ناگهان آنها را فراگرفت، آنگاه سرگشته شده واز آنچه آرزو میکردند ناامید شدند
فَقُطِعَ دَابِرُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ۚ وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٤٥﴾
پس پایان کافران با ریشهکنی ونابودی همگی آنها وپیروزی رسولان الله بریده شد، وشکر وستایش فقط برای الله، پروردگار جهانیان است که دشمنانش را نابود کرده ودوستانش را پیروز میگرداند
قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ ٱللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَـٰرَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُم مَّنْ إِلَـٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِهِ ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْـَٔايَـٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ﴿٤٦﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: به من خبر دهید که اگر الله شما را با گرفتن گوشهایتان کر کند، وبا گرفتن چشمهایتان کور گرداند، وبر دلهایتان مهر نهد، آنگاه هیچچیز نفهمید؛ کدام معبود بر حقی است که این موارد را که از دست دادهاید به شما بازگرداند؟ - ای رسول- بیندیش که چگونه دلایل را برایشان بیان میکنیم، وبراهین گوناگونی میآوریم، سپس آنها از این دلایل وبراهین روی میگردانند!
قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٤٧﴾
ای رسول- به آنها بگو: به من خبر دهید که اگر عذاب الله ناگهانی وبدون اینکه آن را احساس کنید یا ظاهر وآشکارا شما را فراگیرد، کسی به این عذاب گرفتار نمیشود مگر کسانیکه با کفر به الله وتکذیب رسولانش ستم کردند
وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ ۖ فَمَنْ ءَامَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٤٨﴾
ورسولانی را فقط برای اطلاع اهل ایمان واهل طاعت، از نعمتهای ماندگاری که پایان نمیپذیرد واز بین نمیرود وآنها را شاد میکند، وترساندن کافران و گناهکاران از عذاب شدید ما میفرستیم، پس هرکس به رسولان ایمان آورد، وعملش را اصلاح کند، در آنچه که در آخرتشان در پیش دارند ترسی بر آنها نیست، وبر آنچه از سهام دنیوی که از دست دادهاند اندوهگین وحسرتزده نمیشوند
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يَمَسُّهُمُ ٱلْعَذَابُ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ ﴿٤٩﴾
وکسانیکه آیات ما را تکذیب کردند، بهسبب خروج از طاعت الله، آنها را عذاب فرا میگیرد
قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمْ عِندِى خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّى مَلَكٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ ﴿٥٠﴾
ى - ای رسول- به این مشرکان بگو: به شما نمیگویم: گنجینههای روزی الله نزد من است که هرگونه بخواهم در آن تصرف کنم. وبه شما نمیگویم: من غیب صفحه ۷ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر میدانم، جز آنچه که الله از طریق وحی مرا از آن آگاه میسازد. وبه شما نمیگویم: من یکی از فرشتگان هستم، بلکه من فرستادهای از جانب الله هستم، وجز آنچه را که بر من وحی میشود پیروی نمیکنم، آنچه را که ندارم ادعا نمیکنم، - ای رسول- به آنها بگو: آیا کافر که از دیدن حق کور است، ومؤمن که حق را میبیند وبه آن ایمان میآورد یکسان هستند؟ - ای مشرکان- آیا با عقلهایتان در نشانههایی که پیرامون شما وجود دارد نمیاندیشید.ى
وَأَنذِرْ بِهِ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُوٓا۟ إِلَىٰ رَبِّهِمْ ۙ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِۦ وَلِىٌّۭ وَلَا شَفِيعٌۭ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿٥١﴾
و–ای رسول- با این قرآن کسانی را بترسان که میترسند در روز قیامت بهسوی پروردگارشان گرد آورده شوند. هیچ کارسازی غیر از الله برایشان نیست که برایشان سود برساند، وهیچ شفیعی ندارند که آسیب را از آنها برطرف کند، باشد که آنها با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسند، زیرا اینها هستند که از قرآن بهره میبرند
وَلَا تَطْرُدِ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍۢ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِم مِّن شَىْءٍۢ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٥٢﴾
و–ای رسول- برای متوجهساختن بزرگان مشرکان بهسوی خود، مسلمانان فقیر را که در آغاز وپایان روز همواره مشغول عبادت الله هستند واو تعالی را مخلصانه عبادت میکنند، از خود دور نکن، چیزی از حساب این فقرا بر عهدۀ تو نیست؛ حساب آنها فقط نزد پروردگارشان است، وچیزی از حساب تو نیز بر عهدۀ آنها نیست؛ اگر تو آنها را از مجلس خویش دور سازی، قطعا از کسانی خواهی بود که از حدود الله گذشتهاند
وَكَذَٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لِّيَقُولُوٓا۟ أَهَـٰٓؤُلَآءِ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنۢ بَيْنِنَآ ۗ أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَعْلَمَ بِٱلشَّـٰكِرِينَ ﴿٥٣﴾
واینچنین برخی از آنها را به برخی دیگر آزمودیم، چنانکه در بهره دنیویشان آنها را متفاوت قرار دادیم، تا با این کار آنها را بیازماییم که کافران ثروتمند به مؤمنان فقیر بگویند: آیا الله از میان ما، هدایت را برای این فقرا بخشیده است؟! اگر ایمان خیر میبود آنها به آن از ما پیشی نمیگرفتند، زیرا ما اهل پیشیگرفتن هستیم. آیا الله نسبت به شکرگزاران نعمتهایش داناتر نیست، تا آنها را به ایمان توفیق دهد، ونسبت به کافران به خودش داناتر نیست تا دست از یاریشان بکشد تا ایمان نیاورند؟! آری الله در مورد آنها داناتر است
وَإِذَا جَآءَكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِـَٔايَـٰتِنَا فَقُلْ سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ ۖ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ ۖ أَنَّهُۥ مَنْ عَمِلَ مِنكُمْ سُوٓءًۢا بِجَهَـٰلَةٍۢ ثُمَّ تَابَ مِنۢ بَعْدِهِۦ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُۥ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٥٤﴾
ب جهلة ثم تاب من بعده وأصلح فأنه غفور رحيم و–ای رسول- وقتی مؤمنان به آیات ما که مدرک راستگویی آنچه آوردهای هستند نزد تو بیایند، برای گرامیداشتنشان، جواب سلامشان را بده، وآنها را به رحمت گستردۀ الله مژده بده، زیرا الله از روی بخشش، رحمت را بر خویشتن واجب گردانیده است، پس هرکس از شما که در حالت جهالت ونادانی مرتکب گناهی شود، سپس بعد از ارتکاب گناه توبه کند، وعملش را اصلاح گرداند، الله گناهی را که مرتکب شده است برایش میآمرزد؛ زیرا الله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿٥٥﴾
وهمانگونه که موارد مذکور را برایت بیان کردیم، دلایل وحجتهایمان را بر پیروان باطل، وبرای روشنساختن راه وروش مجرمان نیز بیان میکنیم، تا از آن اجتناب وپرهیز شود
قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۚ قُل لَّآ أَتَّبِعُ أَهْوَآءَكُمْ ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًۭا وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُهْتَدِينَ ﴿٥٦﴾
ای رسول- بگو: همانا الله مرا از عبادت کسانیکه شما آنها را به جای الله عبادت میکنید نهی فرموده است، - ای رسول- بگو: از هوسهای شما در عبادت غیر الله پیروی نمیکنم، زیرا اگر در این مورد از هوسهای شما پیروی کنم از راه حق گمراه خواهم بود، وبه آن هدایت نخواهم شد، واین حالت، شأن هرکسی است که به جای برهانی از جانب الله، از هوس پیروی کند. صفحه ۸ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ ۚ مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ ۚ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ يَقُصُّ ٱلْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْفَـٰصِلِينَ ﴿٥٧﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: همانا من بر دلیل آشکاری از جانب پروردگارم هستم، نه بر هوس؛ وشما این برهان را تکذیب کردید، عذاب وآیات خارقالعادهای که خواستار تعجیل در آن هستید نزد من نیست، بلکه فقط به دست الله است، پس حکم – از جمله آنچه درخواست میکنید- فقط برای الله است، او تعالی حق را میگوید وبه آن حکم میکند، واو سبحانه بهترین کسی است که حقدار ودروغپرداز را از یکدیگر مشخص میکند
قُل لَّوْ أَنَّ عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦ لَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٥٨﴾
ای رسول- به آنان بگو: اگر عذابی را که خواستار تعجیل آن هستید، پیش من ویا در دست من بود بهطور قطع آن را بر شما فرو میفرستادم، ودر این صورت کار میان من وشما به پایان میرسید، والله نسبت به ستمکاران داناتر است که چقدر به آنها مهلت دهد وچه زمانی آنها را مجازات کند
۞ وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍۢ فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍۢ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٥٩﴾
وگنجینه های غیب فقط نزد الله متعال است، جز او كسى از آن آگاه نيست، واز تمام مخلوقات اعم از حیوانات، گیاهان وجمادات که دریایی ویا خشکی زيست هستند، آگاه است، وهیچ برگی (از درختی) در هیچ مکانی نمی افتد، وهیچ دانه ی پنهانی در زمین، وهیچ تر وخشکی وجود ندارد، مگر این که در کتابی آشكار که همان لوح محفوظ است، ثبت شده است. م
وَهُوَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُم بِٱلَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰٓ أَجَلٌۭ مُّسَمًّۭى ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٦٠﴾
ينبئكم بما كنتم تعملون والله همان ذاتی است که هنگام خواب ارواح شما را به صورت موقت میگیرد، واز کارهاییکه در روز هنگام فعالیت انجام میدهید آگاه است، سپس بعد از اینکه ارواح شما را با خواب گرفت در روز شما را از نو زنده میگرداند تا کارهایتان را انجام دهید، تا آنگاه که مهلت از پیش تعیین شده زندگیتان نزد الله به پایان رسد، سپس بازگشتتان با برانگیختهشدن در روز قیامت فقط بهسوی اوست، سپس شما را از آنچه که در زندگی دنیاییتان انجام میدادید باخبر میسازد وجزای آن را به شما میدهد
وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ ﴿٦١﴾
والله بر بندگانش چیره وغالب است، از هر نظر بر آنها برتر است، ذاتی است که هر چیزی در برابر او فروتنی میکند، آنگونه که شایستۀ شکوه او سبحانه است بالاتر از بندگانش قرار دارد. و–ای مردم- فرشتگانی گرامی بر شما میفرستد که اعمال شما را تا زمانیکه مدت عمر یکی از شما سپری میشود وفرشتۀ مرگ و دستیاران وی روحش را قبض میکنند برمیشمرند، واین فرشتگان در آنچه که به آن فرمان یافتهاند کوتاهی نمیکنند
ثُمَّ رُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ ٱلْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ ٱلْحَـٰسِبِينَ ﴿٦٢﴾
سپس تمام کسانیکه ارواحشان قبض شده است بهسوی الله که مالک حقیقی آنها است بازگردانیده میشوند تا آنها را در قبال اعمالشان جزا دهد، همان ذاتی که داوری ثمربخش وحکم عادلانه در مورد آنها از آن اوست، واو سریعترین کسی است که شما را مورد محاسبه قرار میدهد واعمالتان را برمیشمرد
قُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَـٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ تَدْعُونَهُۥ تَضَرُّعًۭا وَخُفْيَةًۭ لَّئِنْ أَنجَىٰنَا مِنْ هَـٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ ﴿٦٣﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: چه کسی شما را از نابودکنندههایی که در تاریکیهای خشکی ودریا با آن روبرو میشوید نجات میدهد وسالم نگه میدارد؟ درحالیکه با فروتنی ودرماندگی در نهان وآشکارا فقط او را در دعا میخوانید که: اگر پروردگارمان ما را از این حوادث نابودکننده سالم نگه دارد، بهطور قطع از صفحه ۹ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر شکرگزاران نعمتهایش خواهیم بود که به ما ارزانی داشته است، به این نحو که غیر او را عبادت نمیکنیم
قُلِ ٱللَّهُ يُنَجِّيكُم مِّنْهَا وَمِن كُلِّ كَرْبٍۢ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿٦٤﴾
ای رسول- به آنها بگو: الله همان ذاتی است که شما را از این حوادث نابودکننده نجات میدهد، وشما را از هر اندوهی میرهاند، سپس شما بعد از این امر، در حالت گشایش، دیگران را همراه او شریک قرار میدهید، پس چه ستمی از آنچه که شما انجام میدهید بزرگتر است؟!
قُلْ هُوَ ٱلْقَادِرُ عَلَىٰٓ أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًۭا مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًۭا وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ﴿٦٥﴾
ای پیامبر- به آن ها بگو: الله متعال بر فرستادن عذابی از بالاى سرتان مانند سنگ، صاعقه ویا طوفان، ویا از زیر پایتان مانند زلزله وفرو بردن در زمین، بر شما تواناست، ویا شما را دچار اختلاف کند وهر یک از شما از هوا وهوس خویش پیروی کند تا این که با یکدیگر بجنگید، -ای پیامبر- با تأمل بنگر که چگونه دلایل و براهین گوناگون را آورده وبرایشان بیان می کنیم، شاید بفهمند که آنچه تو آورده ای حق است وآنچه که آنان دارند، باطل است
وَكَذَّبَ بِهِۦ قَوْمُكَ وَهُوَ ٱلْحَقُّ ۚ قُل لَّسْتُ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍۢ ﴿٦٦﴾
وقوم تو این قرآن را تکذیب کردند، درحالیکه حقی است که بدون تردید از جانب الله آمده است،- ای رسول- به آنها بگو: من بر نگهبانی از شما گماشته نشدهام، بلکه فقط انذاردهندۀ شما در برابر عذابی سخت هستم. ر
لِّكُلِّ نَبَإٍۢ مُّسْتَقَرٌّۭ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿٦٧﴾
هر خبری زمانی دارد که در آن واقع میشود، وسرانجامی دارد که به آن پایان مییابد، از جمله خبر سرانجام وعاقبت شما، که به زودی، هنگامیکه در روز قیامت برانگیخته میشوید از آن آگاه خواهید شد
وَإِذَا رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ يَخُوضُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦ ۚ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ ٱلشَّيْطَـٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ ٱلذِّكْرَىٰ مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٦٨﴾
ى و–ای رسول- هرگاه دیدی مشرکان با تمسخر واستهزا در مورد آیات ما سخن میگویند، از آنها دوری کن تا در سخنی بدون تمسخر واستهزا به آیات ما درآیند، و هرگاه شیطان تو را به فراموشی انداخت وبا آنها نشستی، سپس متوجه شدی مجلس آنها را ترک کن وبا این متجاوزان منشین
وَمَا عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍۢ وَلَـٰكِن ذِكْرَىٰ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿٦٩﴾
وچیزی از حساب این ستمکاران بر عهدۀ کسانیکه با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله، تقوای او تعالی را پیشه میکنند نیست، بلکه فقط این امر به عهده آنها است که ستمکاران را از کارهای منکری که مرتکب میشوند نهی کنند، باشد که از الله بترسند، آنگاه اوامرش را اجرا کنند واز نواهی او بپرهیزند
وَذَرِ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَهُمْ لَعِبًۭا وَلَهْوًۭا وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۚ وَذَكِّرْ بِهِۦٓ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌۢ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِىٌّۭ وَلَا شَفِيعٌۭ وَإِن تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍۢ لَّا يُؤْخَذْ مِنْهَآ ۗ أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أُبْسِلُوا۟ بِمَا كَسَبُوا۟ ۖ لَهُمْ شَرَابٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ وَعَذَابٌ أَلِيمٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ ﴿٧٠﴾
إ حميم وعذاب أليمبما كانوا يكفرون -ای پیامبر- این مشرکان که دینشان را به بازی وسرگرمی گرفته اند وآن را به تمسخر گرفته وریشخند می زنند، وزندگی دنیا، با کالاهای فانی اش آن ها را فریفته است را رها کن. -ای پیامبر- مردم را با قرآن اندرز بده تا کسی به سبب گناهانی که انجام می دهد، هلاک نشود، چرا که روز قیامت غیر از الله هیچ هم پيمانى وجود ندارد که از او یاری بجوید وهیچ شفیعی نیست که عذاب الهی را از او دفع کند، وهیچ فدیه ای در برابر عذاب الهی از او پذیرفته نمی شود. آنان كسانى هستند صفحه ۱۰ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر كه به سبب گناهانی كه كرده اند تسلیم عذاب الهی شده اند، وبه سبب کفرشان در روز قیامت نوشیدنی ای بسیار داغ وعذابی دردناک دارند
قُلْ أَنَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَىٰٓ أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ كَٱلَّذِى ٱسْتَهْوَتْهُ ٱلشَّيَـٰطِينُ فِى ٱلْأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُۥٓ أَصْحَـٰبٌۭ يَدْعُونَهُۥٓ إِلَى ٱلْهُدَى ٱئْتِنَا ۗ قُلْ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلْهُدَىٰ ۖ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٧١﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: آیا به جای الله بتهایی را عبادت کنیم که مالک هیچ نفعی نیستند تا به ما نفع برسانند ومالک هیچ زیانی نیستند که به ما زیانی برسانند، وپس از اینکه الله ما را به ایمان توفیق داد از آن بازگردیم، آنگاه مثل کسی شویم که شیاطین او را گمراه وسرگشته رها کردهاند که هیچ راهی نمییابد، و یارانی بر راه راست دارد که او را بهسوی حق میخوانند، اما او دعوت آنها را در آنچه او را به آن فرا میخوانند اجابت نمیکند؟ - ای رسول- به آنها بگو: بهراستی هدایت الله، همان هدایت حق است، والله به ما فرمان داده است که با پایبندی به توحید وعبادتش فقط تسلیم او باشیم، زیرا او پروردگار جهانیان است
وَأَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ ٱلَّذِىٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٧٢﴾
وما را به برپایی نماز به کاملترین صورت امر کرده است، وما را به تقوای الهی با اجرای اوامر واجتناب از نواهی او تعالی امر کرده است؛ زیرا او ذاتی است که بندگان در روز قیامت فقط بهسوی او گرد آورده میشوند تا جزای اعمالشان را به آنها بدهد
وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۖ وَيَوْمَ يَقُولُ كُن فَيَكُونُ ۚ قَوْلُهُ ٱلْحَقُّ ۚ وَلَهُ ٱلْمُلْكُ يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ ۚ عَـٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ ﴿٧٣﴾
واو ذاتی است که آسمانها وزمین را به حق آفرید، وروزی که الله به چیزی میفرماید: باش، ناگهان موجود میشود، آنگاه که در روز قیامت میفرماید، بهپاخیزید، بیدرنگ بهپامیخیزند، سخن او تعالی، سخن راستی است که بهطور قطع واقع خواهد شد، وفرمانروایی روز قیامت آنگاه که اسرافیل برای بار دوم در صور میدمد فقط برای او تعالی است، هرچه را پنهان وآشکار است میداند، ودر آفرینش وتدبیرش بسیار داناست، وچنان ذات آگاهی است که هیچچیز بر او پنهان نمیماند، زیرا امور نهانی نزد او همانند امور آشکار است
۞ وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا ءَالِهَةً ۖ إِنِّىٓ أَرَىٰكَ وَقَوْمَكَ فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٧٤﴾
و–ای رسول- به یاد آور آنگاه که ابراهیم علیه السلام به پدر مشرک خویش آزر گفت: ای پدر من، آیا به جای الله، بتهایی را معبود میگیری وعبادت میکنی؟! بهراستی که من، تو وقومت را که بتها را عبادت میکنند، بهسبب اینکه غیر الله را عبادت میکنید در گمراهی آشکار، وسرگشتگی از راه حق میبینم، زیرا او سبحانه معبود برحق است، وغیر او معبودان باطلی هستند
وَكَذَٰلِكَ نُرِىٓ إِبْرَٰهِيمَ مَلَكُوتَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ ٱلْمُوقِنِينَ ﴿٧٥﴾
وهمانگونه که گمراهی پدر وقومش را به او نمایاندیم، فرمانروایی گستردۀ آسمانها وزمین را نیز به او نمایاندیم، تا با این فرمانروایی گسترده، بر وحدانیت الله و استحقاق انحصاری او تعالی در عبادت استدلال کند؛ تا به یقین بداند که الله ذات واحدی است که هیچ شریکی ندارد، وبر هر چیزی تواناست
فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا ۖ قَالَ هَـٰذَا رَبِّى ۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْـَٔافِلِينَ ﴿٧٦﴾
پس آنگاه که شب بر او تاریکی انداخت، ستارهای دید، آنگاه گفت: این پروردگار من است، اما هنگامیکه ستاره ناپدید شد گفت: کسی را که پنهان میشود دوست ندارم؛ زیرا معبود حقیقی، حاضری است که پنهان نمیشود. صفحه ۱۱ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَلَمَّا رَءَا ٱلْقَمَرَ بَازِغًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى ۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِى رَبِّى لَأَكُونَنَّ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٧٧﴾
وهنگامیکه ماه را در حال طلوع دید گفت: این پروردگار من است، اما هنگامیکه پنهان شد گفت: اگر الله مرا به توحید وعبادت خویش به یگانگی، توفیق نداده بود، بهطور قطع از گروهی بودم که از دین برحق او دور هستند
فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمْسَ بَازِغَةًۭ قَالَ هَـٰذَا رَبِّى هَـٰذَآ أَكْبَرُ ۖ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَـٰقَوْمِ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿٧٨﴾
وهنگامیکه خورشید را در حال طلوع دید گفت: این طلوعکننده، پروردگار من است، این طلوعکننده از ستارگان وماه بزرگتر است، اما هنگامیکه پنهان شد گفت: ای قوم من، همانا من از آنچه با الله شریک قرار میدهید بیزارم
إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًۭا ۖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿٧٩﴾
من با بازگشت از شرک بهسوی توحید خالص، دینم را برای ذاتیکه آسمانها وزمین را بدون نمونۀ قبلی ساخت خالص گردانیدم، واز مشرکان که دیگران را همراه او عبادت میکنند نیستم
وَحَآجَّهُۥ قَوْمُهُۥ ۚ قَالَ أَتُحَـٰٓجُّوٓنِّى فِى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنِ ۚ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَشَآءَ رَبِّى شَيْـًۭٔا ۗ وَسِعَ رَبِّى كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿٨٠﴾
وقوم مشرکش، در توحید الله سبحانه با او به جدال پرداختند، واو را از تمثالهایشان ترساندند. آنگاه ابراهیم علیه السلام به آنها گفت: آیا در توحید ویگانگی الله در عبادت، با من جدال میکنید، درحالیکه پروردگارم مرا به آن توفیق داده است، واز تمثالهای شما نمیترسم، زیرا آنها مالک هیچ ضرری نیستند که به من ضرر برسانند ومالک هیچ نفعی نیستند که به من نفع برسانند مگر اینکه الله بخواهد، زیرا هرچه الله بخواهد انجام میشود، وعلم الله همراه همه چیز است. چنانکه هیچچیز نه در زمین ونه در آسمان بر او پوشیده نمیماند، پس –ای قوم من- آیا کفر وشرک به الله را که بر آن هستید به یاد نمیآورید تا فقط به الله ایمان آورید؟!
وَكَيْفَ أَخَافُ مَآ أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُم بِٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ عَلَيْكُمْ سُلْطَـٰنًۭا ۚ فَأَىُّ ٱلْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِٱلْأَمْنِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٨١﴾
وچگونه از بتهایی که به جای الله عبادت میکنید بترسم، درحالیکه شما به دلیل شرکتان به الله، آنچه را الله آفریده است با او شریک قرار دادید بدون اینکه دلیلی برای این کار داشته باشید؟! پس کدامیک از این دو گروه به امنیت وسلامت سزاوارترند: گروه موحدان یا گروه مشرکان؟ اگر میدانید که کدامیک سزاوارتر هستند پس از آن پیروی کنید، و– بدون تردید- سزاوارترین این دو گروه، همان گروه مؤمنان موحد است
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَلَمْ يَلْبِسُوٓا۟ إِيمَـٰنَهُم بِظُلْمٍ أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٨٢﴾
کسانیکه به الله ایمان آوردهاند واز احکام او پیروی کردهاند، وایمانشان را با شرک درنیامیختهاند، ایمنی وسلامتی فقط برای آنها است، نه دیگران؛ وآنها توفیقیافتگانند. پروردگارشان آنها را به راه هدایت توفیق داده است
وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ ءَاتَيْنَـٰهَآ إِبْرَٰهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَـٰتٍۢ مَّن نَّشَآءُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌۭ ﴿٨٣﴾
واین حجت یعنی ﴿فأي الف ريقين أحق بالأمن ﴾ [الأنعام: 81] که ابراهیم علیه السلام با آن بر قومش چیره شد تا اینکه حجتشان را قطع کرد، همان حجت ماست که او را به آن توفیق دادیم تا در برابر قومش با آن استدلال کند، وآن را به او عطا کردیم، مراتب هر یک از بندگانمان را که بخواهیم در دنیا وآخرت بالا میبریم، - ای رسول- همانا پروردگار تو در آفرینش وتدبیرش بسیار داناست ونسبت به بندگانش آگاهی کاملی دارد. صفحه ۱۲ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ ۚ كُلًّا هَدَيْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّيَّتِهِۦ دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٨٤﴾
ى وبه ابراهیم، پسرش اسحاق ونوهاش یعقوب ( علیهم السلام ) را روزی دادیم، وهر یک از آن دو را به راه راست توفیق دادیم، وقبل از آنها نوح علیه السلام را توفیق دادیم، واز نسل نوح هر یک از داود وپسرش سلیمان وایوب ویوسف وموسی وبرادرش هارون ( علیهم السلام ) را به راه حق توفیق دادیم، ومانند این پاداش که بهسبب نیکوکاری پیامبران علیهم السلام به آنها دادیم، به سایر نیکوکاران نیز بهسبب نیکوکاریشان میدهیم.ل
وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَىٰ وَعِيسَىٰ وَإِلْيَاسَ ۖ كُلٌّۭ مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٥﴾
وهمچنین هر یک از زکریا، یحیی، عیسی پسر مریم والیاس -علیهم السلام- را توفیق دادیم، وهمه ی ایشان بندگانی صالح وشایسته بودند که الله متعال آن ها را به عنوان پیامبر برگزید. ل
وَإِسْمَـٰعِيلَ وَٱلْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًۭا ۚ وَكُلًّۭا فَضَّلْنَا عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٨٦﴾
وهمچنین اسماعیل ویسع ویونس ولوط ( علیهم السلام ) را توفیق دادیم، وتمام این پیامبران ودر رأس آنها پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم را بر جهانیان برتری بخشیدیم
وَمِنْ ءَابَآئِهِمْ وَذُرِّيَّـٰتِهِمْ وَإِخْوَٰنِهِمْ ۖ وَٱجْتَبَيْنَـٰهُمْ وَهَدَيْنَـٰهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٨٧﴾
وبرخی از پدرانشان وبرخی از پسرانشان وبرخی از برادرانشان را که خواستیم توفیق دادیم، وآنها را برگزیدیم، وآنها را به پیمودن راه مستقیم که همان راه توحید و طاعت الله است توفیق دادیم
ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهْدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۚ وَلَوْ أَشْرَكُوا۟ لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٨٨﴾
این توفیقی که برایشان حاصل شد، همان توفیق الله است که هر یک از بندگانش را که بخواهد به آن هدایت میکند، واگر غیر الله را همراه او تعالی شریک قرار داده بودند بهطور قطع عملشان تباه میشد؛ زیرا شرک عمل صالح را تباه میسازد
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَـٰهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحُكْمَ وَٱلنُّبُوَّةَ ۚ فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هَـٰٓؤُلَآءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًۭا لَّيْسُوا۟ بِهَا بِكَـٰفِرِينَ ﴿٨٩﴾
پیامبران مذکور، کسانی هستند که به آنها کتابها، حکمت، ونبوت عطا کردیم، پس اگر قوم تو به این موارد سهگانه که به آنها دادهایم کفر ورزند، همانا ما گروهی را بر آن آماده وانتخاب کردهایم که به آن کافر نیستند، بلکه مؤمن هستند وبه آن چنگ میزنند، یعنی همان مهاجران وانصار وکسانیکه تا روز قیامت به نیکی از آنها پیروی کنند
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُ ۖ فَبِهُدَىٰهُمُ ٱقْتَدِهْ ۗ قُل لَّآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْعَـٰلَمِينَ ﴿٩٠﴾
این پیامبران وپدران وپسران وبرادرانشان که همراه آنها بیان شدند، همانها در حقیقت اهل هدایت هستند، پس از آنها پیروی وبه آنها اقتدا کن، و–ای رسول- به قومت بگو: در برابر ابلاغ این قرآن پاداشی از شما نمیطلبم، زیرا قرآن چیزی نیست جز اندرزی برای جهانیان، چه انسانها وچه جنها؛ تا با آن به راه مستقیم، و راه صحیح راهنمایی بخواهند. صفحه ۱۳ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ إِذْ قَالُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍۢ مِّن شَىْءٍۢ ۗ قُلْ مَنْ أَنزَلَ ٱلْكِتَـٰبَ ٱلَّذِى جَآءَ بِهِۦ مُوسَىٰ نُورًۭا وَهُدًۭى لِّلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُۥ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًۭا ۖ وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنتُمْ وَلَآ ءَابَآؤُكُمْ ۖ قُلِ ٱللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِى خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ ﴿٩١﴾
ى ومشرکان آن گونه که سزاوار بزرگی الله است او را بزرگ نشمردند، آنگاه که به پیامبرش محمد -صلی الله علیه وسلم- گفتند: الله متعال وحی را بر هیچ انسانی نازل نکرده است، -ای پیامبر- به آن ها بگو: چه کسی تورات را بر موسی -علیه السلام- كه نور وهدایت وارشاد برای قومش بود نازل کرد؟ (توراتی) که یهود آن را در دفاتری قرار می دهند وآنچه را كه موافق هوا وهوسشان است، بیان می کنند، ومسایلی را که مخالف میلشان است مانند اوصاف محمد -صلی الله علیه وسلم- کتمان می کنند. و-ای عرب- قرآنی به شما آموخته شده است که نه شما ونه پیشینیان شما آن را نمی دانستید، -ای پیامبر- به آن ها بگو: الله متعال آن را نازل فرموده است، سپس آن ها را در جهل وگمراهیشان رها کن تا به ریشخند وتمسخرشان ادامه دهند تا زمانى که به يقينا (مرگشان) فرا برسد
وَهَـٰذَا كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ مُبَارَكٌۭ مُّصَدِّقُ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ ٱلْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا ۚ وَٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِۦ ۖ وَهُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿٩٢﴾
ى و-ای پیامبر- این قرآن کتابی است که بر تو نازل کردیم، کتابی مبارک وتصديق كننده ی كتاب هاى آسمانى پيش از خود می باشد، تا با آن مردم مکه وسایر مردمان را در مشارق ومغارب زمین، بیم دهی تا هدایت شوند. کسانی كه به حیات اخروی ایمان دارند به این قرآن ایمان می آورند وبه محتوای آن عمل می کنند، وبر خواندن نمازهایشان با برپا نمودن کامل رکن ها وواجب ها وسنت هایش در اوقات مشخص شده ی شرعی آن، مواظبت می کنند
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِىَ إِلَىَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَىْءٌۭ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۗ وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلظَّـٰلِمُونَ فِى غَمَرَٰتِ ٱلْمَوْتِ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ بَاسِطُوٓا۟ أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوٓا۟ أَنفُسَكُمُ ۖ ٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ ٱلْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ غَيْرَ ٱلْحَقِّ وَكُنتُمْ عَنْ ءَايَـٰتِهِۦ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿٩٣﴾
هیچکس ستمکارتر از کسی نیست که دروغی بر الله بسازد به این نحو که بگوید: الله هیچچیز بر انسانی فرو نفرستاده است، یا از روی دورغ بگوید: الله به او وحی کرده، درحالیکه هیچچیز بر او وحی نکرده است، یا بگوید: بهزودی مثل قرآن که الله آن را نازل کرده است نازل خواهم کرد، و–ای رسول- اگر ببینی آنگاه که سختیهای جانکندن، این ستمکاران را فرا میگیرد، وفرشتگان با عذابدادن وزدن، دستهایشان را بر آنها میگشایند، واز روی سرزنش به آنها میگویند: جانهایتان را بیرون دهید، زیرا ما آنها را قبض میکنیم، در این روز بهسبب ادعای نبوت ووحی وفروفرستادن مانند آنچه الله نازل کرده است بر الله دروغ میبستید، وبهسبب تکبر در ایمان به آیات الله، به عذابی مجازات میشوید که شما را تحقیر وخوار میسازد، اگر این صحنه را ببینی بهراستی که امر هولناکی را دیدهای
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَٰدَىٰ كَمَا خَلَقْنَـٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَتَرَكْتُم مَّا خَوَّلْنَـٰكُمْ وَرَآءَ ظُهُورِكُمْ ۖ وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمْ شُفَعَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَـٰٓؤُا۟ ۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿٩٤﴾
وروز قیامت به آنها گفته میشود: همانگونه که برای بار اول شما را لخت وعریان وختنهنشده آفریدیم، در این روز به تنهایی، وبدون مال وریاست نزد ما آمدهاید، وبرخلاف میل آنچه را که از مال وریاست به شما عطا کرده بودیم پشت سرتان در دنیا به جای گذاشتهاید، وامروزه معبودهایتان را که گمان میکردید شفیعان شما هستند، وگمان میکردید در استحقاق عبادت، شریکان الله هستند، همراه شما نمیبینیم، همانا پیوند میان شما بریده شده، وآنچه در مورد شفاعت آنها گمان میکردید، واینکه میپنداشتید که شریکان الله هستند از دست شما رفته است
۞ إِنَّ ٱللَّهَ فَالِقُ ٱلْحَبِّ وَٱلنَّوَىٰ ۖ يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ ٱلْمَيِّتِ مِنَ ٱلْحَىِّ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ﴿٩٥﴾
همانا الله، یگانه ذاتی است که دانه را می شکافد واز آن محصولات کشاورزی بیرون می آورد، وهسته را می شکافد واز آن درختانی چون خرما وانگور و... می رویاند. زنده را از مرده؛ چنان که انسان وسایر موجودات زنده را از نطفه بیرون می آورد، ومرده را از زنده؛ چنان که نطفه را از انسان وتخم مرغ را از مرغ بیرون می آورد. ذاتی که این کارها را انجام می دهد، همان الله است که شما را آفریده، پس -ای مشرکان- چگونه از راه حق منحرف می شوید، در حالی که آفرینش شگفت انگيز او را مشاهده می کنید؟! صفحه ۱۴ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَالِقُ ٱلْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ ٱلَّيْلَ سَكَنًۭا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ حُسْبَانًۭا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ ﴿٩٦﴾
واو تعالی ذاتی است که روشنایی صبح را از تاریکی شب میشکافد، وشب را برای آرامش مردم قرار داده است که از حرکت برای طلب معاش آرام میگیرند، تا از خستگی در طلب معاش در روز استراحت کنند، وذاتی است که خورشید وماه را قرار داده که به حساب اندازهگیریشدهای در جریان هستند، این آفرینش شگفت، تقدیر ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ونسبت به مخلوقاتش وآنچه به صلاحشان است بسیار داناست
وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلنُّجُومَ لِتَهْتَدُوا۟ بِهَا فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴿٩٧﴾
و–ای فرزندان آدم- او تعالی ذاتی است که ستارگان را در آسمان برایتان آفرید تا اگر در سفرهایتان، راههای خشکی ودریا بر شما مشتبه شد راه را با آنها بیابید. دلایل وبراهین دلالتکننده بر قدرتمان را برای قومی که در این دلایل وبراهین میاندیشندر به روشنی بیان کردهایم، تا از آن بهرهمند شوند
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ فَمُسْتَقَرٌّۭ وَمُسْتَوْدَعٌۭ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍۢ يَفْقَهُونَ ﴿٩٨﴾
واو تعالی ذاتی است که شما را از نفس واحد یعنی نفس پدرتان آدم آفرید، زیرا آفرینش شما را با آفریدن پدرتان از گل آغاز کرده، سپس شما را از او آفریده است، و قرارگاههایی مانند رحمهای مادرانتان، وامانتنگهدارهایی که در آنها حفاظت میشوید مانند استخوانهای کمرهای پدرانتان آفرید، بهراستی که ما آیات را برای مردمی که کلام الله را میفهمند به روشنی بیان کردهایم. ب
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ نَبَاتَ كُلِّ شَىْءٍۢ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًۭا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّۭا مُّتَرَاكِبًۭا وَمِنَ ٱلنَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌۭ دَانِيَةٌۭ وَجَنَّـٰتٍۢ مِّنْ أَعْنَابٍۢ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُشْتَبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَـٰبِهٍ ۗ ٱنظُرُوٓا۟ إِلَىٰ ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَيَنْعِهِۦٓ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكُمْ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴿٩٩﴾
واو تعالی ذاتی است که از آسمان آب باران را فرو فرستاد، که با آن تمام اصناف گیاهان را رویاندیم، آنگاه از گیاهان، محصولات کشاورزی ودرخت سبز بیرون آوردیم. از آنها دانههایی درمیآوریم که بر روی هم انباشته هستند، واز شکوفۀ درخت خرما، خوشههای پایین آمده که به صورت ایستاده ونشسته به آن دسترسی دارند، وباغهایی از انگور خارج کردیم، وباغهایی از زیتون وانار که برگهایشان مانند هم است، اما میوههای مختلفی دارند، بیرون کردیم. - ای مردم- به میوۀ آن بنگرید ابتدا که آشکار میشود، وهنگامی که پخته میشود، - ای مردم- همانا در این امر، دلایل آشکاری بر قدرت الله وجود دارد برای قومی که به الله ایمان دارند، زیرا آنها هستند که از این دلایل وبراهین بهره میبرند
وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ شُرَكَآءَ ٱلْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا۟ لَهُۥ بَنِينَ وَبَنَـٰتٍۭ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ وَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٠٠﴾
ومشرکان، جنیان را در عبادت، شریکانی برای الله متعال قرار دادند، هنگامی که اعتقاد داشتند که آن ها نفع وضررى می رسانند، در حالى كه الله متعال آن ها را خلق كرده وکسی دیگر آن ها را نیافریده است، پس او برای عبادت شدن سزاوارتر است، وبرای او به دروغ پسرانی نسبت دادند، همانند نسبتی که یهودیان به عزیر، ونصاری به عیسی دادند و(برای او) دخترانی انگاشتند، همانند نسبتی که مشرکان به فرشتگان دادند، الله متعال از آنچه پیروان باطل، او را به آن وصف می کنند، پاک ومنزه است
بَدِيعُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُۥ وَلَدٌۭ وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ صَـٰحِبَةٌۭ ۖ وَخَلَقَ كُلَّ شَىْءٍۢ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۭ ﴿١٠١﴾
واو تعالی آفریدگار آسمانها وزمین بدون نمونۀ قبلی است، چگونه میتواند فرزندی داشته باشد درحالیکه هرگز همسری نداشته است؟! حال آنکه او همه چیز را آفریده واز هر چیزی آگاه است، بهگونهای که هیچچیز بر او پوشیده نمیماند. صفحه ۱۵ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَـٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ فَٱعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ وَكِيلٌۭ ﴿١٠٢﴾
ای مردم- ذات متصف به این صفات، پروردگار شماست، پروردگاری جز او ندارید، وهیچ معبود برحقی جز او نیست، واو همهچیز را به وجود آورده است، پس فقط او را عبادت کنید، زیرا فقط او سزاوار عبادت است، واو تعالی محافظ همه چیز است
لَّا تُدْرِكُهُ ٱلْأَبْصَـٰرُ وَهُوَ يُدْرِكُ ٱلْأَبْصَـٰرَ ۖ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلْخَبِيرُ ﴿١٠٣﴾
چشمها بر او احاطه ندارند، واو سبحانه چشمها را زیر نظر وبر آنها احاطه دارد، ونسبت به بندگان نیکوکارش بسیار مهربان وآگاه است
قَدْ جَآءَكُم بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَنْ عَمِىَ فَعَلَيْهَا ۚ وَمَآ أَنَا۠ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍۢ ﴿١٠٤﴾
ای مردم- دلایل روشن وبراهین آشکاری از جانب پروردگارتان نزد شما آمده است، پس هرکس در آنها بیندیشد وبه آنها گردن نهد، نفع این کار به خودش بازمیگردد، وهرکس به آنها ننگرد، ودر آنها نیندیشد، وبه آنها گردن ننهد، ضرر این کار فقط به خودش بازمیگردد، ومن بر شما نگهبان نیستم، تا اعمالتان را برشمرم، بلکه من فقط رسولی از جانب پروردگارم هستم، واو تعالی بر شما نگهبان است
وَكَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلْـَٔايَـٰتِ وَلِيَقُولُوا۟ دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهُۥ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴿١٠٥﴾
وهمانگونه که ادله وبراهین گوناگون بر قدرت الله را بیان کردیم، در وعد ووعید واندرز نیز آیات گوناگونی آوردهایم، وبهزودی مشرکان خواهند گفت: این وحی نیست، بلکه آن را از اهل کتاب قبل از خودت آموختهای. وبرای اینکه با گوناگونساختن این آیات، حق را برای مردم مؤمن امت محمد صلی الله علیه وسلم روشن سازیم، زیرا آنها هستند که حق را میپذیرند، واز آن پیروی میکنند
ٱتَّبِعْ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٠٦﴾
ای رسول- از حقی که پروردگارت بر تو وحی میکند پیروی کن، زیرا معبود برحقی جز او سبحانه وجود ندارد، وکافران ودشمنی آنها قلب تو را مشغول نسازد، زیرا کار آنها در اختیار الله است
وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشْرَكُوا۟ ۗ وَمَا جَعَلْنَـٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًۭا ۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍۢ ﴿١٠٧﴾
واگر الله میخواست که هیچکس بر او شرک نورزد، هیچکس بر او شرک نمیورزید. و–ای رسول- ما تو را نگهبان قرار ندادهایم تا اعمالشان را بر آنها بشماری، و سرپرست آنها نیز نیستی، بلکه تو فقط فرستادهای هستی، وجز رسانیدن پیام بر عهدۀ تو نیست
وَلَا تَسُبُّوا۟ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ فَيَسُبُّوا۟ ٱللَّهَ عَدْوًۢا بِغَيْرِ عِلْمٍۢ ۗ كَذَٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٠٨﴾
مرجعهم فينبئهم بما كانوا يعملون و–ای مؤمنان- بتهایی را که مشرکان آنها را همراه الله عبادت میکنند دشنام ندهید، هر چند پستترین وسزاوارترین چیز به دشنام باشند؛ تا مشرکان برای بیاحترامی به الله، ونادانی از آنچه سزاواری او سبحانه است، او تعالی را دشنام ندهند، همانگونه که گمراهی اینها برایشان آراسته شده است عمل هر امتی، چه خیر وچه شر، را برایشان آراستیم، هر عملی را که برایشان آراستیم انجام دادند، سپس بازگشت آنها در روز قیامت بهسوی پروردگارشان است، آنگاه آنها را از آنچه در دنیا انجام میدادند آگاه میسازد ودر قبال اعمالشان به آنها جزا میدهد. صفحه ۱۶ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَـٰنِهِمْ لَئِن جَآءَتْهُمْ ءَايَةٌۭ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا ٱلْـَٔايَـٰتُ عِندَ ٱللَّهِ ۖ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَآ إِذَا جَآءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٠٩﴾
ومشرکان با سختترین سوگندهایی که قادر بر ایرادش بودند سوگند خوردند که: اگر محمد صلی الله علیه وسلم یکی از آیاتی که آنها پیشنهاد دادهاند بیاورد بهطور قطع به آن ایمان میآورند، - ای رسول- به آنها بگو: آیات از جانب من نیست تا آن را نازل کنم، بلکه فقط از جانب الله است وهرگاه بخواهد آنها را نازل میکند، و –ای مؤمنان- شما نمیدانید که اگر این آیات طبق پیشنهاد آنها بیاید، ایمان نمیآورند؟ بلکه بر دشمنی وانکارشان، پافشاری میکنند؛ زیرا خواهان هدایت نیستند
وَنُقَلِّبُ أَفْـِٔدَتَهُمْ وَأَبْصَـٰرَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوا۟ بِهِۦٓ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَنَذَرُهُمْ فِى طُغْيَـٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿١١٠﴾
ودلها وچشمهایشان را با حایل شدن میان آن وهدایتشدن به حق میگردانیم، چنانکه نخستین بار بهسبب دشمنیشان، میان آنها ومیان ایمان به قرآن حایل شدیم، وآنها را در گمراهی ونافرمانیشان در برابر پروردگارشان، سرگشته رها میکنیم تا به بیراهه بروند
۞ وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلْمَوْتَىٰ وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَىْءٍۢ قُبُلًۭا مَّا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوٓا۟ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ ﴿١١١﴾
ولكن أ ك ثرهم يجهلون واگر بنابر درخواست آنها، فرشتگان را بر آنها فرو میفرستادیم وفرشتگان را میدیدند، ومردگان با آنها سخن میگفتند، وآنها را از راستی آنچه تو آوردهای آگاه میکردند، وتمام پیشنهادهای آنها را یکجا میآوردیم وآن را مشاهده میکردند، به آنچه آوردهای ایمان نمیآورند، مگر کسانی از میان آنها که الله هدایت را برایشان میخواست، واما بیشتر آنها نسبت به این امروجاهل هستند، پس بهسوی الله پناه نمیبرند تا آنها را به هدایت توفیق دهد
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّۭا شَيَـٰطِينَ ٱلْإِنسِ وَٱلْجِنِّ يُوحِى بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍۢ زُخْرُفَ ٱلْقَوْلِ غُرُورًۭا ۚ وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿١١٢﴾
وهمانگونه که تو را با دشمنی این مشرکان آزمودیم، تمام پیامبران پیش از تو را نیز آزمودهایم، چنانکه برای هر یک از آنها، دشمنانی از انسانهای سرکش، و دشمنانی از جنهای سرکش قرار دادیم، که بعضی از آنها بعضی دیگر را وسوسه میکنند وباطل را برایشان میآرایند تا آنها را بفریبند، واگر الله میخواست که این کار را انجام ندهند چنین نمیکردند، اما او تعالی این آزمایش را برایشان خواست، پس آنها را با کفر وباطلی که به دروغ میبافند رها کن، واز آنها نرنج
وَلِتَصْغَىٰٓ إِلَيْهِ أَفْـِٔدَةُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوا۟ مَا هُم مُّقْتَرِفُونَ ﴿١١٣﴾
وبرای این که دل های کسانی که به آخرت ایمان نمی آورند، به وسوسه های کسانی که دیگران را اغوا می کنند، تمایل پیدا کند وآن را برای خویش بپذیرند وبه آن خشنود شوند، وتا هر گناه ومعصیتی که می خواهند، انجام دهند
أَفَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْتَغِى حَكَمًۭا وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ إِلَيْكُمُ ٱلْكِتَـٰبَ مُفَصَّلًۭا ۚ وَٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَـٰهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُۥ مُنَزَّلٌۭ مِّن رَّبِّكَ بِٱلْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ ﴿١١٤﴾
ای رسول- به این مشرکان که غیر الله را همراه او تعالی عبادت میکنند بگو: آیا عاقلانه است که داوری غیر الله را میان خودم وشما بپذیرم؟ درحالیکه الله همان ذاتی است که قرآن را روشنگر وجامع همهچیز بر شما فرو فرستاده است، ویهودیان که تورات را به آنها دادیم، ونصاری که انجیل را به آنها دادیم، میدانند قرآن که بر تو نازل شده، مشتمل بر حق است، زیرا دلیل این امر را در کتابهایشان دیدهاند، پس در آنچه که به تو وحی کردیم، از تردیدکنندگان مباش
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًۭا وَعَدْلًۭا ۚ لَّا مُبَدِّلَ لِكَلِمَـٰتِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١١٥﴾
قرآن در اقوال واخبار به نهایت راستی رسیده است، وهیچ تغییردهندهای برای کلماتش نیست، واو تعالی سخنان بندگانش را میشنود، واز آن آگاه است، چنانکه ذرهای از سخنانشان بر او تعالی پوشیده نمیماند، وبه زودی هرکس را که در تبدیل کلماتش میکوشد مجازات خواهد کرد. صفحه ۱۷ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ﴿١١٦﴾
و–ای رسول- اگر به فرض از بیشتر مردم روی زمین اطاعت کنی تو را از دین الله گمراه میسازند، زیرا سنت الله بر این امر جاری شده است که حق همراه اقلیت باشد، پس بیشتر مردم فقط از ظنی که هیچ مستندی ندارد پیروی میکنند؛ چون ادعا کردند که معبودهایشان آنها را هرچه بیشتر به الله نزدیک میکند، درحالیکه در این مورد دروغ میگفتند
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِۦ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ ﴿١١٧﴾
ای رسول- همانا پروردگارت به حال مردمی که از راه او منحرف میشوند، ونیز به حال مردمی که به آن هدایت مییابند آگاهتر است، وذرهای از این امر بر او پوشیده نمیماند
فَكُلُوا۟ مِمَّا ذُكِرَ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ إِن كُنتُم بِـَٔايَـٰتِهِۦ مُؤْمِنِينَ ﴿١١٨﴾
پس –ای مردم- از آنچه که هنگام ذبح، نام الله بر آن برده شده است بخورید، اگر واقعا به براهین آشکار او تعالی ایمان دارید
وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا۟ مِمَّا ذُكِرَ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا ٱضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًۭا لَّيُضِلُّونَ بِأَهْوَآئِهِم بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُعْتَدِينَ ﴿١١٩﴾
ای مؤمنان- چهچیز مانع شما میشود از اینکه از آنچه نام الله بر آن برده شده است بخورید، درحالیکه الله آنچه را برای شما حرام کرد برایتان روشن ساخته است، پس بر شما واجب است که از آنها دست بکشید، مگر اینکه ضرورت شما را به آن بکشاند، زیرا ضرورت ممنوع را مباح میگرداند. وهمانا بسیاری از مشرکان بهسبب آرای فاسد خویش، پیروانشان را از روی نادانی، از حق دور میسازند، چون مردار وو سایر چیزهای را که الله بر آنها حرام گردانیده است حلال میکنند، وبحیره ووصیله وحامی وچیزهای دیگری را که الله برایشان حلال گردانیده است حرام میکنند، - ای رسول- همانا پروردگار تو به حال متجاوزان از حدود الله آگاهتر است، وبهزودی آنها را به خاطر تجاوز از حدودش مجازات خواهد کرد
وَذَرُوا۟ ظَـٰهِرَ ٱلْإِثْمِ وَبَاطِنَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْسِبُونَ ٱلْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا۟ يَقْتَرِفُونَ ﴿١٢٠﴾
و–ای مردم- از ارتکاب گناهان در آشکار ونهان دست بکشید، همانا کسانیکه در نهان یا آشکارا مرتکب گناهان میشوند، به زودی الله آنها را در قبال آنچه که کسب کردهاند مجازات خواهد کرد
وَلَا تَأْكُلُوا۟ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُۥ لَفِسْقٌۭ ۗ وَإِنَّ ٱلشَّيَـٰطِينَ لَيُوحُونَ إِلَىٰٓ أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَـٰدِلُوكُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ﴿١٢١﴾
أ طعتموهم إ نكم لمشركون و–ای مسلمانان- از آنچه که نام الله بر آن برده نشده است نخورید، چه اسم غیر او تعالی بر آن برده شده باشد یا نه، وبهراستی که خوردن از آن، خروج از طاعت الله بهسوی نافرمانی اوست، وهمانا شیاطین با افکندن شبهات بهسوی دوستانشان وسوسه میکنند تا در خوردن مردار با شما مجادله کنند، و–ای مسلمانان- اگر در شبهاتی که – برای اباحۀ مردار- القا میکنند از آنها اطاعت کنید، با آنها در شرک یکسان خواهید بود
أَوَمَن كَانَ مَيْتًۭا فَأَحْيَيْنَـٰهُ وَجَعَلْنَا لَهُۥ نُورًۭا يَمْشِى بِهِۦ فِى ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِى ٱلظُّلُمَـٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍۢ مِّنْهَا ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَـٰفِرِينَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢٢﴾
كذلك زين للكفرين ما كانوا يعملون آیا کسیکه قبل از اینکه الله او را هدایت کند- بهسبب کفر ونادانی وگناهانی که در آن قرار داشت- مرده بود، سپس او را با هدایت به ایمان وعلم وطاعت زنده گردانیدیم- یکسان است با کسی که در تاریکیهای کفر ونادانی وگناهان قرار دارد ونمیتواند از آنها خارج شود، وراهها بر او مشتبه شده، ومسیرها بر او تاریک گشته است؟! همانگونه که شرک وخوردن مردار وجدال به باطل این مشرکان بر آنها آراسته شده است، گناهانی که کافران نیز انجام میدادند برایشان آراسته صفحه ۱۸ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر شده است تا به خاطر آن در روز قیامت با عذاب دردآوری مجازات شوند
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا فِى كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَـٰبِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا۟ فِيهَا ۖ وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿١٢٣﴾
وهمانند کار مشرکان بزرگ مکه که از راه الله بازداشتند، در هر قریهای رؤسا وبزرگانی گماشتیم که مکر ونیرنگشان را در دعوت به راه شیطان وجنگ با رسولان و پیروانشان به کار میگیرند، ودر واقع مکر ونیرنگشان فقط به خودشان بازمیگردد، اما آنها بهسبب نادانی وپیروی از هوسهایشان این امر را احساس نمیکنند
وَإِذَا جَآءَتْهُمْ ءَايَةٌۭ قَالُوا۟ لَن نُّؤْمِنَ حَتَّىٰ نُؤْتَىٰ مِثْلَ مَآ أُوتِىَ رُسُلُ ٱللَّهِ ۘ ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ ۗ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ أَجْرَمُوا۟ صَغَارٌ عِندَ ٱللَّهِ وَعَذَابٌۭ شَدِيدٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَمْكُرُونَ ﴿١٢٤﴾
وهرگاه یکی از آیاتی که الله بر پیامبرش صلی الله علیه وسلم نازل میکند نزد بزرگان کفار آمد، گفتند: هرگز ایمان نمیآوریم مگر زمانیکه الله مثل نبوت ورسالتی که به پیامبران داده است به ما هم بدهد.اما الله اینگونه به آنها پاسخ داد که او تعالی بهتر میداند چه کسی شایستگی رسالت وتحمل سختیهای آن را دارد، پس نبوت ورسالت را به او اختصاص میدهد. بهزودی این سرکشان بهسبب گردنکشی بر حق، به ذلت وتحقیر، وبهسبب مکرشان به عذاب سختی گرفتار میشوند
فَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يَهْدِيَهُۥ يَشْرَحْ صَدْرَهُۥ لِلْإِسْلَـٰمِ ۖ وَمَن يُرِدْ أَن يُضِلَّهُۥ يَجْعَلْ صَدْرَهُۥ ضَيِّقًا حَرَجًۭا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى ٱلسَّمَآءِ ۚ كَذَٰلِكَ يَجْعَلُ ٱللَّهُ ٱلرِّجْسَ عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٢٥﴾
ه پس الله هرکس را که بخواهد به راه هدایت توفیق دهد، سینهاش را میگشاید وبرای پذیرش اسلام آماده میسازد، وهرکس را بخواهد یاری نکند وبه راه هدایت توفیق ندهد، سینهاش را در برابر پذیرش حق بسیار تنگ میگرداند، به گونهای که ورود حق به قلب او، مانند دشواری بالارفتن او به آسمان وناتوانی او از این کار، برایشخص دشوار میگردد، وهمانگونه که الله، حال این گمراه را در این تنگنای شدید قرار داده است، این عذاب را بر کسانیکه به او ایمان نمیآورند نیز قرار میدهد
وَهَـٰذَا صِرَٰطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًۭا ۗ قَدْ فَصَّلْنَا ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍۢ يَذَّكَّرُونَ ﴿١٢٦﴾
و–ای رسول- این دین که برای تو تشریع کردیم، همان راه مستقیم الله است که هیچ کجی وانحرافی در آن نیست، بهراستی که آیات را برای کسیکه بینش و درکی دارد که با آن پند واندرزهای الله را میپذیرد، بیان کردهایم
۞ لَهُمْ دَارُ ٱلسَّلَـٰمِ عِندَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِيُّهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢٧﴾
برای آنها سرایی است که در آن از هر امر ناگواری در سلامت هستند که آن سرا، بهشت است، وبه پاداش اعمال صالحی که انجام میدادند، الله یاور ومؤید آنها است
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا يَـٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ قَدِ ٱسْتَكْثَرْتُم مِّنَ ٱلْإِنسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ ٱلْإِنسِ رَبَّنَا ٱسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍۢ وَبَلَغْنَآ أَجَلَنَا ٱلَّذِىٓ أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ ٱلنَّارُ مَثْوَىٰكُمْ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌۭ ﴿١٢٨﴾
و–ای رسول- به یاد آور روزی را که الله دو گروه انسانها وجنها را گرد میآورد، سپس میفرماید: ای گروه جنها، شما انسانها را بسیار گمراه ساختید واز راه الله بازداشتید، وانسانهای پیرو آنها در پاسخ پروردگارشان میگویند: پروردگارا، هر یک از ما از دیگری بهرهبرداری کرد، چنانکه جنی با فرمانبرداری انسی از او بهرهبرداری کرد، وانسی با رسیدن به شهواتش بهرهبرداری کرد، وبه زمانیکه برایمان معین کردی، یعنی روز قیامت، رسیدیم، الله میفرماید: آتش قرارگاه شماست که در آن برای همیشه میمانید مگر مدتزمانی را که الله میان برانگیختهشدن شما از قبرهایتان تا سرانجام شما به جهنم خواست، که الله این مدت را از جاودانگی شما در آتش استثنا کرده است، - ای رسول- همانا پروردگار تو در تقدیر وتدبیرش بسیار دانا، واز بندگانش آگاه است، ومیداند چه کسانی از آنها سزاوار عذاب هستند. صفحه ۱۹ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَكَذَٰلِكَ نُوَلِّى بَعْضَ ٱلظَّـٰلِمِينَ بَعْضًۢا بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿١٢٩﴾
وهمانگونه که جنیان سرکش را بر برخی مردم گماردیم ومسلط کردیم تا آنها را گمراه سازند، برای هر ستمگری، ستمگری دیگر را میگماریم تا او را بهسوی شر تشویق وتحریک کند، واز خیر متنفر سازد وبازدارد؛ این جزای گناهانی است که انجام میدادند
يَـٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌۭ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ ءَايَـٰتِى وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هَـٰذَا ۚ قَالُوا۟ شَهِدْنَا عَلَىٰٓ أَنفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا وَشَهِدُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا۟ كَـٰفِرِينَ ﴿١٣٠﴾
وروز قیامت به آنها میگوییم: ای گروه انسانها وجنها، آیا رسولانی از جنس خودتان – که انسان بودند- نزدتان نیامدند که آنچه را الله بر آنها نازل کرده است بر شما بخوانند، واز دیدار این روزتان که روز قیامت است شما را بترسانند؟ گفتند: آری، امروز به زیان خود اقرار کردیم که رسولان تو به ما ابلاغ کردهاند، وبه دیدار این روز اقرار کردیم، اما رسولانت ودیدار این روز را تکذیب کردیم. وزندگی دنیا با زینت وزیورها ونعمتهای فانیاش آنها را فریفت، وبه زیان خویش اقرار کردند که در دنیا به الله ورسولانش کافر بودند، واین اقرار وایمان به دلیل سپریشدن وقتش، هیچ سودی به آنها نخواهد رساند
ذَٰلِكَ أَن لَّمْ يَكُن رَّبُّكَ مُهْلِكَ ٱلْقُرَىٰ بِظُلْمٍۢ وَأَهْلُهَا غَـٰفِلُونَ ﴿١٣١﴾
این اتمام حجت با فرستادن رسولان بهسوی انسانها وجنها برای این است که هیچکس بهسبب جنایتی که مرتکب میشود، قبل از اینکه رسولی بهسوی او فرستاده شود ودعوتی به او رسیده باشد مجازات نشود، زیرا هیچیک از امتها را عذاب نکردهایم مگر پس از اینکه رسولان را بهسوی آنها فرستادیم
وَلِكُلٍّۢ دَرَجَـٰتٌۭ مِّمَّا عَمِلُوا۟ ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَـٰفِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ﴿١٣٢﴾
وهر یک از آنها به حسب اعمالشان درجاتی دارند، پس کسیکه شر زیادی انجام میدهد با کسیکه شر کمی انجام میدهد، وهمچنین تابع با متبوع یکسان نیستند، چنانکه پاداش تمام کسانیکه اعمال صالح انجام میدهند با هم یکسان نیست، وپروردگارت از آنچه که آنها انجام میدادند غافل نیست، بلکه از آن آگاه است، وذرهای از آن بر او تعالی پوشیده نمیماند، وبهزودی آنها را در قبال اعمالشان جزا خواهد داد
وَرَبُّكَ ٱلْغَنِىُّ ذُو ٱلرَّحْمَةِ ۚ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنۢ بَعْدِكُم مَّا يَشَآءُ كَمَآ أَنشَأَكُم مِّن ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ ءَاخَرِينَ ﴿١٣٣﴾
و–ای رسول- پروردگارت همان ذات بینیاز از بندگانش است، که نه به آنها نیاز دارد، ونه به عبادتشان؛ وکفر آنها به او زیانی نمیرساند، وبا وجود اینکه از آنها بینیاز است نسبت به آنها مهربان است.- ای بندگان نافرمان- اگر نابودی شما را بخواهد به عذابی از جانب خودش شما را از بین میبرد، وپس از نابودی شما، هر یک از کسانی راکه به او ایمان میآورند واز او فرمانبرداری میکنند وبخواهد به وجود میآورد، همانگونه که شما را از نسل مردم دیگری که قبل از شما بودند آفرید
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَـَٔاتٍۢ ۖ وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ ﴿١٣٤﴾
ای کافران- بهطور قطع، برانگیختن وزندهشدن مردگان وحسابرسی وعذاب که به آن وعده داده میشوید آمدنی است، نمیتوانید از چنگ پروردگارتان بگریزید، زیرا او موی جلوی سر شما را میگیرد وبه عذابش گرفتار میسازد
قُلْ يَـٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَامِلٌۭ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَكُونُ لَهُۥ عَـٰقِبَةُ ٱلدَّارِ ۗ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿١٣٥﴾
ای رسول- بگو: ای قوم من، بر راهتان وکفر وگمراهیای که بر آن هستید استوار باشید؛ زیرا با ابلاغ آشکار، حجت را بر شما عرضه وتمام کردم، پس به کفر و گمراهی شما اهمیتی نمیدهم، بلکه بر حقی که هستم پایداری خواهم کرد، پس بهزودی خواهید دانست که پیروزی در دنیا برای چه کسی است، وچه کسی زمین را به ارث میبرد، وسرای آخرت برای چه کسی است، همانا مشرکان نه در دنیا رستگار میشوند ونه در آخرت، بلکه سرانجام آنها زیان است، هر چند به نعمتهای دنیا بهرهمند گردند. صفحه ۲۰ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ ٱلْحَرْثِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ نَصِيبًۭا فَقَالُوا۟ هَـٰذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَـٰذَا لِشُرَكَآئِنَا ۖ فَمَا كَانَ لِشُرَكَآئِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى ٱللَّهِ ۖ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَىٰ شُرَكَآئِهِمْ ۗ سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ ﴿١٣٦﴾
ومشرکان امر تازهای برای الله ساختند به این نحو که سهمی از کشتها ودامهایی که او تعالی آفریده است برای الله قرار دادند، وادعا کردند که برای الله است، و سهمی دیگر را برای بتها وتمثالهایشان قرار دادند، با این وجود، سهمی که برای شریکانشان اختصاص دادند به مصارفی که الله به هزینه در آنها حکم داده است مانند فقرا ومساکین نمیرسد، وسهمی را که برای الله اختصاص دادند به شریکان آنها، یعنی بتها میرسد ودر مصالح آنها هزینه میشود؛ چه بد است حکم وتقسیم آنها
وَكَذَٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍۢ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَـٰدِهِمْ شُرَكَآؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا۟ عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ ۖ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿١٣٧﴾
وشیطان همانگونه که این حکم ستمکارانه را برایشان آراست، برای بسیاری از مشرکان، شریکان شیاطین آنها برایشان آراستند که فرزندانشان را از ترس فقر بکشند؛ تا آنها را با انداختن در قتل نفس که الله قتل آن را جز به حق حرام کرده است نابود کنند، ودینشان را بر آنها مشتبه سازند تا ندانند چه چیزی مشروع وچه چیزی نامشروع است، واگر الله میخواست آنها این کار را انجام ندهند چنین نمیکردند، اما این کار را از روی حکمتی فراگیر خواسته است. پس –ای رسول- این مشرکان را با افترای دروغشان که به الله بستند واگذار؛ زیرا این کار زیانی به تو نمیرساند، وکارشان را به الله واگذار
وَقَالُوا۟ هَـٰذِهِۦٓ أَنْعَـٰمٌۭ وَحَرْثٌ حِجْرٌۭ لَّا يَطْعَمُهَآ إِلَّا مَن نَّشَآءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَـٰمٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَـٰمٌۭ لَّا يَذْكُرُونَ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَيْهَا ٱفْتِرَآءً عَلَيْهِ ۚ سَيَجْزِيهِم بِمَا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿١٣٨﴾
ومشرکان گفتند: این دامها وکشتزارها ممنوعه هستند که هیچکس از آنها نباید بخورد مگر -به ادعا وافترای آنها- بعضی خادمان بتها ودیگر کسانی که آنها بخواهند، وگفتند: پشت این دامها حرام شده است؛ یعنی کسی سوار آنها نمیشود وباری بر پشت آنها حمل نمیشود. این دامها بحیره وسائبه وحامی بودند، و اینها حیواناتی هستند که هنگام ذبح آنها، نام الله را نمیبردند، بلکه آنها را فقط به نام بتهایشان ذبح میکردند؛ تمام این امور را با دروغ بر الله که این کارها از جانب اوست، مرتکب میشدند. بهزودی الله بهسبب آنچه که بر او تعالی افترا میبستند آنها را به عذابش مجازات خواهد کرد
وَقَالُوا۟ مَا فِى بُطُونِ هَـٰذِهِ ٱلْأَنْعَـٰمِ خَالِصَةٌۭ لِّذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِنَا ۖ وَإِن يَكُن مَّيْتَةًۭ فَهُمْ فِيهِ شُرَكَآءُ ۚ سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ حَكِيمٌ عَلِيمٌۭ ﴿١٣٩﴾
وگفتند: در شکمهای این سائبهها وبحیرهها، حملهایی هستند که اگر زنده متولد شوند بر مردان ما حلال، وبر زنان ما حرام هستند، واگر مرده متولد شوند مردان وزنان ما در آنها شریک هستند. بهزودی الله تعالی آنها را به خاطر این سخنشان به مجازاتی متناسب با جرمشان مجازات خواهد کرد، بهراستی که او در تشریع و تدبیر خویش در امور مخلوقاتش بسیار دانا، واز آنها آگاه است
قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ قَتَلُوٓا۟ أَوْلَـٰدَهُمْ سَفَهًۢا بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَحَرَّمُوا۟ مَا رَزَقَهُمُ ٱللَّهُ ٱفْتِرَآءً عَلَى ٱللَّهِ ۚ قَدْ ضَلُّوا۟ وَمَا كَانُوا۟ مُهْتَدِينَ ﴿١٤٠﴾
مهتدين کسانیکه فرزندانشان را از روی سبکسری ونادانی کشتند، ودامهایی را که الله به آنها روزی داده بود حرام کردند واین کار را به دروغ به الله نسبت دادند به سختی نابود شدهاند، آنها از راه مستقیم دور شدهاند، وبه آن هدایت نیافتهاند
۞ وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ جَنَّـٰتٍۢ مَّعْرُوشَـٰتٍۢ وَغَيْرَ مَعْرُوشَـٰتٍۢ وَٱلنَّخْلَ وَٱلزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُۥ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُتَشَـٰبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَـٰبِهٍۢ ۚ كُلُوا۟ مِن ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَءَاتُوا۟ حَقَّهُۥ يَوْمَ حَصَادِهِۦ ۖ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ ﴿١٤١﴾
والله سبحانه همان ذاتی است که باغهایی گسترده بر روی زمین بدون ساقه، وبرافراشته بر آن با ساقه آفرید، واو ذاتی است که درخت خرما را آفرید، وکشتزارها را که شکل وطعم میوههایشان مختلف است آفرید، وهمان ذاتی است که زیتون وانار را که برگهایی شبیه به هم اما طعمی متفاوت دارند آفرید، - ای مردم- از میوۀ صفحه ۲۱ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر آن وقتی به ثمر نشست بخورید، ودر روز جمعآوری آن زکاتش را بدهید، ودر خوردن وانفاق از حدود شرعی نگذرید، زیرا الله کسانی را که از حدود او تعالی در خوردن وانفاق وسایر موارد میگذرند دوست ندارد، بلکه بر آنها خشم میگیرد، همانا ذاتی که تمام این موارد را آفرید، همان ذاتی است که آنها را بر بندگانش مباح کرد، پس مشرکان نمیتوانند آنها را حرام کنند. و
وَمِنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ حَمُولَةًۭ وَفَرْشًۭا ۚ كُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۚ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ ﴿١٤٢﴾
واو ذاتی است که دامهایی برایتان آفرید که برخی از آنها مانند شتران بزرگ قابلیت باربری دارند وبرخی از آنها مانند شتران کوچک وگوسفندان این قابلیت را ندارند، - ای مردم- از از این اشیا که الله به شما روزی داده است وبرایتان مباح کرده است بخورید، وهمانند مشرکان در تحلیل حرامهای الهی وتحریم حلالهای الهی، از گامهای شیطان پیروی نکنید، - ای مردم- همانا شیطان دشمن آشکاری برای شماست؛ چون از شما میخواهد که با این کار از الله نافرمانی کنید
ثَمَـٰنِيَةَ أَزْوَٰجٍۢ ۖ مِّنَ ٱلضَّأْنِ ٱثْنَيْنِ وَمِنَ ٱلْمَعْزِ ٱثْنَيْنِ ۗ قُلْ ءَآلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلْأُنثَيَيْنِ أَمَّا ٱشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۖ نَبِّـُٔونِى بِعِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿١٤٣﴾
وهشت صنف برایتان آفرید؛ از میش دو تا: نر وماده، واز بز دو تا، - ای رسول- به مشرکان- بگو: آیا الله نرهای این دو صنف را به علت نر بودن حرام کرده است؟ پس اگر گفتند: بله، به آنها بگو: چرا شما مادهها را حرام میکنید؟ آیا او تعالی مادههای این دو صنف را به علت ماده بودن حرام کرده است؟ اگر گفتند: بله، به آنها بگو: چرا نرها را حرام میکنید؟ یا او تعالی آنچه را که رحمهای مادههای این دو صنف دربردارد به علت اینکه رحم، آنها را دربردارد حرام کرده است؟ اگر گفتند: بله، به آنها بگو: پس چرا گاهی با تحریم نرها وگاهی با تحریم مادهها، میان حملهایی که رحمها دربردارند تفاوت میگذارید، - ای مشرکان- اگر در این ادعا که تحریم این موارد از جانب الله است راست میگویید، مرا از سند علم صحیحی که به آن استناد میکنید، آگاه سازید؟!
وَمِنَ ٱلْإِبِلِ ٱثْنَيْنِ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ ٱثْنَيْنِ ۗ قُلْ ءَآلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلْأُنثَيَيْنِ أَمَّا ٱشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۖ أَمْ كُنتُمْ شُهَدَآءَ إِذْ وَصَّىٰكُمُ ٱللَّهُ بِهَـٰذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا لِّيُضِلَّ ٱلنَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٤٤﴾
ه ى ه وسایر اصناف هشتگانه از این قرار است: دو تا شتر، دو تا گاو، - ای رسول- به مشرکان بگو: آیا الله مواردی از آنها را به خاطر نربودن، یا مادهبودن یا اینکه رحم، آنها را دربردارد حرام کرده است؟ یا –ای مشرکان- به ادعای خودتان- هنگامی که الله به تحریم آنچه از این دامها که حرام میدانید شما را سفارش کرد- حاضر بودید-؟! پس هیچکس ستمکارتر، وجنایتکارتر از کسی نیست که بر الله افترا میزند، یعنی تحریم آنچه را که حرام نکرده است به او نسبت میدهد؛ تا بدون هیچ دلیلی مردم را از راه راست گمراه سازد، همانا الله کسانی را که با افترای دروغ بر او تعالی ستم کردند، به هدایت توفیق نمیدهد
قُل لَّآ أَجِدُ فِى مَآ أُوحِىَ إِلَىَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍۢ يَطْعَمُهُۥٓ إِلَّآ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًۭا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍۢ فَإِنَّهُۥ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ ۚ فَمَنِ ٱضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍۢ وَلَا عَادٍۢ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿١٤٥﴾
ای رسول- بگو در آنچه الله بر من نازل کرده است، چیز حرامی نمیبینم مگر آنچه که بدون ذبح شرعی مرده باشد، یا خون ریختهشدهای باشد، یا گوشت خوک باشد که نجس وحرام است، یا از مواردی باشد که بر غیر نام الله ذبح شده باشد مانند حیواناتی که بر بتهایشان ذبح شده است، پس هرکس بهسبب گرسنگی شدید، ضرورت او را به خوردن این محرمات بکشاند به شرط آنکه نخواهد از خوردن آنها لذت ببرد، واز حد ضرورت نگذرد گناهی در این مورد بر او نیست، - ای رسول- همانا پروردگار تو نسبت به مضطری که اگر از این موارد بخورد بسیار آمرزنده ومهربان است
وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا كُلَّ ذِى ظُفُرٍۢ ۖ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ وَٱلْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَآ إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَآ أَوِ ٱلْحَوَايَآ أَوْ مَا ٱخْتَلَطَ بِعَظْمٍۢ ۚ ذَٰلِكَ جَزَيْنَـٰهُم بِبَغْيِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ ﴿١٤٦﴾
وبر یهودیان آنچه را که انگشتانشان از هم جدا نیست مانند شتر ونعام (شترمرغ) را حرام گردانیدیم، وپیههای گاو وگوسفند را بر آنها حرام کردیم به استثنای پیههایی که بر پشت آن دو چسبیده است، یا رودهها در بردارند، یا به استخوانی مانند دنبه وپهلو درآمیخته است، وآنها را به سزای ستمشان با تحریم این چیزها صفحه ۲۲ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر مجازات کردیم، وهمانا ما در تمام آنچه خبر میدهیم راستگو هستیم
فَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل رَّبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍۢ وَٰسِعَةٍۢ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُۥ عَنِ ٱلْقَوْمِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿١٤٧﴾
پس –ای رسول- اگر تو را تکذیب کردند وآنچه از جانب پروردگارت آوردهای تصدیق نکردند، برای تشویق آنها بگو: پروردگارتان دارای رحمتی گسترده است، و از جمله رحمت او بر شما این است که به شما مهلت میدهد، ودر عذاب شما تعجیل نمیکند، وبرای تحذیرشان به آنها بگو: همانا عذاب او تعالی از مردمی که مرتکب معاصی وگناهان میشوند بازگردانده نمیشود
سَيَقُولُ ٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ لَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشْرَكْنَا وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِن شَىْءٍۢ ۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ حَتَّىٰ ذَاقُوا۟ بَأْسَنَا ۗ قُلْ هَلْ عِندَكُم مِّنْ عِلْمٍۢ فَتُخْرِجُوهُ لَنَآ ۖ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ ﴿١٤٨﴾
ى مشرکان بهزودی با استدلال به اراده وتقدیر الله برای اثبات صحت شریکقراردادنشان به الله خواهند گفت: اگر الله میخواست که ما وپدرانمان به الله شرک نورزیم به او شرک نمیورزیدیم، واگر الله میخواست که آنچه را بر خودمان حرام کردهایم حرام نکنیم، آن را حرام نمیکردیم. ومانند این دلیل باطلشان، کسانیکه قبل از شما بودند اینگونه رسولانشان را تکذیب کردند که گفتند: اگر الله میخواست که آنها را تکذیب نکنیم، آنها را تکذیب نمیکردیم، وبر این تکذیب ادامه دادند تا عذابمان را که بر آنها فرو فرستادیم چشیدند. - ای رسول- به این مشرکان بگو: آیا دلیلی دارید که دلالت کند الله به شما رضایت داده است که به او شرک آورید وآنچه را حرام گردانیده است حلال کنید وآنچه را حلال گردانیده است حرام کنید؟ زیرا صرف وقوع این کار از جانب شما، دلیلی بر رضایت او تعالی از شما نیست، همانا شما در این مورد فقط از ظن پیروی میکنید، درحالیکه ظن ذرهای از حق بینیاز نمیسازد، وشما فقط دروغ میگویید
قُلْ فَلِلَّهِ ٱلْحُجَّةُ ٱلْبَـٰلِغَةُ ۖ فَلَوْ شَآءَ لَهَدَىٰكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿١٤٩﴾
ای رسول- به مشرکان بگو: اگر دلیلی جز این دلایل واهی ندارید، همانا الله دلیل قاطعی دارد که عذرها وشبهات شما را باطل میکند، پس –ای مشرکان- اگر الله توفیق همگی شما به حق را میخواست بهطور قطع این توفیق را به شما میبخشید
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَ هَـٰذَا ۖ فَإِن شَهِدُوا۟ فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ ۚ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿١٥٠﴾
ای رسول- به این مشرکان که حلالهای الله را حرام میکنند، وادعا دارند که الله آنها را حرام کرده است، بگو: گواهانتان را که گواهی میدهند این اشیاء را که شما حرام کردید الله حرام گردانیده است، حاضر کنید، پس –ای رسول- اگر بدون دانشی بر اینکه الله آنها را حرام گردانیده است گواهی دادند، شهادتشان را تصدیق نکن؛ زیرا گواهی به ناحق است، واز هوسهای کسانیکه هوسهایشان را حاکم قرار دادند پیروی نکن، بهراستی که آنها آیات ما را تکذیب کردند چون آنچه را که الله حلال گردانیده بود حرام کردند، واز کسانیکه به آخرت ایمان ندارند وبه پروردگارشان شرک میآورند ودیگران را با او یکسان قرار میدهند پیروی نکن، وکسیکه چنین تعاملی با پروردگارش داشته باشد چگونه پیروی میشود؟!
۞ قُلْ تَعَالَوْا۟ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِكُوا۟ بِهِۦ شَيْـًۭٔا ۖ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَـٰنًۭا ۖ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَوْلَـٰدَكُم مِّنْ إِمْلَـٰقٍۢ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا۟ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا۟ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِى حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلْحَقِّ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١٥١﴾
ای رسول- به مردم بگو: بیایید تا آنچه را الله حرام گردانیده است برایتان بخوانم، بر شما حرام گردانیده است که چیزی از مخلوقاتش را با او شریک قرار دهید، و اینکه از پدر ومادرهایتان نافرمانی کنید، بلکه نیکی به آنها بر شما واجب است، واینکه فرزندانتان را بهسبب فقر نکشید، آنگونه که مردم جاهلیت انجام میدادند، ما شما وآنها را روزی میدهیم، وبر شما حرام گردانیده است که به کارهای زشت، چه آشکار باشد وچه پنهانی، نزدیک شوید، ونفسی را که الله حرام گردانیده است جز به حق مانند زنا بعد از ازدواج، وارتداد پس از اسلام نکشید، شما را به این موارد سفارش کرده است باشد که در اوامر ونواهی الله بیندیشید. صفحه ۲۳ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَا تَقْرَبُوا۟ مَالَ ٱلْيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُۥ ۖ وَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ بِٱلْقِسْطِ ۖ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَٱعْدِلُوا۟ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۖ وَبِعَهْدِ ٱللَّهِ أَوْفُوا۟ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿١٥٢﴾
بر شما حرام کرده است که به مال یتیم- کسیکه قبل از بلوغ، پدرش را از دست داده است- تعرض کنید مگر به آنچه که صلاح ونفع او در آن باشد وباعث افزایش مالش شود تا به سن بلوغ برسد ورشد در او یافت شود. وکمپیمودن در پیمانه وترازو را بر شما حرام کرده است، بلکه عدالت در گرفتن وپرداخت در خرید وفروش بر شما واجب است، هیچکس را جز به اندازه توانش مکلف نمیکنیم، پس در افزایش یا کاهش در پیمانهها وغیر آن که پرهیز از آن ممکن نباشد مواخذهای نیست، وبر شما حرام گردانیده است که در خبر یا گواهی برای یاریدادن خویشاوند یا دوست، غیر از حقیقت بگویید، ونقض پیمان الله را اگر با الله یا با سوگند به الله پیمان بستید بر شما حرام کرده است، بلکه بر شما واجب است که به آن وفا کنید، الله شما را به آنچه ذکر شد به تأکید امر کرده است، به امید آنکه سرانجام کارتان را به یاد آورید
وَأَنَّ هَـٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًۭا فَٱتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٥٣﴾
تتقون وبر شما حرام گردانیده است که از راهها وطرق گمراهکننده پیروی کنید، بلکه پیروی از راه مستقیم الله که هیچ انحرافی ندارد بر شما واجب است، وراههای گمراهی، شما را به پراکندگی ودوری از راه حق میرساند، این پیروی از راه مستقیم الله همان راهی است که الله شما را به آن سفارش کرده است، به این امید که با اجرای آنچه به آن امر کرده واجتناب از آنچه نهی کرده است، تقوای او تعالی را پیشه کنید
ثُمَّ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ تَمَامًا عَلَى ٱلَّذِىٓ أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًۭا لِّكُلِّ شَىْءٍۢ وَهُدًۭى وَرَحْمَةًۭ لَّعَلَّهُم بِلِقَآءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿١٥٤﴾
بعد از خبردادن به موارد مذکور، خبر میدهیم که تورات را به موسی علیه السلام عطا کردیم تا به پاداش نیکوکاری او نعمت را کامل کنیم، وبیانی باشد برای هر چیزیکه در دین به آن نیاز است، ودلالتی باشد بر حق، ورحمتی باشد به امید اینکه به دیدار پروردگارشان در روز قیامت ایمان بیاورند وبا عمل صالح برای آن آماده شوند
وَهَـٰذَا كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ مُبَارَكٌۭ فَٱتَّبِعُوهُ وَٱتَّقُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿١٥٥﴾
واین قرآن کتابی است که آن را مایۀ برکت زیاد فرو فرستادیم، زیرا دربردارندۀ منافع دینی ودنیوی است، پس از آنچه در آن نازل شده است پیروی کنید، واز مخالفت با آن بپرهیزید، باشد که مورد ترح مقرار گیرید
أَن تَقُولُوٓا۟ إِنَّمَآ أُنزِلَ ٱلْكِتَـٰبُ عَلَىٰ طَآئِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَـٰفِلِينَ ﴿١٥٦﴾
ای مشرکان عرب- برای اینکه نگویید: همانا الله تورات وانجیل را قبل از ما بر یهود ونصارا فرو فرستاد، وکتابی برای ما نازل نکرده است، درحالیکه ما نمیتوانیم کتابهای آنها را بخوانیم چون به زبان آنها است، وبه زبان ما نیست
أَوْ تَقُولُوا۟ لَوْ أَنَّآ أُنزِلَ عَلَيْنَا ٱلْكِتَـٰبُ لَكُنَّآ أَهْدَىٰ مِنْهُمْ ۚ فَقَدْ جَآءَكُم بَيِّنَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَّبَ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗ سَنَجْزِى ٱلَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ ءَايَـٰتِنَا سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ بِمَا كَانُوا۟ يَصْدِفُونَ ﴿١٥٧﴾
ء وبرای اینکه نگویید: اگر الله همانند یهود ونصاری کتابی بر ما نازل میکرد بهطور قطع از آنها استوارتر میبودیم، کتابی نزدتان آمده است که الله آن را به زبان خودتان بر پیامبرتان محمد صلی الله علیه وسلم نازل کرده است، وحجتی آشکار ومایۀ راهنمایی بهسوی حق ورحمتی برای این امت است، پس عذرهای واهی و دلایل باطل نیاورید، وهیچکس ستمکارتر از کسی نیست که آیات الله را تکذیب کند واز آنها روی بگرداند، به زودی کسانی را که از آیات ما روی میگردانند به جزای رویگردانی واعراضشان از آیات ما با درآوردنشان در آتش جهنم، به عذاب سختی مجازات خواهیم کرد. صفحه ۲۴ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ أَوْ يَأْتِىَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِىَ بَعْضُ ءَايَـٰتِ رَبِّكَ ۗ يَوْمَ يَأْتِى بَعْضُ ءَايَـٰتِ رَبِّكَ لَا يَنفَعُ نَفْسًا إِيمَـٰنُهَا لَمْ تَكُنْ ءَامَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِىٓ إِيمَـٰنِهَا خَيْرًۭا ۗ قُلِ ٱنتَظِرُوٓا۟ إِنَّا مُنتَظِرُونَ ﴿١٥٨﴾
ای رسول- تکذیبکنندگان منتظر چیزی نیستند جز اینکه فرشتۀ مرگ ودستیارانش برای قبض ارواحشان در دنیا نزدشان بیایند، یا پروردگارت در روز داوری در آخرت برای داوری نهایی بین آنها بیاید، یا برخی از نشانههای پروردگارت که بر قیامت دلالت دارند بیاید، اما در روزیکه برخی از نشانههای پروردگارت – مانند طلوع خورشید از مغرب- بیاید، ایمان هیچ کافری به او سود نمیرساند، وعمل هیچ مؤمنی که قبل از آن کار خیری انجام نداده باشد به او سود نمیرساند، - ای رسول- به این مشرکان تکذیبکننده بگو: یکی از این امور را انتظار بکشید، ما هم منتظریم
إِنَّ ٱلَّذِينَ فَرَّقُوا۟ دِينَهُمْ وَكَانُوا۟ شِيَعًۭا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِى شَىْءٍ ۚ إِنَّمَآ أَمْرُهُمْ إِلَى ٱللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿١٥٩﴾
همانا یهودیان ومسیحیانی که دینشان را پراکنده ساختند، یعنی بخشی از آن را گرفتند وبخشی دیگر از آن را رها کردند، وگروههای مختلفی شدند، - ای رسول- تو مسؤولیتی در مورد آنها نداری، زیرا از گمراهیای که بر آن هستند بیزاری، ووظیفهای جز انذار آنها نداری، زیرا کارشان به الله واگذار شده است، واو تعالی در روز قیامت آنها را از آنچه که در دنیا انجام میدادند باخبر میسازد وجزای اعمالشان را به آنها میدهد
مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَىٰٓ إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿١٦٠﴾
هر مؤمنی که در روز قیامت کار نیکی بیاورد، الله آن را به ده نیکی افزایش میدهد، وهرکس کار بدی بیاورد فقط به مانند آن از نظر کوچکی وبزرگی مجازات میشود، نه بیشتر از آن، ودر روز قیامت نه با کاستن از ثواب نیکیهایشان، ونه با افزایش عذاب بدیهایشان بر آنها ستم نمیشود
قُلْ إِنَّنِى هَدَىٰنِى رَبِّىٓ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ دِينًۭا قِيَمًۭا مِّلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًۭا ۚ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٦١﴾
ای رسول- به این مشرکان تکذیبکننده بگو: همانا پروردگارم مرا به راه راست که همان راه دینی است که مصالح دنیا وآخرت را برپا میدارد، یعنی آیین ابراهیم علیه السلام، طرفدار حق وکسیکه هرگز از مشرکان نبود، هدایت کرده است
قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٦٢﴾
ای رسول- بگو: همانا نماز وذبح من، برای الله وبه نام الله است، نه غیر او، وزندگی ومرگ من، تمام این موارد فقط برای پروردگار مخلوقات است، دیگران هیچ سهمی در آن ندارد
لَا شَرِيكَ لَهُۥ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿١٦٣﴾
واو سبحانه هیچ شریکی ندارد، وهیچ معبود برحقی جز او نیست، والله مرا به این توحید خالص وپاک از شرک فرمان داده است، ومن از میان این امت، نخستین تسلیمشده به او هستم. ب
قُلْ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْغِى رَبًّۭا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَىْءٍۢ ۚ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿١٦٤﴾
إ لى ربكم مرجعكم فينبئكم بما كنتم فيه تختلفون - ای رسول- به این مشرکان بگو: آیا غیر از الله را به عنوان پروردگار بجویم درحالیکه او تعالی پروردگار همه چیز است؟! واو پروردگار معبودهایی است که آنها را به جای او عبادت میکنید، وهیچ انسان پاکی، گناه شخص دیگری را به دوش نمیکشد، سپس بازگشت شما در روز قیامت فقط بهسوی پروردگارتان است. آنگاه شما را از آن دسته امور دینی که در دنیا در مورد آن اختلاف داشتید، باخبر میسازد. صفحه ۲۵ از ۲۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَكُمْ خَلَـٰٓئِفَ ٱلْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍۢ دَرَجَـٰتٍۢ لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ ۗ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ ٱلْعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٌۭ رَّحِيمٌۢ ﴿١٦٥﴾
والله ذاتی است که برای آبادانی زمین شما را جانشین کسانیکه قبل از شما در زمین بودند قرار داد؛ ودر آفرینش وروزی وسایر موارد، برخی از شما را بر برخی دیگر به درجاتی برتری داد؛ تا شما را در آنچه که از این موارد به شما داده است بیازماید، - ای رسول- همانا پروردگار تو زودکیفر است، زیرا هرچه که او تعالی آورندۀ آن است نزدیک است، وبهراستی نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است. صفحه ۲۶ از ۲۶ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام