تفسیر الإنسان — Al-Insaan (76)

هَلْ أَتَىٰ عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ حِينٌۭ مِّنَ ٱلدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْـًۭٔا مَّذْكُورًا ﴿١﴾

زمانی طولانی بر انسان گذشته که در آن زمان، معدومی غیر قابل ذکر بوده است

إِنَّا خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍۢ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَـٰهُ سَمِيعًۢا بَصِيرًا ﴿٢﴾

به‌راستی‌که ما انسان را از نطفه‌ای آمیخته از آب مرد وآب زن آفریدیم، واو را با تکالیفی که بر اولا زم گرداندیم می‌آزماییم، از این رو او را شنوا وبینا قرار دادیم تا احکامی که او را به آنها مکلف کرده‌ایم، برپا دارد

إِنَّا هَدَيْنَـٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًۭا وَإِمَّا كَفُورًا ﴿٣﴾

به‌راستی‌که ما برایش راه هدایت را بر زبان‌ رسولانمان آشکار کردیم، وبا این کار راه گمراهی نیز برایش آشکار شد. سپس او یا به راه راست هدایت می‌یابد، و بنده‌ای مؤمن وسپاسگزار الله می‌شود، ویا از راه راست گمراه می‌گردد وبنده‌ای کافر ومنکر آیات الله می‌شود

إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ سَلَـٰسِلَا۟ وَأَغْلَـٰلًۭا وَسَعِيرًا ﴿٤﴾

به‌راستی‌که ما برای کافران به الله ورسولانش، غل وزنجیرهایی که با آنها در جهنم کشیده می‌شوند، وآتشی شعله‌ور آماده کرده‌ایم

إِنَّ ٱلْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍۢ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا ﴿٥﴾

به‌راستی‌که مؤمنان فرمان‌بردار از الله در روز قیامت از جام شرابی لبریز که با کافور به‌سبب رایحه خوش آن آمیخته شده است می‌نوشند

عَيْنًۭا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًۭا ﴿٦﴾

این شراب آماده‌شده برای اهل طاعت از چشمه‌ای سهل‌الوصول وپر آب است که نمی‌خشکد، بندگان الله از آن سیراب می‌شوند، وآن را به هرجا بخواهند روان و جاری می‌کنند

يُوفُونَ بِٱلنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًۭا كَانَ شَرُّهُۥ مُسْتَطِيرًۭا ﴿٧﴾

وصفات بندگانی که از آن می‌نوشند این است که به طاعاتی که خودشان را به آن ملزم کرده‌اند وفا می‌کنند، واز روزی‌که شر آن گسترده وآشکار است یعنی روز قیامت می‌ترسند

وَيُطْعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسْكِينًۭا وَيَتِيمًۭا وَأَسِيرًا ﴿٨﴾

وطعام را با وجود اینکه آن را به خاطر نیاز واشتها دوست دارند، به فقرا ویتیمان واسیران می‌دهند

إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءًۭ وَلَا شُكُورًا ﴿٩﴾

واز درون شادمان هستند که جز برای وجه الله به آنها طعام نمی‌دهند، زیرا در قبال طعام‌ دادن، هیچ پاداش وتشکری از آنها نمی‌خواهند. صفحه ۱ از ۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر إنا نخاف من ر بنا يوما عبوسا قمطريرا

إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًۭا قَمْطَرِيرًۭا ﴿١٠﴾

به‌راستی‌که ما از پروردگارمان در روزی‌که از سختی وترسناکی آن چهره‌های بدبختان در هم کشیده می‌شود می‌ترسیم

فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمِ وَلَقَّىٰهُمْ نَضْرَةًۭ وَسُرُورًۭا ﴿١١﴾

پس الله برای گرامی‌داشتن آنها وشاد کردن دل‌هایشان، آنها را به فضل خویش از شر آن روز بزرگ نجات داد، وزیبایی ونوری در چهره‌های‌شان به آنها عطا کرد. وجزىهم بما صبروا جنة وحريرا

وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُوا۟ جَنَّةًۭ وَحَرِيرًۭا ﴿١٢﴾

والله - به‌سبب صبرشان بر طاعات وبر قضا وقدرهای الله، وصبرشان در برابر ترک گناهان- بهشتی را که در آن بهره‌مند می‌شوند، وابریشمی که آن را می‌پوشند به آنها پاداش داد

مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۖ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًۭا وَلَا زَمْهَرِيرًۭا ﴿١٣﴾

در آنجا بر تخت‌هایی آراسته تکیه می‌زنند، ونه خورشیدی که پرتوش آنها را اذیت کند، ونه سرمای شدیدی می‌بینند، بلکه در سایه‌بانی همیشگی وبدون هیچ گرما وسرمایی قرار دارند. ودانيةعليهم ظللها وذللت قطوفها تذليلا

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَـٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلًۭا ﴿١٤﴾

سایه‌هایش به آنها نزدیک است، ومیوه‌هایش رام کسانی است که آنها را می‌خورند، یعنی به آسانی وسهولت آنها را می‌خورند، به‌گونه‌ای که به پهلو آرمیده ونشسته وایستاده به آنها دسترسی دارند. ويطاف عليهم بٔانية من فض ة وأكواب كانت قواريرا

وَيُطَافُ عَلَيْهِم بِـَٔانِيَةٍۢ مِّن فِضَّةٍۢ وَأَكْوَابٍۢ كَانَتْ قَوَارِيرَا۠ ﴿١٥﴾

وخدمتکاران با ظرف‌هایی نقره‌ای، وجام‌هایی درخشان هر وقت شراب بخواهند پیرامون آنها می‌گردانند. قواريرامن فض ة قد روها تقديرا

قَوَارِيرَا۟ مِن فِضَّةٍۢ قَدَّرُوهَا تَقْدِيرًۭا ﴿١٦﴾

که در درخشندگی رنگش مانند شیشه است اما از نقره هستند، وبراساس مقداری که می‌خواهند اندازه‌گیری‌شده هستند، به‌گونه‌ای که نه از آن بیشتر است ونه کمتر. ويسقون فيها كأسا كان مزاجها زنجبيلا

وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًۭا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا ﴿١٧﴾

واین گرامی‌داشته‌شدگان از جام شرابی آمیخته با زنجبیل نوشانده می‌شوند. عينا فيها تسم سلسبيلا

عَيْنًۭا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلْسَبِيلًۭا ﴿١٨﴾

از چشمه‌ای در بهشت به نام س لسبیل می‌نوشند. صفحه ۲ از ۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

۞ وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌۭ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًۭا مَّنثُورًۭا ﴿١٩﴾

ودر بهشت پسرانی که بر جوانی‌شان باقی می‌مانند، گردشان می‌چرخند که هرگاه آنها را ببینی به‌سبب صورت‌های زیبا، ورنگ‌های نیکو، وزیاد بودن و پراکندگی‌شان، گویی مرواریدهایی پراکنده شده هستند. وإذا رأيت ثم رأيت نعيما وملكا كبيرا

وَإِذَا رَأَيْتَ ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيمًۭا وَمُلْكًۭا كَبِيرًا ﴿٢٠﴾

وچون به آنچه در بهشت است بنگری نعمت‌هایی غیر قابل توصیف، وملک وپادشاهی‌ای بزرگ وبی‌همتا می‌بینی

عَـٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌۭ وَإِسْتَبْرَقٌۭ ۖ وَحُلُّوٓا۟ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍۢ وَسَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًۭا طَهُورًا ﴿٢١﴾

بر تن‌های‌شان لباس‌هایی سبز وفاخر از ابریشم نازک، وابریشم کلفت پوشیده شده است، ودر آنجا دست‌بندهایی از نقره پوشانده شده‌اند، والله شرابی خالی از هرگونه ناگواری به آنها می‌نوشاند

إِنَّ هَـٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَآءًۭ وَكَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا ﴿٢٢﴾

وبرای تکریم به آنها گفته می‌شود: قطعا این نعمت‌هایی که به شما داده شده است پاداش شما در قبال اعمال صالحتان است، وعمل‌تان نزد الله پذیرفته شده است

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْقُرْءَانَ تَنزِيلًۭا ﴿٢٣﴾

ای رسول- به تحقیق که ما قرآن را بخش‌بخش بر تو نازل کردیم، وآن را یکباره بر تو فرو نفرستادیم

فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ ءَاثِمًا أَوْ كَفُورًۭا ﴿٢٤﴾

پس در برابر تمام احکام تقدیری وتشریعی الله شکیبایی کن، ونه از گناهکاری در گناهی که به‌سوی آن فرامی‌خواند فرمان بر، ونه از کافری در کفری که به‌سوی آن فرامی‌خواند

وَٱذْكُرِ ٱسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةًۭ وَأَصِيلًۭا ﴿٢٥﴾

وپروردگارت را با نماز صبح در اول روز، ونماز ظهر وعصر در پایان روز یاد کن

وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَٱسْجُدْ لَهُۥ وَسَبِّحْهُ لَيْلًۭا طَوِيلًا ﴿٢٦﴾

واو تعالی را در دو نماز شب: نماز مغرب ونماز عشا، یاد کن، وپس از این دو نماز، برای او نماز شب (ته ج د) بگزار

إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمْ يَوْمًۭا ثَقِيلًۭا ﴿٢٧﴾

به‌راستی‌که این مشرکان زندگی دنیا را دوست دارند وبر آن حرص می‌ورزند، وروز قیامت را که به‌سبب سختی‌ها ومصیبت‌هایش روزی سنگین است، پشت سرشان رها کرده‌اند. صفحه ۳ از ۴ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

نَّحْنُ خَلَقْنَـٰهُمْ وَشَدَدْنَآ أَسْرَهُمْ ۖ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ أَمْثَـٰلَهُمْ تَبْدِيلًا ﴿٢٨﴾

ما آنها را آفریده‌ایم وآفرینش آنها را با تقویت مفاصل واعضا وغیر آن مستحکم کرده‌ایم. وهرگاه نابودی وتبدیل آنها با امثال‌شان را بخواهیم به‌طور قطع این کار را انجام خواهیم داد

إِنَّ هَـٰذِهِۦ تَذْكِرَةٌۭ ۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًۭا ﴿٢٩﴾

به‌راستی‌که این سوره مایۀ اندرز ویادآوری است، پس هرکس انتخاب راهی که او را به رضایت پروردگارش می‌رساند بخواهد آن را برگزیند

وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿٣٠﴾

وانتخاب راهی به‌سوی رضایت الله را نمی‌خواهید مگر اینکه الله آن را از شما بخواهد، زیرا تمام کارها به‌سوی او است. به‌راستی‌که الله از آنچه که به صلاح بندگانش است وآنچه به صلاح آنها نیست بسیار آگاه است، ودر آفرینش وتقدیر وشریعتش بسیار دانا است

يُدْخِلُ مَن يَشَآءُ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ وَٱلظَّـٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۢا ﴿٣١﴾

هر یک از بندگانش را که بخواهد وارد رحمت خویش می‌کند، آن‌گاه آنها را به ایمان وعمل صالح توفیق می‌دهد، وبرای کسانی‌که با کفر وگناهان به خودشان ستم کرده‌اند عذابی دردناک یعنی عذاب جهنم، در آخرت آماده کرده است. صفحه ۴ از ۴ moc.hgelp