سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِىٓ أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِۦ لَيْلًۭا مِّنَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ إِلَى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْأَقْصَا ٱلَّذِى بَـٰرَكْنَا حَوْلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنْ ءَايَـٰتِنَآ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ ﴿١﴾
منزه وبزرگ است الله سبحانه، به خاطر قدرتش بر انجام آنچه هیچکس جز او قادر بر انجامش نیست، زیرا او تعالی ذاتی است که پارهای از شب روح وبدن بندهاش محمد صلی الله علیه وسلم را در بیداری از مسجد الحرام به مسجد بیت المقدس که پیرامون آن را با میوهها وکشتزارها ومنازل پیامبران علیهم السلام برکت دادهایم سیر داد؛ تا برخی آیات ما را که بر قدرت الله سبحانه دلالت دارند ببیند، بهراستیکه او تعالی ذات شنوایی است که هیچ صدایی بر او پوشیده نمیماند، وذات بینایی است که هیچ چیزی بر او پنهان نمیماند
وَءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ وَجَعَلْنَـٰهُ هُدًۭى لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا۟ مِن دُونِى وَكِيلًۭا ﴿٢﴾
وتورات را به موسی علیه السلام دادیم وآن را هدایتگر وراهنمای بنیاسرائیل گردانیدیم، وبه بنیاسرائیل گفتیم: کارسازی جز من نگیرید که امورتان را به او واگذار کنید، بلکه فقط بر من توکل کنید
ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَبْدًۭا شَكُورًۭا ﴿٣﴾
شما از نسل کسانی هستید که آنها را همراه نوح علیه السلام از غرقشدن در طوفان نجات دادیم وبه آنها نعمت بخشیدیم، پس این نعمت را به یاد آورید، واز الله تعالی با عبادت وطاعت او به یگانگی سپاسگزاری کنید، ودر این کار به نوح علیه السلام اقتدا کنید، زیرا او بسیار شکر الله تعالی را بهوجای میآورد
وَقَضَيْنَآ إِلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ فِى ٱلْكِتَـٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى ٱلْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّۭا كَبِيرًۭا ﴿٤﴾
ودر تورات به بنیاسرائیل خبر دادیم که بهطور قطع با انجام گناهان وناسپاسی دوباره در زمین فساد برپا خواهند کرد، وبهطور قطع با ستم وسرکشی بر مردم برتری خواهند طلبید درحالیکه در این کار از حد میگذرند
فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ أُولَىٰهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًۭا لَّنَآ أُو۟لِى بَأْسٍۢ شَدِيدٍۢ فَجَاسُوا۟ خِلَـٰلَ ٱلدِّيَارِ ۚ وَكَانَ وَعْدًۭا مَّفْعُولًۭا ﴿٥﴾
پس هنگامیکه برای بار اول فساد برپا کردند عدهای از بندگان خویش را که نیرومند وبسیار سختگیر بودند بر آنها مسلط کردیم که آنها را میکشتند وآواره میکردند، ودر میان خانههایشان گشتند وبر هرچه میگذشتند آن را تباه میکردند، ووعدۀ الله بر این کار بدون تردید تحققیافتنی است
ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ ٱلْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَأَمْدَدْنَـٰكُم بِأَمْوَٰلٍۢ وَبَنِينَ وَجَعَلْنَـٰكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا ﴿٦﴾
ای بنیاسرائیل- سپس وقتی بهسوی الله توبه کردید، شما را بر کسانیکه بر شما مسلط شده بودند حاکم کردیم وشما را با اموال، پس از چپاول آن؛ وفرزندان، پس از اسارتشان یاری رساندیم، وگروه شما را از دشمنانتان بیشتر گردانیدیم
إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ ٱلْـَٔاخِرَةِ لِيَسُـۥٓـُٔوا۟ وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا۟ ٱلْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَلِيُتَبِّرُوا۟ مَا عَلَوْا۟ تَتْبِيرًا ﴿٧﴾
دخلوه أو ل مر ة وليتبروا ما علوا تتبيرا - ای بنیاسرائیل- اگر اعمالتان را اصلاح کنید، وبه نحو مطلوب انجام دهید، پاداش آن به خودتان بازمیگردد، زیرا الله از اعمال شما بینیاز است، واگر اعمال بدی مرتکب شوید عاقبت آن نیز به ضرر خود شماست، زیرا نه نیکی افعال شما به الله فایده میرساند، ونه بدی اعمالتان به او تعالی ضرری میرساند، پس اگر دوباره مرتکب فساد شدید دشمنانتان را بر شما مسلط میکنیم تا شما را با شکنجههای گوناگون خوار گردانند، واندوه را در چهرههایتان آشکار سازند، وبهطور قطع وارد بیتالمقدس خواهند شد وهمانند بار اول آن را تخریب خواهند کرد، وبر هر سرزمینی که چیره شوند آن را بهطور کامل نابود خواهند کرد. صفحه ۱ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَن يَرْحَمَكُمْ ۚ وَإِنْ عُدتُّمْ عُدْنَا ۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَـٰفِرِينَ حَصِيرًا ﴿٨﴾
ای بنیاسرائیل- امید است که اگر بهسوی پروردگارتان توبه کنید، واعمالتان را نیک گردانید، پس از این انتقام شدید بر شما رحم کند، واگر برای بار سوم یا بیشتر به فسادکاری بازگردید ما هم برای انتقام از شما بازمیگردیم، وجهنم را برای کافران به الله بستر وگهوارهای قرار دادهایم که از آن رهایی نمییابند
إِنَّ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانَ يَهْدِى لِلَّتِى هِىَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًۭا كَبِيرًۭا ﴿٩﴾
بهراستیکه این قرآن نازلشده بر محمد صلی الله علیه وسلم بر نیکوترین راهها که همان راه اسلام است راهنمایی میکند، ومؤمنان به الله را که اعمال صالح انجام میدهند به آنچه خشنودشان میسازد، یعنی به اینکه پاداش بزرگی از جانب الله دارند خبر میدهد
وَأَنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۭا ﴿١٠﴾
وکسانی را که به روز قیامت ایمان ندارند به آنچه آنها را اندوهگین میسازد خبر میدهد، یعنی به اینکه عذابی رنجآور در روز قیامت برایشان آماده ساختهایم
وَيَدْعُ ٱلْإِنسَـٰنُ بِٱلشَّرِّ دُعَآءَهُۥ بِٱلْخَيْرِ ۖ وَكَانَ ٱلْإِنسَـٰنُ عَجُولًۭا ﴿١١﴾
وانسان همانگونه که خیر را برای خودش فرامیخواند، از روی جهلی که دارد هنگام خشم، بدیها را برای خود وفرزند ومالش فرا میخواند، پس اگر دعایش به بدی را اجابت کنیم بهطور قطع خودش، ومالش وفرزندش نابود خواهند شد، وانسان بر عجله آفریده شده است؛ از این رو، گاهی در آنچه به ضررش است شتاب میکند
وَجَعَلْنَا ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ ءَايَتَيْنِ ۖ فَمَحَوْنَآ ءَايَةَ ٱلَّيْلِ وَجَعَلْنَآ ءَايَةَ ٱلنَّهَارِ مُبْصِرَةًۭ لِّتَبْتَغُوا۟ فَضْلًۭا مِّن رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوا۟ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلْحِسَابَ ۚ وَكُلَّ شَىْءٍۢ فَصَّلْنَـٰهُ تَفْصِيلًۭا ﴿١٢﴾
وشب وروز را به عنوان نشانه ی یگانگی وقدرت خويش آفریدیم؛ چرا که در طولانی بودن، کوتاهی، گرما وسرما با هم متفاوت هستند، پس شب را برای استراحت وخواب، تاریک کردیم، وروز را برای کسب رزقی که پرودگار برایتان مقدر کرده است، روشن کردیم وتا به وسیله ی جا به جا کردن آن دو (ماه و خورشید) شمار سال ها، وحساب آنچه را که از ماه ها، روزها وساعت ها نیاز دارید، بدانید. وهر چیزی را به صورتی روشن بیان نمودیم تا تفاوت هر چیزی آشکار گردد وکسانی که بر حق هستند از غیرشان جدا شوند
وَكُلَّ إِنسَـٰنٍ أَلْزَمْنَـٰهُ طَـٰٓئِرَهُۥ فِى عُنُقِهِۦ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ كِتَـٰبًۭا يَلْقَىٰهُ مَنشُورًا ﴿١٣﴾
واعمال هر انسانی را مانند گردنبند، پیوست او قرار دادهایم، که از او جدا نمیشود تا بر آن مورد محاسبه قرار گیرد، ودر روز قیامت نامهای برایش درمیآوریم که تمام اعمال خیر وشری را که انجام داده است، گشوده ومبسوط در برابر خویش میبیند
ٱقْرَأْ كِتَـٰبَكَ كَفَىٰ بِنَفْسِكَ ٱلْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًۭا ﴿١٤﴾
ودر آن روز به او میگوییم: - ای انسان- نامهات را بخوان، وحساب خود بر اعمال خویش را به عهده بگیر، که در روز قیامت خودت حسابرس خویش باشی
مَّنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًۭا ﴿١٥﴾
نبعث رسولا هرکس به ایمان راه یافته، پاداش هدایتش برای خودش است، وهرکس گمراه شده کیفر گمراهیاش بر خودش است، وهیچکس گناه دیگری را به دوش نمیکشد، وما هیچ قومی را تا اینکه با فرستادن رسولان علیهم السلام بهسویشان، حجت را بر آنها اقامه نکنیم عذاب نمیکنیم. صفحه ۲ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذَآ أَرَدْنَآ أَن نُّهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا۟ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا ٱلْقَوْلُ فَدَمَّرْنَـٰهَا تَدْمِيرًۭا ﴿١٦﴾
وچون نابودی قریهای را به خاطر ظلمش اراده کنیم کسانی از آنها را که بر اثر نعمت سرمست شدهاند به طاعت فرمان دهیم اما آنها اطاعت نمیکنند، بلکه نافرمانی میکنند واز طاعت خارج میشوند، آنگاه وعدۀ عذاب ریشهکن کننده بر آنها واقع شده، وآنها را از بیخ برمیکنیم
وَكَمْ أَهْلَكْنَا مِنَ ٱلْقُرُونِ مِنۢ بَعْدِ نُوحٍۢ ۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرًۢا بَصِيرًۭا ﴿١٧﴾
وچه بسیار امتهای تکذیبکنندهای مانند عاد وثمود که پس از نوح علیه السلام آنها را نابود کردیم! و- ای رسول- پروردگارت به گناهان بندگانش دانا وبیناست، وذرهای از گناهانشان بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی آنها را در قبال گناهانشان مجازات خواهد کرد
مَّن كَانَ يُرِيدُ ٱلْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُۥ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصْلَىٰهَا مَذْمُومًۭا مَّدْحُورًۭا ﴿١٨﴾
هر کس اعمال نیک را برای به دست آوردن دنیا، انجام دهد وبه آخرت ایمان نیاورده وبه آن اهمیتی نمی دهد، نعمتی را که بخواهیم (به عنوان نتیجه ی عملش) نه آنچه خود بخواهد وبرای هر که اراده کنیم، به زودى در دنيا به او خواهيم داد، سپس در روز قیامت در حالی که به دلیل انتخاب دنیا وکفرش به آخرت مورد نكوهش قرار گرفته واز رحمت الهی رانده شده است، دوزخ را بهره ی او مى كنيم که به آن داخل شده ودر آتش آن مى سوزد
وَمَنْ أَرَادَ ٱلْـَٔاخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ كَانَ سَعْيُهُم مَّشْكُورًۭا ﴿١٩﴾
وهرکس با انجام اعمال نیک، پاداش آخرت را بخواهد، وبدون ریا وطلب شهرت برای پاداش آخرت بکوشد، درحالیکه به آنچه الله ایمان به آن را واجب گردانیده است ایمان دارد، تلاش اینها که صفات لمذکور را دارند نزد الله پذیرفتهشده است، وبهزودی جزای تلاششان را به آنها خواهد داد
كُلًّۭا نُّمِدُّ هَـٰٓؤُلَآءِ وَهَـٰٓؤُلَآءِ مِنْ عَطَآءِ رَبِّكَ ۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحْظُورًا ﴿٢٠﴾
ای رسول- از عطای پروردگارت بدون وقفه برای هر دوی این گروه بدکار ونیکوکار میافزاییم، وعطای او تعالی در دنیا از هیچکس بازداشته شده نیست، چه نیکوکار باشد وچه بدکار
ٱنظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ وَلَلْـَٔاخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَـٰتٍۢ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًۭا ﴿٢١﴾
ای رسول- بیندیش که چگونه در دنیا بعضی از آنها را بر بعضی دیگر از نظر روزی ومراتب، برتری دادیم، وبهطور قطع درجات نعمتها در آخرت از زندگی دنیا بزرگتر وبهتر است، پس مؤمن باید بر آن اشتیاق ورزد
لَّا تَجْعَلْ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُومًۭا مَّخْذُولًۭا ﴿٢٢﴾
ای بنده- همراه الله معبودی دیگر قرار نده تا او را عبادت کنی، که در این صورت نزد الله مورد مؤاخذه قرار میگیری، ونزد بندگان صالح او تعالی هیچ ستایشگری نخواهی داشت، واز یاری الله محروم میمانی وهیچ یاوری نخواهی داشت
۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَـٰنًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ ٱلْكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّۢ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًۭا كَرِيمًۭا ﴿٢٣﴾
و- ای بنده- پروردگارت فرمان داده وواجب گردانیده که غیر او عبادت نشود، وبه نیکی به پدر ومادر بهخصوص هنگام رسیدن به سالخوردگی فرمان داده، که اگر یکی از پدر ومادر یا هر دو نزدت به سالخوردگی رسیدند، با گفتن سخنی که بر خستگی دلالت دارد از آن دو خسته وزده نشو، وبر آن دو پرخاش نکن، وسخن درشت بر آنها نگو، وسخنی نیکو همراه با نرمی ومهربانی به آنها بگو. صفحه ۳ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَٱخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِى صَغِيرًۭا ﴿٢٤﴾
واز روی فروتنی ومهربانی به آن دو در برابرشان فروتنی کن، وبگو: پروردگارا، چون مرا در کودکی تربیت کردند بر آنها رحمت بفرست
رَّبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا فِى نُفُوسِكُمْ ۚ إِن تَكُونُوا۟ صَـٰلِحِينَ فَإِنَّهُۥ كَانَ لِلْأَوَّٰبِينَ غَفُورًۭا ﴿٢٥﴾
ای مردم- پروردگارتان به اخلاص برای او در عبادت واعمال نیک، ونیکی به پدر ومادر که در نهان شماست آگاهتر است، پس اگر نیات شما در عبادت ورفتار با پدر ومادر ودیگران صالح باشد همانا او سبحانه برای کسانیکه با توبه بهسوی او بازمیگردند آمرزنده است، پس هرکس از کوتاهی گذشتۀ خویش در فرمانبرداری از پروردگارش یا پدر ومادرش توبه کند الله او را میبخشد
وَءَاتِ ذَا ٱلْقُرْبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلْمِسْكِينَ وَٱبْنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا ﴿٢٦﴾
و- ای مؤمن- حق خویشاوند در برقراری رابطۀ خویشاوندی را به او بده، وبه فقیر نیازمند عطا کن، وبه مسافری که توشهاش تمام شده عطا کن، ومالت را در گناهی، یا اسرافکارانه انفاق نکن
إِنَّ ٱلْمُبَذِّرِينَ كَانُوٓا۟ إِخْوَٰنَ ٱلشَّيَـٰطِينِ ۖ وَكَانَ ٱلشَّيْطَـٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورًۭا ﴿٢٧﴾
بهراستی کسانیکه اموالشان را در گناهان خرج میکنند، ودر خرج کردن، اسراف میکنند برادران شیاطین هستند، که در ولخرجی واسراف که شیاطین به آنها فرمان میدهند از آنها اطاعت میکنند، وشیطان ناسپاس پروردگارش است، پس جز به گناه عمل نمیکند، وجز به آنچه که پروردگارش را خشمگین میسازد امر نمیکند
وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ٱبْتِغَآءَ رَحْمَةٍۢ مِّن رَّبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُل لَّهُمْ قَوْلًۭا مَّيْسُورًۭا ﴿٢٨﴾
واگر به دلیل فقر وتنگدستی از عطا کردن به آنهای [که به پرداخت حقشان سفارت شدی] خودداری کنی ودر انتظار رزق وروزی بودی که الله بر تو بگشاید، سخنی نرم وملایم به آنها بگو، مثلا روزی گسترده را برایشان دعا کن، یا به آنها وعده بده که اگر الله مالی به تو روزی داد به آنها عطا کنی
وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ ٱلْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًۭا مَّحْسُورًا ﴿٢٩﴾
ودستت را از انفاق بازندار، ودر انفاق زیادهروی نکن، که اگر دستت را از انفاق بازداری مورد سرزنش قرار میگیری ومردم تو را به خاطر بخلی که داری سرزنش میکنند، واگر زیادهروی کنی از انفاق بازمیمانی، آنگاه چیزی برای انفاق نمییابی
إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ ٱلرِّزْقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرًۢا بَصِيرًۭا ﴿٣٠﴾
به تحقیق پروردگارت از روی حکمتی برتر، روزی را بر هرکس بخواهد میگشاید، وآن را برای هرکس بخواهد تنگ میگرداند، زیرا او تعالی نسبت به بندگانش دانا وبیناست، وچیزی از آنها بر او پوشیده نمیماند، پس امرش را در میان آنها به گونهای که بخواهد به انجام میرساند
وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَوْلَـٰدَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَـٰقٍۢ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ ۚ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًۭٔا كَبِيرًۭا ﴿٣١﴾
وفرزندانتان را از ترس فقر در آینده که بر آنها انفاق کنید نکشید، ما هستیم که روزی آنها، وروزی خود شما را برعهده میگیریم،بهراستیکه قتل آنها گناهی بزرگ است؛ چون نه گناهی دارند ونه سببی وجود داد که موجب قتلشان شود. صفحه ۴ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَا تَقْرَبُوا۟ ٱلزِّنَىٰٓ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ فَـٰحِشَةًۭ وَسَآءَ سَبِيلًۭا ﴿٣٢﴾
واز زنا بپرهیزید، واز اسباب ومقدمات آن دوری کنید؛ زیرا بینهایت زشت است، وبه دلیل اینکه به در هم آمیختهشدن نس بها وعذاب الله منجر میشود راه بسیار بدی است
وَلَا تَقْتُلُوا۟ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِى حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلْحَقِّ ۗ وَمَن قُتِلَ مَظْلُومًۭا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِۦ سُلْطَـٰنًۭا فَلَا يُسْرِف فِّى ٱلْقَتْلِ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ مَنصُورًۭا ﴿٣٣﴾
إ نه كان منصورا ونفسی را که الله خونش را با ایمان یا امان محفوظ داشته است نکشید مگر اینکه بهسبب ارتداد، یا زنا به شرط تأهل، یا قصاص سزاوار کشتهشدن باشد. وهرکس مظلومی را بدون سببی که قتلش را اجازه دهد بکشد کسی از وارثانش را که سرپرست امورش است بر قاتلش مسلط گردانیدهایم، یعنی میتواند از طریق قصاص، کشتن قاتل را بخواهد، ومیتواند بدون عوض عفو کند، ومیتواند در برابر دریافت دیه عفو کند، پس نباید با مثلهکردن قاتل، یا کشتن او به غیر آنچه که با آن مرتکب قتل شده است، یا قتل غیر قاتل، از حدی که الله برایش اجازه داده است بگذرد؛ بیتردید، او [ولی دم] تحت حمایت الله وشرع مقدس قرار دارد
وَلَا تَقْرَبُوا۟ مَالَ ٱلْيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُۥ ۚ وَأَوْفُوا۟ بِٱلْعَهْدِ ۖ إِنَّ ٱلْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔولًۭا ﴿٣٤﴾
ودر مال طفلی که پدرش مرده است تصرف نکنید مگر آنگونه که برای رشد ونگهداری مالش بهتر باشد تا اینکه به عقل ورشد کامل خویش برسد، وبه پیمانهایی که میان شما وپروردگارتان، وپیمانهایی که میان شما وبندگانش وجود دارد، به صورت کامل وفا کنید، زیرا الله در روز قیامت از پیماندهنده میپرسد: آیا به عهدش وفا کرده است تا به او پاداش دهد یا وفا نکرده است تا او را مجازات کند
وَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ إِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوا۟ بِٱلْقِسْطَاسِ ٱلْمُسْتَقِيمِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌۭ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًۭا ﴿٣٥﴾
ووقتی برای دیگران پیمانه میکنید پیمانه را کامل کنید وزیان نرسانید، وبا ترازوی درستی که ذرهای نمیکاهد وزن کنید، این پیمانه ووزن کردن برایتان در دنیا و آخرت بهتر است، وسرانجام بهتری از کمفروشی وکاستن از پیمانه وترازو دارد
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ ۚ إِنَّ ٱلسَّمْعَ وَٱلْبَصَرَ وَٱلْفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَـٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔولًۭا ﴿٣٦﴾
و- ای فرزند آدم- از آنچه به آن علم نداری پیروی نکن، تا گمانها وحدس را پیروی کنی، زیرا انسان در هر خیر یا شری که گوش وچشم ودلش را بهکار میگیرد مورد سوال قرار میگیرد، پس در برابر خیر پاداش میگیرد، ودر برابر شر کیفر میشود
وَلَا تَمْشِ فِى ٱلْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّكَ لَن تَخْرِقَ ٱلْأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ ٱلْجِبَالَ طُولًۭا ﴿٣٧﴾
ودر روی زمین با غرور وتکبر راه نرو، زیرا اگر با تکبر راه روی هرگز نخواهی توانست با راهرفتن زمین را بپیمایی، وهرگز قامتت به طول وارتفاعی که کوهها رسیدهاند نخواهد رسید، پس در این صورت چرا تکبر؟! كل ذلك كان سيئه عند ربك مكروها
كُلُّ ذَٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُۥ عِندَ رَبِّكَ مَكْرُوهًۭا ﴿٣٨﴾
ای انسان- تمام موارد بدی که بیان شد نزد پروردگارت ممنوع است، والله از مرتکب آنها راضی نمیشود، بلکه بر او خشم میگیرد
ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوْحَىٰٓ إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلْحِكْمَةِ ۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ فَتُلْقَىٰ فِى جَهَنَّمَ مَلُومًۭا مَّدْحُورًا ﴿٣٩﴾
اوامر ونواهی وحکم هایی که بیان کردیم از جمله حکمت هایی هستند که پروردگارت به تو وحی کرده است، و-ای انسان- همراه الله متعال معبودى ديگر قرار مده، كه (اگر چنين كنى) روز قیامت در حالی که از سوی نفست ومردم سرزنش می شویی واز هر خیری رانده می شویی، به دوزخ افكنده خواهی شد. صفحه ۵ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَفَأَصْفَىٰكُمْ رَبُّكُم بِٱلْبَنِينَ وَٱتَّخَذَ مِنَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ إِنَـٰثًا ۚ إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيمًۭا ﴿٤٠﴾
ای کسانیکه ادعا میکنید فرشتگان دختران الله هستند، - ای مشرکان- آیا پروردگارتان فرزندان پسر را برای شما اختصاص داده، وفرشتگان را دخترانی برای خودش انتخاب کرده است؟ الله از آنچه که میگویید برتر است، به تحقیق که شما سخنی بسیار زشت در مورد الله سبحانه میگویید چون به او تعالی فرزند نسبت میدهید، وبرای زیادهروی در کفر به او ادعا میکنید که دختران از آن او هستند
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِى هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لِيَذَّكَّرُوا۟ وَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُورًۭا ﴿٤١﴾
وبه تحقیق که در این قرآن احکام واندرزها ومثلها را توضیح دادهایم تا مردم از آنها پند بگیرند، آنگاه راهی که به آنها نفع میرساند بپیمایند، وآنچه را به آنها زیان میرساند ترک کنند، حال آنکه این موارد برای بعضی از آنها که فطرتشان سرنگون شده است جز بر دوری وکراهیت از حق نمیافزاید
قُل لَّوْ كَانَ مَعَهُۥٓ ءَالِهَةٌۭ كَمَا يَقُولُونَ إِذًۭا لَّٱبْتَغَوْا۟ إِلَىٰ ذِى ٱلْعَرْشِ سَبِيلًۭا ﴿٤٢﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: اگر چنانکه به دروغ وافترا میگویید همراه الله تعالی معبودهایی میبود، آنگاه این معبودهای ادعایی، راهی بهسوی الله صاحب عرش میجستند تا او را بر فرمانرواییاش مغلوب کنند ودر مورد آن با او تنازع کنند. و سبحنه وتعل عما يقولون علا كبيرا
سُبْحَـٰنَهُۥ وَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّۭا كَبِيرًۭا ﴿٤٣﴾
الله سبحانه از صفاتی که مشرکان او تعالی را با آنها توصیف میکنند منزه وپاک است، واز آنچه در مورد او میگویند بسیار برتر است
تُسَبِّحُ لَهُ ٱلسَّمَـٰوَٰتُ ٱلسَّبْعُ وَٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهِنَّ ۚ وَإِن مِّن شَىْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِۦ وَلَـٰكِن لَّا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ۗ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًۭا ﴿٤٤﴾
آسمانها وزمین وتمام مخلوقاتی که در آسمانها وزمین وجود دارد، تسبیح الله را میگویند، وهیچچیز نیست مگر اینکه الله را میستاید واو را منزه میشمرد، اما شما چگونگی تسبیح آنها را نمیفهمید، زیرا شما فقط تسبیح کسی را که به زبان خودتان تسبیح بگوید میفهمید، بهراستیکه او تعالی ذات بردباری است که کیفر را به تعجیل نمیاندازد، وهرکس را که بهسوی او توبه کند میآمرزد
وَإِذَا قَرَأْتَ ٱلْقُرْءَانَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ حِجَابًۭا مَّسْتُورًۭا ﴿٤٥﴾
و- ای رسول- هر وقت قرآن بخوانی وبازدارندهها واندرزهایی را که در آن است بشنوند برای مجازات کسانیکه به روز قیامت ایمان نمیآورند میان تو ومیان آنها به خاطر رویگردانیشان حجابی پوشاننده قرار میدهیم که آنها را از فهم قرآن محروم میسازد
وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًۭا ۚ وَإِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى ٱلْقُرْءَانِ وَحْدَهُۥ وَلَّوْا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَـٰرِهِمْ نُفُورًۭا ﴿٤٦﴾
أ دبرهم نفورا وبر دلهایشان پوششهایی قرار میدهیم تا قرآن را نفهمند، ودر گوشهایشان سنگینی قرار میدهیم تا آنگونه که نفع برساند آن را نشنوند، وهرگاه پروردگارت را در قرآن به یگانگی یاد کنی، ومعبودهای ادعایی آنها را یاد نکنی درحالیکه از اخلاص توحید برای الله دور میشوند پشت میکنند
نَّحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُونَ بِهِۦٓ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَإِذْ هُمْ نَجْوَىٰٓ إِذْ يَقُولُ ٱلظَّـٰلِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًۭا مَّسْحُورًا ﴿٤٧﴾
ما به روش گوشدادن رؤسایشان به قرآن داناتر هستیم، آنها راهیابی با آن را نمیخواهند، بلکه خوارشمردن وحرفهای بیهوده را هنگام خواندن تو میخواهند، وما به نجوایی که برای تکذیب وبازداشتن از آن میکنند داناتر هستیم، آنگاه که این ستمکاران به خودشان بهسبب کفر میگویند: - ای مردم- شما جز مردی سحرشده صفحه ۶ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر را که عقلش تباه شده است پیروی نمیکنید
ٱنظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا۟ لَكَ ٱلْأَمْثَالَ فَضَلُّوا۟ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًۭا ﴿٤٨﴾
ای رسول- بیندیش تا تعجب کنی از صفات ناپسند مختلفی که تو را با آن توصیف کردند، واز حق منحرف شدند، وسرگردان ماندند پس به راه حق هدایت نشدند
وَقَالُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا عِظَـٰمًۭا وَرُفَـٰتًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًۭا جَدِيدًۭا ﴿٤٩﴾
ومشرکان برای انکار رستاخیز گفتند: آیا وقتی مردیم واستخوان شدیم، وبدنهایمان پوسید، آیا از نو برانگیخته میشویم؟ بهراستیکه این امر محال است
۞ قُلْ كُونُوا۟ حِجَارَةً أَوْ حَدِيدًا ﴿٥٠﴾
ای رسول- به آنها بگو: - ای مشرکان- اگر میتوانید به سختی سنگ باشید، یا به قدرت آهن باشید، وهرگز چنین نخواهید توانست
أَوْ خَلْقًۭا مِّمَّا يَكْبُرُ فِى صُدُورِكُمْ ۚ فَسَيَقُولُونَ مَن يُعِيدُنَا ۖ قُلِ ٱلَّذِى فَطَرَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۚ فَسَيُنْغِضُونَ إِلَيْكَ رُءُوسَهُمْ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَ ۖ قُلْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَرِيبًۭا ﴿٥١﴾
ى یا آفریدهای بزرگتر از این دو باشید که در نظرتان بزرگ است، الله شما را بازمیگرداند همانگونه که ابتدا پدید آورد، وشما را زنده میگرداند همانگونه که بار نخست شما را آفرید. پس این ستیزهجویان خواهند گفت: چه کسی ما را پس از مرگمان زنده بازمیگرداند؟ به آنها بگو: همان ذاتی شما را بازمیگرداند که بار نخست بدون نمونۀ قبلی شما را آفرید، آنگاه سرهایشان را در حال تمسخر پاسخ تو تکان خواهند داد، وشگفتزده خواهند گفت: این بازگرداندن چه زمانی است؟! به آنها بگو: شاید نزدیک باشد، زیرا هرچه او تعالی آوردندۀ آن است نزدیک است. يوم يدعوكم فتستجيبون بحمده وتظنون إ نلبثتم إ ل اقليلا
يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِۦ وَتَظُنُّونَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٥٢﴾
الله روزی شما را بازمیگرداند که شما را بهسوی صحرای محشر فرا میخواند، آنگاه با تسلیم به فرمانش، ودرحالیکه او را ستایش میکنید دعوتش را اجابت میکنید، وگمان میکنید که جز زمان اندکی در زمین نماندهاید. و
وَقُل لِّعِبَادِى يَقُولُوا۟ ٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ يَنزَغُ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ كَانَ لِلْإِنسَـٰنِ عَدُوًّۭا مُّبِينًۭا ﴿٥٣﴾
و-ای پیامبر- به بندگان مؤمن من بگو: هنگام گفت وگو کردن، سخن نیکو بگویند، واز سخن بد وناپسند بپرهیزند؛ چرا که شیطان از آن سوء استفاده کرده ومیان آنان برای نابود ساختن زندگی دنیوی واخرویشان، دشمنى وكشمكش مى افكند. همانا شيطان براى انسان دشمنى آشكار است پس باید از او بر حذر باشد
رَّبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ ۖ إِن يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِن يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ ۚ وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًۭا ﴿٥٤﴾
ای مردم- پروردگارتان به شما داناتر است، پس هیچچیز از شما بر او پوشیده نمیماند، اگر بخواهد بر شما رحم کند بر شما رحم میکند؛ یعنی شما را به ایمان و عمل صالح توفیق میدهد، واگر بخواهد شما را عذاب کند شما را عذاب میکند؛ یعنی شما را از ایمان محروم میسازد وبر کفر میمیراند، و- ای رسول- تو را نگهبان آنها مبعوث نکردهایم تا آنها را بر ایمان مجبور سازی، واز کفر بازداری، واعمالشان را بر آنها برشماری. تو فقط ابلاغکنندهای از جانب الله هستی که آنچه تو را به تبلیغ آن فرمان داده ابلاغ میکنی. صفحه ۷ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۖ وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًۭا ﴿٥٥﴾
و- ای رسول- پروردگار تو به تمام کسانیکه در آسمان وزمین هستند وبه احوال وشایستگی آنها داناتر است، وبرخی از پیامبران را بر برخی دیگر با پیروان زیاد و نزول کتابها برتری دادهایم، وکتابی یعنی زبور به داود عطا کردیم
قُلِ ٱدْعُوا۟ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُم مِّن دُونِهِۦ فَلَا يَمْلِكُونَ كَشْفَ ٱلضُّرِّ عَنكُمْ وَلَا تَحْوِيلًا ﴿٥٦﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: - ای مشرکان- اگر آسیبی به شما نازل شده است کسانی را که ادعا میکنید معبودانی غیر از الله هستند، بهسبب ناتوانیشان مالک دفع آسیب از شما نیستند، ومالک انتقال آسیب به غیر شما نیز نیستند، وهرکس که ناتوان باشد معبود نیست
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَىٰ رَبِّهِمُ ٱلْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَيَرْجُونَ رَحْمَتَهُۥ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُۥٓ ۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُورًۭا ﴿٥٧﴾
كان محذورا خود فرشتگان ومانند آنها که مشرکان آنها را میخوانند اعمال صالحی را که آنها را به الله نزدیک میسازند میجویند، ومسابقه میدهند تا هر یک از آنها با طاعت به او نزدیکتر باشند، وامیدوارند که بر آنها رحم کند، ومیترسند از اینکه آنها را عذاب کند، - ای رسول- همانا عذاب پروردگارت سزاوار ترسیدن است
وَإِن مِّن قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًۭا شَدِيدًۭا ۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِى ٱلْكِتَـٰبِ مَسْطُورًۭا ﴿٥٨﴾
وهر روستا یا آبادیی که ساکنینش بر کفر باشند به علت کفرشان، عذاب ونابودی را در دنیا بر آنان نازل می کنیم، یا آنان را به سزایی سخت، مثلا کشته شدن یا غیر آن مبتلا می کنیم، این عذاب ونابودی، حکمی الهی است که در لوح محفوظ نوشته شده است
وَمَا مَنَعَنَآ أَن نُّرْسِلَ بِٱلْـَٔايَـٰتِ إِلَّآ أَن كَذَّبَ بِهَا ٱلْأَوَّلُونَ ۚ وَءَاتَيْنَا ثَمُودَ ٱلنَّاقَةَ مُبْصِرَةًۭ فَظَلَمُوا۟ بِهَا ۚ وَمَا نُرْسِلُ بِٱلْـَٔايَـٰتِ إِلَّا تَخْوِيفًۭا ﴿٥٩﴾
وفروفرستادن نشانههای حسی دلالتکننده بر راستی رسول مانند زندهگردانیدن مردگان ومانند آن را که مشرکان طلب میکنند رها نکردیم، جز به این دلیل که این نشانهها را بر امتهای نخستین نازل کردیم اما آنها تکذیب کردند. چنانکه نشانهای بزرگ وآشکار، یعنی مادهشتر، را به ثمود دادیم، اما آن را تکذیب کردند آنگاه عذابشان را به تعجیل انداختیم، وآیات را بر دستان رسولان نمیفرستیم مگر برای بیمدادن امتهایشان، تا شاید اسلام بیاورند
وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِٱلنَّاسِ ۚ وَمَا جَعَلْنَا ٱلرُّءْيَا ٱلَّتِىٓ أَرَيْنَـٰكَ إِلَّا فِتْنَةًۭ لِّلنَّاسِ وَٱلشَّجَرَةَ ٱلْمَلْعُونَةَ فِى ٱلْقُرْءَانِ ۚ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيَـٰنًۭا كَبِيرًۭا ﴿٦٠﴾
و- ای رسول- به یاد آور آنگاه که به تو گفتیم: بهراستیکه قدرت پروردگارت بر مردم احاطه دارد، وآنها در قبضۀ او تعالی هستند، والله تو را در برابر آنها محافظت میکند، پس آنچه را به تبلیغش فرمان یافتهای ابلاغ کن، وآنچه را در شب اسراء آشکارا به تو نمایاندیم جز امتحانی برای مردم قرار ندادیم، که آیا آن را تصدیق میکنند، یا به تکذیب آن میپردازند؟ ودرخت زقوم مذکور در قرآن را که از ته جهنم میروید جز آزمایشی برایشان قرار ندادیم، پس وقتی به این دو نشانه ایمان نیاوردند به سایر نشانهها نیز ایمان نخواهند آورد، وما با فروفرستادن آیات آنها را بیم میدهیم اما این کار جز بر کفر وطغیان بیشتر شان نمیافزاید
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ قَالَ ءَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِينًۭا ﴿٦١﴾
و- ای رسول- به یاد آور آنگاه که به فرشتگان گفتیم: برای احترام ونه برای عبادت در برابر آدم به سجده افتید، آنگاه اطاعت امر کردند وهمگی در برابر آدم به سجده افتادند، اما ابلیس از اینکه در برابر او سجده کند از روی تکبر سرباز زد وگفت: آیا برای کسی سجده کنم که او را از گل آفریدی، درحالیکه مرا از آتش آفریدهای؟! پس من از او شریفتر هستم. صفحه ۸ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قَالَ أَرَءَيْتَكَ هَـٰذَا ٱلَّذِى كَرَّمْتَ عَلَىَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٦٢﴾
ابلیس به پروردگارش گفت: به من بگو این مخلوقی را که با فرمانت برای من که در برابر او سجده کنم او را بر من برتری دادی؟ اگر مرا تا آخر زندگی دنیا زنده نگه داری بهطور قطع فرزندانش را جذب خواهم کرد وآنها را از راه راست تو گمراه خواهم ساخت جز اندکی از آنها را که تو محفوظ داشتهای، یعنی بندگان مخلصت را
قَالَ ٱذْهَبْ فَمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمْ جَزَآءًۭ مَّوْفُورًۭا ﴿٦٣﴾
پروردگارش به او گفت: تو وهرکس که از تو اطاعت کند بروید، که جهنم جزای تو وجزای آنها است، جزایی کامل وکافی در برابر اعمالتان
وَٱسْتَفْزِزْ مَنِ ٱسْتَطَعْتَ مِنْهُم بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِم بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِى ٱلْأَمْوَٰلِ وَٱلْأَوْلَـٰدِ وَعِدْهُمْ ۚ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ إِلَّا غُرُورًا ﴿٦٤﴾
واز میان آنها هرکس را که توانستی با صدای دعوتگر خویش بهسوی گناه از راه حق منحرف کنی منحرف کن، وبا سواران وپیادگان دعوتگرت که به فرمانبرداری از تو دعوت میدهند بر آنها بانگ بزن، وبا آراستن هر کاری که مخالف شریعت است در اموالشان با آنها شریک شو، ودر فرزندانشان با مدعیبودن دروغین آنها، و جمعکردن آنها به زنا، وبندهساختنشان برای غیر الله هنگام نامنهادن با آنها شریک شو، ووعدههای دروغین وآرزوهای پوچ را برایشان بیارای، وشیطان جز وعدههای دروغین وفریبکارانه به آنها وعده نمیدهد
إِنَّ عِبَادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَـٰنٌۭ ۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ وَكِيلًۭا ﴿٦٥﴾
ای ابلیس- بهراستیکه بر بندگان مؤمن من که از من فرمان میبرند هیچ تسلطی نداری؛ زیرا الله شر تو را از آنها دفع میکند، والله به عنوان نگهبان برای کسیکه در امورش بر او توکل کند کافی است
رَّبُّكُمُ ٱلَّذِى يُزْجِى لَكُمُ ٱلْفُلْكَ فِى ٱلْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًۭا ﴿٦٦﴾
ای مردم- پروردگار شما همان ذاتی است که شما را در دریا سوار بر کشتیها به حرکت درمیآورد به این نیت که با سودهای تجاری وغیر آن رزق او را بجویید، بهراستی او نسبت به شما بسیار مهربان است که این وسایل را برایتان فراهم میآورد
وَإِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فِى ٱلْبَحْرِ ضَلَّ مَن تَدْعُونَ إِلَّآ إِيَّاهُ ۖ فَلَمَّا نَجَّىٰكُمْ إِلَى ٱلْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ ۚ وَكَانَ ٱلْإِنسَـٰنُ كَفُورًا ﴿٦٧﴾
و- ای مشرکان- هرگاه مصیبت وامر ناگواری در دریا به شما برسد وترس از مرگ بر شما عارض گردد، آنچه را که به جای الله عبادت میکردید از خاطرتان پاک میشود، وفقط الله را به یاد میآورید واز او یاری میجویید، اما وقتی شما را در برابر آنچه از آن میترسید یاری رساند ونجات دهد، وشما را به خشکی برساند از توحید وخواندن او در دعا به یگانگی، روی میگردانید، وبه بتهایتان رجوع میکنید، وانسان همیشه ناسپاس نعمتهای الله است
أَفَأَمِنتُمْ أَن يَخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ ٱلْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًۭا ثُمَّ لَا تَجِدُوا۟ لَكُمْ وَكِيلًا ﴿٦٨﴾
ای مشرکان- آیا آنگاه که شما را بهسوی خشکی رهانید ایمن شدید از اینکه الله شما را در زمین فرو برد؟ یا ایمن شدید از اینکه سنگهایی از آسمان بر شما فرو فرستد ومانند کاری که با قوم لوط انجام داد بر سرتان ببارد، آنگاه هیچ حفاظت کنندهای نیابید که از شما حفاظت کند، وهیچ یاوری نیابید که مانع هلاکتتان شود. صفحه ۹ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَمْ أَمِنتُمْ أَن يُعِيدَكُمْ فِيهِ تَارَةً أُخْرَىٰ فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًۭا مِّنَ ٱلرِّيحِ فَيُغْرِقَكُم بِمَا كَفَرْتُمْ ۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوا۟ لَكُمْ عَلَيْنَا بِهِۦ تَبِيعًۭا ﴿٦٩﴾
به تبيعا آیا ایمن شدید از اینکه الله دوباره شما را به دریا بازگرداند، سپس بادی شدید بر شما بفرستد، وشما را بهسبب کفرتان به نعمت الله که شما را برای بار نخست نجات داد غرق گرداند، آنگاه هیچکس را نمییابید تا برای یاریتان در قبال کاری که با شما انجام دادهایم ما را مواخذه کند
۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِىٓ ءَادَمَ وَحَمَلْنَـٰهُمْ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَرَزَقْنَـٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَفَضَّلْنَـٰهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍۢ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًۭا ﴿٧٠﴾
تفض يلا وبه تحقیق که ما فرزندان آدم را با عقل وسجدهکردن فرشتگان در برابر پدرشان وسایر موارد گرامی داشتیم، وچارپایان ومرکبهایی که در خشکی آنها را حمل میکنند، وکشتیهایی که در دریا آنها را حمل میکنند در تسخیر آنها قرار دادیم، واز خوردنیها ونوشیدنیها وازدواجهای مشروع وسایر نعمتهای پاک وحلال به آنها روزی دادیم، وآنها را بر بسیاری از مخلوقات خویش برتری بزرگی دادیم، پس آنها باید شکر نعمتهای الله را به جای آورند
يَوْمَ نَدْعُوا۟ كُلَّ أُنَاسٍۭ بِإِمَـٰمِهِمْ ۖ فَمَنْ أُوتِىَ كِتَـٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ يَقْرَءُونَ كِتَـٰبَهُمْ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًۭا ﴿٧١﴾
و- ای رسول- به یاد آور روزی را که هر گروهی را با پیشوایشان که در دنیا به او اقتدا میکردند ندا میدهیم، پس هرکس نامۀ عمل او به دست راستش قرار داده شود همانها هستند که با خوشحالی نامههایشان را میخوانند، وذرهای از مزدهایشان کاسته نمیشود، هر چند از نظر کوچکی به اندازۀ رشتهای باشد که در شکاف هسته (خرما) قرار دارد
وَمَن كَانَ فِى هَـٰذِهِۦٓ أَعْمَىٰ فَهُوَ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ أَعْمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلًۭا ﴿٧٢﴾
وهرکس در زندگی دنیا قلبش از پذیرش حق واذعان به آن کور باشد، در روز قیامت کورترین است، پس به راه بهشت هدایت نمیشود، وگمراهترین راهیافته از هدایت است، ومجازات از جنس عمل است
وَإِن كَادُوا۟ لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ ٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ لِتَفْتَرِىَ عَلَيْنَا غَيْرَهُۥ ۖ وَإِذًۭا لَّٱتَّخَذُوكَ خَلِيلًۭا ﴿٧٣﴾
و- ای رسول- نزدیک بود که مشرکان تو را از از آیات قرآن که برایت وحی کردیم منحرف کنند؛ تا آنچه را که موافق هوسهایشان است بر ما ببندی، واگر ین کار را انجام میدادی بهطور قطع تو را به عنوان دوست برمیگزیدند
وَلَوْلَآ أَن ثَبَّتْنَـٰكَ لَقَدْ كِدتَّ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْـًۭٔا قَلِيلًا ﴿٧٤﴾
واگر تو را بر حق ثابت قدم نکرده بودیم بهطور قطع نزدیک بود کمی بهسوی آنها متمایل شوی، آنگاه با پیشنهاد آنها موافقت کنی؛ چون نیرنگبازانی قوی و فریبکارانی نیرومند هستند وتو نیز بر ایمانآوردن آنها زیاد مشتاق بودی، اما تو را از تمایل بهسوی آنها نگه داشتیم
إِذًۭا لَّأَذَقْنَـٰكَ ضِعْفَ ٱلْحَيَوٰةِ وَضِعْفَ ٱلْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيرًۭا ﴿٧٥﴾
واگر به پیشنهاد آنها روی میآوردی بهطور قطع عذابی دوچندان در زندگی دنیا ودر آخرت برایت میچشاندیم، آنگاه هیچ یاوری نمییافتی که تو را در برابر ما یاری رساند، وعذاب را از تو دفع کند
وَإِن كَادُوا۟ لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ ٱلْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْهَا ۖ وَإِذًۭا لَّا يَلْبَثُونَ خِلَـٰفَكَ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٧٦﴾
ونزدیک بود کافران از روی دشمنی، تو را از میان خویش برانند واز مکه اخراج کنند، اما الله آنها را از اخراج تو بازداشت تا آنگاه که به فرمان پروردگارت هجرت صفحه ۱۰ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر کردی، واگر تو را اخراج میکردند پس از اخراج تو جز زمان اندکی باقی نمیماندند
سُنَّةَ مَن قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِن رُّسُلِنَا ۖ وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيلًا ﴿٧٧﴾
این حکم که پس از تو جز زمان اندکی باقی نمیماندند، سنت جاریشدۀ الله در رسولان پیش از توست، یعنی هر رسولی که قومش او را از میان خویش اخراج کردند الله عذاب را بر آنها فرو فرستاد، و- ای رسول- هیچ تغییری برای سنت ما نخواهی یافت، بلکه آن را ثابت وجاری خواهی یافت
أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِدُلُوكِ ٱلشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ ٱلَّيْلِ وَقُرْءَانَ ٱلْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْءَانَ ٱلْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًۭا ﴿٧٨﴾
نماز را با برپایی آن به کاملترین وجه در اوقاتش از زوال خورشید در میان آسمان، که نماز ظهر وعصر را شامل میشود، تا تاریکی شب، که نماز مغرب وعشاء را دربردارد، برپادار، ونماز فجر را برپادار وقرائت را در آن طولانی کن، زیرا فرشتگان شب وفرشتگان روز در نماز صبح حاضر میشوند
وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِۦ نَافِلَةًۭ لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًۭا مَّحْمُودًۭا ﴿٧٩﴾
و- ای رسول- شب برخیز وپاسی از آن نماز بگزار تا نماز تو باعث بالابردن درجاتت باشد، در طلب اینکه پروردگارت در روز قیامت تو را شفاعتگری برای مردم از مناظر هولناک روز قیامت برانگیزد، وشفاعت عظمی را که نخستینیان وپسینیان آن را میستایند داشته باشی
وَقُل رَّبِّ أَدْخِلْنِى مُدْخَلَ صِدْقٍۢ وَأَخْرِجْنِى مُخْرَجَ صِدْقٍۢ وَٱجْعَل لِّى مِن لَّدُنكَ سُلْطَـٰنًۭا نَّصِيرًۭا ﴿٨٠﴾
و- ای رسول- بگو: پروردگارا، تمام ورود وخروجهای مرا در طاعت وبر رضایت خودت قرار بده، واز جانب خویش حجتی آشکار برایم قرار بده که با آن مرا در برابر دشمنم یاری رسانی
وَقُلْ جَآءَ ٱلْحَقُّ وَزَهَقَ ٱلْبَـٰطِلُ ۚ إِنَّ ٱلْبَـٰطِلَ كَانَ زَهُوقًۭا ﴿٨١﴾
و- ای رسول- به این مشرکان بگو: اسلام آمد، وپیروزی الله که آن را وعده داده بود تحقق یافت، وشرک وکفر از بین رفت، بهراستیکه باطل از بینرفتنی و نابودشدنی است ودر برابر حق دوام نمیآورد
وَنُنَزِّلُ مِنَ ٱلْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٌۭ وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ ۙ وَلَا يَزِيدُ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا خَسَارًۭا ﴿٨٢﴾
واز قرآن آنچه را که مایۀ درمان جهل وکفر وتردید دلهاست، وآنچه را که مایۀ درمان بدنهاست آنگاه که با آن دعا شود، وآنچه را که مایۀ رحمت برای مؤمنان عامل به آن است فرو میفرستیم، اما این قرآن برای کافران جز نابودی نمیافزاید؛ زیرا شنیدن قرآن آنها را خشمگین میسازد، وبر تکذیب ورویگردانی آنها از قرآن میافزاید
وَإِذَآ أَنْعَمْنَا عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ أَعْرَضَ وَنَـَٔا بِجَانِبِهِۦ ۖ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ كَانَ يَـُٔوسًۭا ﴿٨٣﴾
وچون به انسان نعمتی مانند سلامتی وثروت ارزانی داریم از شکر وطاعت الله روی میگرداند، وبسیار دور میگردد، وچون آسیبی مانند بیماری یا فقر به او برسانیم از رحمت الله بسیار نومید ومأیوس میگردد. ل قل ك يعمل عل شاكلته فربكم أعلمبمن هوأهد سبيلا
قُلْ كُلٌّۭ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِۦ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِيلًۭا ﴿٨٤﴾
ای رسول- بگو: هر انسانی بر روش خویش که به حال او در هدایت وگمراهی شباهت دارد عمل میکند، وپروردگارتان بهتر میداند که چه کسی بهسوی حق هدایتیافتهتر است. صفحه ۱۱ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَيَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلرُّوحِ ۖ قُلِ ٱلرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّى وَمَآ أُوتِيتُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٨٥﴾
و- ای رسول- کفار اهل کتاب در مورد حقیقت روح از تو میپرسند، به آنها بگو: حقیقت روح را کسی جز الله نمیداند، وبه شما وتمام مخلوقات جز اندکی از علم در مقایسه با علم الله سبحانه داده نشده است
وَلَئِن شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِۦ عَلَيْنَا وَكِيلًا ﴿٨٦﴾
و- ای رسول- اگر بردن آنچه را که از وحی بر تو نازل کردهایم با محو آن از سینهها وکتابها بخواهیم بهطور قطع آن را میبریم، آنگاه هیچکس را نمییابی که تو را یاری رساند وبازگرداندن آن را برعهده بگیرد
إِلَّا رَحْمَةًۭ مِّن رَّبِّكَ ۚ إِنَّ فَضْلَهُۥ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيرًۭا ﴿٨٧﴾
اما بهسبب رحمتی از جانب پروردگارت آن را نبردیم ومحفوظ نگه داشتیم، همانا لطف پروردگارت بر تو بسیار بزرگ بود که تو را رسول وخاتم پیامبران قرار داد و قرآن را بر تو فرو فرستاد
قُل لَّئِنِ ٱجْتَمَعَتِ ٱلْإِنسُ وَٱلْجِنُّ عَلَىٰٓ أَن يَأْتُوا۟ بِمِثْلِ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِۦ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍۢ ظَهِيرًۭا ﴿٨٨﴾
ظهيرا - ای رسول- بگو: اگر تمام انسانها وجنها جمع شوند تا مانند این قرآن نازلشده بر تو را از نظر بلاغت، وحسن نظم، وفصاحت سخنش بیاورند، هرگز نمیتوانند مانند آن را بیاورند، هر چند یاور وپشتیبان یکدیگر باشند
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِى هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ مِن كُلِّ مَثَلٍۢ فَأَبَىٰٓ أَكْثَرُ ٱلنَّاسِ إِلَّا كُفُورًۭا ﴿٨٩﴾
ودر این قرآن هرگونه اندرز وعبرت وامر ونهی وقصص پندآمیز را برای مردم بیان کردیم به این هدف که ایمان بیاورند، اما بیشتر مردم فقط قرآن را انکار وبر آن اعتراض میکنند
وَقَالُوا۟ لَن نُّؤْمِنَ لَكَ حَتَّىٰ تَفْجُرَ لَنَا مِنَ ٱلْأَرْضِ يَنۢبُوعًا ﴿٩٠﴾
مشرکان گفتند: هرگز به تو ایمان نمیآوریم تا اینکه چشمهای جاری که نخشکد از سرزمین مکه برایمان بیرون آوری
أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌۭ مِّن نَّخِيلٍۢ وَعِنَبٍۢ فَتُفَجِّرَ ٱلْأَنْهَـٰرَ خِلَـٰلَهَا تَفْجِيرًا ﴿٩١﴾
یا بوستانى از درختان خرما وانگور داشته باشی، وورودهای فراوانی در آن جاری باشد
أَوْ تُسْقِطَ ٱلسَّمَآءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِىَ بِٱللَّهِ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ قَبِيلًا ﴿٩٢﴾
یا - چنانکه بیان کردی- از آسمان پارهای از عذاب بر ما فرود آید، یا الله وفرشتگان را آشکارا بیاوری تا به صحت ادعای تو گواهی دهند. صفحه ۱۲ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌۭ مِّن زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَىٰ فِى ٱلسَّمَآءِ وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَـٰبًۭا نَّقْرَؤُهُۥ ۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّى هَلْ كُنتُ إِلَّا بَشَرًۭا رَّسُولًۭا ﴿٩٣﴾
سبحان ربى هل كنت إلا بشرا ر سولا یا خانهای آراسته به طلا وسایر لوازم زینتی داشته باشی، یا در آسمان بالا روی، وحتی اگر به آسمان بالا روی هرگز به تو ایمان نمیآوریم که فرستادهای هستی مگر اینکه کتابی نوشتهشده از جانب الله فرود آوری که در آن بخوانیم تو فرستادۀ الله هستی. - ای رسول- به آنها بگو: پروردگارم منزه است! آیا من جز انسانی فرستادهشده مانند سایر رسولان هستم، که مالک هیچچیز نیستم، پس چگونه میتوانم موارد پیشنهادی شما را بیاورم؟!
وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤْمِنُوٓا۟ إِذْ جَآءَهُمُ ٱلْهُدَىٰٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَبَعَثَ ٱللَّهُ بَشَرًۭا رَّسُولًۭا ﴿٩٤﴾
وهیچچیز کافران را از ایمان به الله ورسولش، وعمل به آنچه رسول آورده است بازنداشت مگر اعتراض آنها به اینکه رسول از جنس بشر است، آنگاه که برای اعتراض گفتند: آیا الله رسولی از جنس بشر بهسوی ما برانگیخته است؟!
قُل لَّوْ كَانَ فِى ٱلْأَرْضِ مَلَـٰٓئِكَةٌۭ يَمْشُونَ مُطْمَئِنِّينَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَلَكًۭا رَّسُولًۭا ﴿٩٥﴾
ای رسول- در پاسخ به آنها بگو: اگر فرشتگانی بر روی زمین بودند که همانند شما در آن سکونت میکردند وآرام ومطمئن راه میرفتند بهطور قطع رسولی فرشته از جنس خودشان بهسوی آنها میفرستادیم؛ زیرا او میتوانست رسالت خود را برایشان بفهماند، چون خردمندانه نیست که رسولی از جنس بشر بهسوی فرشتگان فرستاده شود، وحال شما نیز چنین است
قُلْ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۢا بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرًۢا بَصِيرًۭا ﴿٩٦﴾
ای رسول- بگو: الله برای گواهی میان من وشما در اینکه من فرستادهای بهسوی شما هستم، واینکه آنچه را با آن بهسوی شما فرستاده شدهام برایتان رساندم، کافی است؛ زیرا او تعالی به احوال بندگانش احاطه دارد، وذرهای از احوالشان بر او پوشیده نمیماند، وتمام امور نهان در نفسهایتان را میبیند
وَمَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلْمُهْتَدِ ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِهِۦ ۖ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ عُمْيًۭا وَبُكْمًۭا وَصُمًّۭا ۖ مَّأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنَـٰهُمْ سَعِيرًۭا ﴿٩٧﴾
وهرکس که الله به او توفیق هدایت دهد او هدایتیافتۀ واقعی است، وکسانی را که از هدایت محروم گرداند وگمراه سازد - ای رسول- هرگز برایشان کارسازانی نخواهی یافت که آنها را به حق هدایت کنند، وآسیب را از آنها برطرف سازند، ومنفعتی برایشان جلب کنند، ودر روز قیامت آنها را افتاده بر روی چهرههایشان درحالیکه نمیبینند وسخن نمیگویند ونمیشنوند گرد میآوریم. جایگاهشان که به آن پناه میبرند جهنم است، وهرگاه شعلهاش آرام گیرد آن را شعلهورتر میسازیم
ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُم بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَقَالُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا عِظَـٰمًۭا وَرُفَـٰتًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًۭا جَدِيدًا ﴿٩٨﴾
این عذاب که با آن مواجه میشوند مجازات آنهاست بهسبب کفرشان به آیات نازلشدۀ ما بر رسولمان، وبهسبب این سخن آنها برای بعیدپنداشتن رستاخیز که گفتند: آیا وقتی مردیم واستخوانهایی پوسیده، واجزایی ریز ریز شدیم آیا پس از این دوباره آفریده میشویم؟
۞ أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ أَجَلًۭا لَّا رَيْبَ فِيهِ فَأَبَى ٱلظَّـٰلِمُونَ إِلَّا كُفُورًۭا ﴿٩٩﴾
آیا این منکران رستاخیز ندانستهاند الله که آسمانها وزمین را با وجود بزرگیشان آفرید میتواند مانند آنها را بیافریند، زیرا کسیکه میتواند مخلوق بزرگ را بیافریند بر آفریدن کوچکتر، قطعا تواناست، والله در دنیا زمانی مشخص برایشان قرار داده است که زندگیشان در آن پایان مییابد، وسررسیدی برای برانگیختنشان تعیین کرده که هیچ تردیدی در آن نیست، اما با وجود ظهور وروشن شدن دلایل رستاخیز، مشرکان جز سر انکار رستاخیز را ندارند. صفحه ۱۳ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قُل لَّوْ أَنتُمْ تَمْلِكُونَ خَزَآئِنَ رَحْمَةِ رَبِّىٓ إِذًۭا لَّأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ ٱلْإِنفَاقِ ۚ وَكَانَ ٱلْإِنسَـٰنُ قَتُورًۭا ﴿١٠٠﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: اگر شما مالک گنجینههای رحمت پروردگارم که تمام نمیشود وپایان نمییابد میبودید، بهطور قطع از ترس اینکه مبادا تمام شود و شما فقیر شوید از انفاق آن خودداری میکردید، وانسان به صورت طبیعی بخیل است مگر اینکه مؤمن باشد، که به امید پاداش الله انفاق میکند
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَىٰ تِسْعَ ءَايَـٰتٍۭ بَيِّنَـٰتٍۢ ۖ فَسْـَٔلْ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ إِذْ جَآءَهُمْ فَقَالَ لَهُۥ فِرْعَوْنُ إِنِّى لَأَظُنُّكَ يَـٰمُوسَىٰ مَسْحُورًۭا ﴿١٠١﴾
مسحورا وبه تحقیق برای موسی نه دلیل آشکار که به صدق رسالتش گواهی میداد عطا کردیم، یعنی عصا ودست وخشکسالی، وکمبود در میوهها وطوفان وملخ وکنه و قورباغهها وخون؛ پس - ای رسول- از یهود بپرس آنگاه که موسی علیه السلام این آیات را برای پیشنیان آنها آورد، وفرعون به او گفت: - ای موسی- به تحقیق که تو را مردی سحرشده میپندارم، زیرا امور شگفتی آوردهای
قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَآ أَنزَلَ هَـٰٓؤُلَآءِ إِلَّا رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ بَصَآئِرَ وَإِنِّى لَأَظُنُّكَ يَـٰفِرْعَوْنُ مَثْبُورًۭا ﴿١٠٢﴾
موسی در پاسخ گفت: - ای فرعون- به یقین میدانی که این آیات را جز الله پروردگار آسمانها وزمین فرو نفرستاده است، که آنها را برای دلالت بر قدرت خویش و بر راستگویی رسولش فرو فرستاده است، اما تو انکار کردی، و- ای فرعون- به یقین میدانم که تو نابودشده وزیانکار هستی
فَأَرَادَ أَن يَسْتَفِزَّهُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ فَأَغْرَقْنَـٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ جَمِيعًۭا ﴿١٠٣﴾
آنگاه فرعون خواست که موسی علیه السلام وقومش را با اخراج از مصر مجازات کند، پس او ولشکریان همراهش، همگی را غرق ونابود کردیم
وَقُلْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ لِبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱسْكُنُوا۟ ٱلْأَرْضَ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ ٱلْـَٔاخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيفًۭا ﴿١٠٤﴾
وپس از نابودی فرعون ولشکریانش، به بنیاسرائیل گفتیم: در سرزمین شام ساکن شوید، وچون روز قیامت فرا رسد همگی شما را برای حسابرسی بهسوی محشر گرد میآوریم
وَبِٱلْحَقِّ أَنزَلْنَـٰهُ وَبِٱلْحَقِّ نَزَلَ ۗ وَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ إِلَّا مُبَشِّرًۭا وَنَذِيرًۭا ﴿١٠٥﴾
واین قرآن را به حق بر محمد صلی الله علیه وسلم نازل کردیم، وبه حق وبدون تبدیل وبدون تحریف بر او نازل شد، و- ای رسول- تو را جز بشارتدهندهای به بهشت برای پرهیزکاران، وبیمدهندهای از جهنم برای کافران وگناهکاران نفرستادیم
وَقُرْءَانًۭا فَرَقْنَـٰهُ لِتَقْرَأَهُۥ عَلَى ٱلنَّاسِ عَلَىٰ مُكْثٍۢ وَنَزَّلْنَـٰهُ تَنزِيلًۭا ﴿١٠٦﴾
وآن را قرآنی همراه با تفصیل وتوضیح فرو فرستادیم تا آن را بهطور واضح وبا تأنی بر مردم بخوانی؛ زیرا این کار برای فهمیدن واندیشیدن بهتر است، وآن را بر اساس حوادث واحوال به تدریج وبخشبخش نازل کردیم
قُلْ ءَامِنُوا۟ بِهِۦٓ أَوْ لَا تُؤْمِنُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ مِن قَبْلِهِۦٓ إِذَا يُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًۭا ﴿١٠٧﴾
ای رسول- بگو: اگر به قرآن ایمان بیاورید، ایمان شما ذرهای بر آن نمیافزاید، یا اگر به آن ایمان نیاورید، کفر شما ذرهای از آن نمیکاهد، همانا کسانیکه کتابهای آسمانی پیشین را خواندهاند، ووحی ونبوت را شناختهاند وقتی قرآن بر آنها خوانده شود از روی شکر در برابر الله بر روی چهره به سجده میافتند. صفحه ۱۴ از ۱۵ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَيَقُولُونَ سُبْحَـٰنَ رَبِّنَآ إِن كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولًۭا ﴿١٠٨﴾
ودر سجدههایشان میگویند: پروردگار ما، از خ لف وعده منزه است، پس بعثت محمد صلی الله علیه وسلم را که وعده داده است واقع شد، بهراستیکه وعدۀ پروردگار ما بر این امر وسایر موارد بدون تردید واقعشدنی است
وَيَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ يَبْكُونَ وَيَزِيدُهُمْ خُشُوعًۭا ۩ ﴿١٠٩﴾
وبر صورتهایشان در برابر الله به سجده میافتند درحالیکه از ترس او میگریند، وشنیدن قرآن وتدبر در معانی آن بر فروتنی آنها در برابر الله وترسیدن آنها از او میافزاید. ي
قُلِ ٱدْعُوا۟ ٱللَّهَ أَوِ ٱدْعُوا۟ ٱلرَّحْمَـٰنَ ۖ أَيًّۭا مَّا تَدْعُوا۟ فَلَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَٱبْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًۭا ﴿١١٠﴾
بين ذلك سبيلا - ای رسول- به هرکس که بر این دعای تو که میگویی: (یا الله، یا رحمن) اعتراض میکند بگو: الله ورحمن، دو نام از نامهای نیکوی او سبحانه هستند پس با هر یک از این دو یا سایر نامهای نیکویش او را بخوانید، زیرا او - سبحانه- اسمهای نیکی دارد، واین دو از جمله آنهاست، پس با این دو نام یا سایر اسمهای نیکویش او را بخوانید، وقرائت در نمازت را با صدای بلند نخوان تا مشرکان آن را بشنوند، وآن را پنهانی نیز نخوان تا مؤمنان آن را نشنوند، وراهیىمیانه، بین این دو بجوی
وَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًۭا وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكٌۭ فِى ٱلْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ وَلِىٌّۭ مِّنَ ٱلذُّلِّ ۖ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًۢا ﴿١١١﴾
تك بيرا و- ای رسول- بگو: ستایش مخصوص الله است که سزاوار تمام ستایشهاست، از فرزند، واز شریک منزه است، پس هیچ شریکی در فرمانروایی خویش ندارد، و هیچ خواری وذلتی به او نمیرسد، پس به کسی نیازی نداردکه او را یاری رساند وتقویت کند، واو را بسیار بزرگ شمار، یعنی نه فرزندی ونه شریکی در فرمانروایی ونه یاوری مددرسان به او نسبت نده. صفحه ۱۵ از ۱۵ moc.hgelp