خانه›تفسیر›الحشر (٥٩)
مدنی · ٢٤ آیه
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿١﴾
تمام مخلوقاتی که در آسمانها وزمین هستند الله را از آنچه سزاوار او نیست بزرگ وپاک برمیشمارند، واو ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیگردد، ودر آفرینش وتشریع وتقدیرش بسیار دانا است
هُوَ ٱلَّذِىٓ أَخْرَجَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ مِن دِيَـٰرِهِمْ لِأَوَّلِ ٱلْحَشْرِ ۚ مَا ظَنَنتُمْ أَن يَخْرُجُوا۟ ۖ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُم مَّانِعَتُهُمْ حُصُونُهُم مِّنَ ٱللَّهِ فَأَتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا۟ ۖ وَقَذَفَ فِى قُلُوبِهِمُ ٱلرُّعْبَ ۚ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُم بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِى ٱلْمُؤْمِنِينَ فَٱعْتَبِرُوا۟ يَـٰٓأُو۟لِى ٱلْأَبْصَـٰرِ ﴿٢﴾
ه او همان ذاتی است که بنینضیر را که به الله کفر ورزیدند، ورسولش محمد صلی الله علیه وسلم را تکذیب کردند، پس از اینکه عهدشان را شکستند وهمراه مشرکان علیه رسول صلی الله علیه وسلم شدند، در نخستین اخراج آنها از مدینه بهسوی شام از خانههایشان در مدینه بیرون راند. بنینضیر از یهودیان صاحب تورات بودند؛ آنها را بهسوی سرزمین شام بیرون راند. - ای مؤمنان- بهسبب نیرومندی وقدرتی که داشتند شما گمان نمیکردید که از خانههایشان رانده شوند، و خودشان نیز گمان کردند که دژهای محکم وبلند شان آنها را در برابر عذاب وکیفر الله محافظت میکند، اما عذاب الله از جاییکه آمدنش را نمیسنجیدند آنها را فرا گرفت آنگاه که برای پیکار وبیرونراندن آنها از خانههایشان به رسولش فرمان داد، والله ترس شدیدی در دلهایشان افکند، که به دست خویش خانههایشان را از داخل تخریب میکردند تا مسلمانان از آنها بهرهمند نشوند، ومسلمانان خانههایشان را از بیرون تخریب میکردند. پس ای خردمندان از آنچه بهسبب کفرشان به آنها رسید پند بگیرید، تا مانند آنها نباشید، که در این صورت جزا وکیفری که با آن مجازات شدند شما را نیز فرا خواهد گرفت
وَلَوْلَآ أَن كَتَبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمُ ٱلْجَلَآءَ لَعَذَّبَهُمْ فِى ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ عَذَابُ ٱلنَّارِ ﴿٣﴾
واگر الله بیرون راندن آنان از خانه هایشان ووطنشان را مقدر نكرده بود؛ بی گمان آنان را در دنیا با قتل واسارت، عذاب می داد، ودر آخرت عذاب دوزخ در انتظارشان است که برای همیشه در آن می مانند
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ شَآقُّوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ ۖ وَمَن يُشَآقِّ ٱللَّهَ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٤﴾
این عذاب که آنها را فراگرفت به این سبب بود که با کفر وشکستن پیمانها با الله ورسولش دشمنی کردند، وهرکس با الله دشمنی کند بهراستیکه الله سختکیفر است، وکیفر سخت خویش را به او خواهد رساند
مَا قَطَعْتُم مِّن لِّينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَآئِمَةً عَلَىٰٓ أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ ٱللَّهِ وَلِيُخْزِىَ ٱلْفَـٰسِقِينَ ﴿٥﴾
ای گروه مؤمنان- آنچه از درختان خرما بریدید تا دشمنان الله در غزوۀ بنینضیر به خشم آیند یا آنها را ایستاده بر تنههایشان رها کردید تا از آنها بهرهمند شوید، به فرمان الله بود، وچنانکه ادعا کردند نوعی فساد در زمین نبود، وبرای این بود تا الله یهودیان خارجشده از طاعت خویش را که پیمان شکستند، وفریبکاری را بر وفاداری ترجیح دادند خوار گرداند
وَمَآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ مِنْهُمْ فَمَآ أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍۢ وَلَا رِكَابٍۢ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُۥ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿٦﴾
ى وشما در جستجوی اموال بنینضیر که الله آنها را به رسولش بازگرداند هیچ اسب وشتر سواریای نتاختید، وهیچ مشقتی در آن به شما نرسید، اما الله رسولانش را بر هرکس بخواهد مسلط میگرداند، ورسولش را بر بنینضیر بهگونهای مسلط کرد که بدون پیکار خانههایشان را فتح کرد، والله بر هر چیزی توانا است، وهیچچیز او را ناتوان نمیسازد. صفحه ۱ از ۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
مَّآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ مِنْ أَهْلِ ٱلْقُرَىٰ فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ كَىْ لَا يَكُونَ دُولَةًۢ بَيْنَ ٱلْأَغْنِيَآءِ مِنكُمْ ۚ وَمَآ ءَاتَىٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَىٰكُمْ عَنْهُ فَٱنتَهُوا۟ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٧﴾
ه آنچه الله از اموال ساکنان این آبادیها بدون پیکار به رسولش ارزانی داشت از آن الله است، که آن را برای هرکس بخواهد قرار میدهد، وملکیت آن برای رسول صلی الله علیه وسلم، وخویشاوندان او از بنیهاشم وبنیالمطلب است؛ این مورد، جایگزینی است برای آنها به جای صدقهای که از آن محروم شدهاند، واز آن ایتام وفقرا، ومسافری که توشهاش را تمام کرده است؛ تا مال، فقط میان ثروتمندان دست به دست نشود وفقیران از آن محروم نگردند، و- ای مؤمنان- هر اندازه از اموال فیء که رسول صلی الله علیه وسلم به شما داد بگیرید، واز آنچه شما را از آن بازداشت دست بکشید، واز الله با اجرای اوامر، واجتناب از نواهی او بترسید، که الله سختکیفر است پس از کیفرش بترسید
لِلْفُقَرَآءِ ٱلْمُهَـٰجِرِينَ ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَـٰرِهِمْ وَأَمْوَٰلِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًۭا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضْوَٰنًۭا وَيَنصُرُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلصَّـٰدِقُونَ ﴿٨﴾
وبخشی از این مال برای فقیران مهاجر در راه الله هزینه میشود همان کسانیکه بر ترک اموال وفرزندانشان مجبور شدند، وبه لطف الله بر خودشان به رزق و روزی در دنیا، ورضایت در آخرت امید دارند، والله ورسولش را با یاری در راه او تعالی یاری میرسانند. اینها که صفات مذکور را دارند همان ثابتقدمان واقعی در ایمان هستند
وَٱلَّذِينَ تَبَوَّءُو ٱلدَّارَ وَٱلْإِيمَـٰنَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِى صُدُورِهِمْ حَاجَةًۭ مِّمَّآ أُوتُوا۟ وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌۭ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ ﴿٩﴾
وانصار که پیش از مهاجران در مدینه جای گرفتند، وایمان به الله ورسولش را برگزیدند، وهرکس را که از مکه بهسوی آنها مهاجرت کرده دوست دارند، وآنگاه که چیزی از فیء به مهاجران داده شود وبه آنها داده نشود در سینههایشان هیچ خشم وحسادتی بر مهاجران در راه الله نمییابند، ودر بهرۀ دنیوی، مهاجران را بر خودشان مقدم میدارند، هر چند خودشان فقیر ونیازمند باشند، وهرکس الله او را از زیادهخواهی نفسش بر مال حفظ کرد واو مال را در راه او تعالی هزینه کرد، این افراد با رسیدن به آنچه که به آن امید دارند، ونجات از آنچه از آن میترسند همان رستگاران هستند. ل
وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلْإِيمَـٰنِ وَلَا تَجْعَلْ فِى قُلُوبِنَا غِلًّۭا لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٌۭ رَّحِيمٌ ﴿١٠﴾
وکسانی که بعد از آنان آمدند وبه نيكى، روش آنان را در پيش گرفتند، می گویند: پروردگارا، ما وبرادران دینی يمان را كه در ايمان آوردن به الله وپیامبرش بر ما سبقت گرفته اند، بيامرز وكينه ونفرتی نسبت به مؤمنان در دل هايمان قرار نده. پروردگارا! به راستی که تو نسبت به بندگانت، داراى شفقت ورحمت فراوانى هستى
۞ أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ نَافَقُوا۟ يَقُولُونَ لِإِخْوَٰنِهِمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًۭا وَإِن قُوتِلْتُمْ لَنَنصُرَنَّكُمْ وَٱللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ ﴿١١﴾
ای رسول- آیا ندیدی کسانی را که کفر را پنهان وایمان را آشکار کردهاند، وبه برادران خویش در کفر؛ یعنی یهودیان پیرو تورات تحریفشده میگویند: در خانههایتان بمانید که هرگز دست از یاری شما نخواهیم کشید، وهرگز شما را تسلیم نخواهیم کرد، واگر مسلمانان شما را از آن بیرون راندند بهطور قطع همراه شما بیرون میشویم، واز هیچکس که بخواهد ما را از خروج همراه شما بازدارد فرمان نمیبریم، وهرکس با شما پیکار کند بهطور قطع شما را در برابر آنها یاری خواهیم رساند، والله گواهی میدهد که همانا منافقان در ادعای خروج همراه یهود آنگاه که اخراج شوند، وپیکار با آنها آنگاه که با آنها پیکار شود دروغگو هستند. صفحه ۲ از ۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَئِنْ أُخْرِجُوا۟ لَا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَلَئِن قُوتِلُوا۟ لَا يَنصُرُونَهُمْ وَلَئِن نَّصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ ٱلْأَدْبَـٰرَ ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ ﴿١٢﴾
اگر مسلمانان یهودیان را بیرون رانند همراه آنها خارج نمیشوند، واگر با آنها بجنگند آنها را یاری وکمک نمیرسانند، واگر آنها را در برابر مسلمانان یاری وکمک رسانند بهطور قطع از آنها فرار خواهند کرد آنگاه منافقان، دیگر یاری نخواهند شد، بلکه الله آنها را خوار وذلیل میگرداند
لَأَنتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةًۭ فِى صُدُورِهِم مِّنَ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَفْقَهُونَ ﴿١٣﴾
ای مؤمنان- همانا هراس از شما در دلهای منافقان ویهودیان بیش از هراس از الله است، این امر -یعنی ترس زیاد از شما، وترس کم از الله- به این سبب است که آنها مردمی هستند که نمیاندیشند ونمیفهمند؛ زیرا اگر میاندیشیدند بهطور قطع میدانستند که الله سزاوارتر است به اینکه از او ترسیده شود، زیرا او است که شما را بر آنها مسلط کرد
لَا يُقَـٰتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِى قُرًۭى مُّحَصَّنَةٍ أَوْ مِن وَرَآءِ جُدُرٍۭ ۚ بَأْسُهُم بَيْنَهُمْ شَدِيدٌۭ ۚ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًۭا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَعْقِلُونَ ﴿١٤﴾
ذلك بأن هم قوم لا يعقلون - ای مؤمنان- یهودیان هرگز به صورت دستهجمعی با شما نمیجنگند مگر در دژهای محافظتشده با حصارها، یا از پشت دیوارها؛ زیرا آنها بهسبب بزدلی نمیتوانند با شما رو در رو شوند. بهسبب دشمنیای که با یکدیگر دارند نیروی آنها در میان خودشان قوی است. گمان میکنی که بر یک کلمه هستند، وصف واحدی دارند، اما واقعیت این است که دلهایشان پراکنده ومختلف است. این اختلاف ودشمنی آنها با یکدیگر به این سبب است که آنها نمیاندیشند؛ زیرا اگر میاندیشیدند مسلما حق را میشناختند واز آن پیروی میکردند، ودر آن اختلاف نمیورزیدند
كَمَثَلِ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَرِيبًۭا ۖ ذَاقُوا۟ وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿١٥﴾
مثل این یهودیان در کفر وکیفری که به آنها رسید، مانند مثل افراد اندکی پیش از آنها از مشرکان مکه است، که سرانجام بد کفرشان را چشیدند، چنانکه در روز بدر برخی از آنها کشته شدند وبرخی از آنها به اسارت درآمدند، ودر آخرت عذابی دردناک دارند
كَمَثَلِ ٱلشَّيْطَـٰنِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَـٰنِ ٱكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّنكَ إِنِّىٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٦﴾
مثل آنها در شنیدن از منافقان مانند مثل شیطان است آنگاه که برای انسان آراست که کفر ورزد، اما وقتی بهسبب اینکه شیطان کفر را برایش آراست کافر شد گفت: بهراستی من از تو که کفر ورزیدی بیزار هستم؛ زیرا از الله پروردگار مخلوقات میترسم
فَكَانَ عَـٰقِبَتَهُمَآ أَنَّهُمَا فِى ٱلنَّارِ خَـٰلِدَيْنِ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَٰٓؤُا۟ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٧﴾
پس پایان کار شیطان وکسانیکه از او اطاعت کنند این است که آن دو (یعنی شیطان اطاعتشده، وانسان فرمانبردار) روز قیامت در جهنم هستند که برای همیشه در آن میمانند، واین مجازات که در انتظار این دو است همان مجازات کسانی است که با تجاوز از حدود الله بر خویشتن ستم میکنند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌۭ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍۢ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿١٨﴾
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید وبه احکامش عمل کردهاید، از الله با اجرای اوامر واجتناب از نواهیاش بترسید، وهرکسی باید بیندیشد که چه عمل صالحی برای روز قیامت فرستاده است. واز الله بترسید، زیرا الله به آنچه انجام میدهید بسیار دانا است، وذرهای از اعمالتان بر او پوشیده نمیماند، وبه زودی شما را در قبال آن جزا خواهد داد. صفحه ۳ از ۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ نَسُوا۟ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمْ أَنفُسَهُمْ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ ﴿١٩﴾
ومانند کسانی نباشید که با ترک فرمانبرداری از امر واجتناب از نهی الله، او تعالی را فراموش کردند، پس الله نیز آنها را به خودفراموشی دچار کرد، که به آنچه آنها را از خشم وکیفر الله نجات میدهد عمل نکردند، اینها که الله را فراموش کردند - یعنی امرش را اجرا نکردند واز نهیش دست نکشیدند- همان خارجشدگان از طاعت الله هستند
لَا يَسْتَوِىٓ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ وَأَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ ۚ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ ﴿٢٠﴾
جهنمیان با بهشتیان یکسان نیستند، بلکه همانند اختلاف اعمالشان در دنیا، جزای متفاوتی دارند، بهشتیان با رسیدن به آنچه طلب میکردند ونجاتیافتن از آنچه از آن میترسیدند، رستگار هستند
لَوْ أَنزَلْنَا هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانَ عَلَىٰ جَبَلٍۢ لَّرَأَيْتَهُۥ خَـٰشِعًۭا مُّتَصَدِّعًۭا مِّنْ خَشْيَةِ ٱللَّهِ ۚ وَتِلْكَ ٱلْأَمْثَـٰلُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾
يتفك رون - ای رسول- اگر این قرآن را بر کوهی فرو میفرستادیم بهطور قطع بهسبب اندرزهای بازدارنده ووعیدهای سختی که در قرآن است آن کوه را با وجود صلابتش از شدت ترس الله متلاشیشده میدیدی؛ واین مثلها را برای مردم میزنیم تا خردهایشان را بهکار اندازند واز اندرزها وعبرتهایی که آیاتش در بردارند پند بگیرند
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَـٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَـٰدَةِ ۖ هُوَ ٱلرَّحْمَـٰنُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٢٢﴾
او الله است که معبود برحقی جز او نیست. دانای آنچه نهان وآشکار است، وذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند. ذات بخشنده ومهربان دنیا وآخرت، که رحمتش جهانیان را دربرگرفته است
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْمَلِكُ ٱلْقُدُّوسُ ٱلسَّلَـٰمُ ٱلْمُؤْمِنُ ٱلْمُهَيْمِنُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْجَبَّارُ ٱلْمُتَكَبِّرُ ۚ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٢٣﴾
يشركون او الله است که معبود برحقی جز او نیست. فرمانروا، ومنزه وپاک از هر نقصی است. سالم از تمام عیبها است. تصدیقکنندۀ رسولانش با آیات آشکار است. مراقب اعمال بندگانش است. ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ذات جباری است که با جبروت خویش به همه چیز چیره است، و سزاوار عظمت است. الله از بتها وهرچه که مشرکان همراه او شریک قرار میدهند منزه وپاک است
هُوَ ٱللَّهُ ٱلْخَـٰلِقُ ٱلْبَارِئُ ٱلْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴿٢٤﴾
او الله است آفریدگاری که همه چیز را آفرید. پدیدآورندۀ اشیا، وشکل دهنده مخلوقاتش آنگونه که میخواهد. او سبحانه اسمهای نیکوی مشتمل بر صفات برترش دارد. آنچه در آسمانها وآنچه در زمین است او را از هر نقصی منزه میدانند. ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ودر آفرینش وشریعت وتقدیرش بسیار دانا است. صفحه ۴ از ۴ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام