Tafsir Muhammad (47) — محمد

ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿١﴾

Аолоҳга куфр келтирган ва одамларни Аллоҳнингйўлидан тўсган кимсаларнингамалларини Аллоҳ зое кетказур

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَءَامَنُوا۟ بِمَا نُزِّلَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍۢ وَهُوَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ ۙ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ ﴿٢﴾

بالهم Аллоҳга иймон келтириб, яхши ишларни қилган ҳамда Аллоҳ Муҳаммад алайҳиссаломга нозил қилган Парвардигорлари тарафидан юборилган ҳақ бўлмиш рисолатга иймон келтирган зотларнинг гуноҳларини ўчириб,жазога тортмас ва дунёвий ишларини ҳам,ухровий ишларини ҳам ўнглар

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱتَّبَعُوا۟ ٱلْبَـٰطِلَ وَأَنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّبَعُوا۟ ٱلْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَـٰلَهُمْ ﴿٣﴾

أمثلهم Бирига мукофот, яна бирига жазо берилишининг сабаби шуки, Аллоҳга куфр келтирган кимсалар ботилга эргашдилар. Аллоҳга ва пайғамбарига иймон келтирган зотлар эса Парвардигорлари тарафидан келган ҳаққа эргашдилар. Бу икки гуруҳнинг, яъни, мўминлар ва кофирлар гуруҳининг ҳукмини Аллоҳ баён қилиб қўйган. Уларнинг қилган ишлари турлича бўлгани учун оқибати ҳам турлича бўлади. Бири мукофот олса, бошқаси жазоланади.Хуллас,ҳар ким экканини ўради

فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَضَرْبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثْخَنتُمُوهُمْ فَشُدُّوا۟ ٱلْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّۢا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَـٰكِن لِّيَبْلُوَا۟ بَعْضَكُم بِبَعْضٍۢ ۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿٤﴾

ه يضل أعملهم Эй мўминлар, сизларга қарши курашаётган кофирлар билан тўқнашганингизда уларни ўлдиринглар. То уларни мағлуб этгунга қадар жанг қилинглар. Уларнинг шон-шавкатини синдириб, тор-мор қилганингиздан кейин асирларни маҳкам боғланглар. Улар борасида икки ишдан бирини қилиш ўз ихтиёрингизда. Ё уларга марҳамат кўрсатиб, ҳеч қандай товон олмай қўйиб юборасиз ёки товон оласиз. Товон пул бўлиши ҳам, бошқа бирон хизмат бўлиши ҳам мумкин. То кофирларнинг Исломни қабул қилиши ёки аҳдлашиши билан уруш ниҳоясига етгунига қадар шундай қилинглар. Бунга сабабшуки, мўминлар кофирлар билан синаладилар ва кунлар айланибтуради. Гоҳида униси ғолиб бўлса, гоҳида буниси ғолиб бўлади. Аллоҳнинг ҳукми мана шу. Агар Аллоҳ хоҳлаганида кофирлардан жангсиз ҳам ғолиббўлиши мумкин эди. Лекин У Зот сизларни бир-бирларингиз билан синаш учун жиҳодни фарз қилди. Шу билан ким жанг қилади, ким қилмайди, ажратиб олади. Кофирни ҳам синайди. Жангда ўлган мўмин жаннатга киради, кофир эса дўзахга. Аллоҳ Ўзининг йўлида жон берганларнинг амалларини ҳеч қачон зое қилмас. سيهديهم ويص لح بالهم

سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ ﴿٥﴾

Уларни шу дунёда ҳақ тарафида бўлиш шарафига муяссар айлайди ва ишларини ўнглайди. بلغ Qur’on · Tafsir

وَيُدْخِلُهُمُ ٱلْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ ﴿٦﴾

Қиёмат куни уларни жаннатга киритади. Жаннатки, унинг таъриф-тавсифини шу дунёда қилиб берган ва мўминлар уни танибқолганлар.Охиратдаги ўринлари қандай бўлишидан ҳам хабардор бўлганлар

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِن تَنصُرُوا۟ ٱللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ ﴿٧﴾

Эй Аллоҳга иймон келтириб, Унинг шариатига амал қиладиган зотлар, Аллоҳни қўлласангизлар, У ҳам сизларни қўллайди ва қадамларингизни собит айлайди.Аллоҳни қўллаш У Зотнингпайғамбарини ва динини қўллаш ҳамда кофирларга қарши жанг қилиш билан бўлади. Аллоҳнинг мўминларни қўллаши эса уларга ғалаба ато этиши билан бўлади

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَتَعْسًۭا لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿٨﴾

Аллоҳга ва У Зотнинг пайғамбарига куфр келтирган кимсалар эса мағлуб бўлиб, ҳалокатга юз тутадилар. Аллоҳ уларнингамалларини зое қилур

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿٩﴾

Уларнинг шундай жазога йўлиққанларига сабаб шуки, улар Аллоҳ Пайғамбар алайҳиссаломга нозил қилган Қуръонни ва ундаги Аллоҳни бир деббилиш эътиқодини ёқтирмадилар. Шу туфайли Аллоҳ уларнингамалларини ҳабата қилди.Шубилан будунёни ҳам,охиратни ҳам қўлдан бой бердилар

۞ أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ دَمَّرَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ ۖ وَلِلْكَـٰفِرِينَ أَمْثَـٰلُهَا ﴿١٠﴾

Анави ҳақни ёлғонга чиқараётган кимсалар ер юзини айланиб юриб, ўзларидан олдинги ҳақни тан олмаганларнинг оқибати нима билан якун топгани ҳақида фикр юритсалар бўлмасмикан?! Уларнинг тақдири фожиа билан тугаган-ку. Аллоҳ уларнинг уйларини вайрон этган-ку. Ўзларини ҳам, бола-чақаларини ҳам, мол- дунёларини ҳам барбод айлаган-ку. Ҳамма замон ва ҳамма макондаги кофирларнингоқибати мана шунга ўхшаш бўлади

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوْلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَأَنَّ ٱلْكَـٰفِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿١١﴾

Икки гуруҳнинг бирига жазо, иккинчисига эса мукофот берилишига сабаб шуки, Аллоҳ мўминларни қўллаб- қувватлаб туради. Кофирларни эса ҳеч ким қўлламайди

إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَـٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًۭى لَّهُمْ ﴿١٢﴾

Аллоҳ иймон келтириб, яхши амаллар қилганларни қасрларининг остидан дарёлар оқиб ўтадиган жаннатларга киритади. Аллоҳга ва У Зотнинг пайғамбарига куфр келтирганлар эса дунёга муккасидан кетиб, кўнгил кўчасига юриб, ҳайвонлар каби еб-ичиб юраверадилар. Уларнинг қоринлари ва шаҳватларидан бошқа ғами бўлмайди. Қиёмат куни эса уларнингжойи жаҳаннам бўлади. بلغ Qur’on · Tafsir

وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ هِىَ أَشَدُّ قُوَّةًۭ مِّن قَرْيَتِكَ ٱلَّتِىٓ أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْنَـٰهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ ﴿١٣﴾

Сизни чиқариб юборган Макка аҳолисидан кўра мол-давлат жиҳатидан ҳам, бола-чақа жиҳатидан ҳам қудратлироқ бўлган ўтмишдаги қанча қишлоқни ўзларига юборилган пайғамбарни ёлғончига чиқарганлари туфайли ҳалок айлаганмиз. Уларни Аллоҳнингазобидан қутқарибқоладиган бирон мададкор бўлмаган. Истасак, Маккани ҳам бир зумда вайрон этамиз.Шундай қилиш Биз учун қийин иш эмас

أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّهِۦ كَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَٱتَّبَعُوٓا۟ أَهْوَآءَهُم ﴿١٤﴾

Парвардигори тарафидан аниқ бир ҳужжатга эга бўлиб, У Зотга онгли қалб билан ибодат қиладиган одам ёмон ишини шайтон чиройли қилиб кўрсатганига алданиб, бутларга ибодат қилиш, маъсият лойига ботиш ва пайғамбарларни ёлғончига чиқаришдек манфур ишларни қиладиган кимса билан баробарми?!

مَّثَلُ ٱلْجَنَّةِ ٱلَّتِى وُعِدَ ٱلْمُتَّقُونَ ۖ فِيهَآ أَنْهَـٰرٌۭ مِّن مَّآءٍ غَيْرِ ءَاسِنٍۢ وَأَنْهَـٰرٌۭ مِّن لَّبَنٍۢ لَّمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُۥ وَأَنْهَـٰرٌۭ مِّنْ خَمْرٍۢ لَّذَّةٍۢ لِّلشَّـٰرِبِينَ وَأَنْهَـٰرٌۭ مِّنْ عَسَلٍۢ مُّصَفًّۭى ۖ وَلَهُمْ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَمَغْفِرَةٌۭ مِّن رَّبِّهِمْ ۖ كَمَنْ هُوَ خَـٰلِدٌۭ فِى ٱلنَّارِ وَسُقُوا۟ مَآءً حَمِيمًۭا فَقَطَّعَ أَمْعَآءَهُمْ ﴿١٥﴾

Парвардигори оламдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила қўрқадиган тақводорлар учун Аллоҳ ваъда қилган жаннатда бир неча дарёлар бўлиб, улардан бирида ҳар қанча туриб қолса ҳам айнимайдиган сувлар оқса, яна бирида ҳеч қачон таъми ўзгармайдиган сутлар оқади. Яна бирида ичгувчилар учун ширин таъмли шароблар оқиб турса, бошқасида соф асаллар оқиб туради. Уларга истаган мевалари муҳайё қилинади. Буларнинг устига Аллоҳ уларнинг гуноҳларини ўчириб юборади. Уларни жазога тортмайди. Мана шунча неъматларга эга бўлган бахтиёр мўмин дўзахдан ҳеч қачон чиқмайдиган, қайноқ сув билан суғорилиб, ичаклари титилибкетадиган бахтиқарога ўхшайдими?!

وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ حَتَّىٰٓ إِذَا خَرَجُوا۟ مِنْ عِندِكَ قَالُوا۟ لِلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ مَاذَا قَالَ ءَانِفًا ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَٱتَّبَعُوٓا۟ أَهْوَآءَهُمْ ﴿١٦﴾

ى Эй Пайғамбар, мунофиқлар орасида шундай кимсалар борки, сизга номига қулоқ соладилар. Мақсадлари қабул қилиш эмас, эътироз билдириш бўлади. Ҳузурингиздан чиққанларида атайин ўзларини билмаганликка солиб, илм ато этилган кишиларга: "Ҳозир нима деди?", дея масхараомиз савол ташлайдилар. Аллоҳ уларнинг қалбларини муҳрлаб қўйган. Муҳрланган қалбларга яхши гап етиб бормайди. Улар ҳавойи нафсларига эргашадилар. Ҳавойи нафс эса ҳар доим ҳақнингюзини ёпибтуради. Уни сал четроққа сурасиз, кейин ҳақни кўрасиз

وَٱلَّذِينَ ٱهْتَدَوْا۟ زَادَهُمْ هُدًۭى وَءَاتَىٰهُمْ تَقْوَىٰهُمْ ﴿١٧﴾

Ҳақ йўлдан бориб, Пайғамбар алайҳиссалом олиб келган кўрсатмаларга амал қилган зотларга эса янада кўпроқ ҳидоят ва эзгулик сари тавфиқ ато этур ҳамда уларнинг дўзахдан сақлайдиган ишларни қилишларига илҳом берур. بلغ Qur’on · Tafsir

فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةًۭ ۖ فَقَدْ جَآءَ أَشْرَاطُهَا ۚ فَأَنَّىٰ لَهُمْ إِذَا جَآءَتْهُمْ ذِكْرَىٰهُمْ ﴿١٨﴾

Кофирлар қиёматнинг тўсатдан кутилмаганда келиб қолишини кутяптилар, холос. Унинг аломатлари эса келиб бўлди. Муҳаммад алайҳиссаломнинг пайғамбар бўлиб юборилиши ва ойнинг ёрилиши шулар жумласидандир. У келиббўлганидан кейин ибрат олиш имкони қолармиди?!

فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَنۢبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ وَمَثْوَىٰكُمْ ﴿١٩﴾

Эй Пайғамбар, билингки, Аллоҳдан ўзга чин маъбуд йўқдир. Ўз гуноҳларингиз учун ҳам, мўминлар ва мўминаларнинггуноҳлари учун ҳам истиғфор айтинг. Аллоҳ кундузи нималар қилишингизни ҳам, кечаси қаерда қўним топишингизни ҳам билади.У Зотдан бирон нарса яширин қола олмас

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌۭ ۖ فَإِذَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌۭ مُّحْكَمَةٌۭ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلْقِتَالُ ۙ رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ ٱلْمَغْشِىِّ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْمَوْتِ ۖ فَأَوْلَىٰ لَهُمْ ﴿٢٠﴾

Аллоҳга иймон келтирганлар Аллоҳ бир сура нозил қилиб, уруш ҳақида баён қилишини умид қиладилар. "Аллоҳ бир сура нозил қилиб, урушни ҳам зикр қилса эди", дейдилар. Эй Пайғамбар, Аллоҳ уруш ҳақидаги ҳамма ҳукмларни ўз ичига олган бир аниқ сура нозил қилганидан кейин эса қалбида шак-шубҳалар ўрмалаб юрган мунофиқларни кўрасизки, сизга худди қўрқув ва даҳшатдан ҳушини йўқотиб қўйган одамдек қарайдилар. Аллоҳ уларни огоҳлантирадики,ўша қўрқаётган нарсалари уларга жуда яқин турибди

طَاعَةٌۭ وَقَوْلٌۭ مَّعْرُوفٌۭ ۚ فَإِذَا عَزَمَ ٱلْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا۟ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيْرًۭا لَّهُمْ ﴿٢١﴾

Аллоҳнинг амрига итоат этиб, яхши гапларни гапирсалар, ўзларига яхши бўларди. Уруш фарз қилиниб, иш жиддийлашганда эса Аллоҳга иймон келтириш ва итоат этиш ҳақидаги гапларида туриб, ваъдаларига содиқ қолсалар, мунофиқлик ва Аллоҳнингфармонларига қарши чиқишдан кўра ўзалари учун яхшироқ бўларди

فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِن تَوَلَّيْتُمْ أَن تُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوٓا۟ أَرْحَامَكُمْ ﴿٢٢﴾

Агар Аллоҳга иймон келтириш ва итоат этишдан юз ўгирсангизлар, куфру маъсиятлар ила ер юзида бузғунчилик қилиб, худди жоҳилиятда бўлганидек, қариндошлик ришталарини узибюборишингиз ҳам ҳеч гап эмас

أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَىٰٓ أَبْصَـٰرَهُمْ ﴿٢٣﴾

Ер юзида бузғунчилик қилиб, қариндошлик ришталарини узган ўша бадбахтларни Аллоҳ Ўз раҳматидан қувиб, қулоқларини ҳақни эшитмайдиган кар қилиб қўйди. Кўзларини эса ҳақни кўрмайдиган кўр қилиб қўйди. Энди улар ибрат қулоғи билан тинглаш,ибрат кўзи билан кўриш неъматидан маҳрум бахтиқаролардир

أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَآ ﴿٢٤﴾

Қуръондан юз ўгираётганлар уни тадаббур қилмайдиларми? Ундаги гаплар, маънолар ҳақида фикр юритмайдиларми?Тадаббур қилганларида эди, эзгулик сари қадам босган ва ҳар қандай ёвузликдан юз ўгирган бўлардилар. Ёки уларнинг қалбларига қулф урилиб, маҳкам ёпилиб қўйилганмикин? Энди унга ҳеч қандай بلغ Qur’on · Tafsir насиҳат, ибрат кириб бора олмайдиган бўлиб қолганмикин?

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱرْتَدُّوا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَـٰرِهِم مِّنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلْهُدَى ۙ ٱلشَّيْطَـٰنُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَىٰ لَهُمْ ﴿٢٥﴾

Ҳужжат очиқ-ойдин барпо бўлиб, Муҳаммад алайҳиссаломнинг ҳақ пайғамбар экани ўз исботини топганидан кейин ҳам иймондан тониб, кофирлигу мунофиқлик сари тисарилганларга шайтон кофирлик ва мунофиқликни чиройли қилибкўрсатган ва уларнингқўйнини пуч ёнғоққа тўлдирган

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا۟ لِلَّذِينَ كَرِهُوا۟ مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِى بَعْضِ ٱلْأَمْرِ ۖ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرَارَهُمْ ﴿٢٦﴾

Адашиб, йўлдан озиб кетишларига сабаб шуки, улар Пайғамбар алайҳиссолату вассаломга нозил бўлган Қуръонни ёмон кўрадиган мушрикларга яширин тарзда: "Урушга бормаслик каби айрим ишларда сизларга итоат этамиз", дедилар.Аллоҳ уларнингошкора ишларини ҳам,яширин ишларини ҳам жуда яхши билади.У Зотдан бирон нарса яширин қола олмас.Улардан Ўзи истаганини Пайғамбар алайҳиссолатувассаломга ҳам кўрсатибқўяди

فَكَيْفَ إِذَا تَوَفَّتْهُمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَـٰرَهُمْ ﴿٢٧﴾

Жон олгувчи фаришталар уларнингюзлари ва орқаларига темирлар билан уриб,мингдаҳшатли қийноқлар билан жонларини олаётганда аҳволлари нима кечади, дебўйлайсиз?!

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱتَّبَعُوا۟ مَآ أَسْخَطَ ٱللَّهَ وَكَرِهُوا۟ رِضْوَٰنَهُۥ فَأَحْبَطَ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿٢٨﴾

Бундай азобга дучор бўлишларига сабаб шуки, улар Аллоҳни ғазаблантирадиган куфр, мунофиқлик, Аллоҳга ва Пайғамбарга қарши чиқиш каби ишларга эргашдилар. Парвардигорга яқинлаштирадиган ва У Зотнинг ризосига олибборадиган Аллоҳга иймон келтириш ва Пайғамбарга итоат этиш каби ишларни эса ёқтирмадилар. Бас, Аллоҳ уларнингамалларини ҳабата қилди

أَمْ حَسِبَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخْرِجَ ٱللَّهُ أَضْغَـٰنَهُمْ ﴿٢٩﴾

Дилларида шак-шубҳалар ўрмалаб юрган мунофиқлар, Аллоҳ уларнинг адоватларини, ҳасадларини ошкор қилмайди, деб ўйладиларми?! Биз уларни синовлар ила албатта фош этамиз. Токи, рост иймон қайси, ёлғон иймон қайси ва мўмин ким, мунофиқ ким, ойдинлашсин

وَلَوْ نَشَآءُ لَأَرَيْنَـٰكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِيمَـٰهُمْ ۚ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِى لَحْنِ ٱلْقَوْلِ ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمَـٰلَكُمْ ﴿٣٠﴾

Эй Пайғамбар, мунофиқларни сизга танитиб қўйишни истаганимизда танитиб қўйган бўлар эдик. Сиз уларни белгиларидан таниб олган бўлар эдингиз. Энди уларни гап оҳангларидан таниб оласиз. Аллоҳ амалларингизни билиб туради. Бирон нарса У Зотдан яширин қолмайди. Яқинда ўша амалларингизга яраша жазо ёки мукофотларингизни беради

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّىٰ نَعْلَمَ ٱلْمُجَـٰهِدِينَ مِنكُمْ وَٱلصَّـٰبِرِينَ وَنَبْلُوَا۟ أَخْبَارَكُمْ ﴿٣١﴾

Эй мўминлар, сизларни жиҳод, душманга қарши уруш қилиш билан синаймиз. Токи, орангиздаги Аллоҳ йўлида жиҳод қиладиганларни ҳам, душманга қарши кураш йўлида сабр қиладиганларни ҳам билиболамиз. Шу билан بلغ Qur’on · Tafsir бирга сизларни текшириб, ким ростгўй, ким ёлғончи, ажратиб оламиз

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَشَآقُّوا۟ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلْهُدَىٰ لَن يَضُرُّوا۟ ٱللَّهَ شَيْـًۭٔا وَسَيُحْبِطُ أَعْمَـٰلَهُمْ ﴿٣٢﴾

وسيح بط أعملهم Аллоҳга ва пайғамбарига куфр келтирган, ўзларини ҳам, бошқаларни ҳам Аллоҳнинг динидан тўсган ва Пайғамбар алайҳиссолату вассаломнингчин пайғамбар экани аён бўлганидан кейин ҳам у зотга қарши чиққан кимсалар Аллоҳга ҳеч қачон, ҳеч қандай зарар келтира олмайдилар. Улар фақат ўзларига зарар қиладилар, холос. Яқинда Аллоҳ уларнингамалларини ҳабата қилгай

۞ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوٓا۟ أَعْمَـٰلَكُمْ ﴿٣٣﴾

Эй Аллоҳга иймон келтириб, У Зотнинг шариатига амал қиладиганлар, Аллоҳга ва Пайғамбарга итоат этиб, уларнинг буйруқларини бажаринглар, тақиқларидан тийилинглар. Куфру риё ила амалларингизни ҳабата қилиб юборманглар

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ مَاتُوا۟ وَهُمْ كُفَّارٌۭ فَلَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَهُمْ ﴿٣٤﴾

Аллоҳга куфр келтирган, ўзларини ҳам, бошқаларни ҳам Аллоҳнинг динидан тўсган, кейин тавба қилмасдан, кофир ҳолида ўлиб кетган кимсаларнинг гуноҳларини Аллоҳ асло кечирмайди. Уларни албатта жазолаб, дўзахга киритади ва у ерда абадий қоладилар

فَلَا تَهِنُوا۟ وَتَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱلسَّلْمِ وَأَنتُمُ ٱلْأَعْلَوْنَ وَٱللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَـٰلَكُمْ ﴿٣٥﴾

Эй мўминлар, душманга қарши туришда бўш келманглар. Ўзларингиз ғолиб бўлиб турган ҳолингизда уларни биринчи бўлибсулҳга чақирманглар. Аллоҳ сизлар билан бирга бўлиб, қўллаб-қувватлабтуради. Амалларингизнинг савобини ҳаргиз камайтирмайди. Аксинча, Ўз фазлу марҳамати ила кўпайтириб беради

إِنَّمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ ۚ وَإِن تُؤْمِنُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ أَمْوَٰلَكُمْ ﴿٣٦﴾

Дунё ҳаёти бир нафаслик ўйин-кулгидан бошқа нарса эмас. Ақлли одам ўткинчи ўйин-кулги билан андармон бўлиб, охиратини эсидан чиқариб юбормайди. Агар Аллоҳга ва пайғамбарига иймон келтириб, Аллоҳдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила тақво қилсангизлар, амалларингизнинг савобини камайтирмасдан, тўла қилиб беради. Бунинг учун сизлардан мол-давлатингизни сўрамайди. Сизлардан фақат зиммангиздаги вожиб бўлган закотни талаб қилади, холос. إن يسٔلكموها فيحفكم تبخلوا ويخرج أضغنكم

إِن يَسْـَٔلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا۟ وَيُخْرِجْ أَضْغَـٰنَكُمْ ﴿٣٧﴾

Агар сизлардан ҳамма мол-давлатингизни талаб қилиб, маҳкам туриб олса, уни қизғанасизлар. Шу билан қалбларингиздаги Аллоҳ йўлида инфоқ қилишни ёқтирмаслик хислатини ошкор қилиб қўяди. Шунинг учун сизларга фазлу марҳамат кўрсатиб, бу ишни сизлардан талаб қилмади. بلغ Qur’on · Tafsir

هَـٰٓأَنتُمْ هَـٰٓؤُلَآءِ تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبْخَلُ ۖ وَمَن يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ وَٱللَّهُ ٱلْغَنِىُّ وَأَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ ۚ وَإِن تَتَوَلَّوْا۟ يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوٓا۟ أَمْثَـٰلَكُم ﴿٣٨﴾

Мана, сизлар бир қисм молингизни Аллоҳ йўлида сарфлашга чақириласизлар. Сизлардан ҳамма мол- давлатингизни сарфлаб юбориш талаб қилинмайди. Шунда ҳам айримларингиз бахиллик қиласизлар. Ким Аллоҳ йўлида молини сарфлашдан бахиллик қилса, у ўзига бахиллик қилади. Аллоҳ бой-беҳожат. Сизларнинг инфоқ қилишингизга муҳтож эмас. Аксинча, сизлар У Зотга муҳтожсизлар. Исломдан яна куфрга қайтадиган бўлсангизлар, Аллоҳ сизларни ҳалок этиб, ўрнингизга бошқа қавмни олиб келади. Кейин улар сизларга ўхшаган итоатсиз бўлмайдилар. Итоаткор бўладилар. Manba: Al-Muxtasar fi tafsiril Qur’anil Karim