الٓر ۚ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ ٱلْحَكِيمِ ﴿١﴾
احکام هستند
خانه›تفسیر›يونس (١٠)
مکی · ١٠٩ آیه
الٓر ۚ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ ٱلْحَكِيمِ ﴿١﴾
احکام هستند
أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ ٱلنَّاسَ وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ ٱلْكَـٰفِرُونَ إِنَّ هَـٰذَا لَسَـٰحِرٌۭ مُّبِينٌ ﴿٢﴾
آیا باعث شگفتی مردم است که برای امر کردن آنها به اینکه از عذاب الله بترسند، وحی را بر مردی از جنس خودشان نازل کردیم؛ و-ای رسول- کسانی را که به الله ایمان آوردهاند به خبری خوش مژده بده، که بهسبب پاداش عمل صالحی که از پیش فرستادند، جایگاهی والا نزد پروردگارشان دارند. کافران گفتند: بهطور قطع این مرد که این آیات را آورده، ساحری آشکار است
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ ۖ يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ ۖ مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِنۢ بَعْدِ إِذْنِهِۦ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ فَٱعْبُدُوهُ ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿٣﴾
ای شگفتزدگان- همانا پروردگارتان همان الله است که آسمانها را با وجود بزرگیاش، وزمین را با وجود گستردگیاش در شش روز آفرید، سپس [آن گونه كه شايسته جلال وعظمت اوست] بر عرش استوا نمود وقرار گرفت، پس چگونه تعجب میکنید که مردی از جنس خودتان بفرستد؟! واو ذاتی یگانه است که در فرمانروایی گستردۀ خویش حکم وسرنوشت را معین میکند، وهیچکس نمیتواند نزد او در چیزی شفاعت کند مگر پس از اجازه ورضایت او تعالی از شفاعتگر، آن ذات متص فبه این صفات، همان الله پروردگارتان است، پس عبادت را خالص وفقط برای او انجام دهید، آیا از تمام این دلایل وبرهانها مبنی بر وحدانیت او تعالی پند نمیگیرید؟ زیرا هرکس کوچکترین قابلیت پندگیری داشته باشد این موضوع را درمییابد، وبه آن ایمان میآورد
إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًۭا ۖ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّا ۚ إِنَّهُۥ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ بِٱلْقِسْطِ ۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَهُمْ شَرَابٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ وَعَذَابٌ أَلِيمٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ ﴿٤﴾
بازگشت شما در روز قیامت فقط بهسوی اوست؛ تا شما را در قبال اعمالتان جزا دهد، الله در مورد این موضوع وعدهای راستین به مردم داده است وخلاف آن عمل نمیکند، همانا او بر این کار تواناست. مخلوق را بدون مثال قبلی میآفریند، سپس آن را پس از مرگش بازمیگرداند؛ تا او سبحانه به کسانیکه به الله ایمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند به عدالت پاداش دهد. بهگونهای که از نیکیهایشان نمیکاهد، وبر بدیهایشان نمیافزاید. وبرای کسانیکه به الله ورسولانش کفر ورزیدهاند بهسبب کفرشان به الله ورسولانش، شربتی از آب بسیار جوشان است که رودههایشان را پاره پاره میکند، وعذابی رنجآور دارند
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ ٱلشَّمْسَ ضِيَآءًۭ وَٱلْقَمَرَ نُورًۭا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا۟ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلْحِسَابَ ۚ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلْحَقِّ ۚ يُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴿٥﴾
او ذاتی است که خورشید را قرار داد که روشنایی را پراکنده ومنتشر میکند، وماه را به عنوان نوری قرار داد که از آن روشنایی گرفته میشود، وحرکت آن را به تعداد منازل بیست وهشتگانهاش اندازه کرد، -منظور از منزل، مسافتی است که ماه در هر شبانهروز میپیماید-؛ تا -ای مردم- شما بهوسیلۀ خورشید تعداد روزها، و بهوسیلۀ ماه تعداد ماهها وسالها را بدانید. الله آسمانها وزمین وآنچه در این دو است را جز به حق نیافریده است؛ تا قدرت وبزرگیاش را بر مردم آشکار کند، الله این دلایل آشکار وبرهانهای واضح بر وحدانیت خویش را برای مردمی که استدلال به آنها را برای وحدانیت او تعالی میدانند بیان میکند. صفحه ۱ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّ فِى ٱخْتِلَـٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَّقُونَ ﴿٦﴾
همانا در پشت سر هم آمدن شب وروز بر بندگان، وتاریکی وروشناییای که به همراه دارد، وکوتاه وبلندشدن هر یک از آنها، ومخلوقاتی که در آسمانها وزمین هستند، نشانهای دلالت کننده بر قدرت الله است برای قومی که با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله از او تعالی میترسند
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُوا۟ بِٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَٱطْمَأَنُّوا۟ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمْ عَنْ ءَايَـٰتِنَا غَـٰفِلُونَ ﴿٧﴾
همانا کافران به دیدار الله امید ندارند تا از او بترسند یا به او امیدوار باشند، وبه جای زندگی جاویدان اخروی به زندگی گذرای دنیا راضی شدهاند، ونفسهایشان با خوشحالی، به دنیا انس گرفته است، واز آیات الله ودلایل آن رویگردان وغافل هستند
أُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿٨﴾
اینها که دارای صفات مذکور هستند، بهسبب کفر وتکذیب روز قیامت که کسب کردهاند، جایگاهشان که به آن پناه میبرند آتش جهنم است
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُم بِإِيمَـٰنِهِمْ ۖ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَـٰرُ فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٩﴾
همانا کسانیکه به الله ایمان آوردهاند واعمال صالح انجام دادهاند الله بهسبب ایمانشان، هدایت به عمل صالح منجر به رضایت خویش را به آنها روزی میدهد، سپس در روز قیامت آنها را در بهشتهای پرنعمت همیشگی، که نهرها از زیرشان جاری است داخل مینماید
دَعْوَىٰهُمْ فِيهَا سُبْحَـٰنَكَ ٱللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَـٰمٌۭ ۚ وَءَاخِرُ دَعْوَىٰهُمْ أَنِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿١٠﴾
دعای آنها در بهشت، منزه ومقدس دانستن الله است. ودرود الله وفرشتگان بر آنها ودرود آنها به یکدیگر چنین است: سلام؛ وپایان دعایشان چنین است که تمام ستایشها بر الله پروردگار تمام مخلوقات
۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسْتِعْجَالَهُم بِٱلْخَيْرِ لَقُضِىَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ ۖ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا فِى طُغْيَـٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿١١﴾
يعمهون واگر الله سبحانه به همان شتاب که دعای خیر مردم را برایشان اجابت میکند، در استجابت دعای بد شان هنگام خشم علیه خودشان وفرزندانشان واموالشان، شتاب نماید، بهطور قطع هلاک میشدند، اما الله به آنها مهلت میدهد، پس کسانی را که انتظار دیدار با او تعالی را نمیکشند- چون از هیچ کیفری نمیترسند و به هیچ پاداشی امید ندارند- رها میکند تا در مورد روز حساب متردد وسرگشته ودو دل بمانند
وَإِذَا مَسَّ ٱلْإِنسَـٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَآئِمًۭا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَآ إِلَىٰ ضُرٍّۢ مَّسَّهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢﴾
وهرگاه به انسان اسرافکار بر نفس خویش، بیماری یا مصیبتی برسد، بر پهلو آرمیده یا نشسته یا ایستاده با فروتنی وتضرع ما را در دعا میخواند؛ به این امید که آسیبی که به او رسیده است برطرف شود، اما وقتی دعایش را اجابت کنیم، وآسیبی را که به او رسیده است برطرف سازیم بر عملی که بوده است همچنان ادامه میدهد، گویی برای برطرفشدن آسیبی که به او رسیده بود هرگز ما را در دعا نخوانده است. همانگونه که برای این رویگردان، استمرار در گمراهیاش آراسته شده است، برای کسانیکه با کفرشان از حدود گذشتهاند، کفر وگناهانی که انجام میدادند آراسته شده است، پس آن را رها نمیکنند. صفحه ۲ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا ٱلْقُرُونَ مِن قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ ۙ وَجَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ وَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْقَوْمَ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿١٣﴾
ای مشرکان- همانا امتهای قبل از شما را بهسبب اینکه رسولان الله را تکذیب کردند وگناهان را مرتکب شدند نابود کردهایم، ورسولانشان که آنها را بهسویشان فرستادیم دلایل آشکار ودلالت کننده بر راستگوییشان در آنچه که از جانب پروردگارشان آورده بودند، برایشان آوردند، اما چون به ایمان تمایل نداشتند برایشان استوار ومناسب نشد که ایمان بیاورند، پس الله دست از یاریشان برداشت، وآنها را به ایمان توفیق نداد. همانگونه که آن امتهای ستمگر را مجازات کردیم، امثال آنها را در هر زمان ومکانی مجازات میکنیم
ثُمَّ جَعَلْنَـٰكُمْ خَلَـٰٓئِفَ فِى ٱلْأَرْضِ مِنۢ بَعْدِهِمْ لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ ﴿١٤﴾
ای مردم- سپس شما را جانشین آن امتهای تکذیب کننده که آنها را نابود کردیم قرار دادیم؛ تا بنگریم که چگونه عمل میکنید، آیا کار نیک انجام میدهید تا در قبال آن پاداش داده شوید، یا کار بد انجام میدهید تا در قبال آن مجازات شوید؟
وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَاتُنَا بَيِّنَـٰتٍۢ ۙ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا ٱئْتِ بِقُرْءَانٍ غَيْرِ هَـٰذَآ أَوْ بَدِّلْهُ ۚ قُلْ مَا يَكُونُ لِىٓ أَنْ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلْقَآئِ نَفْسِىٓ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ ۖ إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿١٥﴾
وهرگاه آیات واضح قرآن که بر توحید الله دلالت دارند بر آنها خوانده شود، منکران رستاخیز که امید به ثوابی ندارند واز عذاب نمیترسند میگویند: - ای محمد- قرآنی غیر از این قرآنی که مشتمل بر بدگویی از عبادت بتها است، بیاور یا اینکه بعضی از آن را یا تمام آن را به آیاتی دیگر که موافق هوا وهوسهای ما باشد، تغییر ده!! - ای رسول- به آنها بگو: درست نیست که خودم آن را تغییر دهم، و- به طریق اولی- نمیتوانم غیر آن را بیاورم، بلکه الله، تنها ذاتی است که آنچه از آن را که بخواهد تبدیل میکند. من فقط از چیزی که بر من وحی میشود، پیروی میکنم، همانا من از عذاب روزی بزرگ، یعنی روز قیامت میترسمکه با اجابت آنچه شما میخواهید از الله نافرمانی کنم
قُل لَّوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوْتُهُۥ عَلَيْكُمْ وَلَآ أَدْرَىٰكُم بِهِۦ ۖ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًۭا مِّن قَبْلِهِۦٓ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿١٦﴾
ای رسول- بگو: اگر الله میخواست که قرآن را بر شما نخوانم آن را برایتان نمیخواندم، وآن را برایتان ابلاغ نمیکردم، واگر الله میخواست بر زبان من شما را از قرآن آگاه نمیکرد. زمانی طولانی - چهل سال- بدون اینکه بخوانم وبنویسم، وبدون اینکه در طلب وجستجوی این کار باشم در میان شما سپری کردهام. آیا با عقلهایتان درک نمیکنید که آنچه برایتان آوردهام از جانب الله است، ومن در این امر دخالتی ندارم؟!
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَـٰتِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْمُجْرِمُونَ ﴿١٧﴾
پس هیچکس ستمکارتر نیست از آنکس که بر الله دروغ بندد، پس من چگونه میتوانم که با افترا بستن به او تعالی قرآن را تبدیل کنم، بهطور قطع کسانیکه با افترا بستن بر الله از حدود او تعالی میگذرند به مطلوبشان دست نمییابند
وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَـٰٓؤُلَآءِ شُفَعَـٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِ ۚ قُلْ أَتُنَبِّـُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَلَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ وَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿١٨﴾
ى ومشرکان به جای الله معبودانی خیالی عبادت میکنند که نفع وضرر نمیرسانند، ومعبود برحق هرگاه بخواهد نفع یا ضرر میرساند، ودر مورد معبودهایشان میگویند: اینها واسطههایی هستند که نزد الله برایمان شفاعت میکنند پس ما را بهسبب گناهانمان عذاب نمیکند، - ای رسول- به آنها بگو: آیا الله دانا را باخبر میسازید از اینکه شریکی دارد، واو نمیداند که شریکی در آسمانها وزمین دارد. او تعالی از باطل ودروغی که مشرکان در مورد او میگویند پاک ومنزه است. صفحه ۳ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَا كَانَ ٱلنَّاسُ إِلَّآ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَٱخْتَلَفُوا۟ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةٌۭ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿١٩﴾
ومردم جز امتی واحد ومؤمن ویکتاپرست نبودند پس اختلاف کردند، چنانکه برخی از آنها مؤمن باقی ماندند، وبرخی از آنها کفر ورزیدند. واگر حکمی از جانب الله نگذشته بود که او تعالی میان آنها در آنچه که اختلاف دارند در دنیا داوری نمیکند، وفقط در قیامت در موارد اختلافی میان آنها داوری میکند، اگر این حکم نگذشته بود، بهطور قطع در آنچه که اختلاف میکنند میان آنها در دنیا داوری میکرد، آنگاه هدایت شده از گمراه مشخص میشد
وَيَقُولُونَ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ ۖ فَقُلْ إِنَّمَا ٱلْغَيْبُ لِلَّهِ فَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ ﴿٢٠﴾
مشرکان میگویند: چرا برای محمد صلی الله علیه وسلم نشانهای از جانب پروردگارش که بر راستگویی او دلالت کند نازل نمیشود؟ - ای رسول- به آنها بگو: نزول نشانهها امری غیبی است که آگاهی از آن به الله اختصاص دارد، پس منتظر نشانههای حس ی که پیشنهاد دادهاید باشید، من نیز همراه شما از منتظران این امر هستم
وَإِذَآ أَذَقْنَا ٱلنَّاسَ رَحْمَةًۭ مِّنۢ بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَّكْرٌۭ فِىٓ ءَايَاتِنَا ۚ قُلِ ٱللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا ۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ ﴿٢١﴾
تمكرون وهرگاه پس از خشکسالی وسختیای که به مشرکان برسد، نعمت باران وگیاه وخیر وبرکت به آنها بچشانیم، بهناگاه آیات ما را ریشخند وتکذیب کنند، - ای رسول- به این مشرکان بگو: الله سریعترین مکر زننده، وسریعترین نزدیک کننده به عذاب برای شما وسریعترین کیفر دهنده است. همانا فرشتگان نگهبان، مکرهایی را که میاندیشید مینویسند، وذرهای از آن از دستشان نمیرود، پس چگونه از دست پروردگارشان میرود؟! الله بهزودی آنها را در قبال مکرشان جزا میدهد
هُوَ ٱلَّذِى يُسَيِّرُكُمْ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمْ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِم بِرِيحٍۢ طَيِّبَةٍۢ وَفَرِحُوا۟ بِهَا جَآءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌۭ وَجَآءَهُمُ ٱلْمَوْجُ مِن كُلِّ مَكَانٍۢ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ ۙ دَعَوُا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَـٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ ﴿٢٢﴾
ه - ای مردم- الله همان ذاتی است که شما را در خشکی بر روی پاهایتان وحیوانات سواریتان حرکت میدهد، واو ذاتی است که شما را در دریا داخل کشتیها حرکت میدهد، تا آنگاه که در کشتیها در دریا باشید، وبادی خوش کشتیها را ببرد، سواران از آن باد خوش، شادمان شوند، پس درحالیکه آنها در شادی خویش هستند بادی بسیار تند بر آنها بوزد، وموج دریا آنها را به هر جهتی ببرد، وبر ظنشان غالب شود که نابود شده هستند؛ آنگاه فقط الله را در دعا بخوانند، وغیر او را همراهش شریک قرار ندهند وبگویند: اگر از این مصیبت نابود کننده رهایی یابیم بهطور قطع از شکرگزاران نعمت تو خواهیم بود
فَلَمَّآ أَنجَىٰهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ ۗ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُم ۖ مَّتَـٰعَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٢٣﴾
إلينا مرجعكم فننبئكم بما كنتم تعملون پس وقتی دعایشان را اجابت کند، وآنها را از آن مصیبت برهاند، آنگاه با ارتکاب کفر ومعاصی وگناهان در زمین فساد برپا میکنند. -ای مردم- به خود آیید که سرانجام سرکشی بد شما به ضرر خودتان است، وهیچ زیانی به الله نمیرساند، در زندگی فانی دنیا از آن بهرهمند میشوید، سپس بازگشت شما در روز قیامت بهسوی ماست، آنگاه شما را از گناهانی که انجام میدادید باخبر میسازیم، وشما را در قبال آن مجازات میکنیم. صفحه ۴ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّمَا مَثَلُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَـٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلْأَنْعَـٰمُ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَآ أَنَّهُمْ قَـٰدِرُونَ عَلَيْهَآ أَتَىٰهَآ أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًۭا فَجَعَلْنَـٰهَا حَصِيدًۭا كَأَن لَّمْ تَغْنَ بِٱلْأَمْسِ ۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢٤﴾
همانا مثل زندگی دنیا که در آن بهرهمند میشوید، از نظر سرعت فنا شدن، مانند بارانی است که با گیاهان زمین درآمیخت؛ از جمله حبوبات ومیوههایی که مردم میخورند، وگیاه خشک وغیر آن که چهارپایان میخورند. تا آنگاه که زمین رنگ درخشانش را گرفت، وبا انواع گیاهانی که رویاند زیبا شد، وساکنانش گمان بردند که دیگر قادر بر جمعآوری گیاهان وچیدن میوههایش هستند، حکم ما به نابودی آن آمد، آنگاه آن را چنان درو شده قرار دادیم گویی هرگز در زمانی نزدیک با درختان وگیاهان آباد نبوده است، همانگونه که حالت دنیا وسرعت سپری شدن آن را برایتان بیان کردیم دلایل وبرهانها را برای کسانیکه میاندیشند وعبرت میگیرند بیان میکنیم
وَٱللَّهُ يَدْعُوٓا۟ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَـٰمِ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٢٥﴾
والله تمام مردم را بهسوی بهشت خویش که همان سرای سلامتی است فرا میخواند، مردم در آن از مصیبتها واندوهها ومرگ در سلامت هستند، والله هر یک از بندگانش را که بخواهد به دین اسلام که به این سرای سلامت میرساند هدایت میفرماید
۞ لِّلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ ٱلْحُسْنَىٰ وَزِيَادَةٌۭ ۖ وَلَا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌۭ وَلَا ذِلَّةٌ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٢٦﴾
برای کسانیکه با برپایی طاعاتی که الله آنها را برایشان واجب گردانیده، وترک گناهانی که الله برایشان حرام کرده است، کار نیکو انجام دادهاند، پاداشی نیکو، یعنی بهشت است، وافزون بر آن، یعنی نظر به چهرۀ الله کریم، برایشان است، وصورتهایشان را غبار وخواری وذلتی نمیپوشاند، این نیکوکاران، ساکنان بهشت میباشند که برای همیشه در آن میمانند
وَٱلَّذِينَ كَسَبُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ جَزَآءُ سَيِّئَةٍۭ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ ۖ مَّا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنْ عَاصِمٍۢ ۖ كَأَنَّمَآ أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مُظْلِمًا ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ﴿٢٧﴾
وبرای کسانیکه بدیها، یعنی کفر وگناهان را انجام دادهاند، به قدر همان اعمال زشتی که انجام دادهاند، الله آنها را در آخرت مجازات میکند، وچهرهشان را ذلت وخواری میپوشاند، هیچ مانعی برایشان نیست که آنها را از عذاب الله آنگاه که بر آنها فرو فرستد باز دارد، وبه سبب دود وتاریکی زیاد آتش جهنم که صورتهایشان را پوشانده است گویی تاریکی شب سیاه وتیره صورتهایشان را پوشانده است، اینها که به این صفات متصف هستند ساکنان جهنم میباشند که برای همیشه در آن میمانند
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ مَكَانَكُمْ أَنتُمْ وَشُرَكَآؤُكُمْ ۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ ۖ وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ ﴿٢٨﴾
إ يانا تعبدون و-ای رسول- روز قیامت را به یاد آور. آنگاه که تمام مخلوقات را گرد میآوریم، سپس به کسانیکه در دنیا به الله شرک ورزیدهاند میگوییم: - ای مشرکان- شما و معبودهایتان که آنها را به جای الله عبادت میکردید سر جایتان بمانید. آنگاه میان معبودها وعبادتگزاران جدایی اندازیم، ومعبودها با این سخن از عبادتگزاران بیزاری جویند: شما ما را در دنیا عبادت نمیکردید
فَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۢا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ إِن كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغَـٰفِلِينَ ﴿٢٩﴾
در اینجا معبودهایشان که آنها را به جای الله عبادت کردهاند از آنها بیزاری جسته ومیگویند: پس الله گواه است- وبرای این کار کافی است- که ما راضی نبودهایم شما ما را عبادت کنید، وشما را به آن امر نکردهایم، واصلا ما متوجه نشدهایم که شما ما را عبادت میکنید. صفحه ۵ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
هُنَالِكَ تَبْلُوا۟ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّآ أَسْلَفَتْ ۚ وَرُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ ۖ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿٣٠﴾
در آن جایگاه بزرگ، هرکس از عملی که در زندگی دنیایی خویش انجام داده است باخبر میشود، ومشرکان بهسوی پروردگار برحقشان، همان ذاتی که الله است و حسابرسیشان را بر عهده دارد بازگردانیده میشوند، وشفاعت بتهایشان که آن را افترا میبستند از دستشان میرود
قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ أَمَّن يَمْلِكُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَـٰرَ وَمَن يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ ٱلْمَيِّتَ مِنَ ٱلْحَىِّ وَمَن يُدَبِّرُ ٱلْأَمْرَ ۚ فَسَيَقُولُونَ ٱللَّهُ ۚ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٣١﴾
ای رسول- به این مشرکان به الله بگو: کیست که شما را از س مت آسمان با فرود آوردن باران بر شما روزی میدهد؟ وچه کسی شما را از زمین با گیاهانی که در آن میرویاند، وبا معادنی که در زمین قرار میدهد روزی میدهد؟ وکیست که زنده را از مرده مانند انسان از نطفه، وپرنده از تخم درمیآو رد، وکیست که مرده را از زنده مانند نطفه از حیوان، وتخم از پرنده درمیآورد؟ وکیست که کار آسمانها وزمین ومخلوقاتی را که در آنهاست اداره میکند؟ آنگاه پاسخ خواهند داد که انجامدهندۀ این کارها همان الله است. به آنها بگو: پس آیا این امر را میدانید، وتقوای الله را با اجرای اوامر واجتناب از نواهیاش پیشه نمیکنید؟!
فَذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمُ ٱلْحَقُّ ۖ فَمَاذَا بَعْدَ ٱلْحَقِّ إِلَّا ٱلضَّلَـٰلُ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ ﴿٣٢﴾
پس -ای مردم- آن ذاتیکه تمام این کارها را انجام میدهد همان الله است. ذاتیکه به حق آفریدگار وتدبیر کنندۀ امر شماست، پس بعد از شناخت حق، (اصرار بر گمراهی) جز دوری از حق ونابودی چه چیزی است؟! پس عقلهایتان از این حق آشکار به کجا میرود؟!
كَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ فَسَقُوٓا۟ أَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٣٣﴾
ای رسول- همانگونه که ربوبیت حقیقی برای الله ثابت شد، سخنی که در تقدیر پروردگارت بر کسانیکه از روی دشمنی از حق خارج شدند واجب شده است که آنها ایمان نمیآورند
قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ ۚ قُلِ ٱللَّهُ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ﴿٣٤﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: آیا از میان شریکان شما که آنها را به جای الله عبادت میکنید کسی هست که آفرینش را بدون مثال قبلی آغاز کند، سپس آن را بعد از مرگش برانگیزاند؟ به آنها بگو: الله آفرینش را بدون مثال قبلی آغاز میکند، سپس آن را بعد از مرگش برمیانگیزاند، پس -ای مشرکان- چگونه از حق بهسوی باطل رویگردان میشوید؟!
قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ ۚ قُلِ ٱللَّهُ يَهْدِى لِلْحَقِّ ۗ أَفَمَن يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّىٓ إِلَّآ أَن يُهْدَىٰ ۖ فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ ﴿٣٥﴾
ى - ای رسول- به آنها بگو: آیا از میان شریکان شما که آنها را به جای الله عبادت میکنید کسی هست که بهسوی حق راهنمایی کند؟ به آنها بگو: فقط الله بهسوی حق راهنمایی میکند، پس آیا کسیکه مردم را بهسوی حق راهنمایی میکند، وآنها را به آن فرا میخواند سزاوارتر است که پیروی شود یا معبودهایتان که خودشان هدایت نمیشوند مگر اینکه دیگران آنها را هدایت کند؟! پس شما را چه شده است چگونه به باطل حکم میکنید که ادعا دارید آنها شریکان الله هستند؟! الله از این سخن شما بسیار برتر است
وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا ۚ إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًٔا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِمَا يَفْعَلُونَ ﴿٣٦﴾
وبیشتر مشرکان جز از چیزی که به آن علمی ندارند پیروی نمیکنند، یعنی فقط از وهم وشک پیروی میکنند، همانا شک جانشین علم نمیشود، واز آن بینیاز نمیسازد. بهراستی که الله از آنچه انجام میدهند آگاه است، وذرهای از کارهایشان بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی آنها را در قبال کارهایشان جزا خواهد داد. صفحه ۶ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَا كَانَ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانُ أَن يُفْتَرَىٰ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَـٰكِن تَصْدِيقَ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ ٱلْكِتَـٰبِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ﴿٣٧﴾
سزاوار این قرآن نیست که جعلی وساختگی باشد، وبه غیر الله نسبت داده شود، زیرا بهطور قطع، مردم از آوردن مانند آن ناتوان هستند، بلکه تصدیق کنندۀ کتابهایی است که قبل از آن نازل شده است، وتبیین کنندۀ احکام مجمل آنهاست، پس هیچ تردیدی وجود ندارد که آن، از جانب پروردگار مخلوقات نازل شده است
أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا۟ بِسُورَةٍۢ مِّثْلِهِۦ وَٱدْعُوا۟ مَنِ ٱسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٣٨﴾
بلکه آیا این مشرکان میگویند: محمد صلی الله علیه وسلم این قرآن را از خودش ساخته، وآن را به الله نسبت داده است، - ای رسول- در رد آنها بگو: اگر آن را از نزد خودم آوردهام درحالیکه من انسانی مانند خودتان هستم پس شما هم سورهای مانند آن بیاورید، وهرکس را که میتوانید برای کمک به خویش فرا خوانید اگر در این ادعا که قرآن ساختهشده ودروغ است راستگو هستید، وهرگز نخواهید توانست این کار را انجام دهید، وعدم قدرت شما - درحالیکه س خ نور هستید وبه عربی فصیح سخن میگویید- بر این امر دلالت دارد که قرآن از جانب الله نازل شده است
بَلْ كَذَّبُوا۟ بِمَا لَمْ يُحِيطُوا۟ بِعِلْمِهِۦ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٣٩﴾
پس پاسخ ندادند، بلکه قبل از آنکه قرآن را بفهمند ودر آن بیندیشند، وقبل از نزول عذابی که از آن انذار داده شدند، درحالیکه آمدن آن نزدیک شده است به تکذیب قرآن شتافتند. امتهای پیشین نیز اینگونه تکذیب کردند، آنگاه عذاب بر آنها نازل گشت. پس -ای رسول- بیندیش که سرانجام امتهای تکذیب کننده چگونه است، بهراستی که الله آنها را نابود کرده است
وَمِنْهُم مَّن يُؤْمِنُ بِهِۦ وَمِنْهُم مَّن لَّا يُؤْمِنُ بِهِۦ ۚ وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٤٠﴾
واز مشرکان کسی هست که قبل از مرگش به قرآن ایمان خواهد آورد، واز آنها کسی هست که از روی ستیز وتکبر ایمان نمیآورد تا اینکه بمیرد، و-ای رسول- پروردگارت از کسانیکه بر کفرشان پافشاری میکنند آگاهتر است، وبهزودی آنها را به خاطر کفرشان مجازات خواهد کرد
وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّى عَمَلِى وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ ۖ أَنتُم بَرِيٓـُٔونَ مِمَّآ أَعْمَلُ وَأَنَا۠ بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تَعْمَلُونَ ﴿٤١﴾
ای رسول- اگر قومت تو را تکذیب کردند به آنها بگو: پاداش عمل من برای خودم است وپیامد عملم را خودم تحمل میکنم، وپاداش وکیفر عمل شما نیز برای خودتان است، شما از کیفر آنچه من انجام میدهم بری هستید، ومن از کیفر آنچه شما انجام میدهید بری هستم
وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ ۚ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا۟ لَا يَعْقِلُونَ ﴿٤٢﴾
ای رسول- از مشرکان کسی است که وقتی قرآن را بخوانی به تو گوش فرا میدهد بدون اینکه آن را بپذیرد وبه آن اذعان کند. آیا تو میتوانی سخن را به گوش کسیکه شنیدن از او گرفته شده است برسانی؟! همچنین هرگز بر هدایت اینها که از شنیدن حق کر شدهاند ودر آن نمیاندیشند قادر نخواهی بود
وَمِنْهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيْكَ ۚ أَفَأَنتَ تَهْدِى ٱلْعُمْىَ وَلَوْ كَانُوا۟ لَا يُبْصِرُونَ ﴿٤٣﴾
و-ای رسول- از مشرکان کسی است که با چشم ظاهر ونه با چشم بصیرت به تو مینگرد، پس آیا میتوانی کسانی را که چشمانشان گرفته شده است بینا سازی؟! همانا تو نمیتوانی این کار را انجام دهی، وهمچنین نمیتوانی کسی را که بصیرت ندارد هدایت کنی. صفحه ۷ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظْلِمُ ٱلنَّاسَ شَيْـًۭٔا وَلَـٰكِنَّ ٱلنَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿٤٤﴾
بهراستیکه الله از ستم بر بندگانش پاک است، زیرا او تعالی به اندازۀ ذرهای بر آنها ستم نمیکند، بلکه آنها خودشان هستند که بهسبب تعصب به باطل وخود برتر بینی ودشمنی، با قراردادن خودشان در معرض نابودی، بر خویشتن ستم روا میدارند
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَن لَّمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا سَاعَةًۭ مِّنَ ٱلنَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيْنَهُمْ ۚ قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ وَمَا كَانُوا۟ مُهْتَدِينَ ﴿٤٥﴾
مهتدين وروز قیامت که الله مردم را برای حسابرسی آنها گرد میآورد گویی در زندگی دنیا وبرزخشان جز ساعتی از روز نه بیشتر درنگ نکردهاند. در آن روز یکدیگر را میشناسند، سپس بهسبب دیدن مصیبتهای وحشتناک قیامت، آشنایی آنها از بین میرود. در حقیقت کسانیکه دیدار پروردگارشان در روز قیامت را تکذیب میکنند زیان کردهاند، ودر دنیا به روز رستاخیز ایمان نداشتند تا اینکه به خسران راضی شدند
وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ ٱلَّذِى نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ ٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا يَفْعَلُونَ ﴿٤٦﴾
و-ای رسول- اگر بخشی از عذابی را که به آنها وعده دادهایم قبل از مرگت به تو بنمایانیم، یا تو را قبل از نزول آن بمیرانیم، در هر دو حالت بازگشت آنها در روز قیامت بهسوی ماست. بهعلاوه الله از آنچه انجام میدادند آگاه است، وذرهای از اعمالشان بر او پوشیده نمیماند، وبهزودی آنها را در قبال اعمالشان جزا خواهد داد
وَلِكُلِّ أُمَّةٍۢ رَّسُولٌۭ ۖ فَإِذَا جَآءَ رَسُولُهُمْ قُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿٤٧﴾
وبرای هر یک از امتهای پیشین، رسولی بود که بهسویشان فرستاده میشد، ووقتی آنچه که به تبلیغ آن فرمان یافته به آنها ابلاغ میکرد، واو را تکذیب میکردند میان آنها ورسولشان به عدالت حکم میشد، آنگاه الله رسول را به فضل خویش نجات میداد، وآنها را به عدالت خویش نابود میساخت، وآنها در جزای اعمالشان ذرهای مورد ستم قرار نمیگیرند
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَـٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٤٨﴾
واین کافران مخالفتکننده وستیزهجو میگویند:ر اگر در ادعایتان راستگو هستید عذابی که به ما وعده دادهاید چه زمانی نازل میشود؟!
قُل لَّآ أَمْلِكُ لِنَفْسِى ضَرًّۭا وَلَا نَفْعًا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ ۗ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ۚ إِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَـْٔخِرُونَ سَاعَةًۭ ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ ﴿٤٩﴾
يستقدمون - ای رسول- به آنها بگو: من برای خودم مالک هیچ زیانی نیستم که با آن به خودم زیان برسانم یا آن را از خودم دفع کنم، وبرای خودم مالک هیچ نفعی هم نیستم تا به خودم نفع برسانم، پس چگونه میتوانم به دیگران نفع یا زیان برسانم؟ مگر نفع وزیانی که الله بخواهد، پس چگونه میتوانم غیب او را بدانم؟ برای نابودی هر یک از امتهایی که الله آنها را به نابودی تهدید کرده است زمانی مشخص است، که فقط الله آن را میداند، وهرگاه زمان نابودیاش فرا رسد لحظهای از آن نه به تاخیر میافتد ونه پیشی میگیرد
قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُهُۥ بَيَـٰتًا أَوْ نَهَارًۭا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ ٱلْمُجْرِمُونَ ﴿٥٠﴾
ای رسول- به اینها که خواستار تعجیل در عذاب هستند بگو: به من خبر دهید اگر عذاب الله در هر زمان از شب یا روز شما را فرا گیرد، چه چیزی را از این عذاب به تعجیل میخواهید؟! صفحه ۸ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ ءَامَنتُم بِهِۦٓ ۚ ءَآلْـَٔـٰنَ وَقَدْ كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ ﴿٥١﴾
آیا پس از اینکه عذابی که بر شما وعده داده شده است شما را فرا گرفت ایمان میآورید؟ آنگاه که ایمان هیچکس که قبل از آن ایمان نیاورده باشد به او فایده نمیرساند! (و به آنها گفته خواهد شد:) آیا اکنون ایمان میآورید، درحالیکه قبلا از روی تکذیب عذاب، خواستار تعجیل در نزول آن بودید؟!
ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذُوقُوا۟ عَذَابَ ٱلْخُلْدِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ ﴿٥٢﴾
بعد از آنکه در عذاب داخل شدند وخروج از آن را خواستند به آنها گفته میشود: عذاب همیشگی در آخرت را بچشید، پس آیا جز به کفر وگناهانی که انجام میدادید جزا داده میشوید؟! ق
۞ وَيَسْتَنۢبِـُٔونَكَ أَحَقٌّ هُوَ ۖ قُلْ إِى وَرَبِّىٓ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ ۖ وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ ﴿٥٣﴾
و-ای رسول- مشرکان از تو میپرسند: آیا این عذابی که به آن تهدید شدهایم حقیقت است؟ به آنها بگو: بله، - به الله سوگند- حق است، وشما نمیتوانید از آن رهایی یابید
وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍۢ ظَلَمَتْ مَا فِى ٱلْأَرْضِ لَٱفْتَدَتْ بِهِۦ ۗ وَأَسَرُّوا۟ ٱلنَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ۖ وَقُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْقِسْطِ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿٥٤﴾
واگر برای هر مشرک به الله، تمام اموال گرانبهایی که در زمین است میبود بهطور قطع آن را در مقابل آزادی خود از عذاب الله میداد اگر به او اجازه داده میشد که با آن خود را آزاد کند، ومشرکان وقتیکه عذاب روز قیامت را مشاهده کنند پشیمانی بر کفرشان را پنهان میدارند، والله میان آنها به عدالت داوری میکند، درحالیکه مورد ستم قرار نمیگیرند، وفقط در قبال اعمالشان مجازات میشوند. ق
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۗ أَلَآ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٥٥﴾
بدانید که فرمانروایی آنچه در آسمانها وآنچه در زمین است فقط از آن الله است، بدانید که وعدۀ الله مبنی بر کیفر کافران بدون تردید واقع شدنی است، واما بیشتر آنها این امر را نمیدانند ودر آن شک میکنند. هو يحى ويميت وإليه ترجعون
هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٥٦﴾
او سبحانه مردگان را برمیانگیزاند، وزندگان را میمیراند، ودر روز قیامت فقط بهسوی او بازگردانیده میشوید، آنگاه شما را در قبال اعمالتان مجازات میکند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَتْكُم مَّوْعِظَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَآءٌۭ لِّمَا فِى ٱلصُّدُورِ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ ﴿٥٧﴾
ای مردم، قرآن نزدتان آمده است که در آن یادآوری وترغیب وترهیب است، ودرمانی است برای بیماری شک ودو دلی که در دلهایتان وجود دارد، وراهنمایی است بهسوی راه حق، ودر آن رحمتی است برای مؤمنان، زیرا از آن بهرهمند میشوند
قُلْ بِفَضْلِ ٱللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا۟ هُوَ خَيْرٌۭ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ﴿٥٨﴾
ای رسول- به مردم بگو: قرآن را که محمد صلی الله علیه وسلم برایتان آورده است، بخشش ورحمتی از جانب الله بر شماست، پس به فضل الله بر شما و رحمت او تعالی به شما با فرو فرستادن این قرآن شادمان باشید نه به غیر از آن دو؛ پس آنچه محمد صلی الله علیه وسلم از جانب پروردگارش برایتان آورده است بهتر است از بهره نابود شدنی دنیا که جمع میکنید. صفحه ۹ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
قُلْ أَرَءَيْتُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ لَكُم مِّن رِّزْقٍۢ فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَرَامًۭا وَحَلَـٰلًۭا قُلْ ءَآللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ ۖ أَمْ عَلَى ٱللَّهِ تَفْتَرُونَ ﴿٥٩﴾
ای رسول- به این مشرکان بگو: به من از فرو فرستادن روزیای که الله بر شما ارزانی داشته است خبر دهید که بر اساس هوسهایتان در آن عمل کردید، آنگاه بخشی از آن را حرام قرار دادید، وبخشی از آن را حلال کردید، به آنها بگو: آیا الله در تحلیل آنچه حلال کردهاید، وتحریم آنچه حرام کردهاید به شما اجازه داده است، یا اینکه بر او تعالی دروغ میبندید؟!
وَمَا ظَنُّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ ﴿٦٠﴾
وکسانیکه بر الله دروغ بستند گمان میبرند که در روز قیامت چه چیزی بر آنها واقع شود؟! آیا گمان میبرند که آمرزیده میشوند؟! دریغا، همانا الله دارای بخشش زیادی بر مردم است که به آنها مهلت میدهد وکیفرشان را به تعجیل نمیاندازد، واما بیشتر آنها نعمتهای الله بر خودشان را انکار میکنند وشکر آن را به جای نمیآورند
وَمَا تَكُونُ فِى شَأْنٍۢ وَمَا تَتْلُوا۟ مِنْهُ مِن قُرْءَانٍۢ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ ۚ وَمَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ وَلَآ أَصْغَرَ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكْبَرَ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍۢ مُّبِينٍ ﴿٦١﴾
م بين و-ای رسول- در هیچیک از امور مشغول نمیباشی، وچیزی از قرآن نمیخوانی، و-ای مؤمنان- هیچ عملی انجام نمیدهید مگر اینکه شما را میبینیم واز شما آگاه هستیم، وسخنتان را میشنویم آنگاه که بیپروا عملی را آغاز میکنید، وبه وزن ذرهای ونه کوچکتر ونه بزرگتر از وزن آن، در آسمان یا در زمین، از علم پروردگارت پنهان نمیماند، مگر اینکه در کتابی روشن که هیچ کوچک وبزرگی را به جای نمیگذارد مگر آن را برمیشمارد، ثبت شده است
أَلَآ إِنَّ أَوْلِيَآءَ ٱللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٦٢﴾
بدانید که بر دوستان الله هیچ ترسی از صحنههای هولناک قیامت که در پیش رو دارند، نیست، وبه خاطر نعمتهای دنیوی که از دست دادهاند اندوهگین نیستند
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ ﴿٦٣﴾
این دوستان الله، همان کسانی هستند که به ایمان به الله ورسولش متصف بودند، وبا اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله از او تعالی میترسیدند
لَهُمُ ٱلْبُشْرَىٰ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَـٰتِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿٦٤﴾
از جانب پروردگارشان در دنیا برای آنها مژده است به وسیله رؤیای صالحه یا ستایش آنها توسط مردم، واز جانب فرشتگان هنگام قبض ارواحشان، وپس از مرگ ودر حشر، برایشان مژده است. ودر آنچه که الله به آنها وعده داده است تغییری نیست. این پاداش همان رستگاری بزرگ است؛ زیرا در بردارندۀ دستیابی به مطلوب، و نجات از ترس وهلاکت است
وَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا ۚ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿٦٥﴾
و-ای رسول- بهسبب طعن وعیبجویی در دینت که اینها میگویند اندوه مدار، زیرا تمام پیروزی وچیرگی برای الله است، وهیچچیز او را ناتوان نمیسازد، او تعالی سخنانشان را میشنود، از اعمالشان آگاه است، وبهزودی آنها را در قبال سخنان واعمالشان مجازات خواهد کرد. صفحه ۱۰ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ﴿٦٦﴾
بدانید که مالکیت وفرمانروایی تمام ساکنان آسمانها وزمین فقط از آن الله است. ومشرکان که شریکان را به جای الله عبادت میکنند از چه چیزی پیروی میکنند؟! آنها در حقیقت جز از شک پیروی نمیکنند، ودر اینکه شریکان را به الله نسبت میدهند جز دروغ نمیگویند، الله از سخن آنها بسیار برتر است
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِتَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَسْمَعُونَ ﴿٦٧﴾
ای مردم- او تعالی، تنها ذاتی است که شب را برایتان قرار داد تا در آن از حرکت وخستگی آرام بگیرید، وروز را به عنوان روشنایی دهندهای قرار داد تا در آن برای تحصیل معاشتان بکوشید. همانا در این امر دلایل واضحی است برای مردمی که به قصد عبرتگیری وپذیرش میشنوند
قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًۭا ۗ سُبْحَـٰنَهُۥ ۖ هُوَ ٱلْغَنِىُّ ۖ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَـٰنٍۭ بِهَـٰذَآ ۚ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿٦٨﴾
گروهی از مشرکان گفتند: الله فرشتگان را دخترانی برای خود برگزیده است، الله از این سخنشان پاک است، زیرا او سبحانه از تمام مخلوقاتش بینیاز است، فرمانروایی آنچه در آسمانها وآنچه در زمین است از آن اوست. - ای مشرکان- شما دلیلی بر این سخنتان ندارید. آیا بدون دلیل سخن بزرگی را بر الله به دروغ میبندید- آنگاه که به او فرزند نسبت میدهید- که حقیقتش را نمیدانید؟!
قُلْ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ ﴿٦٩﴾
ای رسول- به آنها بگو: همانا کسانیکه با نسبت دادن فرزند به الله بر او تعالی دروغ میبندند به آنچه میخواهند دست نمییابند، واز آنچه میترسند رهایی نمییابند
مَتَـٰعٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ ٱلْعَذَابَ ٱلشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ ﴿٧٠﴾
پس نباید به آنچه از خوشیها ونعمتهای دنیا که از آن بهرهمند میشوند فریب بخورند، زیرا متاعی اندک ونابود شدنی است، سپس بازگشت آنها در روز قیامت بهسوی ماست، آنگاه بهسبب کفرشان به الله وتکذیب رسولش توسط آنها، عذابی سخت را بر آنها میچشانیم
۞ وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦ يَـٰقَوْمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَّقَامِى وَتَذْكِيرِى بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ فَعَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوٓا۟ أَمْرَكُمْ وَشُرَكَآءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةًۭ ثُمَّ ٱقْضُوٓا۟ إِلَىَّ وَلَا تُنظِرُونِ ﴿٧١﴾
و-ای رسول- بر این مشرکان تکذیب کننده، قصۀ نوح علیه السلام را حکایت کن آنگاه که به قومش گفت: ای قوم من، اگر ماندن من در میان شما برایتان دشوار شده است، ویادآوری آیات الله توسط من واندرزم بر شما مشقتآور گشته است، وبر قتل من تصمیم گرفتهاید، در از بین بردن نیرنگتان، فقط بر الله توکل کردهام، پس کارتان را استوار گردانید، وبر نابودی من تصمیم قاطع بگیرید، ومعبودهایتان را در دعا بخوانید تا در این کار به شما کمک کنند، تا نیرنگتان پنهان و مبهم نباشد، سپس بعد از اینکه بر کشتن من برنامهریزی کردید آنچه را که پنهان میدارید اجرا کنید، ویک لحظه کارم را به تأخیر نیندازید
فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿٧٢﴾
پس اگر از دعوت من روی گرداندید بدانید که من در قبال تبلیغ رسالت پروردگارم به شما پاداشی از شما درخواست نکردهام، پاداش من جز بر الله نیست، چه به من ایمان آورید، یا کفر ورزید، والله به من فرمان داده است تا با طاعت وعمل صالح از گردننهندگان به او باشم. صفحه ۱۱ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَـٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ وَجَعَلْنَـٰهُمْ خَلَـٰٓئِفَ وَأَغْرَقْنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ ﴿٧٣﴾
پس قومش او را تکذیب کردند، واو را تصدیق نکردند، آنگاه او وهمراهان مؤمنش را در کشتی نجات دادیم، وآنها را جانشین کسانیکه قبل از آنها بودند گرداندیم، وکسانی را که آیات ودلایلی را که آورده بود تکذیب کردند با طوفان نابود کردیم، پس -ای رسول- بنگر که سرانجام قومی که نوح علیه السلام آنها را انذار داد، وایمان نیاوردند چگونه بود
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ رُسُلًا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ فَجَآءُوهُم بِٱلْبَيِّنَـٰتِ فَمَا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوا۟ بِمَا كَذَّبُوا۟ بِهِۦ مِن قَبْلُ ۚ كَذَٰلِكَ نَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلْمُعْتَدِينَ ﴿٧٤﴾
ى سپس بعد از مدت زمانی، پس از نوح رسولانی بهسوی اقوامشان فرستادیم، آنگاه رسولان آیات ودلایل را برای امتهایشان آوردند، اما آنها بهسبب اصرار قبلیشان بر تکذیب رسولان، ارادهای برای ایمان آوردن نداشتند، پس الله بر دلهایشان مهر نهاد. مانند این مهر که بر دلهای پیروان رسولان گذشته نهادیم، در هر زمان ومکانی بر دلهای کافرانی که با کفر از حدود الله میگذرند مهر مینهیم
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنۢ بَعْدِهِم مُّوسَىٰ وَهَـٰرُونَ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ بِـَٔايَـٰتِنَا فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًۭا مُّجْرِمِينَ ﴿٧٥﴾
سپس بعد از گذشت مدت زمانی پس از این رسولان، موسی وبرادرش هارون را بهسوی فرعون پادشاه مصر وبزرگان قومش فرستادیم، آن دو را با آیات دلالت کننده بر راستگوییشان فرستادیم، اما از ایمان به آنچه که این دو آورده بودند سر باز زدند، ومردمی جنایتکار بودند؛ چون به الله کفر ورزیدند ورسولانش را تکذیب کردند
فَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُوٓا۟ إِنَّ هَـٰذَا لَسِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٧٦﴾
آنگاه چون دینی که موسی وهارون آوردند نزد فرعون وبزرگان قومش آمد، در مورد نشانههایش که بر راستگویی آنچه موسی آورده بود دلالت میکرد گفتند: همانا سحری آشکار است، وحقیقت ندارد
قَالَ مُوسَىٰٓ أَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَكُمْ ۖ أَسِحْرٌ هَـٰذَا وَلَا يُفْلِحُ ٱلسَّـٰحِرُونَ ﴿٧٧﴾
موسی برای اعتراض سخت بر آنها گفت: آیا در مورد حق، آنگاه که نزدتان آمد میگویید: سحر است؟! هرگز، سحر نیست، وهمانا من میدانم که ساحر هرگز رستگار نمیشود، پس چگونه میتوانم آن را انجام دهم؟!
قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ ﴿٧٨﴾
قوم فرعون اینگونه به موسی علیه السلام پاسخ دادند: آیا این سحر را برایمان آوردهای تا ما را از دینی که پدرانمان را بر آن یافتیم بازداری، وفرمانروایی برای تو و برادرت باشد؟ و-ای موسی وهارون- ما به نفع شما اقرار نمیکنیم که شما دو تن، رسولانی هستید که بهسوی ما فرستاده شدهاید
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ٱئْتُونِى بِكُلِّ سَـٰحِرٍ عَلِيمٍۢ ﴿٧٩﴾
وفرعون به قومش گفت: هر ساحر دانا واستاد به سحر را نزدم بیاورید
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ ﴿٨٠﴾
پس چون ساحران را نزد فرعون آوردند موسی علیه السلام با اطمینان به پیروزی خویش بر آنها به ایشان گفت: - ای ساحران- س حرتان را بیندازید. صفحه ۱۲ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَلَمَّآ أَلْقَوْا۟ قَالَ مُوسَىٰ مَا جِئْتُم بِهِ ٱلسِّحْرُ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ سَيُبْطِلُهُۥٓ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٨١﴾
پس وقتی سحرشان را انداختند موسی علیه السلام به آنها گفت: آنچه را که شما آشکار ساختید همان سحر است، در حقیقت الله بهزودی آنچه را که انجام دادید باطل وبدون اثر میگرداند، همانا شما با سحرتان در زمین فساد برپا میکنید، والله عمل کسی را که فسادکار باشد اصلاح نمیگرداند
وَيُحِقُّ ٱللَّهُ ٱلْحَقَّ بِكَلِمَـٰتِهِۦ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْمُجْرِمُونَ ﴿٨٢﴾
والله حق را ثابت میگرداند، وآن را با کلمات قدری خویش، وبا دلایلی وبراهینی که در کلمات شرعی او تعالی است قدرت میدهد، هر چند کافران مجرم خاندان فرعون این کار را نپسندند
فَمَآ ءَامَنَ لِمُوسَىٰٓ إِلَّا ذُرِّيَّةٌۭ مِّن قَوْمِهِۦ عَلَىٰ خَوْفٍۢ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ ۚ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْمُسْرِفِينَ ﴿٨٣﴾
آن قوم بر رویگردانی تصمیم گرفتند، و- با وجود آیات آشکار ودلایل روشنی که موسی علیه السلام آورده بود- به او ایمان نیاوردند، مگر جوانانی از قومش بنیاسرائیل، با وجود اینکه از فرعون وبزرگان قومش میترسیدند که در صورت آشکار شدن کارشان، آنها را با شکنجه وعذاب از ایمانشان برگردانند، وهمانا فرعون بر مصر وساکنانش گردنکش ومستبد بود، ودر کفر وکشتن وشکنجهکردن بنیاسرائیل از متجاوزان از حد بود
وَقَالَ مُوسَىٰ يَـٰقَوْمِ إِن كُنتُمْ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوٓا۟ إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ ﴿٨٤﴾
وموسی علیه السلام به قومش گفت: ای قوم من، اگر واقعا به الله ایمان آوردهاید، پس فقط بر الله توکل کنید اگر مسلمان هستید، زیرا توکل بر الله آسیب را از شما دفع میکند، وخیر را برایتان فراهم میآورد
فَقَالُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةًۭ لِّلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٨٥﴾
پس سخن موسی علیه السلام را پذیرفتند، آنگاه گفتند: فقط بر الله توکل کردیم، پروردگارا ستمکاران را بر ما مسلط نگردان، تا با شکنجه وقتل وفریب ما را در دینمان به فتنه بیندازند
وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلْكَـٰفِرِينَ ﴿٨٦﴾
پروردگارا- ما را به رحمت خویش از دستان قوم کافر فرعون نجات بده، که ما را به بردگی کشاندهاند وبا شکنجه وقتل به ما آزار رساندهاند
وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰ وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوتًۭا وَٱجْعَلُوا۟ بُيُوتَكُمْ قِبْلَةًۭ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ ۗ وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٨٧﴾
وبه موسی وبرادرش هارون -عليهما السلام- وحی کردیم که برای قومتان خانه هایی برای عبادت الله یگانه، برگزينيد وآماده کنید، وخانه هایتان را به سمت قبله ى (بیت المقدس) قرار دهيد، ونماز را به صورت کامل ادا کنید، و-ای موسی- مؤمنان را به آنچه خشنودشان می کند از جمله یاری ونصرت الهی، نابودی دشمنانشان وجانشین کردنشان در زمین، باخبر كن
وَقَالَ مُوسَىٰ رَبَّنَآ إِنَّكَ ءَاتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُۥ زِينَةًۭ وَأَمْوَٰلًۭا فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا رَبَّنَا لِيُضِلُّوا۟ عَن سَبِيلِكَ ۖ رَبَّنَا ٱطْمِسْ عَلَىٰٓ أَمْوَٰلِهِمْ وَٱشْدُدْ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا۟ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ ﴿٨٨﴾
ى ى وموسی علیه السلام گفت: پروردگارا، تو به فرعون وسران قومش از زینتها وزرق وبرقهای دنیا دادهای، واموالی در این زندگی دنیا به آنها دادهای، آنگاه در قبال آنچه که به آنها دادهای از تو سپاسگزاری نکردند، بلکه آنها را برای گمراه کردن از راه تو به کار گرفتند، پروردگارا، اموالشان را محو ونابود کن، و صفحه ۱۳ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر دلهایشان را سخت گردان، تا ایمان نیاورند مگر وقتی عذاب رنجآور را مشاهده میکنند که آنگاه ایمانشان نفعی به آنها نمیرساند
قَالَ قَدْ أُجِيبَت دَّعْوَتُكُمَا فَٱسْتَقِيمَا وَلَا تَتَّبِعَآنِّ سَبِيلَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٨٩﴾
الله فرمود: - ای موسی وهارون- دعای شما علیه فرعون وسران قومش را اجابت کردم، پس بر دینتان استوار باشید، واز آن بهسوی پیروی راه گمراهانی که راه حق را نمیدانند منحرف نشوید
۞ وَجَـٰوَزْنَا بِبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُۥ بَغْيًۭا وَعَدْوًا ۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَدْرَكَهُ ٱلْغَرَقُ قَالَ ءَامَنتُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱلَّذِىٓ ءَامَنَتْ بِهِۦ بَنُوٓا۟ إِسْرَٰٓءِيلَ وَأَنَا۠ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿٩٠﴾
وعبور از دریا را پس از شکافتن آن بر بنیاسرائیل فراهم ساختیم تا اینکه سالم از آن گذشتند، پس فرعون ولشکریانش از روی ستم وتجاوز به آنها ملحق شدند، تا اینکه دریا بر او بههم بسته شد، وغرق او را فرا گرفت، واز نجات ناامید شد. در آن هنگام گفت: ایمان آوردم به اینکه معبود برحقی جز ذاتیکه بنیاسرائیل به او ایمان آوردند نیست، ومن با طاعت از گردننه ندگان به الله هستم
ءَآلْـَٔـٰنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنتَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴿٩١﴾
آیا اکنون وپس از ناامیدی از زندگی ایمان میآوری؟! درحالیکه -ای فرعون- قبل از نزول عذاب با کفر به الله، وبازداشتن از راهش، از او تعالی نافرمانی کردی، و بهسبب اینکه خودت ودیگران را گمراه ساختی از فسادکاران بودی
فَٱلْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ ءَايَةًۭ ۚ وَإِنَّ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلنَّاسِ عَنْ ءَايَـٰتِنَا لَغَـٰفِلُونَ ﴿٩٢﴾
پس -ای فرعون- امروز تو را از دریا بیرون میآوریم، وتو را در زمین مرتفعی قرار میدهیم؛ تا کسانیکه پس از تو میآیند از تو عبرت بگیرند، وهمانا بسیاری از مردم از حجتها ودلایل قدرت ما غافل هستند، ودر آن تفکر نمیکنند
وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍۢ وَرَزَقْنَـٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ فَمَا ٱخْتَلَفُوا۟ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ ۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿٩٣﴾
وبهراستیکه بنیاسرائیل را در منزلی پسندیده ومکانی راضی کننده در سرزمین مبارک شام فرود آوردیم، واز رزق حلال وپاک به آنها روزی دادیم، پس در امر دینشان اختلاف نکردند تا اینکه قرآن که تصدیق کنندۀ صفات نیکوی محمد صلی الله علیه وسلم است که در تورات خواندهاند نزدشان آمد، پس وقتیکه آن را انکار کردند سرزمینشان به زور از آنها گرفته شد. - ای رسول- همانا پروردگار تو در آنچه که اختلاف میکردند در روز قیامت میان آنها داوری میکند، آنگاه به هر یک از حقدار ودروغ پرداز آنها جزایی را که مستحق آن است میدهد
فَإِن كُنتَ فِى شَكٍّۢ مِّمَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ فَسْـَٔلِ ٱلَّذِينَ يَقْرَءُونَ ٱلْكِتَـٰبَ مِن قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَآءَكَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ ﴿٩٤﴾
پس -ای رسول- اگر از حقیقت قرآن که بهسوی تو نازل کردهایم در شک وتردید هستی، از یهودیانی که ایمان آوردهاند وتورات را میخواندند، واز مسیحیانی که انجیل را میخواندند بپرس، آنگاه به تو خبر خواهند داد که آنچه بر تو نازل شده است حق است؛ چون توصیف آن را در کتابهایشان مییابند، بهراستی حقی که هیچ تردیدی در آن نیست از جانب پروردگار تو برایت آمده است، پس از تردید کنندگان نباش. صفحه ۱۴ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ ﴿٩٥﴾
واز کسانی نباش که دلایل وبرهانهای الله را تکذیب کردند که در این صورت از زیانکارانی خواهی بود که بهسبب کفرشان با قراردادن خودشان در معرض نابودی به خویشتن ضرر رساندند، وتمام این ترساندن برای بیان خطر زیاد شک وتکذیب است، وگرنه پیامبر صلی الله علیه وسلم معصوم است از اینکه ذرهای از این امر از او سر بزند
إِنَّ ٱلَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٩٦﴾
همانا کسانیکه حکم الله در مورد آنها ثابت شده است که بهسبب اصرارشان بر کفر در حال کفر میمیرند هرگز ایمان نمیآورند
وَلَوْ جَآءَتْهُمْ كُلُّ ءَايَةٍ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ ﴿٩٧﴾
هر چند هر آیۀ شرعیه یا کونیه برایشان بیاید تا اینکه عذاب رنجآور را مشاهده کنند، پس هنگامیکه ایمان نفعی به آنها نمیرساند ایمان میآورند
فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَآ إِيمَـٰنُهَآ إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّآ ءَامَنُوا۟ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ ٱلْخِزْىِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَمَتَّعْنَـٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍۢ ﴿٩٨﴾
ومتعنهم إ لى حين واقع نشده است که یکی از قریههایی که بهسوی آنها رسولانمان را فرستادهایم قبل از مشاهدۀ عذاب، ایمانی معتبر بیاورد، آنگاه ایمانشان بهسبب اینکه قبل از مشاهدۀ عذاب ایمان آورده باشند، به آنها فایده برساند مگر قوم یونس علیه السلام آنگاه که ایمانی راستین آوردند که عذاب ذلت وخواری در زندگی دنیا را از آنها برداشتیم، وآنها را تا زمان سپریشدن طول عمرهایشان بهرهمند ساختیم
وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ لَـَٔامَنَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ۚ أَفَأَنتَ تُكْرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ ﴿٩٩﴾
و-ای رسول- اگر پروردگارت ایمان تمام ساکنان زمین را میخواست بهطور قطع همگی ایمان میآورند، اما او تعالی از روی حکمتی این امر را نخواسته است، پس به عدالت خویش هرکس را که بخواهد گمراه میسازد، وبه فضل خویش هرکس را که بخواهد هدایت میکند، در نتیجه از توان تو خارج است که مردم را مجبور سازی ایمان بیاورند، زیرا توفیق آنها به ایمان فقط به دست الله است
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَيَجْعَلُ ٱلرِّجْسَ عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ﴿١٠٠﴾
پس برای هیچکس سزاوار نیست که از نزد خودش بدون اینکه الله به او اجازه دهد ایمان بیاورد، زیرا ایمان جز به ارادۀ او تعالی واقع نمیشود، پس از روی افسوس بر آنها خودت را نابود نکن، والله عذاب وخواری را بر کسانیکه حجتها واوامر ونواهی او تعالی را درک نمیکنند قرار میدهد
قُلِ ٱنظُرُوا۟ مَاذَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَمَا تُغْنِى ٱلْـَٔايَـٰتُ وَٱلنُّذُرُ عَن قَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ ﴿١٠١﴾
ای رسول- به مشرکانی که از تو نشانههایی میخواهند بگو: بنگرید که در آسمانها وزمین چه چیزی است از نشانههای دلالتکننده بر وحدانیت وقدرت او، و فرو فرستادن آیات وحجتها ورسولان به قومیکه به دلیل اصرارشان بر کفر، تمایل وآمادگی ایمانآوردن را ندارند نفعی نمیرساند
فَهَلْ يَنتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَيَّامِ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِهِمْ ۚ قُلْ فَٱنتَظِرُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُنتَظِرِينَ ﴿١٠٢﴾
پس آیا این تکذیبکنندگان جز مانند وقایعی که الله بر امتهای تکذیبکنندۀ پیشین واقع کرده است انتظار میبرند؟! -ای رسول- به آنها بگو: عذاب الله را انتظار بکشید، همانا من همراه شما از منتظران وعدۀ پروردگارم هستم. صفحه ۱۵ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
ثُمَّ نُنَجِّى رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ كَذَٰلِكَ حَقًّا عَلَيْنَا نُنجِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿١٠٣﴾
سپس عذاب را بر آنها نازل میکنیم، ورسولان را نجات میدهیم، وکسانی را که ایمان آوردهاند همراه آنها نجات میدهیم، پس مصیبتی که به قومشان رسید به آنها نمیرسانیم، چنانکه این رسولان ومؤمنان همراه آنها را نجات دادیم، رسولالله صلی الله علیه وسلم ومؤمنان همراهش را نجات میدهیم چون نجات آنها حقی ثابت برعهدۀ ما است
قُلْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِى شَكٍّۢ مِّن دِينِى فَلَآ أَعْبُدُ ٱلَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَـٰكِنْ أَعْبُدُ ٱللَّهَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُمْ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿١٠٤﴾
ای رسول- بگو: ای مردم، اگر از دین من که شما را بهسوی آن دعوت میکنم وهمان دین توحید است در تردید هستید، بدانید که من بر فساد دین شما یقین دارم پس از آن پیروی نمیکنم، وکسانی را که شما غیر از الله عبادت میکنید عبادت نمیکنم، واما من، الله را عبادت میکنم، یعنی همان ذاتیکه شما را میمیراند و به من فرمان داده که از مؤمنانی باشم که دین را برای او خالص میگردانند
وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًۭا وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٠٥﴾
وهمچنین به من دستور داده که بر دین حق مراقبت کنم، وبا رویگردانی از تمام ادیان بهسوی دین اسلام، بر آن ایستادگی ومقاومت کنم، ومرا نهی کرده از اینکه از مشرکان به او باشم
وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۖ فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًۭا مِّنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٠٦﴾
و-ای رسول- به جای الله، تندیسها وبتها وغیر آنها را که مالک هیچ نفع وزیانی نیستند در دعا نخوان تا به تو نفع یا زیان برسانند، پس اگر آنها را عبادت کنی بهطور قطع از ستمکارانی خواهی بود که از حق الله وحق خودشان میگذرند
وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّۢ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍۢ فَلَا رَآدَّ لِفَضْلِهِۦ ۚ يُصِيبُ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٠٧﴾
و-ای رسول- اگر الله مصیبتی به تو برساند، وبخواهی آن را از خودت دفع کنی، برای این امر هیچ بازدارندهای جز او سبحانه نیست، واگر گشایشی برای تو بخواهد هیچکس نیست که بخشش او را بازگرداند، بخشش خویش را به هر یک از بندگانش که بخواهد میرساند، وهیچ اجبار کنندهای برای او نیست، واو تعالی نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است
قُلْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَكُمُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۖ وَمَآ أَنَا۠ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍۢ ﴿١٠٨﴾
ای رسول- بگو: ای مردم، قرآن که از جانب پروردگار شما نازل شده برایتان آمده است، پس هرکس هدایت یابد وبه آن ایمان آورد نفع آن به خودش بازمیگردد؛ زیرا الله از طاعت بندگانش بینیاز است، وهرکس گمراه گردد بهطور قطع اثر گمراهیاش فقط به خودش میرسد، زیرا نافرمانی بندگان الله، به او تعالی زیانی نمیرساند، ومن محافظت کننده شما نیستم که اعمالتان را حفظ کنم، وشما را در قبال آن محاسبه گردانم
وَٱتَّبِعْ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيْكَ وَٱصْبِرْ حَتَّىٰ يَحْكُمَ ٱللَّهُ ۚ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَـٰكِمِينَ ﴿١٠٩﴾
و-ای رسول- آنچه را که پروردگارت به تو وحی میکند پیروی وبه آن عمل کن، ودر برابر آزار کسانی از قومت که با تو مخالفت کنند، وبر تبلیغ آنچه به تبلیغ آن فرمان یافتهای شکیبایی کن، وبر آن ادامه بده تا الله در مورد آنها به حکم خویش مبنی بر پیروزی تو بر آنها در دنیا وعذاب آنها در آخرت اگر بر کفرشان بمیرند، داوری کند. صفحه ۱۶ از ۱۷ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر صفحه ۱۷ از ۱۷ moc.hgelp
دنبال کن · تکرار کن · از حفظ بخوان · بدون ثبتنام