يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمُ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًۭا كَثِيرًۭا وَنِسَآءًۭ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِى تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًۭا ﴿١﴾
ای مردم، از پروردگارتان بترسید، زیرا او ذاتی است که شما را از یک نفس که پدرتان آدم است آفرید، واز آدم، جفت او حوا مادر شما را آفرید، واز آن دو، در جهات چهارگانۀ زمین، مرد وزنهای زیادی پراکنده ساخت، واز همان الله بترسید که به نام او از یکدیگر درخواست میکنید به این نحو که میگویید: به نام الله از تو میخواهم که فلان کار را انجام دهی، واز قطع رابطههای خویشاوندی بترسید که پیوندهای میان شما را برقرار میکند، همانا الله بر شما نگهبان است، چنانکه ذرهای از اعمال شما از دست او بیرون نمیرود، بلکه اعمالتان را برمیشمارد وجزای آنها را به شما میدهد
وَءَاتُوا۟ ٱلْيَتَـٰمَىٰٓ أَمْوَٰلَهُمْ ۖ وَلَا تَتَبَدَّلُوا۟ ٱلْخَبِيثَ بِٱلطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَهُمْ إِلَىٰٓ أَمْوَٰلِكُمْ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ حُوبًۭا كَبِيرًۭا ﴿٢﴾
ای مجریان وصیت- وقتی که یتیمان (کسانیکه قبل از سن بلوغ پدرانشان را از دست دادهاند) بالغ ورشید شدند، اموالشان را بهصورت کامل به آنها بدهید، و حرام را با حلال عوض نکنید؛ به اینکه از اموال خوب وگرانبهای یتیمان بگیرید، وبه جای آن از اموال پست وکمارزش خویش بپردازید، واموال یتیمان را همراه با اموال خودتان مگیرید که این کار، گناه بزرگی نزد الله است
وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا۟ فِى ٱلْيَتَـٰمَىٰ فَٱنكِحُوا۟ مَا طَابَ لَكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ مَثْنَىٰ وَثُلَـٰثَ وَرُبَـٰعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا۟ فَوَٰحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰٓ أَلَّا تَعُولُوا۟ ﴿٣﴾
واگر ترسیدید که پس از ازدواج با دختران یتیمی که تحت سرپرستی شما هستند، به دلیل ترس از کاستن از مهریههای واجب آنها، یا بدرفتاری با آنها، عدالت را برقرار نکنید، پس آنها را رها کنید وبا زنان پاک دیگر ازدواج کنید، اگر خواستید که با دو یا سه یا چهار زن ازدواج کنید؛ اما اگر ترسیدید که میان آنها عدالت برقرار نکنید به یک زن بسنده کنید، یا از کنیزانی که در ملکیت شما هستند بهره بگیرید؛ زیرا آنها حقوقی مانند حقوق همسران ندارند، این امر که در مورد یتیمان واکتفا بر ازدواج با یک زن یا بهرهگیری از کنیزان آمده، نزدیکتر است به اینکه ستم نکنید ومنحرف نشوید
وَءَاتُوا۟ ٱلنِّسَآءَ صَدُقَـٰتِهِنَّ نِحْلَةًۭ ۚ فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَىْءٍۢ مِّنْهُ نَفْسًۭا فَكُلُوهُ هَنِيٓـًۭٔا مَّرِيٓـًۭٔا ﴿٤﴾
ومهریههای زنان را به عنوان هدیهای واجب به آنها بدهید، پس اگر خودشان با رضایت قلبی وبدون اجبار، مقداری از مهریه را بر شما بخشیدند، آن را گوارا ومباح بخورید
وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًۭا وَٱرْزُقُوهُمْ فِيهَا وَٱكْسُوهُمْ وَقُولُوا۟ لَهُمْ قَوْلًۭا مَّعْرُوفًۭا ﴿٥﴾
و– ای اولیا- اموال را به کسانیکه نمیتوانند در آن به خوبی تصرف کنند ندهید، زیرا الله این اموال را سبب اقامۀ مصالح وامور معاش بندگان قرار داده است، چنین افرادی صلاحیت تصرف در اموال وحفظ آن را ندارند، واز این اموال بر آنها انفاق کنید وآنها را بپوشانید، وسخنی پاکیزه به آنها بگویید، وبه آنها وعدۀ نیکو دهید که وقتی به رشد وتصرف نیکو دست یافتند اموالشان را به آنها تقدیم میکنید
وَٱبْتَلُوا۟ ٱلْيَتَـٰمَىٰ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغُوا۟ ٱلنِّكَاحَ فَإِنْ ءَانَسْتُم مِّنْهُمْ رُشْدًۭا فَٱدْفَعُوٓا۟ إِلَيْهِمْ أَمْوَٰلَهُمْ ۖ وَلَا تَأْكُلُوهَآ إِسْرَافًۭا وَبِدَارًا أَن يَكْبَرُوا۟ ۚ وَمَن كَانَ غَنِيًّۭا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۖ وَمَن كَانَ فَقِيرًۭا فَلْيَأْكُلْ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَٰلَهُمْ فَأَشْهِدُوا۟ عَلَيْهِمْ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ حَسِيبًۭا ﴿٦﴾
ى - ای اولیا- یتیمان را وقتی به سن بلوغ رسیدند با دادن بخشی از اموالشان که در آن تصرف کنند، بیازمایید، اگر در آن به خوبی تصرف کردند ورشد آنها بر شما آشکار شد، پس اموالشان را بهصورت کامل وبدون کاستی به آنها تحویل بدهید، وبیش از حدی که الله از اموال آنها هنگام نیاز برای شما اجازه داده است از صفحه ۱ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر اموالشان نخورید، واز ترس اینکه وقتی بالغ شدند اموالشان را از شما میگیرند در خوردن آن شتاب مکنید، هر یک از شما ثروتی دارد که او را بینیاز میگرداند، باید از گرفتن از مال یتیم خودداری کند، وهر یک از شما که فقیر وبدون ثروت است، به مقدار نیازش باید از آن بخورد، وهرگاه پس از بلوغ وتشخیص رشد آنها، اموالشان را به آنها تحویل دادید، برای حفظ حقوق وجلوگیری از اسباب اختلاف، برای این تحویل گواه بگیرید، والله به عنوان گواه بر این کار، وحسابگر بندگانش در قبال اعمالشان، کافی است
لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا تَرَكَ ٱلْوَٰلِدَانِ وَٱلْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا تَرَكَ ٱلْوَٰلِدَانِ وَٱلْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ ۚ نَصِيبًۭا مَّفْرُوضًۭا ﴿٧﴾
نصيبا م فروضا برای مردان از آنچه که پدر ومادر وخویشاوندان مانند برادران وعموها پس از مرگشان به جای میگذارند، کم باشد یا زیاد، سهمی است، وبرای زنان نیز از آنچه که این افراد به جای میگذارند سهمی است؛ برخلاف آنچه در زمان جاهلیت وجود داشت که زنان وکودکان از میراث محروم بودند، این سهم، حقی واجب از جانب الله متعال است که مقدار آن مشخص شده است
وَإِذَا حَضَرَ ٱلْقِسْمَةَ أُو۟لُوا۟ ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينُ فَٱرْزُقُوهُم مِّنْهُ وَقُولُوا۟ لَهُمْ قَوْلًۭا مَّعْرُوفًۭا ﴿٨﴾
واگر هنگام تقسیم ترکه، کسانی از خویشاوندان ویتیمان وفقرا که وارث نیستند حاضر بودند؛ - بنا بر استحباب- از این مال قبل از تقسیم، مقداری را که دلهایتان به آن رضایت دارد به آنها بدهید؛ زیرا به میراث که بدون رنج به شما رسیده است چشم دارند، وبا آنها به نیکویی وپسندیده سخن بگویید
وَلْيَخْشَ ٱلَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا۟ مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةًۭ ضِعَـٰفًا خَافُوا۟ عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلْيَقُولُوا۟ قَوْلًۭا سَدِيدًا ﴿٩﴾
کسانیکه اگر بمیرند فرزندانی خردسال وضعیف از خود برجای میگذارند، بترسند از اینکه فرزندانشان تباه شوند، باید در مورد یتیمانی که تحت سرپرستی آنها هستند نیز از الله بترسند وبه آنها ستم نکنند، تا الله پس از مرگ آنها کسی را برایشان قرار دهد تا به فرزندانشان نیکی کند همانگونه که آنها نیکی کردند، وباید در حق فرزندان کسیکه در وصیت او حاضر هستند نیکی کنند؛ یعنی سخنی درست به آنها بگویند به این ترتیب که در وصیت خود به حق ورثهاش پس از مرگ خویش ستم نکند، وخودش را با ترک وصیت از خیر محروم نگرداند
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَٰلَ ٱلْيَتَـٰمَىٰ ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ نَارًۭا ۖ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًۭا ﴿١٠﴾
همانا کسانیکه اموال یتیمان را میگیرند، واز روی ستم وتجاوز در آن تصرف میکنند، آتشی شعلهور در شکمهایشان وارد میکنند، ودر روز قیامت آنها را خواهد سوزاند
يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَـٰدِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۚ فَإِن كُنَّ نِسَآءًۭ فَوْقَ ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۖ وَإِن كَانَتْ وَٰحِدَةًۭ فَلَهَا ٱلنِّصْفُ ۚ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَٰحِدٍۢ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُۥ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن لَّمْ يَكُن لَّهُۥ وَلَدٌۭ وَوَرِثَهُۥٓ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ ٱلثُّلُثُ ۚ فَإِن كَانَ لَهُۥٓ إِخْوَةٌۭ فَلِأُمِّهِ ٱلسُّدُسُ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ يُوصِى بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ۗ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًۭا ۚ فَرِيضَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿١١﴾
ه الله در مورد میراث فرزندانتان از شما پیمان میگیرد وبه شما امر میکند؛ میراث چنین میان آنها تقسیم میشود که برای پسر مثل سهم دو دختر است، پس اگر میت دخترانی را بدون داشتن فرزند پسر به جای گذاشت، برای دو دختر یا بیشتر، دو سوم ماترکاست، واگر یک دختر باشد، نصف ماترک برای اوست، ودر صورتیکه میت فرزند پسر یا دختر داشته باشد، برای هر یک از پدر ومادر میت یک ششم ماترک است، واگر میت فرزندی نداشته باشد ووارثان او فقط پدر و مادر باشند، برای مادر یک سوم وباقیماندۀ میراث برای پدرش است، اگر میت دو یا بیشتر از دو خواهر یا برادر شقیق (پدری ومادری) یا غیر شقیق داشته باشد، برای مادر او یک ششم از طریق فرض، وباقی میراث از طریق تعصیب برای پدر است (خویشاوندان پدر را عصبه گویند)، وخواهران وبرادران سهمی ندارند؛ این نحوۀ تقسیم میراث، پس از اجرای وصیتی است که میت بدان وصیت کرده است به شرط آنکه وصیت او از یک سوم مالش تجاوز نکند، وبه شرط ادای دینی است که بر عهدۀ میت بوده است، الله متعال تقسیم میراث را به این نحو قرار داده است، زیرا شما نمیدانید کدامیک از پدران وفرزندان در دنیا وآخرت برایتان سودمندتر است، زیرا امکان دارد میت یکی از وارثانش را خوب بپندارد، آنگاه تمام مال را به او بدهد، یا او را بد بداند آنگاه او را از میراث محروم کند، درحالیکه صفحه ۲ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر احتمال خلاف این امر نیز میرود، کسیکه از تمام این امور آگاهی دارد، همان الله است که هیچچیز بر او پوشیده نمیماند، وبه همین دلیل، میراث را بنا بر نحوۀ مذکور تقسیم کرد، وآن را فریضهای از جانب خودش بر بندگانش واجب گرداند، همانا الله ذات دانایی است که ذرهای از مصالح بندگانش بر او پوشیده نمیماند ودر شرع وتدبیرش حکیم است
۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَٰجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌۭ فَلَكُمُ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ يُوصِينَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍۢ ۚ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌۭ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ تُوصُونَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍۢ ۗ وَإِن كَانَ رَجُلٌۭ يُورَثُ كَلَـٰلَةً أَوِ ٱمْرَأَةٌۭ وَلَهُۥٓ أَخٌ أَوْ أُخْتٌۭ فَلِكُلِّ وَٰحِدٍۢ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ ۚ فَإِن كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِن ذَٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَآءُ فِى ٱلثُّلُثِ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ يُوصَىٰ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَآرٍّۢ ۚ وَصِيَّةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌۭ ﴿١٢﴾
ى ه و– ای شوهران- نصف ماترک همسرانتان برای شماست، اگر فرزندی- پسر یا دختر- از شما یا دیگران نداشته باشند، اما اگر فرزندی- پسر یا دختر- داشتند، یک چهارم مالی که بر جای میگذارند برای شماست، که پس از اجرای وصیت آنها وپرداخت دینی که بر عهدۀ آنها است، برای شما تقسیم میشود. و– ای شوهران- برای همسرانتان، اگر فرزندی – پسر یا دختر- از آنها یا غیر آنها ندارید، یک چهارم ماترک شماست، اما اگر فرزندی- پسر یا دختر- داشتید، یک هشتم ماترک شما برای آنها است که این مقدار پس از اجرای وصیت شما، وپرداخت دینی که بر عهدۀ شماست به آنها تقسیم میشود. واگر مردی بدون پدر ومادر و بدون فرزند، یا زنی بدون پدر ومادر وبدون فرزند بمیرد، ویک برادر مادری یا خواهر مادری داشته باشد، برای هر یک از برادر مادری یا خواهر مادری میت، یک ششم از طریق فرض است، اما اگر برادران مادری یا خواهران مادری بیش از یک نفر باشند، برای تمام آنها یک سوم از طریق فرض است که در آن با هم شریک میشوند، ومردان وزنان آنها بهطور یکسان از آن سهم میبرند، البته این سهمشان را پس از اجرای وصیت میت وپرداخت دیون او میگیرند، به شرط اینکه وصیت او به وارثان زیان نرساند؛ مثل اینکه میت به بیشتر از یک سوم مالش وصیت کرده باشد، این حکم که در آیه آمده است، پیمانی از جانب الله بر شماست که آن را بر شما واجب گردانیده است، والله از آنچه که بندگانش را در دنیا وآخرت اصلاح میکند آگاه است، وذات بردباری است که مجازات گناهکار را به تعجیل نمیاندازد
تِلْكَ حُدُودُ ٱللَّهِ ۚ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ يُدْخِلْهُ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ﴿١٣﴾
احکام مذکور در مورد یتیمان وغیر آنها، احکام الله متعال است که برای بندگانش تشریع فرموده است تا به آنها عمل کنند، وکسانیکه با اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله از او تعالی ورسولش فرمانبرداری کنند، الله آنها را به بهشتهایی که رودها از زیر کاخهایشان جاری است درمیآورد، که همیشه در آن میمانند وزوالی آنها را در برنمیگیرد، واین پاداش الهی، بزرگترین رستگاری است که همانندی ندارد
وَمَن يَعْصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدْخِلْهُ نَارًا خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٌۭ مُّهِينٌۭ ﴿١٤﴾
وهرکس با تعطیلی احکام الله وعملنکردن به آنها، یا تردید در آنها، از الله ورسولش نافرمانی کند واز حدودی که تشریع کرده است بگذرد، الله او را در آتشی که جاودان در آن میماند درمیآورد، وعذاب خوارکنندهای در آنجا دارد
وَٱلَّـٰتِى يَأْتِينَ ٱلْفَـٰحِشَةَ مِن نِّسَآئِكُمْ فَٱسْتَشْهِدُوا۟ عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةًۭ مِّنكُمْ ۖ فَإِن شَهِدُوا۟ فَأَمْسِكُوهُنَّ فِى ٱلْبُيُوتِ حَتَّىٰ يَتَوَفَّىٰهُنَّ ٱلْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ ٱللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًۭا ﴿١٥﴾
واز زنان محصن (زنان دارای همسر) وغیر محصن شما که مرتکب گناه زشت زنا میشوند، چهار مرد عادل را بر آنها گواه بگیرید، پس اگر علیه آنها گواهی دادند، آنها را به عنوان مجازات در خانهها زندانی کنید، تا زندگیشان با مرگ پایان یابد، یا الله راهی غیر از حبس برایشان قرار دهد. سپس الله این راه را بیان فرمود، یعنی صد ضربه شلاق ویک سال تبعید را برای مجازات زن زناکار باکره وسنگسار را برای مجازات زن محصنه صادر فرمود. صفحه ۳ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَٱلَّذَانِ يَأْتِيَـٰنِهَا مِنكُمْ فَـَٔاذُوهُمَا ۖ فَإِن تَابَا وَأَصْلَحَا فَأَعْرِضُوا۟ عَنْهُمَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ تَوَّابًۭا رَّحِيمًا ﴿١٦﴾
وآن دو تن از مردان- محصن یا غیر محصن- را که مرتکب عمل زشت زنا میشوند با زبان ودست به گونهای که باعث تحقیر وبازداشتن میشود مجازات کنید، پس اگر از گناهشان دست کشیدند، واعمالشان اصلاح شد، از آزار رساندن آنها خودداری کنید؛ زیرا کسیکه از گناه توبه میکند، همانند کسی است که گناهی مرتکب نشده است؛ قطعا الله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار توبهپذیر ومهربان است. این نوع مجازات، در ابتدای امر بود، سپس با شلاقزدن وتبعید مرد مجرد و سنگسار مرد محصن نسخ شد
إِنَّمَا ٱلتَّوْبَةُ عَلَى ٱللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَـٰلَةٍۢ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍۢ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ يَتُوبُ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿١٧﴾
عليما حكيما قطعا الله توبۀ کسانی را میپذیرد که از روی جهل به سرانجام وآثار بد گناهان ومعاصی، آنها را مرتکب میشوند- این امر در مورد هر کسی است که از روی عمد یا غیرعمد مرتکب گناه میشود- سپس قبل از مشاهدۀ مرگ بهسوی پروردگارش بازمیگردد، آنها هستند که الله توبهشان را میپذیرد واز بدیهایشان درمیگذرد، و الله از احوال مخلوقاتش آگاه است، ودر تقدیر وتشریع خویش بسیار داناست
وَلَيْسَتِ ٱلتَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ حَتَّىٰٓ إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ ٱلْمَوْتُ قَالَ إِنِّى تُبْتُ ٱلْـَٔـٰنَ وَلَا ٱلَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۭا ﴿١٨﴾
الله متعال توبه کسانی را نمی پذیرد که بر انجام گناهان اصرار ورزیده وتا وقت دیدن لحظات دردناک قبل از مرگ، از آن توبه نمی کنند، آنگاه هر یک از آن ها می گوید: اکنون از گناهانی که انجام داده ام توبه می کنم. الله متعال -همچنین- توبه ىکسانی را که در حال اصرار بر کفر از دنیا می روند، قبول نمی کند. آن عصیانگرانی که بر گناهان پافشاری می کنند وکسانی که کافر از این دنیا می روند؛ برایشان عذابی دردآور آماده کرده ایم
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا يَحِلُّ لَكُمْ أَن تَرِثُوا۟ ٱلنِّسَآءَ كَرْهًۭا ۖ وَلَا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا۟ بِبَعْضِ مَآ ءَاتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّآ أَن يَأْتِينَ بِفَـٰحِشَةٍۢ مُّبَيِّنَةٍۢ ۚ وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ فَإِن كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًۭٔا وَيَجْعَلَ ٱللَّهُ فِيهِ خَيْرًۭا كَثِيرًۭا ﴿١٩﴾
كثيرا ای کسانی که به الله متعال ایمان آورده واز رسولش پیروی کرده اید، برای شما جایز نیست که نامادری یا محرم هایتان را همانند مال به ارث ببرید وبا ازدواج کردن با آن ها به میل خود تصرف کنید یا این که آن ها را به دلخواه خود به ازدواج دیگران درآورید یا از ازدواج آن ها جلوگیری کنید. همچنین جایز نیست به قصد آسیب رساندن، همسرانی که دوست ندارید را (معلق وبلا تکلیف) نگه دارید تا که از گرفتن بخشی از مهریه وغيره که به آن ها داده اید، چشم پوشی کنند، مگر این که مرتکب گناه زشت وآشکاری مانند زنا شوند؛ در این صورت جایز است آن ها را نگه دارید وبر آن ها سخت بگیرید تا آنچه را که از شما گرفته اند، باز گردانند. به شیوه ای پسندیده، بدون اذیت وبا نیکی، با همسرانتان رفتار کنید. اگر از آن ها به خاطر امری دنیوی ناخشنودى داشتید، صبر پیشه کنید؛ چه بسا از چیزی متنفر هستید والله متعال در آن خير فراوانی در دنیا وآخرت قرار می دهد
وَإِنْ أَرَدتُّمُ ٱسْتِبْدَالَ زَوْجٍۢ مَّكَانَ زَوْجٍۢ وَءَاتَيْتُمْ إِحْدَىٰهُنَّ قِنطَارًۭا فَلَا تَأْخُذُوا۟ مِنْهُ شَيْـًٔا ۚ أَتَأْخُذُونَهُۥ بُهْتَـٰنًۭا وَإِثْمًۭا مُّبِينًۭا ﴿٢٠﴾
م بينا - ای شوهران- اگر خواستید زنی را طلاق دهید ودیگری را جایگزین او کنید، در این کار گناهی بر شما نیست؛ واگر به زنی که قصد دارید از او جدا شوید، مال زیادی به عنوان مهریه داده بودید، برای شما جایز نیست که چیزی از آن بگیرید؛ زیرا گرفتن آنچه که به زنانتان دادهاید، تهمتی آشکار وگناهی واضح به شمار میرود! صفحه ۴ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر وكيف تأ خذونه وقد أفض بعضكم إلى بعض وأخذن منكم ميثقا غليظا
وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُۥ وَقَدْ أَفْضَىٰ بَعْضُكُمْ إِلَىٰ بَعْضٍۢ وَأَخَذْنَ مِنكُم مِّيثَـٰقًا غَلِيظًۭا ﴿٢١﴾
وچگونه مهریهای را که به آنها دادهاید بازمیستانید با آنکه میانتان علاقه ومودت وبهرهجویی واطلاع بر اسرار حاصل شده است، زیرا پس از این، طمع در مالی که در دست آنها است، بسیار بد وناپسند است، درحالیکه آنها پیمانی محکم وسخت از شما گرفتهاند، که همان حلالکردن آنها با سخن وحکم الله متعال است
وَلَا تَنكِحُوا۟ مَا نَكَحَ ءَابَآؤُكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ فَـٰحِشَةًۭ وَمَقْتًۭا وَسَآءَ سَبِيلًا ﴿٢٢﴾
وبا زنانی که پدرانتان آنها را به ازدواج خود درآوردهاند ازدواج نکنید؛ زیرا این کار حرام است، مگر آنچه که قبل از اسلام گذشته است که مؤاخذهای بر آن نیست، این امر بدان سبب است که ازدواج پسران با همسران پدرهایشان، کاری بسیار ناپسند، وسبب خشم الله بر انجامدهندۀ آن، وراه بسیار بدی برای رونده در آن است
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَـٰتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَٰتُكُمْ وَعَمَّـٰتُكُمْ وَخَـٰلَـٰتُكُمْ وَبَنَاتُ ٱلْأَخِ وَبَنَاتُ ٱلْأُخْتِ وَأُمَّهَـٰتُكُمُ ٱلَّـٰتِىٓ أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَٰتُكُم مِّنَ ٱلرَّضَـٰعَةِ وَأُمَّهَـٰتُ نِسَآئِكُمْ وَرَبَـٰٓئِبُكُمُ ٱلَّـٰتِى فِى حُجُورِكُم مِّن نِّسَآئِكُمُ ٱلَّـٰتِى دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا۟ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَـٰٓئِلُ أَبْنَآئِكُمُ ٱلَّذِينَ مِنْ أَصْلَـٰبِكُمْ وَأَن تَجْمَعُوا۟ بَيْنَ ٱلْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا ﴿٢٣﴾
الله نکاح این زنان را بر شما حرام گردانیده است: مادرانتان وهرچه بالاتر روند؛ یعنی مادر مادر ومادربزرگ پدری یا مادری او، ودخترانتان وهرچه پایینتر روند؛ یعنی دختر دختر ودختر دختر دختر، همچنین دختران پسر ودختران دختر وهر چه پایینتر روند، خواهران شما از پدر ومادر یا از یکی از آن دو، وعمههایتان، همچنین عمههای پدرانتان ومادرانتان وهرچه بالاتر روند، وخالههایتان، وهمچنین خالههای مادران وپدرانتان وهرچه بالاتر روند، ودختران برادر ودختران خواهر، وفرزندانشان وهرچه پایینتر روند، ومادرهایتان که به شما شیر دادهاند وخواهران رضاعی شما، ومادران همسرانتان چه با همسرانتان آمیزش کرده باشید یا با آنها آمیزش نکرده باشید، ودختران همسرانتان از شوهران دیگر که غالبا در خانههای شما رشد میکنند وپرورش مییابند، وهمچنین اگر در خانههای شما پرورش نیافتهاند، اگر با مادرانشان آمیزش کردهاید، واما اگر با آنها آمیزش نکردهاید، گناهی بر شما نیست که با دخترانشان ازدواج کنید، وحرام گردانیده است بر شما، نکاح همسران پسرانتان را که از پشت خودتان هستند، هر چند با آنها آمیزش نکرده باشند، وهمسران پسران رضاعی شما نیز در این حکم داخل هستند، وجمع میان دو خواهر نسبی یا رضاعی را بر شما حرام گردانیده است مگر آنچه که در جاهلیت از این کار گذشته است که الله آن را بخشیده است، قطعا الله نسبت به آن دسته از بندگانش که بهسوی او توبه میکنند آمرزنده ومهربان است. تحریم جمع میان زن وعمه یا خالۀ او نیز از طریق سنت ثابت است
۞ وَٱلْمُحْصَنَـٰتُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ ۖ كِتَـٰبَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَآءَ ذَٰلِكُمْ أَن تَبْتَغُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُم مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَـٰفِحِينَ ۚ فَمَا ٱسْتَمْتَعْتُم بِهِۦ مِنْهُنَّ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةًۭ ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَٰضَيْتُم بِهِۦ مِنۢ بَعْدِ ٱلْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿٢٤﴾
وازدواج با زنان شوهردار بر شما حرام شده است، مگر آن زنانی که با اسارتگرفتن در جهاد در راه الله مالک آنها میشوید، که پس از استبراء رحم آنها به یک حیض، آمیزش با آنها برایتان حلال است، الله این حکم را بر شما فرض گردانید، والله غیر از این موارد، سایر زنان را بر شما حلال گردانید، که با اموال خود، احصان وپاکدامنی نفسهایتان را از طریق حلال وبدون قصد زنا بجویید، پس به زنانی که از طریق نکاح از آنها بهره گرفتهاید، مهریههایشان را که الله به عنوان فریضهای بر شما واجب گردانیده است بدهید، وبر شما گناهی نیست که پس از تعیین مهریۀ واجب، با افزودن بر آن یا چشمپوشی از بخشی از آن توافق کنید، همانا الله از مخلوقاتش آگاه است وچیزی از آنها بر او پوشیده نمیماند، ودر تدبیر وتشریع خویش بسیار داناست. صفحه ۵ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنكُمْ طَوْلًا أَن يَنكِحَ ٱلْمُحْصَنَـٰتِ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ فَمِن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُم مِّن فَتَيَـٰتِكُمُ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ ۚ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَـٰنِكُم ۚ بَعْضُكُم مِّنۢ بَعْضٍۢ ۚ فَٱنكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَءَاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ مُحْصَنَـٰتٍ غَيْرَ مُسَـٰفِحَـٰتٍۢ وَلَا مُتَّخِذَٰتِ أَخْدَانٍۢ ۚ فَإِذَآ أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَـٰحِشَةٍۢ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى ٱلْمُحْصَنَـٰتِ مِنَ ٱلْعَذَابِ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِىَ ٱلْعَنَتَ مِنكُمْ ۚ وَأَن تَصْبِرُوا۟ خَيْرٌۭ لَّكُمْ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٢٥﴾
ه - ای مردان- هر یک از شما که به دلیل ثروت اندک نمیتواند با زنان آزاد ازدواج کند، برای او جایز است که با کنیزکان مملوک دیگران ازدواج کند، اگر در آنچه که بر شما آشکار است مؤمن باشند، والله به حقیقت ایمان وباطن احوال شما داناتر است، وشما وآنها در دین وانسانیت یکسان هستید، پس، از ازدواج با آنها خودداری نکنید، آنها را با اذن مالکانشان به ازدواج خویش درآورید، ومهریههایشان را بدون کاستی یا بدون تأخیر به آنها بدهید. این جواز در صورتی است که آنها پاکدامن باشند، نه اینکه آشکارا زناکار باشند، ونه اینکه دوستانی پنهانی برای زنا داشته باشند، اما اگر پس از ازدواج، مرتکب فاحشۀ زنا شدند، حد آنها نصف مجازات زنان آزاد است: پنجاه ضربه شلاق، وسنگسار نمیشوند، برخلاف زنان شوهردار آزاد در صورتیکه زنا کنند. این جواز ازدواج با کنیزکان مؤمن وپاکدامن، تخفیفی است برای کسیکه از وقوع خویش در زنا میترسد، وقادر بر ازدواج با زنان آزاد نیست، زیرا شکیبایی از ازدواج با کنیزکان بهتر است؛ تا فرزندان از اینکه به بردگی درآیند محافظت شوند، والله نسبت به بندگان توبهکارش آمرزنده ومهربان است، وبهسبب رحمتش است که ازدواج با کنیزکان را در صورت ناتوانی از ازدواج با زنان آزاد، به شرط ترس از ارتکاب زنا تشریع کرده است
يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴿٢٦﴾
الله سبحانه میخواهد با تشریع این احکام برای شما، نشانههای شریعت ودینش وآنچه که مصالح شما در دنیا وآخرت در آن قرار دارد را برایتان بیان کند، وشما را به راههای پیامبران قبل از شما در تحلیل وتحریم، واخلاقهای گرامی آنها، وسنتهای پسندیدهشان راهنمایی کند تا از آنها پیروی کنید، وشما را از نافرمانی خویش به طاعتش بازگرداند، والله میداند مصلحت بندگانش در چه چیزی است پس همان را برایشان تشریع میکند. والله در تشریع وتدبیر خویش در امور بندگان بسیار داناست
وَٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلشَّهَوَٰتِ أَن تَمِيلُوا۟ مَيْلًا عَظِيمًۭا ﴿٢٧﴾
والله میخواهد که شما را ببخشد، واز بدیهایتان درگذرد، وکسانیکه در پی شهواتشان هستند میخواهند که شما از راه استقامت، بسیار دور شوید
يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ ۚ وَخُلِقَ ٱلْإِنسَـٰنُ ضَعِيفًۭا ﴿٢٨﴾
الله میخواهد در آنچه تشریع میکند بر شما آسان بگیرد، پس شما را به آنچه خارج از توانتان است مکلف نمیگرداند؛ زیرا به ضعف خلقتی واخلاقی انسان آگاه است
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَكُم بَيْنَكُم بِٱلْبَـٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَـٰرَةً عَن تَرَاضٍۢ مِّنكُمْ ۚ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًۭا ﴿٢٩﴾
ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، مال یکدیگر را به باطل، مانند غصب ودزدی ورشوه وغیر آن نخورید، مگر اینکه این اموال، اموالی تجارتی باشد که با توافق طرفین معامله صادر میشود، که در این صورت خوردن وتصرف در آن برایتان حلال است، ویکدیگر را نکشید، وهیچیک از شما خودش را نکشد، وخودش را در نابودی نیفکند، همانا الله نسبت به شما مهربان است وبهسبب مهربانی خویش، خونها واموال وآبروی شما را حرام گردانیده است. صفحه ۶ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ عُدْوَٰنًۭا وَظُلْمًۭا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًۭا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرًا ﴿٣٠﴾
وهرکس موارد مذکور را که شما را از آن نهی میکنیم انجام دهد، یعنی مال دیگری را بخورد یا از روی علم وعمد، نه از روی جهل وفراموشی، بر او با کشتن یا طریق دیگری تجاوز کند، الله به زودی در روز قیامت او را در آتش بزرگی که گرمایش رنجآور وعذابش شدید است میافکند، واین کار بر الله آسان است؛ زیرا او تعالی ذات توانایی است که هیچچیز از تحت قدرت او خارج نیست
إِن تَجْتَنِبُوا۟ كَبَآئِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلًۭا كَرِيمًۭا ﴿٣١﴾
ای مؤمنان- اگر از انجام گناهان بزرگ مانند شرک به الله، نافرمانی از پدر ومادر، قتل نفس ورباخواری دوری کنید؛ با پوشاندن ومحو گناهان صغیرهتان از آنها درمیگذریم، وشما را در مکان گرامیای نزد الله که همان بهشت است درمیآوریم
وَلَا تَتَمَنَّوْا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا ٱكْتَسَبُوا۟ ۖ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا ٱكْتَسَبْنَ ۚ وَسْـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضْلِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمًۭا ﴿٣٢﴾
ه ه -ای مؤمنان- آنچه را كه الله متعال سبب برترى بعضى از شما بر بعضى ديگر قرار داده، آرزو نكنيد؛ تا به خشم وحسادت منجر نشود، پس شایسته نیست زنان آنچه که الله متعال به مردان اختصاص داده است را آرزو کنند؛ چرا که برای هرکدام، متناسب با حالشان پاداشی مقرر شده است. از الله متعال بخواهید که نعمت هایش را بر شما افزون دارد؛ بی گمان الله متعال از هر چیزی آگاه است وبه هرکدام -از زن ومرد- متناسب با حالش، ارزانی داشته است
وَلِكُلٍّۢ جَعَلْنَا مَوَٰلِىَ مِمَّا تَرَكَ ٱلْوَٰلِدَانِ وَٱلْأَقْرَبُونَ ۚ وَٱلَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ فَـَٔاتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ شَهِيدًا ﴿٣٣﴾
شىء شهيدا وبرای هر یک از شما، عصبهای قرار دادیم که از میراثی که پدر ومادر وخویشاوندان به جای میگذارند میراث میبرند. ونصیب کسانی را که با آنها سوگندهایی محکم بر همپیمانی ونصرت بستهاید بدهید، که الله بر هر چیزی گواه است، از جمله بر این سوگندها وپیمانهای شما. ارثبری به سبب همپیمانی در صدر اسلام بود، سپس نسخ شد
ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ وَبِمَآ أَنفَقُوا۟ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ ۚ فَٱلصَّـٰلِحَـٰتُ قَـٰنِتَـٰتٌ حَـٰفِظَـٰتٌۭ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ ٱللَّهُ ۚ وَٱلَّـٰتِى تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهْجُرُوهُنَّ فِى ٱلْمَضَاجِعِ وَٱضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا۟ عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيًّۭا كَبِيرًۭا ﴿٣٤﴾
ي مردان بهسبب فضیلتی که الله به آنها اختصاص داده است، وبهسبب نفقه ومراقبت بر کارهای زنان که بر آنها واجب است، از زنان سرپرستی میکنند، وزنان صالح، فرمانبردار پروردگارشان، وفرمانبردار شوهرانشان هستند، بهسبب توفیقی که الله به آنها داده است، در غیبت شوهرانشان، نگهبانان آنها هستند، و– ای شوهران- زنانی را که از خودداری آنها از اطاعت شوهرانشان در قول یا عمل میترسید، ابتدا آنها را اندرز دهید واز الله بترسانید، پس اگر اجابت نکردند در بستر از آنها دوری کنید، به این نحو که مرد با او آمیزش نکند، پس اگر اجابت نکردند، آنها را به گونهای که آزاردهنده نباشد بزنید، پس اگر به فرمانبرداری بازگشتند، با ستم یا سرزنش بر آنها ستم نکنید، همانا الله بر هر چیزی دارای برتری است، ودر ذات وصفاتش بسیار بزرگ است، پس از او بترسید
وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَٱبْعَثُوا۟ حَكَمًۭا مِّنْ أَهْلِهِۦ وَحَكَمًۭا مِّنْ أَهْلِهَآ إِن يُرِيدَآ إِصْلَـٰحًۭا يُوَفِّقِ ٱللَّهُ بَيْنَهُمَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًۭا ﴿٣٥﴾
كان عليما خبيرا و– ای اولیای زن وشوهر- اگر ترسیدید که اختلاف بین آن دو به دشمنی وجدایی منجر شود، پس یک مرد عادل از خانوادۀ شوهر، ویک مرد عادل از خانوادۀ زن بفرستید، تا به آنچه از جدایی یا سازش میان آن دو که در آن مصلحت است حکم کنند، وسازش، دوستداشتنیتر وبهتر است، که اگر دو داور آن را اراده کردند و روش بهتر را بهسوی آن برداشتند، الله میان زوجین سازش ایجاد میکند، واختلاف میان آن دو را برمیدارد، همانا چیزی از بندگان الله بر او پوشیده نمیماند، واو به صفحه ۷ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر جزئیات آنچه در دلهایشان پنهان است آگاهی دارد
۞ وَٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا۟ بِهِۦ شَيْـًۭٔا ۖ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَـٰنًۭا وَبِذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱلْجَارِ ذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْجَارِ ٱلْجُنُبِ وَٱلصَّاحِبِ بِٱلْجَنۢبِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالًۭا فَخُورًا ﴿٣٦﴾
فخورا وبا اطاعت از الله متعال تنها از او فرمان برداری کنید، وکسی را همراه او پرستش نکنید. با لطف واحترام، به پدر ومادر نیکی کنید، همچنین به خویشاوندان، یتیمان، نیازمندان، همسایه ای که خویشاوند باشد یا بیگانه، دوست همنشینتان، مسافر بیگانه ای که در راه مانده باشد وبه بردگانتان نیکی کنید. همانا الله متعال فرد خودشیفته ومغرور در برابر مردم ونیز کسی که از روی فخر فروشی خود را بر دیگران می ستاید، دوست ندارد
ٱلَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلْبُخْلِ وَيَكْتُمُونَ مَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابًۭا مُّهِينًۭا ﴿٣٧﴾
والله دوست ندارد کسانی را که از روزی الله که به آنها ارزانی داشته است انفاق نمیکنند، وبا سخن وعملشان دیگران را به انفاقنکردن امر میکنند، وروزی و علم وغیر آن را که الله از روی فضل خویش به آنها داده است پنهان میدارند، چنانکه حق را بر مردم آشکار نمیکنند، بلکه آن را میپوشانند، وباطل را آشکار میکنند، واین خصلت کافران است، وعذابی خوارکننده برای کافران آماده کردهایم
وَٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۗ وَمَن يَكُنِ ٱلشَّيْطَـٰنُ لَهُۥ قَرِينًۭا فَسَآءَ قَرِينًۭا ﴿٣٨﴾
قرينا وهمچنین این عذاب را برای کسانی مهیا کردهایم که اموالشان را انفاق میکنند تا مردم آنها را ببینند وستایش کنند، درحالیکه به الله وروز قیامت ایمان ندارند؛ این عذاب خوارکننده را برایشان آماده ساختهام، وچیزی آنها را گمراه نکرد مگر اینکه از شیطان پیروی کردند، وهرکس شیطان دوست وهمنشینش باشد، (باید بداند که) شیطان همنشین بسیار بدی است
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَأَنفَقُوا۟ مِمَّا رَزَقَهُمُ ٱللَّهُ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِهِمْ عَلِيمًا ﴿٣٩﴾
اگر آن ها به الله متعال وروز قیامت ایمان حقیقی می آوردند وآنچه که الله متعال به آنان روزی داده است را در راهی که مورد رضایت وخشنودی اوست، انفاق می کردند؛ چه زیانی به آن ها می رسید؟! بلکه خیر کامل در این کار است. الله متعال به (حال واعمال) آن ها آگاه است، حالشان بر او پوشیده نیست وبه زودی هر کس را در برابر عملش پاداش یا سزا می دهد
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍۢ ۖ وَإِن تَكُ حَسَنَةًۭ يُضَـٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِن لَّدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًۭا ﴿٤٠﴾
همانا الله متعال، ذات عادلی است که ذرهای به بندگانش ستم نمیکند، چنانکه به اندازۀ مورچۀ کوچکی از نیکیهای آنها نمیکاهد، وذرهای بر بدیهایشان نمیافزاید، واگر به وزن ذرهای نیکی باشد، به فضل خویش ثواب آن را دوچندان میکند، وعلاوه بر آن از جانب خویش ثوابی بزرگ میبخشد
فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِن كُلِّ أُمَّةٍۭ بِشَهِيدٍۢ وَجِئْنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ شَهِيدًۭا ﴿٤١﴾
پس امر در روز قیامت چگونه است آنگاه که پیامبر هر امتی را میآوریم که بر آنچه عمل کردهاند گواهیدهد، و– ای رسول- تو را به عنوان گواه بر امتت میآوریم؟! صفحه ۸ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
يَوْمَئِذٍۢ يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَعَصَوُا۟ ٱلرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّىٰ بِهِمُ ٱلْأَرْضُ وَلَا يَكْتُمُونَ ٱللَّهَ حَدِيثًۭا ﴿٤٢﴾
در آن روز بزرگ، کسانیکه به الله کفر ورزیده واز رسولش نافرمانی کردهاند، آرزو میکنند که ای کاش خاک بودند وبا زمین یکسان میشدند، وذرهای از اعمالشان را نمیتوانند از الله پنهان کنند؛ زیرا الله بر زبانهایشان مهر میزند تا نتواند صحبت کند، وبه اعضایشان اذن میدهد تا به اعمال آنها گواهی دهند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْرَبُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنتُمْ سُكَـٰرَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا۟ مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِى سَبِيلٍ حَتَّىٰ تَغْتَسِلُوا۟ ۚ وَإِن كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌۭ مِّنكُم مِّنَ ٱلْغَآئِطِ أَوْ لَـٰمَسْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمْ تَجِدُوا۟ مَآءًۭ فَتَيَمَّمُوا۟ صَعِيدًۭا طَيِّبًۭا فَٱمْسَحُوا۟ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا ﴿٤٣﴾
إ ر ء ئ ء ى ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، در حال مستی نماز نگزارید تا زمانیکه از مستی درآیید وگفتههایتان را تشخیص دهید- این حکم، قبل از تحریم خمر به صورت مطلق بود- ودر حال جنابت نماز نگزارید، ودر این حالت به مساجد وارد نشوید مگر اینکه بدون توقف از آن بگذرید، تا اینکه غسل کنید، واگر بیماریای به شما رسید که استعمال آب را غیرممکن میکرد، یا مسافر بودید، یا یکی از شما ادرار ویا مدفوع کرد، یا با زنان آمیزش کردید، آنگاه آب نیافتید- خاکی پاک بیابید، وصورتها ودستهایتان را با آن مسح کنید، همانا الله از تقصیر شما میگذرد ونسبت به شما آمرزنده است
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ نَصِيبًۭا مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ يَشْتَرُونَ ٱلضَّلَـٰلَةَ وَيُرِيدُونَ أَن تَضِلُّوا۟ ٱلسَّبِيلَ ﴿٤٤﴾
ای پیامبر- آیا از حال یهودیان آگاه نشدی، کسانی که الله متعال بهره ای از علم تورات را به آن ها بخشيد اما آن ها گمراهی را با هدایت عوض کردند. -ای مؤمنان- آن ها برای گمراه کردن شما از راه راستی که پیامبر -صلی الله علیه وسلم- آورده است، تلاش می کنندي تا راه منحرف آن ها را پیش بگیرید؟!
وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَآئِكُمْ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَلِيًّۭا وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ نَصِيرًۭا ﴿٤٥﴾
و– ای مؤمنان- الله به حال دشمنانتان، از شما آگاهتر است، پس شما را از آنها باخبر کرد ودشمنی آنها را بر شما آشکار گرداند، والله به عنوان پشتیبانی که شما را از آسیب آنها محافظت میکند کافی است، والله به عنوان یاوری که نیرنگ وآزار آنها را از شما بازمیدارد وشما را بر آنها پیروز میگرداند کافی است
مِّنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَٱسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍۢ وَرَٰعِنَا لَيًّۢا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًۭا فِى ٱلدِّينِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ قَالُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَٱسْمَعْ وَٱنظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًۭا لَّهُمْ وَأَقْوَمَ وَلَـٰكِن لَّعَنَهُمُ ٱللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٤٦﴾
فلا يؤمنون إلا قليلا گروه بدی از یهودیان هستند که کلامی را که الله آن را فرو فرستاده است تغییر میدهند، چنانکه آن را به غیر آنچه الله نازل فرموده است تأویل میکنند، وهنگامیکه رسول صلی الله علیه وسلم آنها را به امری فرمان میدهد به او میگویند: سخن تو را شنیدیم وبا فرمانت مخالفت کردیم، واز روی تسمخر میگویند: بشنو ما چه میگوییم که کاش نشنوی؛ وبا گفتن «راعنا» این تصور را ایجاد میکنند که منظورشان چنین است: گوش ترا به ما بسپار، اما در واقع رعونة «کودنی ونادانی» را اراده میکنند؛ زبانشان را به آن میپیچانند، با این کار قصد نفرین بر پیامبر وطعنهزدن در دین را دارند، واگر به جای اینکه گفتند: سخنت را شنیدیم، وبا فرمانت مخالفت کردیم، میگفتند: سخنت را شنیدیم، واز فرمانت اطاعت بردیم، وبه جای اینکه گفتند: بشنو که ناشنوا گردی، میگفتند: بشنو، وبه جای اینکه گفتند: راعنا، میگفتند: به ما مهلت بده تا سخنت را بفهمیم، بهطور قطع برایشان بهتر وشایستهتر بود؛ زیرا دربردارندۀ حسن ادبی است که سزاوار جناب پیامبر صلی الله علیه وسلم است، اما الله آنها را نفرین کرد، وبهسبب کفرشان آنها را از رحمت خویش دور راند، پس ایمانی نمیآورند که برایشان سودمند باشد
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ ءَامِنُوا۟ بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًۭا لِّمَا مَعَكُم مِّن قَبْلِ أَن نَّطْمِسَ وُجُوهًۭا فَنَرُدَّهَا عَلَىٰٓ أَدْبَارِهَآ أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ أَصْحَـٰبَ ٱلسَّبْتِ ۚ وَكَانَ أَمْرُ ٱللَّهِ مَفْعُولًا ﴿٤٧﴾
ای یهودیان ومسیحیانی که به شما کتاب داده شده است، به آنچه که بر محمد صلی الله علیه وسلم فرو فرستادیم وتصدیقکنندۀ تورات وانجیل که همراه شماست میباشد ایمان بیاورید، پیش از آنکه حواس چهرهها را محو کنیم، وآنها را به پشتشان بازگردانیم، یا آنها را از رحمت الله برانیم، چنانکه اصحاب سبت صفحه ۹ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر (روز شنبه) را که با شکار در این روز بعد از نهی از آن تجاوز کردند از رحمت الله راندیم، پس الله آنها را به صورت بوزینههایی مسخ کرد، وامر وتقدیر الله، ناگزیر تحقق مییابد
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱفْتَرَىٰٓ إِثْمًا عَظِيمًا ﴿٤٨﴾
قطعا الله نمیبخشد که چیزی از مخلوقاتش با او شریک قرار داده شود، وبه فضل خویش از گناهان پایینتر از شرک وکفر برای هرکس بخواهد درمیگذرد، یا به عدالت خویش هرکس را بخواهد به اندازۀ گناهانش عذاب میکند، وهرکس که غیر الله را با او تعالی شریک گرداند، بهطور قطع گناه بسیار بزرگی از او سرزده است که هرکس بر آن بمیرد بخشیده نمیشود
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنفُسَهُم ۚ بَلِ ٱللَّهُ يُزَكِّى مَن يَشَآءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا ﴿٤٩﴾
ای رسول- آیا آگاه نشدی از حال آن کسانیکه برای پاک جلوه دادن خود واعمالشان، خود را میستایند؟ بلکه فقط الله است که هر یک از بندگانش را که بخواهد میستاید وپاک میگرداند؛ زیرا او از نهان دلها آگاه است، وذرهای از پاداش اعمالشان، هر چند به اندازۀ نخی که در روی هستۀ خرما است، کاسته نخواهد شد
ٱنظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ ۖ وَكَفَىٰ بِهِۦٓ إِثْمًۭا مُّبِينًا ﴿٥٠﴾
ای رسول بنگر که چگونه با ستایش بر خویشتن، بر الله دروغ میبندند! وهمین امر به عنوان گناهی بزرگ برای گمراهی آنها کافی است
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ نَصِيبًۭا مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ يُؤْمِنُونَ بِٱلْجِبْتِ وَٱلطَّـٰغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا۟ هَـٰٓؤُلَآءِ أَهْدَىٰ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ سَبِيلًا ﴿٥١﴾
ای رسول- آیا آگاه نشدی وتعجب نکردی از حال یهودیان که الله سهمی از علم را به آنها بخشید، به معبودهایی که به جای الله گرفتهاند ایمان میآورند، و– از روی دوستی ومدارا با مشرکان- میگویند: آنها از اصحاب محمد صلی الله علیه وسلم هدایتیافتهترند؟!
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ ۖ وَمَن يَلْعَنِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ نَصِيرًا ﴿٥٢﴾
اینان که این اعتقاد فاسد را دارند، همان کسانی هستند که الله آنها را از رحمت خویش رانده است، وهرکس که الله او را براند، هرگز یاوری برای او نخواهی یافت تا حمایتش کند
أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌۭ مِّنَ ٱلْمُلْكِ فَإِذًۭا لَّا يُؤْتُونَ ٱلنَّاسَ نَقِيرًا ﴿٥٣﴾
آنها سهمی از حکومت ندارند، واگر چنین سهمی داشته باشند ذرهای از آن به هیچکس نمیدهند، هر چند به اندازۀ نقطهای که در پشت هستۀ خرما قرار دارد باشد
أَمْ يَحْسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۖ فَقَدْ ءَاتَيْنَآ ءَالَ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَءَاتَيْنَـٰهُم مُّلْكًا عَظِيمًۭا ﴿٥٤﴾
عظيما بلکه به محمد صلی الله علیه وسلم واصحابش بهخاطر نبوت وایمان وقدرت وتسلط در زمین که الله به آنها بخشیده است حسادت میورزند. پس چرا به آنها حسادت میورزند درحالیکه بیان شد که ما کتابی نازلشده به فرزندان ابراهیم بخشیدیم، وآنچه که افزون بر کتاب، بر ابراهیم علیه السلام وحی کردیم، وبه آنها حکومتی گسترده بر مردم بخشیدیم؟! صفحه ۱۰ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَمِنْهُم مَّنْ ءَامَنَ بِهِۦ وَمِنْهُم مَّن صَدَّ عَنْهُ ۚ وَكَفَىٰ بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا ﴿٥٥﴾
برخی از اهل کتاب، به آنچه که الله بر ابراهیم علیه السلام وپیامبرانش از نسل ابراهیم علیه السلام نازل فرموده است ایمان آوردند وبرخی از آنها از ایمان به آن روی گرداندند، وهمین موضع را در برابر آنچه که بر پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم نازل شده است دارند، وبرای کسانی از آنها که کفر ورزیدند عذاب آتش کافی است
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًۭا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَـٰهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًۭا ﴿٥٦﴾
همانا کسانیکه به آیات ما کفر ورزیدند، در روز قیامت آنها را در آتشی که آنها را احاطه میکند خواهیم افکند، هرگاه پوستهایشان بسوزد، پوستی دیگر جایگزین آن میگردانیم، تا عذاب بر آنها ادامه داشته باشد، همانا الله ذات شکستناپذیری است که چیزی بر او چیره نمیگردد، ودر تدبیر وحکم خویش بسیار داناست
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًۭا ۖ لَّهُمْ فِيهَآ أَزْوَٰجٌۭ مُّطَهَّرَةٌۭ ۖ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّۭا ظَلِيلًا ﴿٥٧﴾
وکسانی را که به الله ایمان آوردند واز رسولانش پیروی کردند، وطاعات را به جا آوردند، در روز قیامت به بهشتهایی درخواهیم آورد که رودها از زیر کاخهایشان جاری است وبرای همیشه در آن میمانند، در این بهشتها همسرانی پاکیزه از هرگونه پلیدی برایشان است، وآنها را زیر سایهای گسترده وانبوه که هیچ گرما و سرمایی ندارد درخواهیم آورد
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا۟ ٱلْأَمَـٰنَـٰتِ إِلَىٰٓ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ ٱلنَّاسِ أَن تَحْكُمُوا۟ بِٱلْعَدْلِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ سَمِيعًۢا بَصِيرًۭا ﴿٥٨﴾
قطعا الله به شما دستور میدهد که تمام آنچه را که به شما امانت داده شده است به صاحبانش بازگردانید، وبه شما فرمان میدهد که هرگاه میان مردم داوری کردید، عدالت برقرار کنید ودر حکم منحرف نشوید وستم نکنید، الله شما را به امر نیکویی پند میدهد ودر تمام احوالتان شما را به آن راهنمایی میکند، همانا الله سخنان شما را میشنود، وافعال شما را میبیند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَأُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَـٰزَعْتُمْ فِى شَىْءٍۢ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌۭ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿٥٩﴾
ای کسانیکه ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، با اجرای آنچه بر آن امر شده واجتناب از آنچه نهی شده است، از الله واز رسولش اطاعت کنید، واز والیان امورتان اطاعت کنید تا زمانیکه به گناهی فرمان ندادهاند، پس اگر در چیزی اختلاف کردید، در آن مورد به کتاب الله وسنت رسولش بازگردید، اگر به الله و روز آخرت ایمان دارید، این بازگشت به کتاب وسنت، از ماندن در اختلاف وسخن به رأی برایتان بهتر است وسرانجام بهتری برایتان دارد
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ ءَامَنُوا۟ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَن يَتَحَاكَمُوٓا۟ إِلَى ٱلطَّـٰغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوٓا۟ أَن يَكْفُرُوا۟ بِهِۦ وَيُرِيدُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَن يُضِلَّهُمْ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًۭا ﴿٦٠﴾
ای پیامبر- آیا تناقض منافقان یهودی را ندیده ای که به دروغ ادعا می کنند که بدانچه بر تو وپیامبران پيش از تو نازل شده، ایمان آورده اند، ولی می خواهند داوری در اختلاف هایشان را به جای شریعت الهی، به قوانین بشری ارجاع دهند، در صورتی که فرمان گرفته اند که به آن کفر ورزند. شیطان می خواهد آن ها را چنان از حق دور گرداند که دیگر هدایت نیابند. صفحه ۱۱ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا۟ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ رَأَيْتَ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ يَصُدُّونَ عَنكَ صُدُودًۭا ﴿٦١﴾
وهنگامیکه به این منافقان گفته میشود: بهسوی حکمی که الله در کتابش فرو فرستاده، وبهسوی رسول صلی الله علیه وسلم بیایید تا در خصومتهای میان شما داوری کند، - ای رسول- آنها را میبینی که به صورت کامل از دادخواهی بهسوی تو روی میگردانند وبه دیگران روی میآورند
فَكَيْفَ إِذَآ أَصَـٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَآءُوكَ يَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ إِنْ أَرَدْنَآ إِلَّآ إِحْسَـٰنًۭا وَتَوْفِيقًا ﴿٦٢﴾
پس این منافقان چه حالی خواهند داشت آنگاه که بهسبب گناهانی که مرتکب شدند، بلاها بر آنها وارد شود، آنگاه – ای رسول- برای معذرتخواهی از تو، نزدت میآیند واینگونه به الله سوگند یاد کنند: با دادخواهی بهسوی غیر تو، هدفی جز نیکوکاری وایجاد سازش میان طرفین نزاع نداشتیم؟! درحالیکه دروغ میگویند؛ زیرا نیکوکاری فقط در حکمرانی شریعت الله بر بندگانش است
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَعْلَمُ ٱللَّهُ مَا فِى قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُل لَّهُمْ فِىٓ أَنفُسِهِمْ قَوْلًۢا بَلِيغًۭا ﴿٦٣﴾
آنها کسانی هستند که الله به نفاق وهدف پستی که در دلهایشان پنهان میدارند آگاه است، پس – ای رسول- آنها را رها کن واز آنها روی گردان، وبرای ترغیب وترهیب، حکم الله را برایشان بیان کن، وسخنی چنان پخته ورسا به آنها بگو که در جانشان نفوذ کند
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ جَآءُوكَ فَٱسْتَغْفَرُوا۟ ٱللَّهَ وَٱسْتَغْفَرَ لَهُمُ ٱلرَّسُولُ لَوَجَدُوا۟ ٱللَّهَ تَوَّابًۭا رَّحِيمًۭا ﴿٦٤﴾
وهیچ رسولی را نفرستادیم مگر به این هدف که به مشیت وتقدیر الله، در آنچه به آن فرمان میدهد، اطاعت شود، و– ای رسول- اگر آنها آنگاه که با ارتکاب گناهان بر خویشتن ستم کردند، در زمان زندگانی تو نزدت میآمدند واز روی پشیمانی وتوبه به آنچه مرتکب شدهاند اقرار نموده، واز الله طلب آمرزش میکردند، وتو نیز برایشان طلب آمرزش میکردی، بهطور قطع الله را نسبت به خویش بسیار توبهپذیر ومهربان مییافتند
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًۭا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًۭا ﴿٦٥﴾
اما امر چنانکه این منافقان ادعا میکنند نیست. سپس الله به ذات خویش سوگند یاد میکند که آنها مؤمنان واقعی نیستند مگر اینکه در تمام اختلافاتی که میان آنها واقع میشود، نزد رسول صلی الله علیه وسلم در زمان حیاتش وبه شریعت او پس از وفاتش دادخواهی کنند، سپس به حکم رسول صلی الله علیه وسلم خشنود باشند، وناراحتی وتردیدی نسبت به حکم او در سینههایشان نباشد، ودر ظاهر وباطن بهطور کامل بر آن گردن نهند
وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ ٱقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ أَوِ ٱخْرُجُوا۟ مِن دِيَـٰرِكُم مَّا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌۭ مِّنْهُمْ ۖ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا۟ مَا يُوعَظُونَ بِهِۦ لَكَانَ خَيْرًۭا لَّهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًۭا ﴿٦٦﴾
يوعظون به لكان خيرا لهم وأشد تثبيتا واگر بر آنها فرض میکردیم که یکدیگر را بکشند یا از خانههایشان درآیند، جز شمار اندکی امر ما را اجرا نمیکردند، پس باید الله را ستایش کنند که آنها را به کاری که برایشان دشوار است مکلف نکرده است، واگر آنها طاعت الله را که به آن پند داده شدند به جای میآوردند، بهطور قطع از مخالفت برایشان بهتر، و برای ایمانشان نافذتر بود،
وَإِذًۭا لَّـَٔاتَيْنَـٰهُم مِّن لَّدُنَّآ أَجْرًا عَظِيمًۭا ﴿٦٧﴾
وپاداش بزرگی از نزد خود به آنها میدادیم، صفحه ۱۲ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ولهدينهم صرطا م ستقيما
وَلَهَدَيْنَـٰهُمْ صِرَٰطًۭا مُّسْتَقِيمًۭا ﴿٦٨﴾
وآنها را به راهی که به الله وبهشت او میرسد هدایت میکردیم
وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّـٰلِحِينَ ۚ وَحَسُنَ أُو۟لَـٰٓئِكَ رَفِيقًۭا ﴿٦٩﴾
وهرکس از الله ورسول فرمانبرداری کند، همراه کسانی است که الله با ورود به بهشت به آنها نعمت بخشیده است، یعنی همراه پیامبران، وراستگویانی که باورشان را به آنچه که رسولان آوردند کامل کرده وبه آن عمل نمودند، وشهیدانی که در راه الله کشته شدند، ونیکوکارانی که بهسبب اصلاح ظاهر وباطن آنها، اعمالشان نیز اصلاح شد، اینها در بهشت چه همنشینان نیکویی هستند!
ذَٰلِكَ ٱلْفَضْلُ مِنَ ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ عَلِيمًۭا ﴿٧٠﴾
ثواب مذکور، لطفی از جانب الله بر بندگانش است، والله از احوال آنها بسیار آگاه است وهرکس را بهسبب عملش جزا میدهد
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ خُذُوا۟ حِذْرَكُمْ فَٱنفِرُوا۟ ثُبَاتٍ أَوِ ٱنفِرُوا۟ جَمِيعًۭا ﴿٧١﴾
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، با بهکارگیری اسباب کمکرسان بر جنگ با دشمنان، احتیاط وآمادگی خویش را در برابر آنها به دست آورید، آنگاه به صورت گروههای پیاپی یا بهصورت جمعی بهسوی آنها خارج شوید، هر یک از این انواع، بر اساس آن چیزی است که مصلحت شما در آن قرار دارد وسبب غلبۀ شما بر دشمن میگردد
وَإِنَّ مِنكُمْ لَمَن لَّيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَـٰبَتْكُم مُّصِيبَةٌۭ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَىَّ إِذْ لَمْ أَكُن مَّعَهُمْ شَهِيدًۭا ﴿٧٢﴾
و– ای مسلمانان- گروههایی از شما هستند که به دلیل بزدلی، در خروج برای قتال با دشمنانتان تأخیر میکنند ودیگران را به تأخیر میاندازند، آنها منافقان وافراد دارای ایمان ضعیف هستند، پس اگر قتل یا شکستی به شما برسد، هر یک از آنها از روی شادی به سلامتی خویش میگوید: الله بر من لطف کرد که در قتال، همراه آنها حاضر نشدم تا همانند آنها به مصیبت گرفتار شوم
وَلَئِنْ أَصَـٰبَكُمْ فَضْلٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَن لَّمْ تَكُنۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُۥ مَوَدَّةٌۭ يَـٰلَيْتَنِى كُنتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًۭا ﴿٧٣﴾
و– ای مسلمانان- اگر بخششی از جانب الله بر اثر پیروزی یا غنیمت به شما برسد، این بازمانده از جهاد، گویی از شما نیست ومیان شما واو محبت ودوستیای وجود ندارد، خواهد گفت: ای کاش در قتالشان همراه آنها بودم تا به پاداش بزرگی از آنچه که آنها به آن دست یافتند میرسیدم
۞ فَلْيُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَمَن يُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًۭا ﴿٧٤﴾
فسوف نؤتيه أجرا عظيما پس مؤمنان راستین که زندگانی دنیا را با رویگردانی از آن به زندگانی آخرت با رغبت در آن میفروشند، باید در راه الله پیکار کنند تا سخن الله برتر باشد، وهرکس در راه الله بجنگد تا سخن الله برتر باشد وشهید شود، یا بر دشمنش چیره گردد وبر او پیروز شود، الله به زودی پاداش بزرگی را که همان بهشت وخشنودی او تعالی است به او خواهد داد. صفحه ۱۳ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْ هَـٰذِهِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلظَّالِمِ أَهْلُهَا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيًّۭا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا ﴿٧٥﴾
و– ای مؤمنان- چهچیز شما را از جهاد در راه الله برای بالابردن سخن او تعالی، ونجات مردان وزنان وکودکان مستضعف بازمیدارد که اینگونه به درگاه الله دعا میکنند: پروردگارا، ما را از مکه بهسبب ستم ساکنان آن با شرک به الله وستم بر بندگانش بیرون ببر، واز جانب خود حمایتگری برای ما قرار بده تا به ما توجه واز ما محافظت کند، ویاوری قرار بده تا آسیب را از ما دور سازد
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾
مؤمنان راستین برای بالابردن سخن الله، در راه او تعالی پیکار میکنند، وکافران در راه معبودهایشان پیکار میکنند، پس با دستیاران شیطان بجنگید، که اگر با آنها پیکار کنید بر آنها چیره میشوید؛ زیرا تدبیر شیطان چنان ضعیف است که به توکلکنندگان بر الله متعال آسیبی نمیرساند
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوٓا۟ أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌۭ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ ٱلنَّاسَ كَخَشْيَةِ ٱللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةًۭ ۚ وَقَالُوا۟ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا ٱلْقِتَالَ لَوْلَآ أَخَّرْتَنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ قَرِيبٍۢ ۗ قُلْ مَتَـٰعُ ٱلدُّنْيَا قَلِيلٌۭ وَٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّمَنِ ٱتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا ﴿٧٧﴾
ى - ای رسول- آیا از حال برخی اصحابت آگاه نشدی، کسانی که خواستند جهاد بر آنها فرض شود، آنگاه به آنها گفته شد: دست از قتال بکشید، ونماز برپادارید، وزکات بدهید- این فرمان قبل از فرضبودن جهاد بود-، سپس وقتی به مدینه مهاجرت کردند، واسلام قدرت یافت، وقتال فرض شد، این امر بر برخی از آنها دشوار گردید، پس همانند ترس از الله یا بیشتر از آن، از مردم ترسیدند، وگفتند: پروردگارا، چرا قتال را بر ما فرض کردی؟ کاش آن را تا زمان نزدیکی به تأخیر میانداختی تا از دنیا بهره میبردیم، - ای رسول- به آنها بگو: متاع دنیا هر اندازه هم که باشد، اندک ونابودشدنی است، وآخرت به دلیل جاودانگی نعمتهایش، برای کسیکه تقوای الله متعال را پیشه کند بهتر است، وذرهای از اعمال صالح شما کاسته نمیشود، هر چند به اندازۀ نخی باشد که در روی هستۀ خرما قرار دارد
أَيْنَمَا تَكُونُوا۟ يُدْرِككُّمُ ٱلْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِى بُرُوجٍۢ مُّشَيَّدَةٍۢ ۗ وَإِن تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌۭ يَقُولُوا۟ هَـٰذِهِۦ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌۭ يَقُولُوا۟ هَـٰذِهِۦ مِنْ عِندِكَ ۚ قُلْ كُلٌّۭ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ فَمَالِ هَـٰٓؤُلَآءِ ٱلْقَوْمِ لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثًۭا ﴿٧٨﴾
هرجا باشید، وقتی اجلتان فرا رسد، مرگ شما را درمییابد، هر چند در برجهای مستحکم ودور از میدان کارزار باشید، واگر فرزند وروزی زیاد به این منافقان برسد که آنها را شاد میکند، میگویند: این از جانب الله است، واگر مصیبت در فرزند یا روزی به آنها برسد، به پیامبر صلی الله علیه وسلم فال بد میزنند و میگویند: تو سبب این آسیب هستی، - ای رسول- در پاسخ به اینها بگو: تمام گشایشها وسختیها به قضا وقدر الله بستگی دارد، اینها را که سخن مذکور از آنها صادر میشود چه شده است که نمیخواهند سخن تو را بفهمند؟!
مَّآ أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍۢ فَمِنَ ٱللَّهِ ۖ وَمَآ أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍۢ فَمِن نَّفْسِكَ ۚ وَأَرْسَلْنَـٰكَ لِلنَّاسِ رَسُولًۭا ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًۭا ﴿٧٩﴾
شهيدا - ای فرزند آدم- روزی وفرزندی که به تو میرسد وتو را شادمان میکند، از جانب الله است که بر تو لطف میکند، ومصیبتی که در روزی وفرزند بر تو وارد میشود وتو را ناراحت میکند، بهسبب گناهانی که مرتکب شدهای از جانب خود توست. و– ای پیامبر- ما تو را به عنوان رسول از جانب الله برای تمام مردم فرستادهایم تا رسالت پروردگارت را به آنها برسانی، وگواهی الله با ادله وبرهانهایی که به تو میدهد بر راستگویی تو در آنچه از جانب او ابلاغ میکنی کافی است. صفحه ۱۴ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
مَّن يُطِعِ ٱلرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ ٱللَّهَ ۖ وَمَن تَوَلَّىٰ فَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًۭا ﴿٨٠﴾
هرکس از رسول صلی الله علیه وسلم با اجرای آنچه بدان امر کرده وپرهیز از آنچه از آن نهی کرده، اطاعت کند؛ به تحقیق فرمان الله را اجابت کرده است، و– ای رسول- هرکس از اطاعت تو روی گرداند، بر او اندوهگین مباش، زیرا ما تو را نگهبان بر او نفرستادهایم تا مواظب اعمالش باشی، بلکه فقط ما هستیم که عملش را برمیشمریم واو را مورد محاسبه قرار میدهیم
وَيَقُولُونَ طَاعَةٌۭ فَإِذَا بَرَزُوا۟ مِنْ عِندِكَ بَيَّتَ طَآئِفَةٌۭ مِّنْهُمْ غَيْرَ ٱلَّذِى تَقُولُ ۖ وَٱللَّهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ ۖ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا ﴿٨١﴾
ى ومنافقان با زبانهایشان به تو میگویند: از فرمانت اطاعت کردیم وآن را اجرا نمودیم، اما چون از نزد تو بیرون میروند، گروهی از آنها بهصورت پنهانی، طرحی خلاف آنچه بر تو آشکار کرده بودند میریزند، والله از طرح وتدبیر آنها آگاه است، وآنها را به خاطر این نیرنگشان مجازات میکند، پس به آنها اهمیت نده؛ زیرا نخواهند توانست ذرهای به تو آسیب برسانند، وکارت را به الله واگذار کن وبر او اعتماد کن، وکافی است که به الله به عنوان کارساز اعتماد کنی
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَـٰفًۭا كَثِيرًۭا ﴿٨٢﴾
چرا اینها در قرآن تأمل نمیکنند وآن را نمیخوانند تا برایشان ثابت شود که هیچ اختلاف واضطرابی در آن یافت نمیشود؟! وتا راستی آنچه را که آورده است بدانند، واگر از جانب غیر الله متعال بود، بهطور قطع در احکامش آشفتگی ودر معانی آن، اختلاف زیادی مییافتند
وَإِذَا جَآءَهُمْ أَمْرٌۭ مِّنَ ٱلْأَمْنِ أَوِ ٱلْخَوْفِ أَذَاعُوا۟ بِهِۦ ۖ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى ٱلرَّسُولِ وَإِلَىٰٓ أُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ ٱلَّذِينَ يَسْتَنۢبِطُونَهُۥ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ لَٱتَّبَعْتُمُ ٱلشَّيْطَـٰنَ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٨٣﴾
وهنگامی که خبری درباره ی امنیت وشادمانی یا ترس واندوه مسلمانان به این منافقان برسد، آن را افشا ومنتشر می کنند. ولی اگر تأمل کرده وخبر را به رسول الله -صلی الله علیه وسلم- وبه صاحب نظران وعلما وخیرخواهان ارجاع می دادند (و راست ودروغ آن را از آن ها جویا می شدند)؛ اهل درک وفهم واستنباط، آنچه در خصوص نشر یا کتمان آن درست است که انجام بگیرد را تشخیص می دادند. -ای مؤمنان- اگر فضل ورحمت الهی با اسلام وقرآن شامل حال شما نمی شد و شما را از آنچه که منافقان به آن مبتلا شدند، حفظ نمی کرد؛ همه ی شما غیر از گروه اندکی، از وسوسه های شیطان پیروی می کردید
فَقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ ۚ وَحَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَكُفَّ بَأْسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًۭا وَأَشَدُّ تَنكِيلًۭا ﴿٨٤﴾
أ شد بأ سا وأ شد تنكيلا - ای رسول- در راه الله پیکار کن تا سخن الله برتر باشد، در مورد دیگران از تو سؤال نمیشود وبه آن ملزم نیستی؛ زیرا تو فقط به واداشتن خودت به قتال مکلف هستی، ومؤمنان را بر قتال ترغیب وتشویق کن، باشد که الله با قتال شما، نیروی کافران را دفع کند، والله شدیدترین نیرو وسختترین مجازات را دارد
مَّن يَشْفَعْ شَفَـٰعَةً حَسَنَةًۭ يَكُن لَّهُۥ نَصِيبٌۭ مِّنْهَا ۖ وَمَن يَشْفَعْ شَفَـٰعَةًۭ سَيِّئَةًۭ يَكُن لَّهُۥ كِفْلٌۭ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ مُّقِيتًۭا ﴿٨٥﴾
كل شىء م قيتا هرکس برای جلب خیر به دیگران بکوشد، سهمی از پاداش برای اوست، وهرکس برای جلب شر به دیگران بکوشد، سهمی از گناه برایش است، والله تمام اعمال انسان را میبیند واو را در قبال آن جزا میدهد. پس هرکس از شما در رسیدن خیر نقشی داشته باشد، بهره ونصیبی از آن خیر برایش است، وهرکس در رسیدن شر نقشی داشته باشد، مقداری از آن شر به او میرسد. صفحه ۱۵ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍۢ فَحَيُّوا۟ بِأَحْسَنَ مِنْهَآ أَوْ رُدُّوهَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ حَسِيبًا ﴿٨٦﴾
وهرگاه کسی بر شما سلام کرد، سلام را بهتر از سلامی که به شما کرده است به او برگردانید، یا مثل آنچه گفته است به او بازگردانید، وپاسخ با سلام نیکوتر، بهتر است، قطعا الله نگهبان اعمال شماست وهرکس را در قبال عملش جزا میدهد
ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ ٱللَّهِ حَدِيثًۭا ﴿٨٧﴾
الله که معبود برحقی جز او نیست، اول وآخر (= همگی) شما را در روز قیامت که هیچ تردیدی در آن نیست جمع میکند، تا شما را در قبال اعمالتان مجازات کند، وهیچکس راستگوتر از الله نیست
۞ فَمَا لَكُمْ فِى ٱلْمُنَـٰفِقِينَ فِئَتَيْنِ وَٱللَّهُ أَرْكَسَهُم بِمَا كَسَبُوٓا۟ ۚ أَتُرِيدُونَ أَن تَهْدُوا۟ مَنْ أَضَلَّ ٱللَّهُ ۖ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ سَبِيلًۭا ﴿٨٨﴾
فلن تجد له سبيلا - ای مؤمنان- شما را چه شده است که در نحوۀ رفتار با منافقان دو گروه مختلف شدهاید: گروهی قائل به پیکار با آنها بهسبب کفرشان است، وگروهی قائل به ترک پیکار با آنها بهسبب ایمانشان است؟! سزاوار شما نیست که در مورد آنها اختلاف ورزید، درحالیکه الله آنها را بهسبب اعمالشان، به کفر وگمراهی بازگردانده است، آیا میخواهید کسی راکه الله به او توفیق نداده است به حق هدایت کنید؟! وهرکس را، الله گمراه سازد، راهی بهسوی هدایت برایش نخواهی یافت
وَدُّوا۟ لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا۟ فَتَكُونُونَ سَوَآءًۭ ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا۟ مِنْهُمْ أَوْلِيَآءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَخُذُوهُمْ وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا۟ مِنْهُمْ وَلِيًّۭا وَلَا نَصِيرًا ﴿٨٩﴾
منافقان آرزو میکنند که شما نیز به آنچه بر پیامبر نازل شده است کفر ورزید، همانگونه که خودشان کفر ورزیدند، تا در کفر با آنها مساوی باشید، پس بهسبب دشمنیشان، از آنها دوستانی مگیرید تا اینکه در راه الله از سرزمین شرک به سرزمین اسلام که دلالت بر ایمانشان دارد مهاجرت کنند، پس اگر روی برگرداندند وبر حالشان ادامه دادند، هرجا آنها را یافتید بگیرید وبکشید، واز آنها دوستی نگیرید تا در امورتان همراه شما باشد، ویاوری از آنها مگیرید که شما را در برابر دشمنانتان یاری رساند
إِلَّا ٱلَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَـٰقٌ أَوْ جَآءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَـٰتِلُوكُمْ أَوْ يُقَـٰتِلُوا۟ قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَـٰتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ ٱعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا۟ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَمَ فَمَا جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًۭا ﴿٩٠﴾
سبيلا مگر کسانی از آنها که به گروهی که میان شما وآنها پیمان محکمی بر ترک قتال وجود دارد بپیوندند، یا نزد شما بیایند درحالیکه سینههایشان به تنگ آمده باشد و قصد قتال با شما وقومشان را نداشته باشند، واگر الله میخواست بهطور قطع آنها را بر شما چیره میکرد وبا شما میجنگیدند، پس سلامتی را از الله بپذیرید، وبا کشتن واسیرگرفتن بر آنها تعرض نکنید، پس اگر از شما کناره گرفتند وبا شما نجنگیدند، وبا صلح وترک قتال تسلیم شما شدند، آنگاه الله راهی برای قتل یا اسارتشان بر شما قرار نداده است
سَتَجِدُونَ ءَاخَرِينَ يُرِيدُونَ أَن يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا۟ قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوٓا۟ إِلَى ٱلْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا۟ فِيهَا ۚ فَإِن لَّمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوٓا۟ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَمَ وَيَكُفُّوٓا۟ أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَـٰنًۭا مُّبِينًۭا ﴿٩١﴾
م بينا - ای مؤمنان- به زودی گروهی دیگر از منافقان را خواهید یافت که ایمان را بر شما آشکار میکنند تا از امنیت خویش مطمئن باشند، ووقتی بهسوی کافران قوم خویش بازگردند، کفر را برایشان آشکار میکنند تا از آنها در ایمن باشند، هرگاه به کفر وشرک به الله فراخوانده شوند، به شدیدترین حالت در آن میافتند، پس اینان اگر از پیکار با شما دست نکشیدند، وبا صلح نزد شما تسلیم نشدند، ودستهایشان را از شما بازنداشتند، هرجا آنها را یافتید، بگیرید وبکشید، ودر مورد صفحه ۱۶ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر آنها به دلیل نیرنگ ومکرشان، دلیلی روشن برای گرفتن وکشتن آنها برای شما قرار دادهایم
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَـًۭٔا ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًۭٔا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ وَدِيَةٌۭ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَصَّدَّقُوا۟ ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّۢ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَـٰقٌۭ فَدِيَةٌۭ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍۢ مُّؤْمِنَةٍۢ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿٩٢﴾
ه عليما حكيما وهیچ مؤمنی را نسزد که مؤمنی را بکشد مگر اینکه این کار از روی خطا از او سر زند، وهرکس مؤمنی را از روی خطا بکشد، بر او واجب است که یک بردۀ مؤمن را برای کفارۀ کارش آزاد کند، وبر خویشاوندان قاتل که از او ارث میبرند، دیهای است که باید به وارثان مقتول بدهند، مگر اینکه دیه را ببخشند وساقط شود، پس اگر مقتول از گروهی است که با شما در جنگ هستند وخود او مؤمن است، بر قاتل واجب است که یک بردۀ مؤمن را آزاد کند ودیهای بر او نیست، واگر مقتول مؤمن نیست اما از گروهی است که میان شما وآنها، پیمانی برقرار است مانند اهل ذمه، خویشاوندان قاتل که از او ارث میبرند باید دیه را به وارثان مقتول بپردازند، وقاتل باید یک بردۀ مؤمن را به عنوان کفارۀ کارش آزاد کند، اما اگر بردهای نیافت که آن را آزاد کند یا توان پرداخت بهایش را نداشت، باید دو ماه متوالی وبدون فاصله روزه بگیرد، تا الله کار او را ببخشد، والله از اعمال ونیات بندگانش آگاه، ودر تشریع وتدبیرش بسیار داناست
وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًۭا ﴿٩٣﴾
وهر کس مؤمنی را از روی قصد وبه ناحق بکشد؛ اگر کشتنش را حلال بداند یا از آن توبه نکند مجازاتش دوزخ وجاودانگی در آن است، والله بر او خشم می گیرد واو را از رحمتش می راند، وبه سزای انجام این گناه بزرگ؛ عذاب بزرگی برایش آماده کرده است
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا ضَرَبْتُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَتَبَيَّنُوا۟ وَلَا تَقُولُوا۟ لِمَنْ أَلْقَىٰٓ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَـٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًۭا تَبْتَغُونَ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا فَعِندَ ٱللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌۭ ۚ كَذَٰلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًۭا ﴿٩٤﴾
ه ه تعملون خبيرا ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، هرگاه برای جهاد در راه الله خارج شدید، دربارۀ کسانیکه با آنها میجنگید بررسی کنید، وبرای کسیکه آنچه را بر اسلام او دلالت میکند برایتان آشکار میکند نگویید: مؤمن نیستی، وترسی از خون ومالت، تو را به اظهار اسلام واداشته است، آنگاه او را بکشید وبا قتل او متاع ناچیز دنیا مانند غنیمت را از او بجویید، زیرا غنیمتهای زیادی نزد الله است که بهتر وبزرگتر از این است، شما نیز قبال مانند همین کسی بودید که ایمان خویش را از قومش پنهان میدارد، آنگاه الله با اسلام بر شما منت نهاد، وخونهایتان را محافظت کرد، پس بررسی کنید، زیرا ذرهای از اعمال شما هر چند کوچک باشد بر او پوشیده نمیماند وجزای آن را به شما خواهد داد
لَّا يَسْتَوِى ٱلْقَـٰعِدُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُو۟لِى ٱلضَّرَرِ وَٱلْمُجَـٰهِدُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ فَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلْمُجَـٰهِدِينَ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى ٱلْقَـٰعِدِينَ دَرَجَةًۭ ۚ وَكُلًّۭا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ وَفَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلْمُجَـٰهِدِينَ عَلَى ٱلْقَـٰعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًۭا ﴿٩٥﴾
ى أجرا عظيما مؤمنان خانهنشین از جهاد در راه الله غیر از معذوران مانند بیماران وافراد نابینا، با مجاهدان در راه الله با بذل اموال وجانهایشان، مساوی نیستند؛ الله مجاهدان با بذل اموال وجانهایشان را به درجهای بر خانهنشینان از جهاد برتری داده است، وبرای هر یک از مجاهدان وخانهنشینان معذور از جهاد، مزدی است که سزاوارش است، والله مجاهدان را با اعطای ثوابی بزرگ از جانب خویش، بر خانهنشینان برتری بخشیده است. صفحه ۱۷ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
دَرَجَـٰتٍۢ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةًۭ وَرَحْمَةًۭ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًۭا رَّحِيمًا ﴿٩٦﴾
این ثواب، مقامهایی است که برخی بالاتر از برخی دیگر است، همراه آمرزش گناهانشان ورحمت الله به آنها است، والله نسبت به بندگانش بسیار آمرزنده و مهربان است
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ ظَالِمِىٓ أَنفُسِهِمْ قَالُوا۟ فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا۟ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ قَالُوٓا۟ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةًۭ فَتُهَاجِرُوا۟ فِيهَا ۚ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا ﴿٩٧﴾
ى کسانیکه فرشتگان درحالی جانهایشان را میگیرند که با هجرتنکردن از سرزمین کفر به سرزمین اسلام بر خویش ستم کردهاند، فرشتگان از روی توبیخ، هنگام قبض روحشان به آنها میگویند: بر چه حالی بودید؟ وبا چه چیزی از مشرکان شناخته میشدید؟ اینگونه پاسخی پوزشآمیز میدهند: ما ضعیفانی بودیم که توان و قدرتی نداشتیم که ستم را از خود دفع کنیم، آنگاه فرشتگان از روی توبیخ به آنها میگویند: آیا سرزمینهای الله وسیع نبود که بهسوی آن خارج شوید تا بر دین و جانهایتان از خوارشدن ومقهورشدن در امان بمانید؟! پس آنها که مهاجرت نکردند، جایگاهشان که در آن مستقر میشوند، همان آتش است، وآتش بازگشتگاه و محل رجوع بسیاری بدی برای آنها است
إِلَّا ٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةًۭ وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًۭا ﴿٩٨﴾
مردان یا زنان یا کودکان ضعیف ودارای عذر، که توانی ندارند با آن ستم وشکست را از خود دور کنند، وراهی برای رهایی از اجباری که در آن هستند نمییابند، از این تهدید مستثنی هستند،
فَأُو۟لَـٰٓئِكَ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًۭا ﴿٩٩﴾
پس امید است که الله به رحمت ولطف خویش از آنها درگذرد، والله نسبت به بندگان خویش بخشنده است وتوبهکاران آنها را میآمرزد
۞ وَمَن يُهَاجِرْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ يَجِدْ فِى ٱلْأَرْضِ مُرَٰغَمًۭا كَثِيرًۭا وَسَعَةًۭ ۚ وَمَن يَخْرُجْ مِنۢ بَيْتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ يُدْرِكْهُ ٱلْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا ﴿١٠٠﴾
ه وهرکس در جستجوی خشنودی الله، از سرزمین کفر بهسوی سرزمین اسلام مهاجرت کند، در سرزمینی که بهسوی آن مهاجرت کرده است، دگرگونی وسرزمینی غیر از سرزمینش که آن را ترک کرده است خواهد یافت، در آنجا به عزت وروزی گسترده دست مییابد، وهرکس از خانهاش برای مهاجرت بهسوی الله ورسولش خارج شود، وقبل از رسیدن به مقصد هجرت، مرگ او را فراگیرد، اجر او نزد الله ثبت شده است، واینکه به مقصد هجرت خویش نرسیده باشد زیانی به او نمیرساند، والله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است
وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا۟ مِنَ ٱلصَّلَوٰةِ إِنْ خِفْتُمْ أَن يَفْتِنَكُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱلْكَـٰفِرِينَ كَانُوا۟ لَكُمْ عَدُوًّۭا مُّبِينًۭا ﴿١٠١﴾
هرگاه که سفر کردید وترسیدید که کافران به شما ضرری برسانند؛ گناهی بر شما نیست که نمازهای چهار رکعتی را قصر کرده وآن ها را دو رکعت بخوانید. همانا دشمنی کافران برای شما، آشکار وواضح است. همچنین در سنت صحیح آمده است که نمازهای چهار رکعتی در حال امنیت نیز جایز است به صورت قصر ادا شوند. صفحه ۱۸ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَلْتَقُمْ طَآئِفَةٌۭ مِّنْهُم مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوٓا۟ أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا۟ فَلْيَكُونُوا۟ مِن وَرَآئِكُمْ وَلْتَأْتِ طَآئِفَةٌ أُخْرَىٰ لَمْ يُصَلُّوا۟ فَلْيُصَلُّوا۟ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا۟ حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ ۗ وَدَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُم مَّيْلَةًۭ وَٰحِدَةًۭ ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِن كَانَ بِكُمْ أَذًۭى مِّن مَّطَرٍ أَوْ كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَن تَضَعُوٓا۟ أَسْلِحَتَكُمْ ۖ وَخُذُوا۟ حِذْرَكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابًۭا مُّهِينًۭا ﴿١٠٢﴾
ى و– ای رسول- هرگاه هنگام پیکار با دشمن در میان لشکر بودی، وخواستی برایشان نماز برپاداری، لشکر را به دو گروه تقسیم کن: یک گروه از آنها بایستند که همراه تو نماز بگزارند، وباید جنگافزارهای خویش را همراه خود در نماز برگیرند، وگروه دیگر باید از شما نگهبانی دهند، وقتی گروه اول، یک رکعت را با امام گزاردند، خودشان نماز را کامل کنند، وپس از گزاردن نماز، باید در پشت شما در مقابل دشمن قرار بگیرند، وگروهیکه در نگهبانی بودند ونماز نگزاردهاند، بیایند ویک رکعت را همراه امام بگزارند، وپس از اینکه امام سلام داد، ادامۀ نمازشان را کامل کنند، وباید احتیاط خویش را در برابر دشمنشان داشته باشند، و جنگافزارهایشان را حمل کنند؛ زیرا کافران آرزو میکنند که از جنگافزارها وابزارتان هنگام نماز غافل شوید، آنگاه یکباره بر شما هجوم آورند، وشما را در حالت غفلت به چنگ آورند، وگناهی بر شما نیست اگر آسیبی بهسبب باران به شما رسید یا بیمار بودید ومانند آن، که جنگافزارهایتان را به زمین بگذارید و حمل نکنید، وهر اندازه که میتوانید در برابر دشمنتان مراقب باشید، همانا الله عذابی خوارکننده برای کافران مهیا کرده است
فَإِذَا قَضَيْتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ قِيَـٰمًۭا وَقُعُودًۭا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ ۚ فَإِذَا ٱطْمَأْنَنتُمْ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ ۚ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ كَانَتْ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ كِتَـٰبًۭا مَّوْقُوتًۭا ﴿١٠٣﴾
ای مؤمنان- هرگاه از نماز فارغ شدید، در هر حالتی که هستید، ایستاده ونشسته وبه پهلو آرمیده، با تسبیح وتحمید وتهلیل، الله را یاد کنید، پس چون ترس از شما برطرف شد واحساس امنیت کردید، نماز را بهصورت کامل با ارکان وواجبات ومستحباتش به گونهای که به آن امر شدهاید برپا دارید؛ زیرا نماز در زمانهای مشخص بر مؤمنان فرض شده است، وتأخیر از این زمانها بدون عذر جایز نیست، این حکم در حالت اقامت است، اما در حالت سفر میتوانید جمع وقصر کنید
وَلَا تَهِنُوا۟ فِى ٱبْتِغَآءِ ٱلْقَوْمِ ۖ إِن تَكُونُوا۟ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ ۖ وَتَرْجُونَ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿١٠٤﴾
و– ای مؤمنان- در تعقیب دشمنان کافرتان سستی وتنبلی نکنید؛ اگر شما بهسبب قتل وجراحتی که به شما رسید رنج میبردید، آنها نیز همانند شما رنج میبرند، و همانند شما آسیب میبینند، پس نباید صبر آنها از صبر شما بیشتر باشد؛ زیرا شما به پاداش وپیروزی وتقویتی از جانب الله امید دارید که آنها امید ندارند، والله از احوال بندگانش آگاه است، ودر تدبیر وتشریعش بسیار داناست
إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ ۚ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًۭا ﴿١٠٥﴾
ای رسول- بهراستی که ما قرآن را که مشتمل بر حق است بر تو فرو فرستادیم، تا به موجب آنچه که الله به تو آموخته والهام کرده است ونه براساس هوای نفس و نظر خودت، در تمام امور مردم میان آنها داوری کنی، ومدافع کسانیکه به خودشان وامانتشان خیانت کردند مباش تا هرکس را که به حق از آنها مطالبه میکند، از آنها بازگردانی
وَٱسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا ﴿١٠٦﴾
واز الله آمرزش وبخشایش بخواه؛ زیرا الله نسبت به بندگانش که بهسوی او توبه کنند بسیار آمرزنده ومهربان است
وَلَا تُجَـٰدِلْ عَنِ ٱلَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنفُسَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًۭا ﴿١٠٧﴾
واز هر شخصی که خیانت می کند ودر پنهان کردن خیانتش تلاش می کند؛ دفاع مکن، الله متعال افراد خیانت پیشه ی گناهکار را دوست ندارد. صفحه ۱۹ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرْضَىٰ مِنَ ٱلْقَوْلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا ﴿١٠٨﴾
يعملون محيطا هنگام ارتکاب گناه، آن را از روی ترس وحیا از مردم پنهان میکنند، ولی نمیتوانند آن را از الله که همیشه با آنها است، پنهان کنند. او تعالی به آنها احاطه دارد، و هیچچیز از امور آنها بر او پوشیده نیست، وقتی پنهانی سخنانی را که الله از آن خشنود نیست طرح میریزند. مانند دفاع از گناهکار ومتهمکردن بیگناه؛ والله به آنچه پنهانی وآشکارا انجام میدهند علم فراگیر دارد، ذرهای بر او پوشیده نمیماند، وآنها را به خاطر اعمالشان مجازات خواهد کرد
هَـٰٓأَنتُمْ هَـٰٓؤُلَآءِ جَـٰدَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا فَمَن يُجَـٰدِلُ ٱللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ أَم مَّن يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًۭا ﴿١٠٩﴾
هان شما – ای کسانیکه کار این مجرمان شما را آشفته میکند- در زندگی دنیا از آنها دفاع کردید تا بیگناهیشان را ثابت نموده ومجازات را از آنها دفع کنید، چه کسی در روز قیامت در برابر الله از آنها دفاع میکند درحالیکه از حقیقت حال آنها آگاهی یافته است؟! وچه کسی کارساز آنها در آن روز خواهد بود؟! بدون تردید هیچکس را یارای این کار نیست
وَمَن يَعْمَلْ سُوٓءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُۥ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ يَجِدِ ٱللَّهَ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا ﴿١١٠﴾
هرکس عمل بدی مرتکب شود یا با ارتکاب گناهان به خودش ستم کند، سپس با اقرار به گناه خویش وپشیمانی وبریدن از آن از الله آمرزش بخواهد، الله را همیشه برای گناهان خویش، بسیار آمرزنده ومهربان خواهد یافت
وَمَن يَكْسِبْ إِثْمًۭا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُۥ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿١١١﴾
وهرکس گناه صغیره وکبیرهای مرتکب شود، قطعا مجازات آن فقط بر خودش خواهد بود، وبه دیگران سرایت نمیکند، والله از اعمال بندگان آگاه، ودر تدبیر و تشریع خویش بسیار داناست
وَمَن يَكْسِبْ خَطِيٓـَٔةً أَوْ إِثْمًۭا ثُمَّ يَرْمِ بِهِۦ بَرِيٓـًۭٔا فَقَدِ ٱحْتَمَلَ بُهْتَـٰنًۭا وَإِثْمًۭا مُّبِينًۭا ﴿١١٢﴾
وهرکس اشتباهی غیر عمدی، یا گناهی عمدی مرتکب شود، سپس انسانی پاک از این گناه را متهم سازد، با این کار، دروغی بزرگ وگناهی آشکار به دوش کشیده است
وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُۥ لَهَمَّت طَّآئِفَةٌۭ مِّنْهُمْ أَن يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ ۖ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِن شَىْءٍۢ ۚ وَأَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُن تَعْلَمُ ۚ وَكَانَ فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًۭا ﴿١١٣﴾
ه -ای پیامبر- اگر الله متعال با لطف خویش تو را حفظ نکرده بود، گروهی از آن خائنین به خود، قصد کردند تو را از حق گمراه کنند تا به ناحق قضاوت کنی، حال آن که فقط خودشان را گمراه می کنند؛ چرا که سرانجام بد (و زیان) تلاشی که برای گمراه کردن به کار گرفتند، به خودشان باز می گردد وبا حمايت الهی نمی توانند به تو آسیبی برسانند. الله متعال قرآن وسنت را بر تو نازل فرمود، وهدایت ونوری را به تو آموخت که پیش از آن نمی دانستی، همانا فضل الله متعال -با نبوت و عصمت- بر تو بسیار زیاد بوده است
۞ لَّا خَيْرَ فِى كَثِيرٍۢ مِّن نَّجْوَىٰهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَـٰحٍۭ بَيْنَ ٱلنَّاسِ ۚ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًۭا ﴿١١٤﴾
در بسیاری از سخنانی که مردم آن را بهصورت درگوشی میگویند هیچ خیری نیست، وهیچ سودی از آن به دست نمیآید، مگر اینکه سخنشان، امر به صدقه، یا کار نیکی باشد که شریعت آن را آورده باشد وعقل به آن راهنمایی کند، یا دعوتی برای اصلاح میان طرفین نزاع باشد، وهرکس این کار را برای جستجوی خشنودی الله انجام دهد، به زودی پاداش بزرگی به او خواهیم داد. صفحه ۲۰ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
وَمَن يُشَاقِقِ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ ٱلْهُدَىٰ وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ ٱلْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِۦ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصْلِهِۦ جَهَنَّمَ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا ﴿١١٥﴾
وهرکس پس از آنکه حق برایش روشن شد، با رسول صلی الله علیه وسلم دشمنی کند ودر آنچه که آورده است با او مخالفت ورزد، وراهی غیر از راه مؤمنان دنبال کند، او را با آنچه که برای خویشتن برگزیده است رها میکنیم، وچون به عمد از حق روی گردانده است، او را بهسوی حق توفیق نمیدهیم، واو را به آتش جهنم که گرمای رنجآوری دارد درمیآوریم، وجهنم بازگشتگاه بسیاری بدی برای ساکنانش است
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا ﴿١١٦﴾
قطعا الله نمیبخشاید که به او شرک آورده شود، بلکه مشرک برای همیشه در آتش میماند، وگناهان پایینتر از شرک را برای هرکس بخواهد به رحمت وفضل خویش میبخشاید، وهرکس احدی را با الله شریک قرار دهد بهراستی که از حقیقت گمراه وبسیار دور شده است؛ زیرا خالق ومخلوق را با هم یکسان قرار داده است
إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ إِنَـٰثًۭا وَإِن يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَـٰنًۭا مَّرِيدًۭا ﴿١١٧﴾
این مشرکان فقط بتهای مادینهای را همراه الله عبادت میکنند وبه فریاد میخوانند که به نامهای زنان مانند لا ت وعزی نامیده شدهاند، وهیچ نفع وزیانی ندارند، آنها در حقیقت فقط شیطان را که از طاعت الله خارج شد وهیچ خیری در آن نیست عبادت میکنند؛ زیرا اوست که آنها را به عبادت بتها فرمان میدهد
لَّعَنَهُ ٱللَّهُ ۘ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًۭا مَّفْرُوضًۭا ﴿١١٨﴾
وبه همین منظور، الله او را از رحمتش راند، واین شیطان با ایراد سوگند به پروردگارش گفت: بخشی معلوم از میان بندگانت برای خودم قرار خواهم داد وآنها را از حق گمراه میسازم
وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَـَٔامُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ ءَاذَانَ ٱلْأَنْعَـٰمِ وَلَـَٔامُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ ٱللَّهِ ۚ وَمَن يَتَّخِذِ ٱلشَّيْطَـٰنَ وَلِيًّۭا مِّن دُونِ ٱللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًۭا مُّبِينًۭا ﴿١١٩﴾
وآنها را از راه راست تو بازخواهم داشت، وآنها را به وعدههای دروغینی که گمراهی آنها را برایشان زیبا جلوه میدهد گرفتار خواهم کرد، وبه آنها فرمان خواهم داد تا برای تحریم دامهایی که الله برایشان حلال کرده است گوشهای دامها را ببرند، وبه آنها فرمان خواهم داد تا در آفرینش وفطرت الله تغییر ایجاد کنند، وهرکس شیطان را به عنوان دوست بگیرد که با او دوستی واز او اطاعت کند، بهسبب دوستی با شیطان رانده شده، زیان آشکاری دیده است
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ إِلَّا غُرُورًا ﴿١٢٠﴾
شیطان وعدههای دروغین وآرزوهای پوچ به آنها میدهد، ودر حقیقت، آنها را جز به باطلی که هیچ حقیقتی ندارد وعده نمیدهد
أُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًۭا ﴿١٢١﴾
جایگاه اینها که گامهای شیطان وآرزوهایی را که به آنها میدهد پیروی میکنند، آتش جهنم است که هیچ گریزگاهی از آن نمییابند تا به آن پناه ببرند. صفحه ۲۱ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ق
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّـٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًۭا ۖ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّۭا ۚ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ ٱللَّهِ قِيلًۭا ﴿١٢٢﴾
وکسانی را که به الله ایمان آوردند واعمال صالح نزدیککننده به او تعالی انجام دادند به بهشتهایی درخواهیم آورد که رودها از زیر کاخهایش جاری است وبرای همیشه در آنها میمانند، این وعدهای از جانب الله است، ووعدۀ او تعالی حقیقت است، زیرا او در وعده خلاف نمیکند، وهیچکس راستگوترياز الله نیست
لَّيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَآ أَمَانِىِّ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ ۗ مَن يَعْمَلْ سُوٓءًۭا يُجْزَ بِهِۦ وَلَا يَجِدْ لَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيًّۭا وَلَا نَصِيرًۭا ﴿١٢٣﴾
ای مسلمانان- نجات ورستگاری تابع آرزوهای شما یا آرزوهای اهل کتاب نیست، بلکه این امر تابع عمل است، یعنی هرکس از شما که عمل بدی انجام دهد در روز قیامت مجازات آن را خواهد دید، وجز الله برای خود دوستی نمییابد که به او نفع برساند، وهیچ یاوری برای خود نمییابد که ضرر را از او دور سازد
وَمَن يَعْمَلْ مِنَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ مِن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌۭ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ نَقِيرًۭا ﴿١٢٤﴾
وهرکس اعمال صالح انجام دهد چه مرد باشد یا زن، درحالیکه ایمان حقیقی به الله متعال دارد، آنها که هم ایمان وهم عمل را یکجا داشتهاند وارد بهشت میشوند، وذرهای از پاداش اعمالشان کاسته نمیشود، هر چند مقدار ناچیزی به اندازۀ فرورفتگی پشت هستۀ خرما باشد
وَمَنْ أَحْسَنُ دِينًۭا مِّمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌۭ وَٱتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًۭا ۗ وَٱتَّخَذَ ٱللَّهُ إِبْرَٰهِيمَ خَلِيلًۭا ﴿١٢٥﴾
وهیچکس دین بهتری ندارد از آن کس که در ظاهر وباطن خودش را تسلیم الله کرده ونیت خویش را برای او تعالی خالص گردانیده است، وبه نیکویی از احکام الله فرمانبرداری کرده، واز دین ابراهیم علیه السلام که اساس دین محمد صلی الله علیه وسلم است پیروی کرده است، درحالیکه از شرک وکفر، به توحید و ایمان روی آورده است. والله ابراهیم علیه السلام را با محبت کامل از میان سایر مخلوقاتش برگزید
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍۢ مُّحِيطًۭا ﴿١٢٦﴾
وفرمانروایی آنچه در آسمانها وزمین است فقط از آن الله است، والله به هر چیزی از مخلوقاتش، احاطۀ علمی وتوانایی وتدبیری دارد
وَيَسْتَفْتُونَكَ فِى ٱلنِّسَآءِ ۖ قُلِ ٱللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ فِى يَتَـٰمَى ٱلنِّسَآءِ ٱلَّـٰتِى لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَن تَنكِحُوهُنَّ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلْوِلْدَٰنِ وَأَن تَقُومُوا۟ لِلْيَتَـٰمَىٰ بِٱلْقِسْطِ ۚ وَمَا تَفْعَلُوا۟ مِنْ خَيْرٍۢ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِهِۦ عَلِيمًۭا ﴿١٢٧﴾
ى و– ای رسول- از تو در مورد زنان وآنچه که برای آنها وبر عهدۀ آنها واجب است میپرسند، بگو: الله آنچه را که در مورد آن پرسیدید به شما بیان میفرماید ونیز آنچه را که در قرآن بر شما تلاوت میشود، در مورد زنان یتیمی که قیمشان هستید ومهریه یا میراثشان را که الله برایشان مقرر فرموده است نمیدهید، ودر ازدواج با آنها تمایل ندارید، واز روی طمع در اموالشان، آنها را از ازدواج منع میکنید. وبرایتان بیان میفرماید آنچه را که در مورد کودکان مستضعف واجب است، از پرداخت حق میراثشان به آنها، واینکه با تسلط بر اموالشان بر آنها ستم نکنید، ووجوب انجام عادلانۀ آنچه باعث اصلاح امور یتیمان در دنیا وآخرت میشود را برایتان بیان میفرماید، والله از هر کار خیری که برای یتیمان ودیگران انجام دهید، آگاه است وپاداش آن را به شما خواهد داد
وَإِنِ ٱمْرَأَةٌ خَافَتْ مِنۢ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًۭا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ أَن يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًۭا ۚ وَٱلصُّلْحُ خَيْرٌۭ ۗ وَأُحْضِرَتِ ٱلْأَنفُسُ ٱلشُّحَّ ۚ وَإِن تُحْسِنُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًۭا ﴿١٢٨﴾
ه واگر زنی از شوهرش ترسید که خودش را از او برتر بپندارد وبه او تمایل نشان ندهد، بر آن دو گناه نیست که با هم مصالحه کنند، چنانکه زن از برخی حقوق واجب خودش مانند حق نفقه ومبیت (شبگذرانی) کوتاه بیاید، وصلح در اینجا از طلاق برای آن دو بهتر است، درحالیکه نفسها بر حرص وبخل آفریده شدهاند، یعنی در کوتاهآمدن از حقوق خویش کوتاه نمیآیند، پس شایسته است که زن وشوهر این اخلاق را با تربیت نفس بر گذشت ونیکوکاری درمان کنند. و صفحه ۲۲ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر اگر در تمام امورتان نیکی کنید، وبا اجرای اوامر واجتناب از نواهی الله متعال تقوای او را پیشه کنید، قطعا الله از اعمال شما آگاه است، ذرهای بر او پوشیده نمیماند، وجزای آن را به شما خواهد داد
وَلَن تَسْتَطِيعُوٓا۟ أَن تَعْدِلُوا۟ بَيْنَ ٱلنِّسَآءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ فَلَا تَمِيلُوا۟ كُلَّ ٱلْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَٱلْمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِن تُصْلِحُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا ﴿١٢٩﴾
و– ای شوهران- بهسبب اموری که چه بسا خارج از ارادۀ شما هستند، هرگز نخواهید توانست در تمایل قلبی میان همسران عدالت کامل برقرار کنید، هر چند بر این کار مشتاق باشید. پس به صورت کامل از همسری که او را دوست ندارید، متمایل نگردید به این ترتیب که او را رها کنید مانند زنی معلق که شوهری ندارد که حقش را برپا دارد ویا مانند زن بیشوهری که به ازدواج چشم دارد. واگر میان خود را اصلاح کنید به این نحو که خودتان را به برپایی حق همسر که دوست ندارید آن را انجام دهید وادارید، ودر مورد او از الله بترسید؛ بهراستی که الله نسبت بهلشما بسیار آمرزنده ومهربان است
وَإِن يَتَفَرَّقَا يُغْنِ ٱللَّهُ كُلًّۭا مِّن سَعَتِهِۦ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ وَٰسِعًا حَكِيمًۭا ﴿١٣٠﴾
اگر زن وشوهر با طلاق یا خ لع از یکدیگر جدا شوند، الله متعال با فضل گسترده ی خویش، هر یک از آن دو را بی نیاز می کند. الله متعال دارای فضل ورحمت گسترده ای است، ودر تدبیر وتقدیرش بسیار داناست
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ مِن قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ وَإِن تَكْفُرُوا۟ فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًۭا ﴿١٣١﴾
ه وآنچه در آسمانها وزمین ومیان این دو وجود دارد فقط از آن الله است. واز اهل کتاب، چه یهود وچه نصاری پیمان گرفتیم، واز شما پیمان گرفتیم که اوامر الله را اجرا کنید واز نواهی او بپرهیزید، واگر این پیمان را انکار کنید، فقط به خودتان آسیب میرسانید؛ زیرا الله از طاعت شما بینیاز است، وآنچه در آسمانها وآنچه در زمین است، از آن اوست، واو از تمام مخلوقاتش بینیاز است وتمام صفات وافعالش ستودهشده است
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا ﴿١٣٢﴾
مالکیت آنچه در آسمانها وآنچه در زمین وجود دارد فقط برای الله است، اوست که سزاوار است از او فرمانبرداری شود، والله برای اداره وتدبیر تمام امور مخلوقاتش کافی است
إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا ٱلنَّاسُ وَيَأْتِ بِـَٔاخَرِينَ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ قَدِيرًۭا ﴿١٣٣﴾
ای مردم- اگر الله بخواهد شما را نابود میسازد ودیگرانی غیر از شما میآورد که از او اطاعت کنند ونافرمانی نکنند، والله بر این کار تواناست
مَّن كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ ٱلدُّنْيَا فَعِندَ ٱللَّهِ ثَوَابُ ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ سَمِيعًۢا بَصِيرًۭا ﴿١٣٤﴾
ای مردم- هرکس از شما فقط پاداش دنیا را در قبال کارش بخواهد، باید بداند که پاداش دنیا وآخرت نزد الله است، پس ثواب هر دو را از او بطلبد، والله سخنان شما را میشنود، افعال شما را میبیند، وشما را در قبال آن جزا میدهد
۞ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُونُوا۟ قَوَّٰمِينَ بِٱلْقِسْطِ شُهَدَآءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمْ أَوِ ٱلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ ۚ إِن يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًۭا فَٱللَّهُ أَوْلَىٰ بِهِمَا ۖ فَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلْهَوَىٰٓ أَن تَعْدِلُوا۟ ۚ وَإِن تَلْوُۥٓا۟ أَوْ تُعْرِضُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًۭا ﴿١٣٥﴾
ای کسانیکه به الله ایمان آوردهاید واز رسولش پیروی کردهاید، در تمام احوالتان عدالت را برپا دارید، با هرکسی به حقیقت گواهی دهید، هر چند این امر اقتضا کند که بر زیان خودتان یا پدر ومادرتان یا خویشاوندانتان به حقیقت اقرار کنید، وفقر یا ثروت هیچکس شما را بر ادای شهادت یا ترک آن وا ندارد؛ زیرا الله به فقیر و صفحه ۲۳ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر ثروتمندتان از شما سزاوارتر است ومصالح آن دو را میداند، پس در گواهی از شهوات پیروی نکنید تا از حق در آن منحرف نشوید، واگر گواهی را اشتباه ادا کردید یا از ادای آن خودداری کردید؛ (بدانید) که الله نسبت به آنچه انجام میدهید بسیار داناست
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ ءَامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلَّذِى نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِن قَبْلُ ۚ وَمَن يَكْفُرْ بِٱللَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا ﴿١٣٦﴾
ای کسانیکه ایمان آوردهاید بر ایمانتان به الله ورسولش، وبه قرآن که آن را بر رسولش فرو فرستاد، وبه کتابهایی که قبل از او آنها را بر رسولانش نازل کرد استوار باشید، وهرکس به الله وفرشتگانش وکتابهایش ورسولانش وروز قیامت کفر ورزد، در حقیقت به فاصلۀ زیادی از راه راست دور شده است
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ثُمَّ كَفَرُوا۟ ثُمَّ ءَامَنُوا۟ ثُمَّ كَفَرُوا۟ ثُمَّ ٱزْدَادُوا۟ كُفْرًۭا لَّمْ يَكُنِ ٱللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًۢا ﴿١٣٧﴾
قطعا کسانی از شما که پس از ایمان، کفر را تکرار کردند، چنانکه در ایمان وارد شدند سپس از آن بازگشتند، سپس در آن داخل شدند، سپس از آن بازگشتند، وبر کفر اصرار کردند وبر آن مردند، الله بر آن نیست که گناهانشان را ببخشاید، وبر آن نیست که آنها را به راه راستی که به او تعالی میرسد توفیق دهد
بَشِّرِ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿١٣٨﴾
ای رسول- منافقان را که ایمان را آشکار، وکفر را پنهان میکنند، بشارت بده به اینکه برایشان نزد الله عذابی رنجآور در روز قیامت است
ٱلَّذِينَ يَتَّخِذُونَ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ أَيَبْتَغُونَ عِندَهُمُ ٱلْعِزَّةَ فَإِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًۭا ﴿١٣٩﴾
این عذاب برای آن است که به جای مؤمنان، کافران را به عنوان یاران ویاوران خویش گرفتند، وبسیار شگفت است آن چیزی که باعث شده آنها را به دوستی بگیرند، آیا عزت ونیرومندی را نزد آنها میجویند تا با آن سربلند شوند؟! همانا تمام عزت ونیرومندی از آن الله است
وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا۟ مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦٓ ۚ إِنَّكُمْ إِذًۭا مِّثْلُهُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ جَامِعُ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ وَٱلْكَـٰفِرِينَ فِى جَهَنَّمَ جَمِيعًا ﴿١٤٠﴾
و– ای مؤمنان- الله در قرآن کریم بر شما فرو فرستاده است که هرگاه در مجلسی نشستید ودر آن شنیدید که کسی آیات الله را مورد انکار واستهزا قرار میدهد، بر شما واجب است که نشستن با آنها را رها کرده واز مجالسشان برگردید، تا سخنی غیر از انکار وریشخند آیات الله بزنند، زیرا اگر در حال انکار وریشخند به آیات الله با آنها بنشینید پس از آنکه آن را شنیدید، در مخالفت با فرمان الله، همانند آنها هستید؛ زیرا با نشستنتان، از الله نافرمانی کردید همانگونه که آنها با کفرشان نافرمانی کردند؛ بهراستی که الله منافقان را که اظهار اسلام میکنند ودر پنهان کفر میورزند در روز قیامت با کافران در آتش جهنم یکجا جمع خواهد کرد
ٱلَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِن كَانَ لَكُمْ فَتْحٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ قَالُوٓا۟ أَلَمْ نَكُن مَّعَكُمْ وَإِن كَانَ لِلْكَـٰفِرِينَ نَصِيبٌۭ قَالُوٓا۟ أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُم مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ فَٱللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ وَلَن يَجْعَلَ ٱللَّهُ لِلْكَـٰفِرِينَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا ﴿١٤١﴾
سبيلا کسانی که منتظر رسیدن خیر یا شری به شما هستند؛ پس اگر از جانب الله متعال پیروزی نصیبتان شود وغنیمتى به دست آورید، به شما می گویند: مگر ما همراهتان نبودیم وهمان جایی که حاضر بودید، ما هم حاضر نبودیم؟! (این حجت ها را برای این می گویند) تا در غنیمت نصیبی داشته باشند، واگر سهمى (از پيروزى) نصيب كافران گرديد، به آنان می گویند: آیا ما مسئولیت کارهایتان را بر عهده نگرفتیم وبا عنایت وياری کامل به شما اعتنا نکردیم، وبا کمک به شما و یاری نرساندن به مؤمنان، شما را در برابرشان پشتیبانی نکردیم؟! پس الله متعال در روز قیامت میان شما داوری می کند، آنگاه مؤمنان را با وارد کردنشان به بهشت، پاداش داده ومنافقان را با انداختنشان به پایین ترین طبقه ی جهنم، سزا می دهد. الله متعال با لطف خویش در روز قیامت حجتی برای کافران، علیه مؤمنان قرار نخواهد داد، بلکه تا وقتی که مؤمنان، ایمانی صادق داشته باشند وبه شريعت عمل کنند سرانجام (نیکو) را برای آن ها قرار خواهد داد. صفحه ۲۴ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ يُخَـٰدِعُونَ ٱللَّهَ وَهُوَ خَـٰدِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوٓا۟ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ قَامُوا۟ كُسَالَىٰ يُرَآءُونَ ٱلنَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ ٱللَّهَ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿١٤٢﴾
منافقان با اظهار اسلام وکتمان کفر (به گمان خودشان) الله متعال را فریب می دهند، در حالی که ايشان آن ها را فریب می دهد؛ چرا که الله متعال جان وخون هایشان را حفظ كرد، در حالی که به کفرشان آگاه است وسخت ترین مجازات را در آخرت برایشان آماده کرده است. هنگامی که برای نماز بر می خیزند، با کسالت، بی میلی وبرای خودنمایی وجلب احترام مردم بر می خیزند، اخلاص الله متعال را پیشه نمی کنند واو را جز اندکی -هنگامی که مؤمنان آن ها را می بینند- یاد نمی کنند
مُّذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذَٰلِكَ لَآ إِلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ وَلَآ إِلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ ۚ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ سَبِيلًۭا ﴿١٤٣﴾
این منافقان در دودلی سرگشته هستند، یعنی در ظاهر وباطن نه با مؤمنان ونه با کافران هستند بلکه در ظاهر با مؤمنان ودر باطن با کافران هستند، و– ای رسول- هرکس که الله او را گمراه کند، راهی برای هدایتش از گمراهی برای او نخواهی یافت
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ أَتُرِيدُونَ أَن تَجْعَلُوا۟ لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَـٰنًۭا مُّبِينًا ﴿١٤٤﴾
ای کسانی که ایمان آورده اید واز رسولش پیروی کرده اید، کافران را به عنوان دوستان صمیمی نگیرید وبه جای مؤمنان، کافران را دوست وسرپرست خویش قرار ندهید، آیا با این کارتان می خواهید برای الله حجتی آشکار علیه خود قرار دهید تا شما را سزاوار عذاب بگرداند؟
إِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ فِى ٱلدَّرْكِ ٱلْأَسْفَلِ مِنَ ٱلنَّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا ﴿١٤٥﴾
همانا الله منافقان را در پایینترین طبقۀ جهنم در روز قیامت قرار خواهد داد، ویاوری برایشان نخواهی یافت که عذاب را از آنها دفع کند
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ وَأَصْلَحُوا۟ وَٱعْتَصَمُوا۟ بِٱللَّهِ وَأَخْلَصُوا۟ دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ وَسَوْفَ يُؤْتِ ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًۭا ﴿١٤٦﴾
مگر کسانیکه با توبه از نفاقشان بهسوی الله بازگشتند، وباطن خویش را اصلاح کردند، وبه پیمان الله چنگ زدند، وعملشان را بدون ریا برای الله خالص گرداندند، کسانی که این صفات را دارند، در دنیا وآخرت همراه مؤمنان هستند، والله به زودی پاداش بسیار زیادی به مؤمنان خواهد داد
مَّا يَفْعَلُ ٱللَّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَءَامَنتُمْ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ شَاكِرًا عَلِيمًۭا ﴿١٤٧﴾
اگر شکر او را به جای آورید وبه او ایمان آورید؛ الله متعال نیازی به عذاب دادن شما ندارد، چرا که او بسیار نیکوکار ومهربان است، بلکه شما را تنها به سبب گناهانتان عذاب می دهد، پس اگر عمل صالح انجام داده وبه پاس نعمت هایش شکر او را به جای آورید ودر ظاهر وباطن به او ایمان آورید؛ شما را عذاب نخواهد داد. الله متعال نسبت به کسی که به نعمت هایش اعتراف کند، شكرگزار است وپاداش آن را برایشان زیاد می کند، واز ایمان مخلوقاتش آگاه است وهر کس را در برابر عملش پاداش یا سزا می دهد
۞ لَّا يُحِبُّ ٱللَّهُ ٱلْجَهْرَ بِٱلسُّوٓءِ مِنَ ٱلْقَوْلِ إِلَّا مَن ظُلِمَ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا ﴿١٤٨﴾
الله بدزبانی با صدای بلند را دوست ندارد، بلکه از آن نفرت دارد وآن را مورد تهدید قرار داده است، اما کسیکه بر او ستم رفته باشد میتواند برای شکایت از ستمکارش ونفرین ومجازات او با مقابله به مثل، با صدای بلند بدزبانی کند؛ اما صبر مظلوم از گفتن بدی با صدای بلند بهتر است، والله سخنان شما را میشنود، از نیات شما آگاه است، پس از سخن یا قصد بد بپرهیزید. صفحه ۲۵ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر و
إِن تُبْدُوا۟ خَيْرًا أَوْ تُخْفُوهُ أَوْ تَعْفُوا۟ عَن سُوٓءٍۢ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَفُوًّۭا قَدِيرًا ﴿١٤٩﴾
اگر هر خیر گفتاری یا رفتاری را آشکار کنید، یا آن را بپوشانید، یا از کسانیکه به شما بدی روا داشتهاند درگذرید؛ همانا الله بخشنده وتواناست، پس باید، گذشت در اخلاق شما جای داشته باشد، باشد که الله از شما درگذرد
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُوا۟ بَيْنَ ٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍۢ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍۢ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُوا۟ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا ﴿١٥٠﴾
ويريدون أن يتخذوا بين ذلك سبيلا همانا کسانی که به الله وپیامبرانش کفر می ورزند ومی خواهند میان الله وپیامبرانش جدایی بیاندازند؛ این گونه که به الله متعال ایمان می آورند ورسولانش را تکذیب می کنند ومی گویند: به برخی از پیامبران ایمان می آوریم وبه برخی دیگر کفر می ورزیم. (با این کار) می خواهند راهی میان کفر وایمان برگزینند وگمان می کنند که این راه نجاتشان خواهد داد. ق
أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ حَقًّۭا ۚ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابًۭا مُّهِينًۭا ﴿١٥١﴾
کسانیکه این روش را در پیش گرفتهاند، در حقیقت کافر هستند؛ زیرا کسیکه به رسولان یا برخی از آنها کفر ورزد، در حقیقت به الله ورسولش کفر ورزیده است، وعذابی خوارکننده در روز قیامت برای کافران آماده کردهایم، تا بهسبب سرکشیشان از ایمان به الله ورسولانش عذابی بر آنها باشد
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَلَمْ يُفَرِّقُوا۟ بَيْنَ أَحَدٍۢ مِّنْهُمْ أُو۟لَـٰٓئِكَ سَوْفَ يُؤْتِيهِمْ أُجُورَهُمْ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًۭا رَّحِيمًۭا ﴿١٥٢﴾
ر حيما وکسانیکه به الله ایمان آوردند واو را یگانه دانستند، وهیچکس را با او شریک قرار ندادند، وتمام رسولانش را تصدیق کردند، وهمانند کافران میان هیچیک از رسولان تفاوت نگذاشتند، بلکه به همگی آنها ایمان آوردند، الله بزودی پاداش بزرگی در قبال ایمان واعمال صالح آنها که از ایمان سرچشمه میگیرد به آنها خواهد داد، والله نسبت به بندگان توبهکارش بسیار آمرزنده ومهربان است
يَسْـَٔلُكَ أَهْلُ ٱلْكِتَـٰبِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَـٰبًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ۚ فَقَدْ سَأَلُوا۟ مُوسَىٰٓ أَكْبَرَ مِن ذَٰلِكَ فَقَالُوٓا۟ أَرِنَا ٱللَّهَ جَهْرَةًۭ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّـٰعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ۚ ثُمَّ ٱتَّخَذُوا۟ ٱلْعِجْلَ مِنۢ بَعْدِ مَا جَآءَتْهُمُ ٱلْبَيِّنَـٰتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَٰلِكَ ۚ وَءَاتَيْنَا مُوسَىٰ سُلْطَـٰنًۭا مُّبِينًۭا ﴿١٥٣﴾
موس سلطنا م بينا ى - ای رسول- یهودیان از تو میخواهند که کتابی به یکباره از آسمان برایشان فرود آوری، تا نشانهای بر راستگوییات باشد، چنانکه این درخواست را از موسی کردند. این درخواست از آنها را بزرگ مشمار؛ زیرا پیشنیان آنها درخواستی فراتر از آنچه اینها از تو میخواهند از موسی خواستند، آنجا که از او خواستند الله را آشکارا به آنها بنمایاند، پس به مجازات گناهی که مرتکب شدند، صاعقه آنها را دربرگرفت، سپس الله آنها را زنده گردانید، آنگاه پس از اینکه آیات روشن و دلالتکننده بر یگانگی ووحدانیت الله در ربوبیت والوهیت برایشان آمد، گوساله را عبادت کردند، سپس از آنها درگذشتیم، وبرای موسی حجتی آشکار در برابر قومش عطا کردیم
وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ ٱلطُّورَ بِمِيثَـٰقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْبَابَ سُجَّدًۭا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا۟ فِى ٱلسَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُم مِّيثَـٰقًا غَلِيظًۭا ﴿١٥٤﴾
ميثقا غليظا وبهسبب گرفتن پیمان محکم بر آنها، برای ترساندن، کوه را بالای سرشان برافراشتیم تا به مفاد آن عمل کنند، وپس از برافراشتن کوه به آنها گفتیم: سجدهکنان با خمکردن سرهایتان از در بیت المقدس وارد شوید، پس درحالیکه بر نشیمنگاههایشان میخزیدند وارد شدند، وبه آنها گفتیم: با اقدام به شکار در روز شنبه از حد نگذرید، اما کاری جز بیحرمتی نکردند وبه شکار پرداختند، درحالیکه پیمانی محکم واستوار در این مورد از آنها گرفته بودیم، اما این پیمان را شکستند. صفحه ۲۶ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَـٰقَهُمْ وَكُفْرِهِم بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ وَقَتْلِهِمُ ٱلْأَنۢبِيَآءَ بِغَيْرِ حَقٍّۢ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌۢ ۚ بَلْ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿١٥٥﴾
بكفرهم فلا يؤمنون إلا قليلا پس آن ها را به سبب شکستن پیمان محکمی که از آن ها گرفته شده بود وکفرشان به آیات الهی وجسارتشان در کشتن پیامبران، از رحمت خویش راندیم، همچنین به خاطر سخنی که به محمد -صلی الله علیه وسلم- گفتند: دل هايمان پوششيده است وسخنان تو را درک نمی کند، ولی آن گونه که می گفتند نبود، بلکه الله متعال به سبب کفرشان بر دل هایشان مهر نهاده بود به این علت خیری به آن نمی رسید، پس جز به مقدار کمی که نفعی برایشان ندارد، ایمان نمی آورند. وبكفرهم وقولهم عل مريمبهتنا عظيما
وَبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلَىٰ مَرْيَمَ بُهْتَـٰنًا عَظِيمًۭا ﴿١٥٦﴾
وبهسبب کفرشان واتهام زنا که به ناحق واز روی بهتان به مریم زدند، آنها را از رحمت راندیم
وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا ٱلْمَسِيحَ عِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ ٱللَّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَـٰكِن شُبِّهَ لَهُمْ ۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ ٱخْتَلَفُوا۟ فِيهِ لَفِى شَكٍّۢ مِّنْهُ ۚ مَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا ٱتِّبَاعَ ٱلظَّنِّ ۚ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًۢا ﴿١٥٧﴾
وآنها را لعنت کردیم بهسبب این سخن دروغشان که با افتخار گفتند: ما عیسی مسیح پسر مریم، رسول الله را کشتیم. اما آنگونه که ادعا کردند او را نکشتند وبه دار نیاویختند، بلکه مردی را کشتند وبه دار کشیدند که الله او را شبیه عیسی درآورد، پس گمان کردند که مقتول همان عیسی است. ویهودیانی که مدعی قتل او بودند ومسیحیانی که عیسی را به آنها تسلیم کردند، هر دو گروه در مورد او در حیرت وتردید هستند، آنها هیچ علمی به آن ندارند، وفقط از گمان پیروی میکنند، درحالیکه گمان ذرهای از حق بینیاز نمیگرداند، وبهطور قطع آنها عیسی را نکشتند واو را به دار نیاویختند
بَل رَّفَعَهُ ٱللَّهُ إِلَيْهِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًۭا ﴿١٥٨﴾
بلکه الله او را از مکر آنها نجات داد، وجسم وروح او را بهسوی خودش بالا برد، والله در فرمانروایی خویش شکستناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ودر تدبیر وحکم وشریعتش بسیار داناست
وَإِن مِّنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِۦ قَبْلَ مَوْتِهِۦ ۖ وَيَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًۭا ﴿١٥٩﴾
واز اهل کتاب هیچکس نیست مگر اینکه پس از نزول عیسی در آخرالزمان وقبل از مرگش به او ایمان خواهد آورد، وعیسی در روز قیامت بر اعمال آنها، چه اعمالی که موافق شریعت وچه اعمالی که مخالف شریعت هستند، گواه است
فَبِظُلْمٍۢ مِّنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَـٰتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ كَثِيرًۭا ﴿١٦٠﴾
پس بهسبب ستم یهودیان، وبهسبب بازداشتن خودشان ودیگران از راه الله، تا آنجا که بازداشتن از خیر، خصلت وعادت آنها شد، برخی از خوراکیهای پاکیزه را که برایشان حلال بود بر آنها حرام کردیم، پس هر حیوان چنگالداری را، واز گاو وگوسفند، پیه آن دو را به استثنای پیههایی که بر پشت آن دو قرار دارد، بر آنها حرام کردیم
وَأَخْذِهِمُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَقَدْ نُهُوا۟ عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَٰلَ ٱلنَّاسِ بِٱلْبَـٰطِلِ ۚ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۭا ﴿١٦١﴾
وبهسبب اینکه به ربا داد وستد کردند پس از آنکه الله آنها را از خوردن ربا نهی کرد، وبهسبب گرفتن اموال مردم بدون حق شرعی، ولذا عذابی رنجآور برای کافران آنها آماده ساختهایم. صفحه ۲۷ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
لَّـٰكِنِ ٱلرَّٰسِخُونَ فِى ٱلْعِلْمِ مِنْهُمْ وَٱلْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ ۚ وَٱلْمُقِيمِينَ ٱلصَّلَوٰةَ ۚ وَٱلْمُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلْمُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ أُو۟لَـٰٓئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿١٦٢﴾
و اما یهودیان ثابتقدم وتوانگر در علم ومؤمنان، به قرآن که الله بر تو- ای رسول- نازل کرده ایمان دارند، وبه کتابهایی مانند تورات وانجیل که برای رسولان پیش از تو فروفرستاده است ایمان دارند، ونماز برپا میدارند، وزکات اموالشان را میپردازند، وبه الله به عنوان معبودی یگانه که هیچ شریکی ندارد وبه روز قیامت ایمان دارند، بهزودی پاداشی بزرگ به این افراد خواهیم داد
۞ إِنَّآ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ كَمَآ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ نُوحٍۢ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ مِنۢ بَعْدِهِۦ ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَعِيسَىٰ وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَـٰرُونَ وَسُلَيْمَـٰنَ ۚ وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًۭا ﴿١٦٣﴾
ى -ای پیامبر- بی گمان همان گونه که به پیامبران پیش از تو وحی کردیم، به تو نیز وحی کردیم، پس تو پیامبری بدعت گرا (از پيامبران قبلى) نیستی، چرا که ما به نوح و پیامبرانی که پس از او آمدند، وحی کردیم، وبه ابراهیم ودو پسرش: اسماعیل واسحاق، وبه یعقوب پسر اسحاق، وبه اسباط (پیامبرانی از فرزندان یعقوب -علیه السلام- که در میان قبائل دوازده گانه ی بنی اسرائیل بودند) وحی کردیم، وبه عیسی، ایوب، یونس، هارون وسلیمان وحی کردیم، وبه داود کتابی به نام زبور، بخشيديم
وَرُسُلًۭا قَدْ قَصَصْنَـٰهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلًۭا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۚ وَكَلَّمَ ٱللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًۭا ﴿١٦٤﴾
وپیامبرانی فرستادیم، که سرگذشت آن ها را در قرآن برایت بیان کردیم، وپیامبرانی فرستادیم که از روی حکمت، سرگذشت آنان را در قرآن برایت بیان نکردیم. الله متعال برای تکریم وبعثت موسی، به صورت حقیقی -و بدون واسطه- چنان که شایسته الله است، با موسی سخن گفت
رُّسُلًۭا مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى ٱللَّهِ حُجَّةٌۢ بَعْدَ ٱلرُّسُلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًۭا ﴿١٦٥﴾
آنها را بشارتدهنده به پاداش گرامی برای کسانیکه به الله ایمان آورند، وترساننده برای کسانیکه کفر ورزند از عذاب دردآور فرستادیم، تا پس از ارسال رسولان، حجتی برای مردم در برابر الله نباشد که به آن عذر آورند، والله در فرمانروایی خویش شکستناپذیر ودر حکم خویش بسیار داناست
لَّـٰكِنِ ٱللَّهُ يَشْهَدُ بِمَآ أَنزَلَ إِلَيْكَ ۖ أَنزَلَهُۥ بِعِلْمِهِۦ ۖ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ يَشْهَدُونَ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًا ﴿١٦٦﴾
ای رسول- اگر یهود به تو کفر میورزند، همانا الله به صحت قرآن که بر تو فرو فرستاده است تو را تصدیق میکند. الله در قرآن (آن بخش از) علمش را که اراده کرده بندگان بر آن آگاهی یابند از جمله آنچه که بسیار دوست دارد وآنچه سبب رضایتش است یا آنچه نمیپسندد وآنچه از آن بیزار است را فرو فرستاده است. وبا وجود گواهی الله، فرشتهها نیز به راستی آنچه آوردهای گواهی میدهند، کافی است که الله گواه باشد، زیرا گواهی او تعالی از گواهی دیگران بینیاز میگرداند
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ قَدْ ضَلُّوا۟ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا ﴿١٦٧﴾
قطعا کسانیکه به نبوت تو کفر ورزیدند، ومردم را از اسلام بازداشتند از حق بسیار دور گشتهاند
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَظَلَمُوا۟ لَمْ يَكُنِ ٱللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقًا ﴿١٦٨﴾
قطعا کسانیکه به الله ورسولش کفر ورزیدند، وبا ماندن بر کفر بر خودشان ستم کردند، الله بر آن نیست که تا زمانیکه بر کفر اصرار میورزند آنها را ببخشد، وبر آن نیست که آنها را به راهی که از عذاب الله نجات میدهد راهنمایی کند. صفحه ۲۸ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر
إِلَّا طَرِيقَ جَهَنَّمَ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًۭا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرًۭا ﴿١٦٩﴾
مگر راهی که به ورود به جهنم منجر میشود که برای همیشه در آن میمانند، واین کار برای الله آسان است، زیرا هیچچیز نمیتواند او را ناتوان سازد
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَكُمُ ٱلرَّسُولُ بِٱلْحَقِّ مِن رَّبِّكُمْ فَـَٔامِنُوا۟ خَيْرًۭا لَّكُمْ ۚ وَإِن تَكْفُرُوا۟ فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًۭا ﴿١٧٠﴾
ای مردم، محمد رسول الله صلی الله علیه وسلم هدایت ودین حق را از جانب الله متعال برایتان آورده است، پس به آنچه که آورده ایمان بیاورید که در دنیا و آخرت برایتان بهتر است، واگر به الله کفر ورزید قطعا الله از ایمان شما بینیاز است، وکفر شما به او زیان نمیرساند، زیرا آنچه در آسمانها، زمین ومیان آن دو است، از آن او تعالی است، والله میداند که چه کسی سزاوار هدایت است پس هدایت را برایش فراهم میسازد، ومیداند چه کسی سزاوار هدایت نیست پس او را نسبت به هدایت کور میسازد، در اقوال وافعال وتشریع وتقدیرش بسیار داناست
يَـٰٓأَهْلَ ٱلْكِتَـٰبِ لَا تَغْلُوا۟ فِى دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْحَقَّ ۚ إِنَّمَا ٱلْمَسِيحُ عِيسَى ٱبْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ ٱللَّهِ وَكَلِمَتُهُۥٓ أَلْقَىٰهَآ إِلَىٰ مَرْيَمَ وَرُوحٌۭ مِّنْهُ ۖ فَـَٔامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ ۖ وَلَا تَقُولُوا۟ ثَلَـٰثَةٌ ۚ ٱنتَهُوا۟ خَيْرًۭا لَّكُمْ ۚ إِنَّمَا ٱللَّهُ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ ۖ سُبْحَـٰنَهُۥٓ أَن يَكُونَ لَهُۥ وَلَدٌۭ ۘ لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًۭا ﴿١٧١﴾
ای رسول- به نصارای پیرو انجیل بگو: در دینتان از حد مگذرید، ودر مورد عیسی علیه السلام جز سخن حق بر الله مبندید، همانا عیسی مسیح پسر مریم، فرستادۀ الله است که به حق او را فرستاد، الله او را به کلمهای که جبرئیل آن را نزد مریم آورد آفرید، واین کلمه این است: کن: باش، آنگاه موجود شد، وآن یک بار دمیدن از جانب الله است که جبرئیل علیه السلام به امر الله آن را دمید، پس به الله وتمام رسولانش بدون گذاشتن تفاوت میان آنها ایمان بیاورید، ونگویید معبودان، سهگانه هستند، از این سخن دروغ وفاسد بازایستید که بازایستادن از آن در دنیا وآخرت برایتان بهتر است. همانا الله، معبودی یگانه است که از شریک و فرزند منزه است؛ زیرا او بینیازی است که آسمانها وزمین وآنچه میان آن دو است از آن اوست، وبرای آنچه در آسمانها وزمین است همین کافی است که الله سرپرست وتدبیرکنندۀ آنها است
لَّن يَسْتَنكِفَ ٱلْمَسِيحُ أَن يَكُونَ عَبْدًۭا لِّلَّهِ وَلَا ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ ٱلْمُقَرَّبُونَ ۚ وَمَن يَسْتَنكِفْ عَنْ عِبَادَتِهِۦ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ إِلَيْهِ جَمِيعًۭا ﴿١٧٢﴾
فسيح شرهم إ ليه جميعا عیسی پسر مریم ابا ندارد وامتناع نمیورزد از اینکه بندۀ الله باشد، وفرشتگانی که الله آنها را مقرب خود قرار داده وجایگاه آنها را بالا برده است ابا وامتناع نمیورزند از اینکه بندگان الله باشند، پس چگونه عیسی را به عنوان معبود میگیرید؟! وچگونه مشرکان فرشتگان را به عنوان معبودانی میگیرند؟! وهرکس از عبادت الله ابا ورزد، واز آن خودداری کند، همانا الله بهزودی همگی را در روز قیامت بهسوی خودش گرد خواهد آورد، وهرکس را به آنچه که مستحق است جزا میدهد
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضْلِهِۦ ۖ وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱسْتَنكَفُوا۟ وَٱسْتَكْبَرُوا۟ فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۭا وَلَا يَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيًّۭا وَلَا نَصِيرًۭا ﴿١٧٣﴾
اما کسانیکه به الله ایمان آوردهاند ورسولانش را تصدیق کردهاند، وبا اخلاص برای الله وطبق آنچه حکم کرده است اعمال صالح انجام دادند، پاداش اعمالشان را بدون کاستی خواهد داد، واز فضل واحسان خویش بر آن خواهد افزود، واما کسانیکه از عبادت وطاعت الله ابا ورزیدهاند واز روی تکبر خودداری کردهاند، به زودی آنها را با عذابی رنجآور عذاب خواهد کرد، وکسی غیر از الله نمییابند که پشتیبانی آنها را به عهده بگیرد تا برایشان جلب منفعت کند، و یاوری نمییابند تا ضرر را از آنها دفع کند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدْ جَآءَكُم بُرْهَـٰنٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكُمْ نُورًۭا مُّبِينًۭا ﴿١٧٤﴾
ای مردم، از جانب پروردگارتان حجتی آشکار برایتان آمده است که عذر را از بین میبرد وشبهه را برطرف میسازد- این حجت محمد صلی الله علیه وسلم صفحه ۲۹ از ۳۰ moc.hgelp بلغ قرآن کریم · تفسیر است-، ونوری آشکار بهسویتان فرو فرستادیم، که همان قرآن است
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱعْتَصَمُوا۟ بِهِۦ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِى رَحْمَةٍۢ مِّنْهُ وَفَضْلٍۢ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَٰطًۭا مُّسْتَقِيمًۭا ﴿١٧٥﴾
اما کسانیکه به الله ایمان آوردند وبه قرآن که بر پیامبرشان نازل شده چنگ زدند، الله بهزودی با ورود به بهشت بر آنها رحم خواهد نمود، وبر پاداش وبالابردن درجاتشان میافزاید، وآنها را به پیمودن راه راستی که هیچ کجی وانحرافی ندارد توفیق میدهد، همان راهی که به بهشتهای جاویدان منتهی میشود
يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ ٱللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِى ٱلْكَلَـٰلَةِ ۚ إِنِ ٱمْرُؤٌا۟ هَلَكَ لَيْسَ لَهُۥ وَلَدٌۭ وَلَهُۥٓ أُخْتٌۭ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَتَا ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا ٱلثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِن كَانُوٓا۟ إِخْوَةًۭ رِّجَالًۭا وَنِسَآءًۭ فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا۟ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ ﴿١٧٦﴾
إ ه ه - ای رسول- از تو میخواهند که در مورد میراث کلاله فتوا دهی، کلاله کسی است که میمیرد وپدر وفرزندی به جای نمیگذارد، بگو الله حکم کلاله را بیان میفرماید: اگر شخصی که پدر وفرزند ندارد بمیرد، وخواهری شقیق (پدری ومادری) یا خواهری پدری داشته باشد، نصف اموال ماترک از طریق فرض برای خواهر است، وبرادران شقیق یا پدری، اموال ماترک را به تعصیب میبرند اگر همراه او صاحب فرضی نباشد (خویشاوندان پدر را عصبه گویند)، اما اگر همراه او صاحب فرضی بود، باقی ماترک را پس از صاحب فرض، ارث میبرد، اما اگر خواهران شقیق یا پدری متعدد بودند- یعنی دو خواهر یا بیشتر بودند- دو سوم را به فرض، ارث میبرند، واگر خوهران وبرادران شقیق یا پدری با هم بودند، به تعصیب وطبق قاعدۀ (للذکر مثل ح ظ الأنثیین؛ سهم مرد، برابر سهم دو زن است) ارث میبرند، یعنی سهم مرد آنها دو برابر سهم زن است. الله حکم کلاله وسایر احکام میراث را برایتان بیان میفرماید تا در مورد آن گمراه نشوید، والله از هر چیزی آگاه است، وذرهای بر او پوشیده نمیماند. صفحه ۳۰ از ۳۰ moc.hgelp