تفسیر الأحقاف — Al-Ahqaf (46)

حمٓ ﴿١﴾

تَنزِيلُ ٱلْكِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ ﴿٢﴾

قرآن از جانب الله، ذات شکست‌ناپذیری که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌شود، ودر آفرینش وتقدیر وشریعتشم بسیار دانا است فرو فرستاده شده است

مَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَأَجَلٍۢ مُّسَمًّۭى ۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَمَّآ أُنذِرُوا۟ مُعْرِضُونَ ﴿٣﴾

آسمان ها وزمین وآنچه را میان این دو وجود دارد، بیهوده نیافریده ایم، بلکه تمام آن ها را برای حکمتی فراگیر وبه حق آفریده ایم، از جمله این که بندگان به وسیله آن ها، الله را بشناسند وتنها او را عبادت کنند وچیزی را با او شریک قرار ندهند، وبراى اين كه به مقتضای جانشینی بشر در روی زمین تا زمانی معین که تنها الله از آن آگاه است، عمل کنند، ولی کافران از آنچه در قرآن از آن بيم داده مى شوند، روى مى گردانند، وبه آن اهمیتی نمی دهند

قُلْ أَرَءَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِى مَاذَا خَلَقُوا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌۭ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ ۖ ٱئْتُونِى بِكِتَـٰبٍۢ مِّن قَبْلِ هَـٰذَآ أَوْ أَثَـٰرَةٍۢ مِّنْ عِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ ﴿٤﴾

ای پیامبر- به این مشرکان رویگردان از حق بگو: از بت هایتان که آن ها را به جای الله عبادت می کنید به من خبر دهید که کدامیک از اجزای زمین را آفریده اند؟ آیا کوهی یا رودی را آفریده اند؟ یا همراه با الله، مشارکت وسهمی در آفرینش آسمان ها داشته اند؟ اگر در ادعای این که بت هایتان شایستگی عبادت شدن را دارند، راستگویید؛ کتابی آسمانی قبل از قرآن که از جانب پروردگار باشد، یا اثری از علم پیشینیان که به جای گذاشته اند، برای من بیاورید

وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن يَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسْتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَهُمْ عَن دُعَآئِهِمْ غَـٰفِلُونَ ﴿٥﴾

وهیچ‌کس گمراه‌تر نیست از کسی‌که به جای الله معبودی را عبادت می‌کند که تا روز قیامت به درخواستش پاسخ نمی‌دهد، واین معبود‌هایی که آنها را به جای الله عبادت می‌کنند از خوانده‌شدن خویش توسط عبادتگزاران‌شان بی‌خبرند؛ چه رسد به اینکه به آنها سود یا زیان برسانند

وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُوا۟ لَهُمْ أَعْدَآءًۭ وَكَانُوا۟ بِعِبَادَتِهِمْ كَـٰفِرِينَ ﴿٦﴾

وافزون بر اینکه در دنیا به آنها نفع نمی‌رسانند وقتی‌ روز قیامت محشور شوند دشمنان کسانی می‌شوند که آنها را عبادت می‌کردند، واز آنها بیزاری می‌جویند، و انکار می‌کنند که آگاهانه آنها را عبادت می‌کردند

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتُنَا بَيِّنَـٰتٍۢ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ هَـٰذَا سِحْرٌۭ مُّبِينٌ ﴿٧﴾

وهرگاه آیات نازل‌شدۀ ما بر رسول‌مان بر آنها خوانده شود کسانی‌که به قرآن وقتی به دست رسول‌شان نزد آنها آمد کفر ورزیدند می‌گویند: این سحری آشکار است، و از جانب الله وحی نشده است. صفحه ۱ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

أَمْ يَقُولُونَ ٱفْتَرَىٰهُ ۖ قُلْ إِنِ ٱفْتَرَيْتُهُۥ فَلَا تَمْلِكُونَ لِى مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِ ۖ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدًۢا بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۖ وَهُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٨﴾

آیا این مشرکان می‌گویند: محمد این قرآن را ساخته، وبه الله نسبت داده است؟! - ای رسول- به آنها بگو: اگر آن را از جانب خودم ساخته بودم اگر الله بخواهد مرا عذاب کند چاره‌ای برایم ندارید، پس چگونه با نسبت‌ دادن دروغ به او خودم را در معرض عذاب قرار می‌دهم؟! الله از عیب‌هایی که بر قرآن او می‌جویید وایرادهایی که بر من می‌گیرید آگاه‌تر است. گواه‌ بودن او میان من وشما کافی است، واو نسبت به گناهان بندگان توبه‌کارش بسیار آمرزنده ومهربان است

قُلْ مَا كُنتُ بِدْعًۭا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدْرِى مَا يُفْعَلُ بِى وَلَا بِكُمْ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٩﴾

ای رسول- به این مشرکان که نبوت تو را تکذیب می‌کنند بگو: من اولین رسولی نیستم که الله مرا فرستاده باشد تا دعوتم را بعید وشگفت بدانید، زیرا قبل از من رسولان زیادی گذشته‌اند، ومن نه می‌دانم که الله در دنیا با من چه خواهد کرد، ونه می‌دانم که با شما چه خواهد کرد، فقط از آنچه الله بر من وحی می‌کند پیروی می‌کنم، یعنی فقط براساس آنچه وحی می‌کند سخن می‌گویم وعمل می‌کنم، وفقط انذاردهنده‌ای آشکار هستم که شما را از عذاب الله می‌ترسانم

قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِن كَانَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرْتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٌۭ مِّنۢ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثْلِهِۦ فَـَٔامَنَ وَٱسْتَكْبَرْتُمْ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٠﴾

ای رسول- به این تکذیب‌کنندگان بگو: به من خبر دهید اگر این قرآن از جانب الله باشد، وشما به آن کفر ورزید، وشاهدی از بنی اسرائیل با تکیه بر آنچه در تورات در مورد آن آمده گواهی دهد که از جانب الله است، وبه آن ایمان آورده باشد، وشما از ایمان به آن روی بگردانید، آیا در این حالت شما ستمکار نیستید؟! به‌راستی‌که الله مردم ستمکار را به‌سوی حق توفیق نمی‌دهد

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَوْ كَانَ خَيْرًۭا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيْهِ ۚ وَإِذْ لَمْ يَهْتَدُوا۟ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَـٰذَآ إِفْكٌۭ قَدِيمٌۭ ﴿١١﴾

وکسانی‌که به قرآن وآنچه رسول آنها برای‌شان آورده کفر ورزیدند به کسانی‌که ایمان آوردند گفتند: اگر آنچه محمد آورده است حقی بود که به‌سوی خیر هدایت می‌کند این فقیران وبردگان وضعیفان از ما به‌سوی آن پیشی نمی‌گرفتند، وچون به آنچه رسول‌شان برای آنها آورده هدایت نیافته‌اند به زودی خواهند گفت: این چیزی‌که نزدمان آمده دروغی کهنه است، وما از دروغ پیروی نمی‌کنیم. ي

وَمِن قَبْلِهِۦ كِتَـٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامًۭا وَرَحْمَةًۭ ۚ وَهَـٰذَا كِتَـٰبٌۭ مُّصَدِّقٌۭ لِّسَانًا عَرَبِيًّۭا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَبُشْرَىٰ لِلْمُحْسِنِينَ ﴿١٢﴾

للمح سنين وپیش از این قرآن تورات بود، کتابی که الله آن را بر موسی علیه السلام به عنوان راهنمایی که در حق به آن اقتدا می‌شد، ورحمتی برای کسانی از بنی‌اسرائیل که به آن ایمان آوردند واز آن پیروی کردند فرو فرستاد، واین قرآن نازل‌شده بر محمد صلی الله علیه وسلم کتابی است به زبان عربی که کتاب‌های پیش از خود را تصدیق می‌کند؛ تا کسانی را که با شرک به الله وانجام گناهان بر خودشان ستم کرده‌اند با آن انذار دهد، ومژده‌ای است برای نیکوکارانی که رابطۀ خوبی با پروردگارشان و با مخلوقاتش برقرار کرده‌اند

إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسْتَقَـٰمُوا۟ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿١٣﴾

در حقیقت کسانی‌که گفتند: پروردگار ما الله است وهیچ پروردگاری جز او نداریم، سپس بر ایمان وعمل صالح پایداری کردند، در آنچه در آخرت پیش رو دارند هیچ ترسی بر آنها نیست، وبر آنچه از بهره دنیا که از دست داده‌اند، وآنچه پشت سرشان به جای گذاشتند اندوهگین نیستند

أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ خَـٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٤﴾

اینها که صفات مذکور را دارند به جزای اعمال صالحی که در دنیا از پیش فرستاده‌اند، ساکنان بهشت هستند که برای همیشه در آن می‌مانند. صفحه ۲ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

وَوَصَّيْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ إِحْسَـٰنًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُۥ كُرْهًۭا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًۭا ۖ وَحَمْلُهُۥ وَفِصَـٰلُهُۥ ثَلَـٰثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةًۭ قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِىٓ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَىَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَـٰلِحًۭا تَرْضَىٰهُ وَأَصْلِحْ لِى فِى ذُرِّيَّتِىٓ ۖ إِنِّى تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّى مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿١٥﴾

ى وبه انسان فرمان مؤکد دادیم که به پدر ومادرش نیکی کند، یعنی هم در زندگی آن دو، وهم پس از مرگشان تا جایی‌که منجر به مخالفت با شریعت نشود به آن دو نیکی کند، وبه‌طور خاص به مادرش که با مشقت به او باردار شد وبا مشقت او را به دنیا آورد، ومدت باردارشدنش به او وآغاز از شیرگرفتنش: سی ماه است، تا آن‌گاه که به کمال نیروی عقلی وجسمی وچهل سالگی برسد می‌گوید: پروردگارا، بر دلم بیفکن تا شکر نعمتی را که بر من وبر پدر ومادرم ارزانی داشته‌ای به جای آورم، وبر دلم بیفکن که عمل صالحی که تو را راضی می‌سازد، وآن را از من می‌پذیری انجام دهم، وفرزندانم را برایم صالح گردان. به‌راستی‌که من از گناهانم به‌سوی تو توبه کردم، وبه‌راستی‌که من از فرمان‌برداران طاعت تو، وتسلیم‌شدگان اوامرت هستم

أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا۟ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَيِّـَٔاتِهِمْ فِىٓ أَصْحَـٰبِ ٱلْجَنَّةِ ۖ وَعْدَ ٱلصِّدْقِ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ ﴿١٦﴾

يوعدون اینها هستند که نیکوترین عمل صالحی را که انجام داده‌اند از آنها می‌پذیریم، واز گناهان‌شان درمی‌گذریم، وآنها را در قبال گناهان‌شان مواخذه نمی‌کنیم، و همان‌ها در زمرۀ بهشتیان هستند، این وعده‌ای که به آنها داده شد وعده‌ای راست است، وبه‌طور قطع واقع خواهد شد

وَٱلَّذِى قَالَ لِوَٰلِدَيْهِ أُفٍّۢ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِىٓ أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ ٱلْقُرُونُ مِن قَبْلِى وَهُمَا يَسْتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيْلَكَ ءَامِنْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ فَيَقُولُ مَا هَـٰذَآ إِلَّآ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿١٧﴾

وکسی‌که به پدر ومادرش گفت: الله شما دو تن را نابود کند، آیا به من وعده می‌دهید که پس از مرگم از قبر خویش زنده درمی‌آیم، درحالی‌که قرن‌های زیادی سپری شده، ومردم در آنها مرده‌اند اما هیچ‌یک از آنها زنده مبعوث نشده است؟! وپدر ومادرش از الله یاری می‌خواهند تا پسرشان را به‌سوی ایمان هدایت کند، و به پسرشان می‌گویند: نابود شوی اگر به رستاخیز ایمان نیاوری، پس به آن ایمان بیاور؛ زیرا وعدۀ الله به رستاخیز حقیقتی بدون تردید است، اما او دوباره برای انکار رستاخیز می‌گوید: این سخنی که در مورد رستاخیز گفته می‌شود فقط از کتاب‌ها ونوشته‌های پیشینیان نقل شده است، واز جانب الله ثابت نیست

أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ ٱلْقَوْلُ فِىٓ أُمَمٍۢ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ خَـٰسِرِينَ ﴿١٨﴾

اینها که عذاب بر آنها واجب شده است در زمرۀ امت‌های جنی وانسی پیش از خودشان هستند، به‌راستی‌که آنها زیانکار بودند؛ چون هم به خودشان وهم به خانواده‌های‌شان با درآوردن آنها در جهنم زیان رساندند

وَلِكُلٍّۢ دَرَجَـٰتٌۭ مِّمَّا عَمِلُوا۟ ۖ وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَـٰلَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿١٩﴾

وهر یک از دو گروه - یعنی گروه بهشتی، وگروه جهنمی- براساس اعمال‌شان مراتبی دارند، یعنی مراتب اهل بهشت درجاتی والا، ومراتب اهل جهنم درکاتی پست است، وتا الله جزای اعمال‌شان را به آنها بدهد، ودر روز قیامت نه با کاستن نیکی‌هایشان، ونه با افزودن بر بدی‌های‌شان به آنها ستم نمی‌شود

وَيَوْمَ يُعْرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَـٰتِكُمْ فِى حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنْيَا وَٱسْتَمْتَعْتُم بِهَا فَٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ ٱلْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَفْسُقُونَ ﴿٢٠﴾

وروزی‌که کسانی‌که به الله کفر ورزیده ورسولانش را تکذیب کرده‌اند بر آتش عرضه می‌شوند تا در آن عذاب شوند، واز روی توبیخ وسرزنش به آنها گفته می‌شود: نعمت‌های خوبتان را در زندگی دنیایی خویش صرف کردید، واز خوشی‌هایی که در آن بود بهره بردید، اما در این روز به‌سبب تکبر به‌ناحق شما در زمین، وبه‌سبب اینکه با کفر وگناهان از طاعت الله خارج شدید با عذابی خوار ورسواکننده، مجازات می‌شوید. صفحه ۳ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

۞ وَٱذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُۥ بِٱلْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ ٱلنُّذُرُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦٓ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّا ٱللَّهَ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿٢١﴾

أخاف عليكم عذاب يوم عظيم و- ای رسول- هود علیه السلام برادر نس بی عاد را به یاد آور آن‌گاه که قومش را که در خانه‌های‌شان در احقاف در جنوب جزیرة‌العرب بودند، از وقوع عذاب الله انذار داد، درحالی‌که قبل وبعد از هود علیه السلام رسولانی که اقوام‌شان را انذار می‌دادند گذشته‌اند، که به اقوام‌شان می‌گفتند: جز الله یگانه را عبادت نکنید، یعنی دیگری را همراه او عبادت نکنید؛ زیرا - ای قوم من-، من از عذاب روزی بزرگ یعنی روز قیامت بر شما می‌ترسم

قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ ءَالِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿٢٢﴾

قومش به او گفتند: آیا نزد ما آمده‌ای تا ما را از عبادت معبودهایمان بازداری؟! هرگز بر این امر دست نخواهی یافت، پس اگر در ادعای خویش راستگو هستی عذابی را که به ما وعده می‌دهی بیاور

قَالَ إِنَّمَا ٱلْعِلْمُ عِندَ ٱللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّآ أُرْسِلْتُ بِهِۦ وَلَـٰكِنِّىٓ أَرَىٰكُمْ قَوْمًۭا تَجْهَلُونَ ﴿٢٣﴾

گفت: علم زمان عذاب فقط نزد الله است، ومن دانشی از آن ندارم، ومن فقط رسولی هستم که آنچه را با آن به‌سوی شما فرستاده شده‌ام به شما ابلاغ می‌کنم، اما شما را مردمی می‌بینم که به آنچه نفع شما در آن است جاهل هستید وآن را رها می‌کنید، وبه آنچه که زیان شما در آن است جاهل هستید وآن را به جای می‌آورید

فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًۭا مُّسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قَالُوا۟ هَـٰذَا عَارِضٌۭ مُّمْطِرُنَا ۚ بَلْ هُوَ مَا ٱسْتَعْجَلْتُم بِهِۦ ۖ رِيحٌۭ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴿٢٤﴾

پس وقتی عذابی را که خواستار تعجیل در آن بودند نزدشان آمد، وآن را به صورت ابری که از سوی آسمان به سمت سرزمین‌های‌شان روی می‌آورد دیدند گفتند: این روی‌آورنده، ابری است که به ما باران می‌رساند. هود به آنها گفت: امر چنان‌که گمان کردید نیست که ابری باران‌زا بر شما باشد، بلکه همان عذابی است که خواستار تعجیل در آن بودید، یعنی بادی که عذابی دردناک دارد

تُدَمِّرُ كُلَّ شَىْءٍۭ بِأَمْرِ رَبِّهَا فَأَصْبَحُوا۟ لَا يُرَىٰٓ إِلَّا مَسَـٰكِنُهُمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْقَوْمَ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿٢٥﴾

این باد بر هر آنچه که الله آن را به نابودی‌اش فرمان دهد بگذرد، آن را نابود می‌کند، پس چنان نابود شدند، که جز خانه‌های‌شان که در آنها سکونت می‌کردند به عنوان گواهی بر وجود قبلی آنها در این خانه‌ها، مشاهده نمی‌شد، مانند این جزای دردناک مجرمان مص ر بر کفر وگناهان را مجازات می‌کنیم

وَلَقَدْ مَكَّنَّـٰهُمْ فِيمَآ إِن مَّكَّنَّـٰكُمْ فِيهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًۭا وَأَبْصَـٰرًۭا وَأَفْـِٔدَةًۭ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ أَبْصَـٰرُهُمْ وَلَآ أَفْـِٔدَتُهُم مِّن شَىْءٍ إِذْ كَانُوا۟ يَجْحَدُونَ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٢٦﴾

وبه تحقیق ما به قوم عاد، اسباب قدرت وتمکین دادیم که به شما نداده‌ایم، وگوش‌هایی که با آنها می‌شنیدند، وچشم‌هایی که با آنها می‌دیدند، ودل‌هایی که با آنها می‌اندیشیدند برای‌شان قرار دادیم. اما نه گوش‌ها ونه چشم‌ها ونه عقل‌های‌شان ذره‌ای آنها را بی‌نیاز نساخت؛ یعنی عذاب الله را، وقتی آنها را فرا گرفت از آنها دفع نکرد، چون به آیات الله کفر می‌ورزیدند، وعذابی را که پیامبرشان هود علیه السلام آنها را از آن ترساند وآن را به تسمخر می‌گرفتند بر آنها فرود آمد

وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُم مِّنَ ٱلْقُرَىٰ وَصَرَّفْنَا ٱلْـَٔايَـٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿٢٧﴾

و- ای اهالی مکه- به تحقیق که ما آبادی‌های پیرامون شما را از بین برده‌ایم، وعاد وثمود وقوم لوط واصحاب مدین را نابود کرده‌ایم، وحجت‌ها وبراهین گوناگونی برای‌شان آوردیم؛ تا از کفرشان بازگردند. صفحه ۴ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ قُرْبَانًا ءَالِهَةًۢ ۖ بَلْ ضَلُّوا۟ عَنْهُمْ ۚ وَذَٰلِكَ إِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿٢٨﴾

پس چرا بت‌هایی که آنها را معبودانی به جای الله گرفتند وبا عبادت وقربانی به‌سوی آنها تقرب می‌جستند به آنها یاری نرساندند؟! قطعا به آنها یاری نرساندند، بلکه وقتی‌ بیشترین نیاز را به معبودهای‌شان داشتند از دید آنها پنهان شدند، واین دروغ وافترای‌شان بود که با آن این‌گونه به خود امید می‌دادند که این بت‌ها به آنها سود می‌رسانند، ونزد الله از آنها شفاعت می‌کنند

وَإِذْ صَرَفْنَآ إِلَيْكَ نَفَرًۭا مِّنَ ٱلْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ ٱلْقُرْءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓا۟ أَنصِتُوا۟ ۖ فَلَمَّا قُضِىَ وَلَّوْا۟ إِلَىٰ قَوْمِهِم مُّنذِرِينَ ﴿٢٩﴾

و- ای رسول- به یاد آور آن‌گاه که گروهی از جن‌ها را به‌سوی تو فرستادیم تا قرآن نازل‌شده بر تو را بشنوند. پس وقتی‌ برای شنیدن آن حاضر شدند به یکدیگر گفتند: ساکت باشید تا بتوانیم به آن گوش فرا دهیم. وچون رسول صلی الله علیه وسلم قرائتش را به پایان رساند به‌سوی قوم خویش بازگشتند وآنها را از عذاب الله در صورتی‌که به این قرآن ایمان نیاورند انذار می‌دادند

قَالُوا۟ يَـٰقَوْمَنَآ إِنَّا سَمِعْنَا كِتَـٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعْدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٣٠﴾

به آنها گفتند: ای قوم ما، به‌راستی‌که ما کتابی شنیدیم که الله آن را پس از موسی فرستاده وکتاب‌هایی را که پیش از آن از جانب الله نازل شده است تصدیق می‌کند، این کتابی که ما شنیدیم به‌سوی حق راهنمایی، وبه راه راست، یعنی راه اسلام هدایت می‌کند

يَـٰقَوْمَنَآ أَجِيبُوا۟ دَاعِىَ ٱللَّهِ وَءَامِنُوا۟ بِهِۦ يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُجِرْكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍۢ ﴿٣١﴾

ای قوم ما، به محمد صلی الله علیه وسلم در حقی که شما را به آن فراخواند پاسخ مثبت دهید، وایمان بیاورید بر اینکه او رسولی از جانب پروردگارش است، تا الله گناهان‌تان را برای شما بیامرزد، وشما را از عذابی دردناک نجات دهد که در انتظار شماست اگر در حقیقتی که شما را به‌سوی آن فراخواند به او پاسخ مثبت ندهید، وایمان نیاورید که او رسولی از جانب پروردگارش است

وَمَن لَّا يُجِبْ دَاعِىَ ٱللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَيْسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءُ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍ ﴿٣٢﴾

وهرکس به محمد صلی الله علیه وسلم در حقیقتی که او را به‌سوی آن فرا می‌خواند پاسخ مثبت ندهد هرگز نمی‌تواند با فرار در زمین از الله بگریزد، وبه جای الله دوستانی ندارد که او را از عذاب نجات دهند، اینها در گمراهی آشکاری از حق قرار دارند

أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَلَمْ يَعْىَ بِخَلْقِهِنَّ بِقَـٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحْـِۧىَ ٱلْمَوْتَىٰ ۚ بَلَىٰٓ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿٣٣﴾

كل شىء قدير مگر این مشرکان تکذیب‌کنندۀ رستاخیز ندانسته‌اند الله که آسمان‌ها وزمین را آفریده وبا وجود ضخامت وگستردگی این مخلوقات، از آفرینش آنها ناتوان نشده است می‌تواند مردگان را برای حسابرسی وجزا زنده کند؟! آری، به‌راستی‌که او بر زنده‌ کردن آنها توانا است؛ زیرا او سبحانه بر هر چیزی توانا است، در نتیجه از زنده‌ کردن مردگان ناتوان نیست

وَيَوْمَ يُعْرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ أَلَيْسَ هَـٰذَا بِٱلْحَقِّ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿٣٤﴾

تكفرون وروزی‌که کافران به الله ورسولانش، بر جهنم عرضه می‌شوند تا در آن عذاب شوند، واز روی توبیخ به آنها گفته می‌شود: آیا این عذابی که مشاهده می‌کنید حقیقت نیست؟! یا چنان‌که در دنیا می‌گفتید دروغ است؟! می‌گویند: آری سوگند به پروردگارمان که حقیقت است، آن‌گاه به آنها گفته می‌شود: به‌سبب اینکه به الله کفر ورزیدید عذاب را بچشید. صفحه ۵ از ۶ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر

فَٱصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْعَزْمِ مِنَ ٱلرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ ۚ كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا سَاعَةًۭ مِّن نَّهَارٍۭ ۚ بَلَـٰغٌۭ ۚ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ ﴿٣٥﴾

پس - ای رسول- در برابر تکذیب خویش توسط قومت شکیبایی کن همان‌گونه که رسولان اولوالعزم: نوح وابراهیم وموسی وعیسی علیهم السلام شکیبایی کردند، و خواستار تعجیل در نزول عذاب آنها نباش، تکذیب‌کنندگان قوم تو روزی‌که عذابی را که به آن وعده داده می‌شوند در آخرت ببینند به‌سبب عذاب طولانی‌شان گویی جز لحظه‌ای از یک روز در دنیا نمانده‌اند. این قرآن نازل‌شده بر محمد صلی الله علیه وسلم، برای انسان‌ها وجن‌ها ابلاغ وکافی است، زیرا جز کسانی‌که با کفر وگناهان از طاعت الله خارج هستند با عذاب هلاک نمی‌شوند. صفحه ۶ از ۶ moc.hgelp