يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلْأَنفَالِ ۖ قُلِ ٱلْأَنفَالُ لِلَّهِ وَٱلرَّسُولِ ۖ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَصْلِحُوا۟ ذَاتَ بَيْنِكُمْ ۖ وَأَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿١﴾
كنتم م ؤمنين - ای رسول- اصحابت در مورد غنیمتها از تو میپرسند، که چگونه تقسیم میشود؟ ومیان چه کسانی تقسیم میشود؟ - ای رسول- در پاسخ به سؤال آنها بگو: غنیمتها به الله ورسولش اختصاص دارد، وحکم آن در تصرف وتوزیع، از آن الله ورسولش است، پس شما وظیفهای جز فرمانبرداری وتسلیم شدن ندارید، پس -ای مؤمنان- با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله، تقوای او تعالی را پیشه کنید، ودشمنیها وجداییهای میان یکدیگر را با محبت وپیوستگی وخوش اخلاقی و گذشت اصلاح کنید، وبه فرمانبرداری از الله وفرمانبرداری از رسولش پایبند باشید اگر واقعا مؤمن هستید؛ زیرا ایمان، شخص را بر طاعت ودوری از معصیت برمیانگیزاند. این سؤال پس از رخداد بدر واقع شد
إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتُهُۥ زَادَتْهُمْ إِيمَـٰنًۭا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ﴿٢﴾
همانا مؤمنان واقعی کسانی هستند که وقتی الله یاد شود دلهایشان بترسد؛ آنگاه دلها وبدنهایشان به انجام طاعت جهتدهی میشود، وهرگاه آیات الله بر آنها خوانده شود در آن میاندیشند، آنگاه ایمانی بر ایمانشان افزوده میشود، وبرای جلب مصالح ودفع مفاسدشان فقط به پروردگارشان اعتماد میکنند
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ ﴿٣﴾
همان کسانیکه بر ادای نماز با صفت کامل آن در اوقاتش مداومت میکنند،ق واز آنچه که به آنها روزی دادهایم نفقات واجب ومستحب را پرداخت میکنند
أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُؤْمِنُونَ حَقًّۭا ۚ لَّهُمْ دَرَجَـٰتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌۭ وَرِزْقٌۭ كَرِيمٌۭ ﴿٤﴾
آنها که این صفات را دارند، همان مؤمنان واقعی هستند؛ زیرا ویژگیهای ایمان واسلام آشکار را با هم دارند، وپاداش آنها منازلی عالی نزد پروردگارشان، وآمرزشی برای گناهانشان وروزیای گرامی، ونعمتهایی است که الله برایشان آماده ساخته است
كَمَآ أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنۢ بَيْتِكَ بِٱلْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقًۭا مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ لَكَـٰرِهُونَ ﴿٥﴾
همانگونه که الله پس از آنکه در تقسیم غنائم با یکدیگر اختلاف وتنازع کردید تقسیم غنائم را از شما گرفت، وآن را به الله ورسولش اختصاص داد، - ای رسول- پروردگارت با وحیی که بر تو نازل کرده است به خروج از مدینه برای رویارویی با مشرکان به تو فرمان داد، درحالیکه گروهی از مؤمنان از این کار خوششان نمیآمد
يُجَـٰدِلُونَكَ فِى ٱلْحَقِّ بَعْدَ مَا تَبَيَّنَ كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى ٱلْمَوْتِ وَهُمْ يَنظُرُونَ ﴿٦﴾
ای رسول- این گروه از مؤمنان در مورد قتال با مشرکان پس از اینکه به روشنی دانستند واقع میشود با تو مجادله میکنند، گویی بهسوی مرگ کشانده میشوند و واقعا دارند آن را میبینند. این امر بهسبب آن است که برای خروج به هدف قتال، به شدت ناخشنود هستند؛ زیرا آنها برای قتال آماده نشدهاند، وخودشان را تجهیز نکردهاند
وَإِذْ يَعِدُكُمُ ٱللَّهُ إِحْدَى ٱلطَّآئِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ ٱلشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُحِقَّ ٱلْحَقَّ بِكَلِمَـٰتِهِۦ وَيَقْطَعَ دَابِرَ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٧﴾
ای مؤمنان مجادله کننده- به یاد آورید آنگاه که الله به شما وعده داد که به یکی از دو گروه مشرکان دست خواهید یافت، یعنی کاروان تجاری واموالی که حمل میکند تا آنها را به عنوان غنیمت بگیرید، یا گروه جنگی که با آنها بجنگید وبر آنها پیروز شوید، وشما دوست داشتید که کاروان تجاری بهسبب سهولت وآسانی تسلط به آن بدون قتال، از شما باشد، اما الله میخواست که با فرمان دادن به شما به قتال، حق را محقق گرداند؛ تا بزرگان مشرکان را بکشید، وبسیاری از آنها را به صفحه ۱ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر اسارت بگیرید تا قدرت اسلام آشکار شود
لِيُحِقَّ ٱلْحَقَّ وَيُبْطِلَ ٱلْبَـٰطِلَ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْمُجْرِمُونَ ﴿٨﴾
تا الله حق را با پیروزی اسلام وپیروانش محقق گرداند، واین امر با شواهدی بر صدق آن محقق میگردد، وبه این هدف که او سبحانه باطل را با دلایلی که بطلانش را آشکار میسازد باطل گرداند، هر چند مشرکان این امر را نپسندند، اما الله آن را آشکار میسازد
إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَٱسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّى مُمِدُّكُم بِأَلْفٍۢ مِّنَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ مُرْدِفِينَ ﴿٩﴾
وروز بدر را به یاد آوردید آنگاه که برای پیروزی بر دشمنتان از الله یاری میطلبیدید، پس الله درخواست شما را اجابت کرد به این ترتیب که (فرمود): - ای مؤمنان- من با هزار فرشته پیاپی که از پی یکدیگر میآیند یاور ومددکار شما هستم
وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشْرَىٰ وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِۦ قُلُوبُكُمْ ۚ وَمَا ٱلنَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿١٠﴾
و-ای مؤمنان- الله یاریدادن با فرشتگان را قرار نداده است جز بشارتی برای شما به اینکه او تعالی یاور شما در برابر دشمنتان است، وبرای اینکه دلهایتان با یقین بر پیروزی آرام یابد. وپیروزی به افراد زیاد وتجهیزات فراوان نیست، بلکه پیروزی فقط از جانب الله سبحانه است. همانا الله در فرمانروایی خویش شکست ناپذیر است، هیچکس بر او چیره نمیشود، ودر شرع وتقدیرش بسیار داناست
إِذْ يُغَشِّيكُمُ ٱلنُّعَاسَ أَمَنَةًۭ مِّنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ لِّيُطَهِّرَكُم بِهِۦ وَيُذْهِبَ عَنكُمْ رِجْزَ ٱلشَّيْطَـٰنِ وَلِيَرْبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ ٱلْأَقْدَامَ ﴿١١﴾
ى - ای مؤمنان- به یاد آورید آنگاه که الله خواب سبکی بر شما افکند تا ترسی را که از دشمن بر شما حاصل شده بود به آرامش تبدیل کند، وبارانی از آسمان بر شما بارید؛ تا شما را از حدثها پاک گرداند، ووسوسههای شیطان را از شما برطرف کند، وبا آن، دلهایتان را استوار سازد تا بدنهایتان هنگام رویارویی استوار گردند، وبا آن، گامها را با س فتشدن زمین ماسهای استوار سازد تا گامها در آن فرو نرود
إِذْ يُوحِى رَبُّكَ إِلَى ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ أَنِّى مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا۟ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ سَأُلْقِى فِى قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱلرُّعْبَ فَٱضْرِبُوا۟ فَوْقَ ٱلْأَعْنَاقِ وَٱضْرِبُوا۟ مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍۢ ﴿١٢﴾
ای پیامبر- آنگاه که پروردگارت به فرشتگانی که الله با آنها مؤمنان را در بدر یاری رساند وحی میکرد: - ای فرشتگان- همانا من با نصر وتأیید با شما هستم، پس ارادههای مؤمنان را بر قتال با دشمنشان تقویت کنید، در دلهای کسانیکه کفر ورزیدند ترس شدید خواهم افکند؛ پس -ای مؤمنان- گردنهای کافران را بزنید تا بمیرند، ومفاصل واعضایشان را بزنید تا از پیکار با شما بازایستند
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ شَآقُّوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ ۚ وَمَن يُشَاقِقِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿١٣﴾
سبب این قتل وزدن اعضای کافران که بر آنها واقع شد آن است که آنها با الله ورسولش مخالفت کردند واز آنچه به آن فرمان یافته بودند فرمانبرداری نکردند، واز آنچه نهی شده بودند دست نکشیدند، وهرکس در این مورد با الله ورسولش مخالفت کند همانا الله او را در دنیا با قتل واسارت ودر آخرت با آتش، سخت کیفر میکند
ذَٰلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابَ ٱلنَّارِ ﴿١٤﴾
ای مخالفان الله ورسولش- عذاب مذکور برای شماست پس آن را که در دنیا برایتان به تعجیل افتاده است بچشید، واگر بر کفر ودشمنیتان بمیرید در آخرت عذاب آتش برایتان است. صفحه ۲ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ زَحْفًۭا فَلَا تُوَلُّوهُمُ ٱلْأَدْبَارَ ﴿١٥﴾
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، هرگاه مشرکان در قتال به شما روی آوردند ونزدیک شدند از آنها نگریزید، وبرای فرار به آنها پشت نکنید، بلکه در برابر آنها پایداری ورزید، ودر رویارویی با آنها شکیبایی کنید، زیرا الله با نصر وتأیید خویش با شماست، [و شما را یاری وتقویت میکند]
وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍۢ دُبُرَهُۥٓ إِلَّا مُتَحَرِّفًۭا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٍۢ فَقَدْ بَآءَ بِغَضَبٍۢ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأْوَىٰهُ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ ﴿١٦﴾
وهرکس برای فرار از آنها به آنها پشت کند به خشمی از الله بازگشته است، واستحقاق این عذاب را دارد، وجایگاه او در آخرت، جهنم است، وچه سرانجام و بازگشتگاه بدی دارد؛ مگر اینکه به هدف بازگشتن به قتال با آنها باشد؛ یعنی برای فریبدادنشان تظاهر کند که فرار میکند، اما در واقع میخواهد دوباره به آنها هجوم آورد، یا مگر اینکه برای پیوستن به گروهی از مسلمانان که آنجا حضور دارند، باشد تا از آنها کمک بگیرد
فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ قَتَلَهُمْ ۚ وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ رَمَىٰ ۚ وَلِيُبْلِىَ ٱلْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلَآءً حَسَنًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ ﴿١٧﴾
ای مؤمنان- در روز بدر شما با قدرت ونیروی خودتان مشرکان را نکشتید، بلکه الله شما را در این کار یاری کرد، و-ای پیامبر- آنگاه که بهسوی مشرکان [مشتی خاک] افکندی تو نیفکندی، بلکه الله همان ذاتی است که بهسوی آنها افکند آنگاه که [مشتی خاکی را] که تو افکندی را به آنها رساند، وتا اینکه مؤمنان با پیروزی بر دشمنشان که الله بر آنها بخشید درحالیکه افراد وتجهیزات کمی داشتند آزمایش شوند تا شکر او تعالی را به جای آورند. همانا الله دعا وسخنان شما را میشنود، واز اعمالتان ومصالح شما آگاه است
ذَٰلِكُمْ وَأَنَّ ٱللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿١٨﴾
این قتل مشرکان وافکندن بهسوی آنها تا اینکه شکست خوردند وفرار کردند، ونعمت پیروزی بر دشمن به مؤمنان، از جانب الله است، والله نیرنگ کافران را آنگاه که علیه اسلام نیرنگ میزنند ناتوان میسازد
إِن تَسْتَفْتِحُوا۟ فَقَدْ جَآءَكُمُ ٱلْفَتْحُ ۖ وَإِن تَنتَهُوا۟ فَهُوَ خَيْرٌۭ لَّكُمْ ۖ وَإِن تَعُودُوا۟ نَعُدْ وَلَن تُغْنِىَ عَنكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْـًۭٔا وَلَوْ كَثُرَتْ وَأَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿١٩﴾
ای مشرکان- اگر میخواهید که الله عذاب وخشمش را بر ستمکاران تجاوزکار واقع سازد الله آنچه را که خواستید بر شما واقع کرده است، یعنی آنچه را که عذابی برای شما وعبرتی برای پرهیزکاران است بر شما فرو فرستاده است، واگر از درخواست آن دست بردارید برایتان بهتر است، پس چه بسا به شما مهلت دهد وانتقام خویش از شما را به تعجیل نیندازد، اما اگر دوباره آن را بخواهید وبه قتال با مؤمنان باز گردید ما هم با افکندن عذاب بر شما وپیروزی مؤمنان باز میگردیم، ونه گروه شما ونه یارانتان شما را بینیاز نمیسازند هر چند با وجود کم بودن مؤمنان، افراد وتجهیزات زیادی داشته باشید، وهمانا الله با نصر وتأیید با مؤمنان است، و هرکس که الله با او باشد هیچکس بر او چیره نمیگردد
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَا تَوَلَّوْا۟ عَنْهُ وَأَنتُمْ تَسْمَعُونَ ﴿٢٠﴾
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید با اجرای فرمان واجتناب از نهی الله از او تعالی ورسولش فرمانبرداری کنید، وبا مخالفت امر و انجام نهی الله از او تعالی روی نگردانید، درحالیکه آیات الله را که بر شما خوانده میشود میشنوید. صفحه ۳ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ قَالُوا۟ سَمِعْنَا وَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ ﴿٢١﴾
و-ای مؤمنان- مانند منافقان ومشرکان نباشید که وقتی آیات الله بر آنها خوانده شد گفتند: آنچه را از قرآن بر ما تلاوت میشود با گوشهایمان شنیدیم، درحالیکه آنگونه که بیندیشند وپند بگیرند تا از آنچه میشنوند بهره بگیرند گوش نمیکنند
۞ إِنَّ شَرَّ ٱلدَّوَآبِّ عِندَ ٱللَّهِ ٱلصُّمُّ ٱلْبُكْمُ ٱلَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ﴿٢٢﴾
همانا نزد الله بدترین مخلوقاتی که بر روی زمین میجنبند همان کرانی هستند که حق را به نیت قبول کردن نمیشنوند، گنگانی هستند که سخن نمیگویند، پس آنها کسانی هستند که اوامر ونواهی الله را درک نمیکنند
وَلَوْ عَلِمَ ٱللَّهُ فِيهِمْ خَيْرًۭا لَّأَسْمَعَهُمْ ۖ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوا۟ وَّهُم مُّعْرِضُونَ ﴿٢٣﴾
واگر الله در این مشرکان تکذیبکننده خیری مییافت بهطور قطع آنها را آنگونه که از شنیدن بهرهمند شوند وهنگام شنیدن در دلایل وبرهانها بیندیشند شنوا میساخت، اما او تعالی میدانست که خیری در آنها نیست، واگر - بنابر فرض وتقدیر- او سبحانه آنها را شنوا میساخت بهطور قطع از روی دشمنی به ایمان پشت میکردند، درحالیکه رویگردان بودند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱسْتَجِيبُوا۟ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ۖ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ ٱلْمَرْءِ وَقَلْبِهِۦ وَأَنَّهُۥٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٢٤﴾
إ ليه تحشرون ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، هرگاه الله ورسولش شما را به حقی که زندگی شما در آن است فراخواندند با انجام آنچه به آن امر کردهاند وپرهیز از آنچه نهی کردهاند، اجابت کنید، وبه یقین بدانید که الله بر هر چیزی تواناست؛ زیرا او قادر است که میان شما وگردننهادن به حق حایل ایجاد کند، آنگاه که پس از رهانمودن ونپذیرفتن حق، دوباره آن را اراده کردید وبهسوی آن شتافتید. وبه یقین بدانید که در روز قیامت فقط بهسوی الله گرد آورده میشوید، آنگاه شما را با اعمالیکه در دنیا انجام دادید جزا میدهد
وَٱتَّقُوا۟ فِتْنَةًۭ لَّا تُصِيبَنَّ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنكُمْ خَآصَّةًۭ ۖ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٢٥﴾
و-ای مؤمنان- از عذابی که فقط به گناهکاران شما نمیرسد، بلکه گناهکار وغیر گناهکار را با هم دربرمیگیرد بترسید، واین امر زمانی است که ستم آشکار گردد اما تغییر داده نشود، وبه یقین بدانید که الله در برابر کسیکه از او نافرمانی کند سخت کیفر است؛ پس از نافرمانی او تعالی بترسید
وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ أَنتُمْ قَلِيلٌۭ مُّسْتَضْعَفُونَ فِى ٱلْأَرْضِ تَخَافُونَ أَن يَتَخَطَّفَكُمُ ٱلنَّاسُ فَـَٔاوَىٰكُمْ وَأَيَّدَكُم بِنَصْرِهِۦ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿٢٦﴾
و-ای مؤمنان- به یاد آورید، آنگاه که در مکه گروهی اندک بودید، وساکنان آن شما را ناتوان می پنداشتند وبر شما غالب بودند. می ترسیدید که دشمنانتان شما را غافلگیر کنند، پس الله متعال شما را به مأوی وپناهگاهی یعنی مدینه، رساند وشما را با پیروزی بر دشمنانتان در میادین جنگ از جمله غزوه ی بدر نیرومند گردانید، وروزى پاکیزه ای مانند غنیمت هایی که از دشمنانتان گرفتید، به شما بخشید؛ باشد که نعمت های الهی را شکرگزاری کنید تا آن ها را بر شما بیفزاید، وکفران نعمت نکنید که آن ها را از شما گرفته وعذاب می دهد
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَخُونُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ وَتَخُونُوٓا۟ أَمَـٰنَـٰتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٢٧﴾
ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، با اجرا نکردن اوامر وپرهیز نکردن از نواهی، به الله ورسولش خیانت نکنید، وبر وام وسایر امانتهایی که نزد شما به امانت گذارده شده است خیانت نکنید، درحالیکه میدانید کاری که انجام میدهید خیانت است؛ که در این صورت از خیانتکاران خواهید بود. صفحه ۴ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَآ أَمْوَٰلُكُمْ وَأَوْلَـٰدُكُمْ فِتْنَةٌۭ وَأَنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥٓ أَجْرٌ عَظِيمٌۭ ﴿٢٨﴾
و-ای مؤمنان- بدانید که اموالتان وفرزندانتان فقط آزمایش وامتحانی از جانب الله برای شما هستند، که شما را از عمل برای آخرت باز میدارند، وبه خیانت میکشانند، وبدانید که پاداش بزرگ نزد الله است، پس این پاداش را بهسبب رعایت حال اموال وفرزندانتان وخیانت به خاطر آنها، از دست ندهید
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِن تَتَّقُوا۟ ٱللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَانًۭا وَيُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ ذُو ٱلْفَضْلِ ٱلْعَظِيمِ ﴿٢٩﴾
ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، بدانید که اگر با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه کنید، نیروی تشخیص تفاوت میان حق وباطل را برای شما قرار میدهد، واین دو بر شما مشتبه نمیشود، وگناهانی را که کسب کردهاید از شما میزداید، وگناهانتان را برایتان میآمرزد، و الله دارای بخششی بزرگ است، واز جمله بخشش بزرگ او بهشتش است که آن را برای بندگان پرهیزکارش آماده ساخته است
وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ ۚ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ ٱللَّهُ ۖ وَٱللَّهُ خَيْرُ ٱلْمَـٰكِرِينَ ﴿٣٠﴾
و-ای رسول- به یاد آور آنگاه که مشرکان علیه تو به یکدیگر کمک کردند که برای زندانی کردن یا کشتن یا تبعید از سرزمین خودت به سرزمینی دیگر برایت نیرنگ زدند، واین کار را کردند والله نیرنگشان را به خودشان بازگرداند، والله بهترین تدبیر کنندگان است
وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتُنَا قَالُوا۟ قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَآءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَـٰذَآ ۙ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّآ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٣١﴾
وهنگامیکه آیات ما برایشان خوانده شود از روی دشمنی وتکبر بر حق میگویند: قبلا مانند این را شنیدهایم، واگر بخواهیم مانند این قرآن بگوییم بهطور قطع خواهیم گفت، این قرآن را که شنیدیم چیزی جز دروغهای پیشینیان نیست؛ پس به آن ایمان نمیآوریم
وَإِذْ قَالُوا۟ ٱللَّهُمَّ إِن كَانَ هَـٰذَا هُوَ ٱلْحَقَّ مِنْ عِندِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةًۭ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ أَوِ ٱئْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍۢ ﴿٣٢﴾
و-ای رسول- به یاد آور آنگاه که مشرکان گفتند: بارالها اگر آنچه که محمد صلی الله علیه وسلم آورده حق است پس سنگهایی از آسمان برایمان فرو ریز تا ما را نابود کند، یا عذابی سخت بر ما فرود آور. این سخن را از روی زیادهروی در انکار واعتراض گفتند
وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ ۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿٣٣﴾
و-ای محمد- تا زمانیکه تو در میان امتت هستی، الله بر آن نیست که آنها را- چه کسانی از آنها که از امت استجابت هستند یا از امت دعوت- به عذابی که آنها را ریشهکن کند عذاب گرداند، زیرا وجود تو در میان آنها، امانی از عذاب برایشان است، وتا زمانیکه از گناهان خویش از الله طلب آمرزش میکنند، الله عذاب کنندۀ آنها نیست
وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ ٱللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ وَمَا كَانُوٓا۟ أَوْلِيَآءَهُۥٓ ۚ إِنْ أَوْلِيَآؤُهُۥٓ إِلَّا ٱلْمُتَّقُونَ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٣٤﴾
أك ثرهم لا يعلمون وچه چیزی جلوی عذاب آنها را میگیرد درحالیکه آنچه موجب عذابشان میشود یعنی بازداشتن مردم از مسجدالحرام که پیرامون آن طواف کنند یا در آن نماز گزارند، مرتکب شدهاند؟ ومشرکان دوستان الله نبودند، زیرا دوستان الله فقط پرهیزکاران هستند که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله، از او تعالی میترسند، اما بیشتر مشرکان درحالیکه نمیدانستند که دوستان او تعالی نیستند، ادعا کردند که دوستان الله هستند
وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِندَ ٱلْبَيْتِ إِلَّا مُكَآءًۭ وَتَصْدِيَةًۭ ۚ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿٣٥﴾
ونماز مشرکان در مسجدالحرام جز سوت کشیدن وکفزدن نبود، پس -ای مشرکان- عذاب با قتل واسارت در روز بدر را بهسبب اینکه به الله کفر ورزیدید و رسولش را تکذیب کردید بچشید. صفحه ۵ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ لِيَصُدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةًۭ ثُمَّ يُغْلَبُونَ ۗ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِلَىٰ جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ ﴿٣٦﴾
همانا کسانیکه به الله کفر ورزیدند اموالشان را برای بازداشتن مردم از دین الله انفاق میکنند، پس اموالشان را انفاق خواهند کرد وآنچه را اراده کردند هرگز برایشان محقق نخواهد شد، سپس سرانجام انفاق اموالشان توسط آنها پشیمانی است؛ زیرا هم اموالشان از دست میرود وهم هدفی که از انفاق اموال دنبال میکنند، سپس با پیروزی مؤمنان بر آنها، مغلوب میشوند، وکسانیکه به الله کفر ورزیدند در روز قیامت بهسوی جهنم کشانده میشوند، آنگاه برای همیشه در جهنم داخل میشوند وجاویدان در آن میمانند
لِيَمِيزَ ٱللَّهُ ٱلْخَبِيثَ مِنَ ٱلطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ ٱلْخَبِيثَ بَعْضَهُۥ عَلَىٰ بَعْضٍۢ فَيَرْكُمَهُۥ جَمِيعًۭا فَيَجْعَلَهُۥ فِى جَهَنَّمَ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْخَـٰسِرُونَ ﴿٣٧﴾
این کافران که اموالشان را برای بازداشتن از راه الله انفاق میکنند بهسوی آتش جهنم کشانده میشوند تا الله گروه پلید کفار را از گروه پاک مؤمنان جدا کند، وبه این هدف که اشخاص واعمال واموال پلید را به صورت متراکم وانباشته روی هم قرار دهد، آنگاه آنها را در آتش جهنم قرار دهد، اینها همان زیانکاران هستند؛ زیرا در روز قیامت به خودشان واهلشان زیان وارد کردند
قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِن يَنتَهُوا۟ يُغْفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَإِن يَعُودُوا۟ فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٣٨﴾
ای رسول- به کسانی از قومت که به الله ورسولش کفر ورزیدند بگو: اگر از کفرشان به الله ورسولش، ونیز از بازداشتن مؤمنان از راه الله، دست بکشند، الله گناهان گذشتۀ آنها را میآمرزد؛ زیرا اسلامآوردن، گناهان گذشته را از بین میبرد، واگر به کفرشان بازگردند بهراستیکه سنت الله در مورد پیشینیان ذکر شد که وقتی تکذیب کردند وبر کفرشان ادامه دادند کیفرشان را به تعجیل انداخت
وَقَـٰتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌۭ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِ ۚ فَإِنِ ٱنتَهَوْا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌۭ ﴿٣٩﴾
و-ای مؤمنان- با دشمنان کافرتان بجنگید تا شرک وبازداشتن مسلمانان از دین الله از بین برود، ودین وطاعت فقط برای الله وبدون هیچ شریکی برای او باشد، پس اگر کافران از شرک وبازداشتن از راه الله دست کشیدند آنها را رها کنید، زیرا الله بر اعمالشان آگاه است، وهیچ امر پنهانی بر او پوشیده نمیماند
وَإِن تَوَلَّوْا۟ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ مَوْلَىٰكُمْ ۚ نِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٤٠﴾
واگر از پایان دادن به کفر وبازداشتن از راه الله که به آن فرمان یافتهاند روی برگرداندند، پس -ای مؤمنان- بدانید که الله یاور شما در برابر آنها است، او تعالی چه دوست نیکویی است برای کسیکه او را دوست بدارد، ونیکو یاوری است برای کسیکه به او یاری کند، زیرا هرکس که الله تعالی او را دوست بدارد رستگار شده است، وهرکس که الله تعالی او را حمایت کند به پیروزی دست یافته است
۞ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَىْءٍۢ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُۥ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ إِن كُنتُمْ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ وَمَآ أَنزَلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا يَوْمَ ٱلْفُرْقَانِ يَوْمَ ٱلْتَقَى ٱلْجَمْعَانِ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌ ﴿٤١﴾
ى ه ى ء و-ای مؤمنان- بدانید هر چیزی که در جهاد در راه الله به زور از کفار گرفتید به پنج قسمت تقسیم میشود، که چهار پنجم آن میان مجاهدان تقسیم میشود، ویک پنجم باقیمانده نیز به پنج قسمت تقسیم میگردد: یک قسمت آن برای الله ورسولش است که در راه مصارف عمومی مسلمانان هزینه میشود، یک قسمت برای نزدیکان پیامبر، چه بنیهاشم وچه بنیالمطلب است، یک قسمت برای یتیمان، یک قسمت برای فقرا ومساکین، ویک قسمت برای مسافرانی است که راهها بر آنها قطع شده است، اگر به الله، وبه آنچه بر بندۀمان محمد صلی الله علیه وسلم در روز بدر نازل کردیم که الله میان حق وباطل جدایی انداخت آنگاه که شما را بر دشمنانتان پیروز گرداند ایمان دارید. والله که شما را پیروز گرداند بر هر چیزی تواناست. صفحه ۶ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِذْ أَنتُم بِٱلْعُدْوَةِ ٱلدُّنْيَا وَهُم بِٱلْعُدْوَةِ ٱلْقُصْوَىٰ وَٱلرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ۚ وَلَوْ تَوَاعَدتُّمْ لَٱخْتَلَفْتُمْ فِى ٱلْمِيعَـٰدِ ۙ وَلَـٰكِن لِّيَقْضِىَ ٱللَّهُ أَمْرًۭا كَانَ مَفْعُولًۭا لِّيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٍۢ وَيَحْيَىٰ مَنْ حَىَّ عَنۢ بَيِّنَةٍۢ ۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٤٢﴾
ى وبه یاد آورید آنگاه که شما در سمت نزدیکتر دره به طرف مدینه، ومشرکان در سمت دورتر دره به طرف مکه بودند، وکاروان تجاری در مکانی پایینتر از شما به سمت ساحل دریای سرخ بود، واگر شما ومشرکان با یکدیگر وعده میگذاشتید که در بدر با یکدیگر روبرو شوید بهطور قطع از وعدهتان با یکدیگر سرپیچی میکردید، اما او سبحانه شما ومشرکان را بدون اینکه میانتان وعدهای باشد در بدر گرد آورد؛ تا پیروزی مؤمنان وخواری مشرکان وسرافرازی دینش وخوارساختن شرک را که انجام شدنی بود کامل گرداند؛ تا با پیروزی مؤمنان بر مشرکان با وجود کمی افراد وتجهیزات اندکش، هرکس از مشرکان که بمیرد پس از اقامۀ حجت بر او بمیرد؛ وهرکس از آنها که زنده بماند با بینه وحجتی که الله برایش آشکار ساخته است زنده بماند. آنگاه برای هیچیک از آنها حجتی در برابر الله نباشد که از کفار اعتراض کند، والله سخنان همگی را میشنود، واز اعمالشان آگاه است، ذرهای از آن بر او پوشیده نمیماند، وآنها را در قبال آن جزا خواهد داد
إِذْ يُرِيكَهُمُ ٱللَّهُ فِى مَنَامِكَ قَلِيلًۭا ۖ وَلَوْ أَرَىٰكَهُمْ كَثِيرًۭا لَّفَشِلْتُمْ وَلَتَنَـٰزَعْتُمْ فِى ٱلْأَمْرِ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ سَلَّمَ ۗ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٤٣﴾
ای رسول- از جمله نعمتهای الله بر خودت وبر مؤمنان به یاد آور آنگاه که الله مشرکان را در خوابت کم تعداد به تو نشان داد، آنگاه مؤمنان را از این امر آگاه کردی تا بر این کار فال نیک زنند، وارادههایشان برای رویارویی وپیکار با دشمنشان تقویت شود، واگر او سبحانه مشرکان را در خوابت، به تو زیاد نشان داده بود بهطور قطع ارادههای اصحابت سست میشد، واز پیکار میترسیدند، اما او تعالی آنها را از این کار به سلامت داشت، واز شکست محافظت کرد، پس مشرکان را در چشم رسولش صلی الله علیه وسلم اندک نشان داد، همانا او به آنچه قلبها دربردارند وبه آنچه جانها پنهان میکنند آگاه است
وَإِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ ٱلْتَقَيْتُمْ فِىٓ أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًۭا وَيُقَلِّلُكُمْ فِىٓ أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِىَ ٱللَّهُ أَمْرًۭا كَانَ مَفْعُولًۭا ۗ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ ﴿٤٤﴾
و-ای مؤمنان- به یاد آورید که الله مشرکان را آنگاه که با آنها روبهرو شدید به شما اندک نشان داد، پس بر اقدام بر پیکار با آنها جرأت پیدا کردید، وشما را در چشمان آنها اندک نشان داد تا بر پیکار با شما پیش آیند بدون اینکه به بازگشت فکر کنند، تا الله کاری را که انجام شدنی بود با انتقام از مشرکان با قتل واسارت، و نعمتبخشیدن به مؤمنان با یاری وپیروزی بر دشمنان تحقق بخشد، وامور فقط بهسوی الله بازگردانده میشود. آنگاه گناهکار را به خاطر گناهش، ونیکوکار را به خاطر نیکوکاریاش جزا میدهد
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةًۭ فَٱثْبُتُوا۟ وَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًۭا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٤٥﴾
ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، هرگاه با گروهی از کافران روبرو شدید، در رویارویی با آنها پایداری ورزید ونترسید، الله را زیاد یاد کنید و در دعا بخوانید، زیرا او بر پیروزی شما در برابر آنها تواناست، امید است که آنچه را میطلبید به شما برسد، وآنچه که از آن میترسید از شما دور شود
وَأَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَا تَنَـٰزَعُوا۟ فَتَفْشَلُوا۟ وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ ۖ وَٱصْبِرُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٤٦﴾
ودر سخنان ورفتار وتمام احوالتان بر طاعت الله وطاعت رسولش پایبند باشید، ودر رأی اختلاف نکنید؛ زیرا اختلاف سبب سستی وترس شما، واز بینرفتن نیرویتان است، وهنگام رویارویی با دشمن شکیبایی کنید، همانا الله با پیروزی وتأیید وکمک، همراه شکیبایان است، وهرکس که الله همراه او باشد، بدون تردید چیره وپیروز است
وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ خَرَجُوا۟ مِن دِيَـٰرِهِم بَطَرًۭا وَرِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌۭ ﴿٤٧﴾
ومانند مشرکان نباشید که از روی غرور ونمایش به مردم از مکه خارج شدند، ومردم را از دین الله بازمیدارند، وآنها را از ورود به دین الله منع میکنند، والله به آنچه انجام میدهند احاطه دارد، وذرهای از اعمالشان بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی آنها را در قبال اعمالشان مجازات خواهد کرد. صفحه ۷ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَعْمَـٰلَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ ٱلْيَوْمَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَإِنِّى جَارٌۭ لَّكُمْ ۖ فَلَمَّا تَرَآءَتِ ٱلْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّنكُمْ إِنِّىٓ أَرَىٰ مَا لَا تَرَوْنَ إِنِّىٓ أَخَافُ ٱللَّهَ ۚ وَٱللَّهُ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٤٨﴾
ى ى ه و-ای مؤمنان- از نعمتهای الله بر خودتان به یاد آورید که شیطان اعمال مشرکان را برایشان آراست، آنگاه آنها را برای رویارویی وپیکار با مسلمانان تشویق کرد و به آنها گفت: امروز هیچکس بر شما پیروز نخواهد شد، ومن یاورتان، وپناهگاه شما در برابر دشمنتان هستم، اما هنگامیکه دو گروه با هم روبرو شدند: یعنی گروه مؤمنان که فرشتگان همراهشان بودند وآنها را یاری میکردند، وگروه مشرکان که شیطان همراهشان بود که دست از یاری آنها کشید؛ شیطان برای فرار پشت کرد، وبه مشرکان گفت: همانا من از شما بیزارم، همانا فرشتگانی را میبینم که برای یاری مؤمنان آمدهاند، میترسم که الله مرا نابود کند، والله سختکیفر است، پس هیچکس نمیتواند کیفر او را تحمل کند
إِذْ يَقُولُ ٱلْمُنَـٰفِقُونَ وَٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ غَرَّ هَـٰٓؤُلَآءِ دِينُهُمْ ۗ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ ﴿٤٩﴾
وبه یاد آورید آنگاه که منافقان وافراد دارای ایمان ضعیف گفتند: این مسلمانان را دینشان فریفته است که آنها را به پیروزی بر دشمنانشان با وجود افراد اندک و تجهیزات ضعیف، وافراد زیاد وتجهیزات قوی دشمنانشان، وعده میدهد. واینها درک نکردند که هرکس فقط بر الله اعتماد کند وبه پیروزیای که به او وعده داده است مطمئن باشد الله یاور اوست، وهر چند ضعیف باشد او را خوار نمیسازد، والله ذات شکستناپذیری است که هیچکس بر او پیروز نمیشود، ودر تقدیر و شرعش بسیار داناست
وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ يَتَوَفَّى ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۙ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَـٰرَهُمْ وَذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلْحَرِيقِ ﴿٥٠﴾
و-ای رسول- اگر کسانی را که به الله ورسولش کفر ورزیدند ببینی، آنگاه که فرشتگان ارواحشان را قبض نموده وبرمیکنند درحالیکه وقتی روی میآورند بر صورتهایشان میزنند، ووقتی در حال فرار پشت میکنند بر پشت آنها میزنند، وبه آنها میگویند: - ای کافران- عذاب سوزاننده را بچشید. اگر این امر را ببینی، بهطور قطع امری بزرگ دیدهای
ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّـٰمٍۢ لِّلْعَبِيدِ ﴿٥١﴾
ای کافران- سبب این عذاب دردآور هنگام قبض ارواحتان، وعذاب سوزاننده در قبرهایتان ودر آخرت، گناهانی است که در دنیا کسب کردهاید، زیرا الله بر مردم ستم نمیکند، بلکه فقط به عدالت میان آنها داوری میکند زیرا او داوری عادل است. ى
كَدَأْبِ ءَالِ فِرْعَوْنَ ۙ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّۭ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿٥٢﴾
واین عذاب نازلشده به این کافران مخصوص آنها نیست، بلکه سنت الله است که در هر زمان ومکانی بر کافران گذشته است، چنانکه به خاندان فرعون و امتهای قبل از آنها رسیده است، آنگاه که به آیات الله سبحانه کفر ورزیدند. پس الله آنها را بهسبب گناهانشان، به شیوهای مقتدرانه وشکستناپذیر گرفت، و عذابش را بر آنها فرو فرستاد. همانا الله ذات توانایی است که کسی بر او پیروز وچیره نمیشود، ونسبت به کسانیکه از او نافرمانی کنند سختکیفر است
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًۭا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَىٰ قَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمْ ۙ وَأَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ ﴿٥٣﴾
این کیفر سخت بهسبب آن است که هرگاه الله نعمتی از جانب خودش به قومی ارزانی دارد آن نعمت را از آنها نمیگیرد مگر آنکه نفسشان را از حال پاکش، یعنی از ایمان واستقامت وشکر نعمتها به حال بدش، یعنی کفر به الله ونافرمانی او وکفران نعمت او تعالی تغییر دهند، والله سخنان بندگانش را میشنود، واز افعالشان آگاه است، چنانکه هیچ چیز از امور آنها بر او پوشیده نمیماند. صفحه ۸ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ل
كَدَأْبِ ءَالِ فِرْعَوْنَ ۙ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَـٰهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ ۚ وَكُلٌّۭ كَانُوا۟ ظَـٰلِمِينَ ﴿٥٤﴾
كانوا ظلمين حال این کافران همانند حال دیگرانی است که به الله کفر ورزیدند مانند خاندان فرعون وامتهای تکذیبکنندۀ قبل از آنها، که آیات پروردگارشان را تکذیب کردند، پس الله آنها را بهسبب گناهانی که مرتکب شده بودند نابود کرد، وهم خاندان فرعون وهم امتهای قبل از آنها بهسبب کفر وشرکشان به الله ستمکار بودند، پس به این سبب، کیفر او سبحانه بر آنها واجب شد، آنگاه کیفرش را بر آنها واقع ساخت
إِنَّ شَرَّ ٱلدَّوَآبِّ عِندَ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٥٥﴾
همانا بدترین جنبندگان روی زمین کسانی هستند که به الله ورسولانش کفر ورزیدند، زیرا آنها بهسبب پافشاری بر کفر ایمان نمیآورند هر چند تمام آیات نزدشان بیاید؛ همانا وسایل هدایت، چه عقل وچه گوش وچه چشم در آنها از کار افتاده است
ٱلَّذِينَ عَـٰهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِى كُلِّ مَرَّةٍۢ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ ﴿٥٦﴾
همان کسانی- مانند بنیقریظه- که از آنها پیمانها ومیثاقها گرفتی، سپس این پیمانها را هربار شکستند، وآنها از الله نمیترسند، پس به پیمانهایشان وفا نمیکنند، وبه میثاقهایی که از آنها گرفته میشود پایبند نیستند
فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِى ٱلْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿٥٧﴾
ای رسول- اگر با اینها که پیمانهایشان را شکستند در جنگ روبهرو شدی شدیدترین بلا را بر آنها وارد آور تا دیگران آن را بشنوند، شاید از حال آنها عبرت بگیرند، آنگاه از پیکار با تو ویاری دشمنانت علیه تو بترسند
وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةًۭ فَٱنۢبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَآءٍ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلْخَآئِنِينَ ﴿٥٨﴾
و-ای رسول- اگر از قومی که با آنها پیمان بستهای از روی نشانهای که بر تو آشکار میشود ترسیدی که خیانت ونقض پیمان بکنند، دور انداختن پیمانشان را بر آنها اعلام کن تا در آگاهی از این امر با تو یکسان باشند، وقبل از اینکه بر آنها اعلام کنی ناگهان بر آنها وارد نشو، زیرا غافلگیرکردن آنها قبل از اینکه به آنها اعلام شود خیانت است، والله خیانتکاران را دوست ندارد، بلکه بر آنها خشم میگیرد، پس تو هم از خیانت برحذر باش
وَلَا يَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ سَبَقُوٓا۟ ۚ إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ ﴿٥٩﴾
وکسانیکه کفر ورزیدند گمان نکنند که از عذاب الله فرار کرده ورهایی پیدا کردهاند، همانا آنها نمیتوانند از چنگ او تعالی فرار کنند ونمیتوانند از کیفرش رهایی پیدا کنند، بلکه او تعالی مراقب آنها است وبه آنها دست مییابد
وَأَعِدُّوا۟ لَهُم مَّا ٱسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍۢ وَمِن رِّبَاطِ ٱلْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَءَاخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ ٱللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِن شَىْءٍۢ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ ﴿٦٠﴾
ه ء و-ای مؤمنان- آنچه برای آماده سازی، چه افراد وچه تجهیزات؛ مانند تیراندازی در توان دارید آماده سازید، وآنچه از اسبهایی که در راه الله نگه داشتهاید آماده سازید، تا دشمنان الله ودشمنان خودتان از کافران را که منتظر رسیدن بلاها بر شما هستند بترسانید، وبا آن قومی دیگر را که شما آنها را نمیشناسید، واز دشمنیای که برایتان پنهان میکنند آگاهی ندارید بترسانید، بلکه فقط الله آنها را میشناسد، واز آنچه در نفسهایشان پنهان میکنند آگاه است. وهر مالی، چه کم وچه زیاد، که انفاق کنید الله مانند آن را در دنیا به شما میدهد، وپاداش آن را به صورت کامل وبدون هیچ کاستی در آخرت برایتان عطا میکند، پس بر انفاق در راه او تعالی اقدام کنید. صفحه ۹ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
۞ وَإِن جَنَحُوا۟ لِلسَّلْمِ فَٱجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٦١﴾
واگر به صلح وترک قتال تمایل نشان دادند، پس -ای رسول- تو نیز به صلح روی بیاور، وبا آنها پیمان ببند، وبر الله توکل واعتماد کن، زیرا او هرگز تو را خوار نمیسازد، همانا او سخنانشان را میشنود، واز نیات وافعالشان آگاه است
وَإِن يُرِيدُوٓا۟ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ ٱللَّهُ ۚ هُوَ ٱلَّذِىٓ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِۦ وَبِٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٦٢﴾
و-ای رسول- اگر با گرایش به صلح وترک قتال قصد داشتند با این کار به تو نیرنگ بزنند تا برای قتال با تو آماده شوند، همانا الله در مقابل مکر ونیرنگ آنها برایت کافی است، او ذاتی است که با یاریاش تو را نیرومند ساخت، وبا یاری مؤمنان به تو، چه مهاجران وچه انصار، تو را قدرت داد
وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا مَّآ أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ ﴿٦٣﴾
حكيم ومیان دلهای مؤمنانی که تو را با آنها یاری کرد پس از آنکه پراکنده بودند الفت ایجاد کرد. اگر تمام اموال روی زمین را خرج میکردی تا میان دلهای پراکندۀ آنها الفت ایجاد کنی نمیتوانستی میان دلهایشان الفت ایجاد کنی، اما الله به تنهایی میان دلهایشان الفت ایجاد کرد، همانا او در فرمانروایی خویش ذات شکست ناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ودر تقدیر وتدبیر وشرعش بسیار داناست
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ حَسْبُكَ ٱللَّهُ وَمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٦٤﴾
ای پیامبر همانا الله در برابر شر دشمنانت برای تو ومؤمنانی که همراه تو هستند کافی است، پس بر الله اعتماد وتکیه کن
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ حَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ عَلَى ٱلْقِتَالِ ۚ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَـٰبِرُونَ يَغْلِبُوا۟ مِا۟ئَتَيْنِ ۚ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّا۟ئَةٌۭ يَغْلِبُوٓا۟ أَلْفًۭا مِّنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَفْقَهُونَ ﴿٦٥﴾
ای پیامبر مؤمنان را بر قتال تشویق کن، وآنها را با آنچه که ارادههایشان را قوی میگرداند وهمتهایشان را فعال میکند بر قتال برانگیز، - ای مؤمنان- اگر از شما بیست نفر شکیبا بر پیکار با کفار باشند بر دویست نفر از کفار پیروز میشوند، واگر از شما صد نفر شکیبا باشند بر هزار نفر از کافران پیروز میشوند؛ زیرا کافران مردمی هستند که سنت الله در پیروزی دوستانش، وسرکوب دشمنانش را نمیفهند، وهدف از قتال را درک نمیکنند، زیرا آنها برای برتری در دنیا میجنگند
ٱلْـَٔـٰنَ خَفَّفَ ٱللَّهُ عَنكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًۭا ۚ فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّا۟ئَةٌۭ صَابِرَةٌۭ يَغْلِبُوا۟ مِا۟ئَتَيْنِ ۚ وَإِن يَكُن مِّنكُمْ أَلْفٌۭ يَغْلِبُوٓا۟ أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٦٦﴾
ه - ای مؤمنان- اکنون الله بهسبب ضعفی که از شما معلوم داشته، به لطفی از جانب خویش، بر شما تخفیف داده، پس بر یک نفر از شما واجب گردانیده که به جای ده نفر از کافران، در برابر دو تن از آنها پایداری کند. پس اگر صد نفر شکیبا از شما برای قتال با کافران باشند بر دویست نفر پیروز میشوند، واگر هزار نفر شکیبا از شما باشند بر دو هزار نفر از کفار به اذن الله پیروز میشوند، والله با تأیید ویاری وپیروزی، همراه مؤمنان شکیبا است
مَا كَانَ لِنَبِىٍّ أَن يَكُونَ لَهُۥٓ أَسْرَىٰ حَتَّىٰ يُثْخِنَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ تُرِيدُونَ عَرَضَ ٱلدُّنْيَا وَٱللَّهُ يُرِيدُ ٱلْـَٔاخِرَةَ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ ﴿٦٧﴾
عزيز حكيم برای هیچ پیامبری شایسته نیست که (در ابتدای امر) از کافرانی که با او میجنگند اسیر بگیرد تا اینکه از آنها بسیار بکشد؛ تا وحشت را در دلهایشان بیفکند که به قتال با او بازنگردند، - ای مؤمنان- شما با گرفتن اسیران بدر، دریافت فدیه را میخواهید، حال آنکه الله آخرت را که با یاری وگرامی داشتن دینش به دست میآید میخواهد، والله در ذات وصفات وغلبۀ خویش شکستناپذیر است، که هیچکس بر او چیره نمیشود، ودر تقدیر وشرعش بسیار داناست. صفحه ۱۰ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَّوْلَا كِتَـٰبٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَآ أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌۭ ﴿٦٨﴾
اگر نوشتهای از جانب الله نبود که قضا وقدرش بر آن رفته است که او تعالی غنیمتها را بر شما حلال، وفدیه گرفتن از اسیران را برایتان مباح کرده است، بهطور قطع بهسبب گرفتن غنیمت وفدیه از اسیران قبل از اینکه وحیی از جانب الله مبنی بر اباحۀ این کار نازل شده باشد، عذابی سخت از جانب الله به شما میرسید
فَكُلُوا۟ مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَـٰلًۭا طَيِّبًۭا ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٦٩﴾
پس -ای مؤمنان- غنیمتی را که از کفار گرفتهاید بخورید که بر شما حلال است، وبا اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله از او تعالی بترسید، همانا الله نسبت به بندگان مؤمن خویش بسیار آمرزنده ومهربان است
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ قُل لِّمَن فِىٓ أَيْدِيكُم مِّنَ ٱلْأَسْرَىٰٓ إِن يَعْلَمِ ٱللَّهُ فِى قُلُوبِكُمْ خَيْرًۭا يُؤْتِكُمْ خَيْرًۭا مِّمَّآ أُخِذَ مِنكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٧٠﴾
ای پیامبر، به اسیران مشرک که در روز بدر آنها را به اسارت گرفتید بگو: اگر الله قصد خیر وصلاح نیت را در دلهایتان سراغ داشته باشد، بهتر از فدیهای که از شما گرفته شده است به شما میدهد، پس بر فدیهای که از شما گرفته شده است غمگین نباشید، وگناهانتان را میآمرزد، والله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است، ووعدۀ الله برای عباس عموی پیامبر صلی الله علیه وسلم وسایر کسانیکه اسلام آوردند تحقق یافته است
وَإِن يُرِيدُوا۟ خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا۟ ٱللَّهَ مِن قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿٧١﴾
و-ای محمد- اگر بخواهند با سخنانی که برایت آشکار میکنند به تو خیانت کنند، پیش از این نیز بر الله خیانت کردهاند، والله تو را بر آنها پیروز گردانده است، پس کسانی از آنها که باید کشته میشدند کشته شدند وکسانی از آنها که باید اسیر میشدند اسیر شدند، پس اگر بازگشتند مانند همین امر را باید انتظار بکشند، والله نسبت به مخلوقاتش وآنچه که آنها را اصلاح میکند آگاه است، ودر تدبیرش بسیار داناست
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَهَاجَرُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلَّذِينَ ءَاوَوا۟ وَّنَصَرُوٓا۟ أُو۟لَـٰٓئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍۢ ۚ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَلَمْ يُهَاجِرُوا۟ مَا لَكُم مِّن وَلَـٰيَتِهِم مِّن شَىْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا۟ ۚ وَإِنِ ٱسْتَنصَرُوكُمْ فِى ٱلدِّينِ فَعَلَيْكُمُ ٱلنَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَـٰقٌۭ ۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌۭ ﴿٧٢﴾
ى إ ى همانا کسانیکه به الله ایمان آوردهاند ورسولش را تصدیق کردهاند وبه شریعت او تعالی عمل کردهاند، واز سرزمین کفر به سرزمین اسلام، یا به مکانی که در آنجا با امنیت، الله را عبادت کنند مهاجرت کردهاند، وبا بخشش اموال وجانهایشان برای بالا بردن سخن الله جهاد کردهاند، وکسانیکه آنها را در منازلشان ساکن کردهاند، وآنها را یاری رساندهاند- آن مهاجران وکسانی از اهل مدینه که آنها را یاری رساندند در یاری وهمکاری دوستان یکدیگر هستند، و-ای مؤمنان- کسانیکه به الله ایمان آوردهاند اما از سرزمین کفر به سرزمین اسلام مهاجرت نکردهاند برعهدۀ شما نیست که به آنها یاری رسانید وآنها را حمایت کنید مگر اینکه در راه الله مهاجرت کنند، واگر کفار بر آنها ستم کردند آنگاه از شما درخواست یاری نمودند آنها را در برابر دشمنشان یاری کنید، مگر اینکه میان شما ودشمن آنها، پیمانی باشد که آن را نقض نکرده باشند، والله آنچه را انجام میدهید میبیند، وذرهای از اعمال شما بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی جزای آن را به شما خواهد داد
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ ۚ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَكُن فِتْنَةٌۭ فِى ٱلْأَرْضِ وَفَسَادٌۭ كَبِيرٌۭ ﴿٧٣﴾
وکسانیکه به الله کفر ورزیدهاند کفر آنها را گرد میآورد، پس به یکدیگر یاری میرسانند، پس مؤمن با آنها دوستی نمیکند، که اگر مؤمنان با یکدیگر دوستی نکنند وکافران را به دشمنی نگیرند، فتنهای برای مؤمنان پدید خواهد آمد که هیچکس از برادران دینیشان را نخواهند یافت که به آنها یاری رساند، وفسادی بزرگ با بازداشتن از راه الله در زمین به پا خواهد شد. صفحه ۱۱ از ۱۲ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ق
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَهَاجَرُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلَّذِينَ ءَاوَوا۟ وَّنَصَرُوٓا۟ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُؤْمِنُونَ حَقًّۭا ۚ لَّهُم مَّغْفِرَةٌۭ وَرِزْقٌۭ كَرِيمٌۭ ﴿٧٤﴾
ورزق كريم وکسانیکه به الله ایمان آوردهاند ودر راهش مهاجرت کردهاند، وکسانیکه مهاجران را در راه الله پناه دادهاند وبه آنها یاری رساندهاند، اینها همان متصفان به صفت ایمان حقیقی هستند، وپاداش آنها از جانب الله، آمرزش گناهانشان وروزیای گرامی از جانب او تعالی یعنی همان بهشت است
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنۢ بَعْدُ وَهَاجَرُوا۟ وَجَـٰهَدُوا۟ مَعَكُمْ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مِنكُمْ ۚ وَأُو۟لُوا۟ ٱلْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍۢ فِى كِتَـٰبِ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ ﴿٧٥﴾
ه وکسانیکه پس از ایمان پیشی گیرندگان به اسلام، یعنی مهاجران وانصار، ایمان آوردهاند، واز سرزمین کفر به سرزمین اسلام مهاجرت کردهاند، ودر راه الله جنگیدهاند تا سخن الله برتر باشد وسخن کسانیکه کفر ورزیدند پایینتر باشد، - ای مؤمنان- اینها از شما هستند، حقوقی را که شما دارید آنها نیز دارند، ووظایفی که برعهدۀ شماست برعهدۀ آنها نیز است، ودر حکم الله، خویشاوندان برای ارث بردن از یکدیگر سزاوارترند از ارث بردن به ایمان وهجرت که قبال موجود بود. همانا الله به هر چیزی داناست، وهیچچیز بر او پوشیده نمیماند، پس او میداند که چه چیزی به صلاح بندگانش است، وهمان را برایشان تشریع میفرماید. صفحه ۱۲ از ۱۲ moc.hgelp